શ્રીમદ્ભાગવતમ્ ૧૦.૯

શ્રીશુક ઉવાચ
એકદા ગૃહદાસીષુ યશોદા નન્દગેહિની ।
કર્માન્તરનિયુક્તાસુ નિર્મમન્થ સ્વયં દધિ ॥ ૧ ॥

યાનિ યાનીહ ગીતાનિ તદ્બાલચરિતાનિ ચ ।
દધિનિર્મન્થને કાલે સ્મરન્તી તાન્યગાયત ॥ ૨ ॥

ક્ષૌમં વાસઃ પૃથુકટિતટે બિભ્રતી સૂત્રનદ્ધં
પુત્રસ્નેહસ્નુતકુચયુગં જાતકમ્પં ચ સુભ્રૂઃ ।
રજ્જ્વાકર્ષશ્રમભુજચલત્કઙ્કણૌ કુણ્ડલે ચ
સ્વિન્નં વક્ત્રં કબરવિગલન્માલતી નિર્મમન્થ ॥ ૩ ॥

તાં સ્તન્યકામ આસાદ્ય મથ્નન્તીં જનનીં હરિઃ ।
ગૃહીત્વા દધિમન્થાનં ન્યષેધત્ પ્રીતિમાવહન્ ॥ ૪ ॥

તમઙ્કમારૂઢમપાયયત્ સ્તનં
સ્નેહસ્નુતં સસ્મિતમીક્ષતી મુખમ્ ।
અતૃપ્તમુત્સૃજ્ય જવેન સા યયા-
વુત્સિચ્યમાને પયસિ ત્વધિશ્રિતે ॥ ૫ ॥

સઞ્જાતકોપઃ સ્ફુરિતારુણાધરં
સન્દશ્ય દદ્ભિર્દધિમન્થભાજનમ્ ।
ભિત્ત્વા મૃષાશ્રુર્દૃષદશ્મના રહો
જઘાસ હૈયઙ્ગવમન્તરં ગતઃ ॥ ૬ ॥

ઉત્તાર્ય ગોપી સુશૃતં પયઃ પુનઃ
પ્રવિશ્ય સંદૃશ્ય ચ દધ્યમત્રકમ્ ।
ભગ્નં વિલોક્ય સ્વસુતસ્ય કર્મ ત-
જ્જહાસ તં ચાપિ ન તત્ર પશ્યતી ॥ ૭ ॥

ઉલૂખલાઙ્ઘ્રેરુપરિ વ્યવસ્થિતં
મર્કાય કામં દદતં શિચિ સ્થિતમ્ ।
હૈયઙ્ગવં ચૌર્યવિશઙ્કિતેક્ષણં
નિરીક્ષ્ય પશ્ચાત્ સુતમાગમચ્છનૈઃ ॥ ૮ ॥

તામાત્તયષ્ટિં પ્રસમીક્ષ્ય સત્વર-
સ્તતોઽવરુહ્યાપસસાર ભીતવત્ ।
ગોપ્યન્વધાવન્ન યમાપ યોગિનાં
ક્ષમં પ્રવેષ્ટું તપસેરિતં મનઃ ॥ ૯ ॥

અન્વઞ્ચમાના જનની બૃહચ્ચલ-
ચ્છ્રોણીભરાક્રાન્તગતિઃ સુમધ્યમા ।
જવેન વિસ્રંસિતકેશબન્ધન-
ચ્યુતપ્રસૂનાનુગતિઃ પરામૃશત્ ॥ ૧૦ ॥

કૃતાગસં તં પ્રરુદન્તમક્ષિણી
કષન્તમઞ્જન્મષિણી સ્વપાણિના ।
ઉદ્વીક્ષમાણં ભયવિહ્વલેક્ષણં
હસ્તે ગૃહીત્વા ભિષયન્ત્યવાગુરત્ ॥ ૧૧ ॥

ત્યક્ત્વા યષ્ટિં સુતં ભીતં વિજ્ઞાયાર્ભકવત્સલા ।
ઇયેષ કિલ તં બદ્ધું દામ્નાતદ્વીર્યકોવિદા ॥ ૧૨ ॥

ન ચાન્તર્ન બહિર્યસ્ય ન પૂર્વં નાપિ ચાપરમ્ ।
પૂર્વાપરં બહિશ્ચાન્તર્જગતો યો જગચ્ચ યઃ ॥ ૧૩ ॥

તં મત્વાત્મજમવ્યક્તં મર્ત્યલિઙ્ગમધોક્ષજમ્ ।
ગોપિકોલૂખલે દામ્ના બબન્ધ પ્રાકૃતં યથા ॥ ૧૪ ॥

તદ્ દામ બધ્યમાનસ્ય સ્વાર્ભકસ્ય કૃતાગસઃ ।
દ્વ્યઙ્ગુલોનમભૂત્તેન સન્દધેઽન્યચ્ચ ગોપિકા ॥ ૧૫ ॥

યદાસીત્તદપિ ન્યૂનં તેનાન્યદપિ સન્દધે ।
તદપિ દ્વ્યઙ્ગુલં ન્યૂનં યદ્ યદાદત્ત બન્ધનમ્ ॥ ૧૬ ॥

એવં સ્વગેહદામાનિ યશોદા સન્દધત્યપિ ।
ગોપીનાં સુસ્મયન્તીનાં સ્મયન્તી વિસ્મિતાભવત્ ॥ ૧૭ ॥

સ્વમાતુઃ સ્વિન્નગાત્રાયા વિસ્રસ્તકબરસ્રજઃ ।
દૃષ્ટ્વા પરિશ્રમં કૃષ્ણઃ કૃપયાસીત્ સ્વબન્ધને ॥ ૧૮ ॥

એવં સન્દર્શિતા હ્યઙ્ગ હરિણા ભૃત્યવશ્યતા ।
સ્વવશેનાપિ કૃષ્ણેન યસ્યેદં સેશ્વરં વશે ॥ ૧૯ ॥

નેમં વિરિઞ્ચો ન ભવો ન શ્રીરપ્યઙ્ગસંશ્રયા ।
પ્રસાદં લેભિરે ગોપી યત્તત્પ્રાપ વિમુક્તિદાત્ ॥ ૨૦ ॥

નાયં સુખાપો ભગવાન્દેહિનાં ગોપિકાસુતઃ ।
જ્ઞાનિનાં ચાત્મભૂતાનાં યથા ભક્તિમતામિહ ॥ ૨૧ ॥

કૃષ્ણસ્તુ ગૃહકૃત્યેષુ વ્યગ્રાયાં માતરિ પ્રભુઃ ।
અદ્રાક્ષીદર્જુનૌ પૂર્વં ગુહ્યકૌ ધનદાત્મજૌ ॥ ૨૨ ॥

પુરા નારદશાપેન વૃક્ષતાં પ્રાપિતૌ મદાત્ ।
નલકૂવરમણિગ્રીવાવિતિ ખ્યાતૌ શ્રિયાન્વિતૌ ॥ ૨૩ ॥