শ্ৰীউদ্ধৱ উৱাচ
ৱদন্তি কৃষ্ণ শ্ৰেযাংসি বহূনি ব্ৰহ্মৱাদিনঃ ।
তেষাং ৱিকল্পপ্ৰাধান্যমুতাহো একমুখ্যতা ॥ ১ ॥
ৱদন্তি কৃষ্ণ শ্ৰেযাংসি বহূনি ব্ৰহ্মৱাদিনঃ ।
তেষাং ৱিকল্পপ্ৰাধান্যমুতাহো একমুখ্যতা ॥ ১ ॥
ভৱতোদাহৃতঃ স্ৱামিন্ ভক্তিযোগোঽনপেক্ষিতঃ ।
নিৰস্য সৰ্ৱতঃ সঙ্গং যেন ত্ৱয্যাৱিশেন্মনঃ ॥ ২ ॥
নিৰস্য সৰ্ৱতঃ সঙ্গং যেন ত্ৱয্যাৱিশেন্মনঃ ॥ ২ ॥
শ্ৰীভগৱানুৱাচ
কালেন নষ্টা প্ৰলযে ৱাণীযং ৱেদসংজ্ঞিতা ।
মযাদৌ ব্ৰহ্মণে প্ৰোক্তা ধৰ্মো যস্যাং মদাত্মকঃ ॥ ৩ ॥
কালেন নষ্টা প্ৰলযে ৱাণীযং ৱেদসংজ্ঞিতা ।
মযাদৌ ব্ৰহ্মণে প্ৰোক্তা ধৰ্মো যস্যাং মদাত্মকঃ ॥ ৩ ॥
তেন প্ৰোক্তা স্ৱ পুত্ৰায মনৱে পূৰ্ৱজায সা ।
ততো ভৃগ্ৱাদযোঽগৃহ্ণন্ সপ্ত ব্ৰহ্মমহৰ্ষযঃ ॥ ৪ ॥
ততো ভৃগ্ৱাদযোঽগৃহ্ণন্ সপ্ত ব্ৰহ্মমহৰ্ষযঃ ॥ ৪ ॥
তেভ্যঃ পিতৃভ্যস্তত্পুত্ৰা দেৱদানৱগুহ্যকাঃ ।
মনুষ্যাঃ সিদ্ধগন্ধৰ্ৱাঃ সৱিদ্যাধৰচাৰণাঃ ॥ ৫ ॥
মনুষ্যাঃ সিদ্ধগন্ধৰ্ৱাঃ সৱিদ্যাধৰচাৰণাঃ ॥ ৫ ॥
কিন্দেৱাঃ কিন্নৰা নাগা ৰক্ষঃকিম্পুৰুষাদযঃ ।
বহ্ৱযস্তেষাং প্ৰকৃতযো ৰজঃসত্ত্ৱতমোভুৱঃ ॥ ৬ ॥
বহ্ৱযস্তেষাং প্ৰকৃতযো ৰজঃসত্ত্ৱতমোভুৱঃ ॥ ৬ ॥
যাভিৰ্ভূতানি ভিদ্যন্তে ভূতানাং পতযস্তথা ।
যথাপ্ৰকৃতি সৰ্ৱেষাং চিত্ৰা ৱাচঃ স্ৰৱন্তি হি ॥ ৭ ॥
যথাপ্ৰকৃতি সৰ্ৱেষাং চিত্ৰা ৱাচঃ স্ৰৱন্তি হি ॥ ৭ ॥
এৱং প্ৰকৃতিৱৈচিত্ৰ্যাদ্ ভিদ্যন্তে মতযো নৃণাম্ ।
পাৰম্পৰ্যেণ কেষাঞ্চিত্ পাষণ্ডমতযোঽপৰে ॥ ৮ ॥
পাৰম্পৰ্যেণ কেষাঞ্চিত্ পাষণ্ডমতযোঽপৰে ॥ ৮ ॥
মন্মাযামোহিতধিযঃ পুৰুষাঃ পুৰুষৰ্ষভ ।
শ্ৰেযো ৱদন্ত্যনেকান্তং যথাকৰ্ম যথাৰুচি ॥ ৯ ॥
শ্ৰেযো ৱদন্ত্যনেকান্তং যথাকৰ্ম যথাৰুচি ॥ ৯ ॥
ধৰ্মমেকে যশশ্চান্যে কামং সত্যং দমং শমম্ ।
অন্যে ৱদন্তি স্ৱাৰ্থং ৱা ঐশ্ৱৰ্যং ত্যাগভোজনম্ ।
কেচিদ্ যজ্ঞং তপো দানং ৱ্ৰতানি নিযমান্ যমান্ ॥ ১০ ॥
অন্যে ৱদন্তি স্ৱাৰ্থং ৱা ঐশ্ৱৰ্যং ত্যাগভোজনম্ ।
কেচিদ্ যজ্ঞং তপো দানং ৱ্ৰতানি নিযমান্ যমান্ ॥ ১০ ॥
আদ্যন্তৱন্ত এৱৈষাং লোকাঃ কৰ্মৱিনিৰ্মিতাঃ ।
দুঃখোদৰ্কাস্তমোনিষ্ঠাঃ ক্ষুদ্ৰা মন্দাঃ শুচাৰ্পিতাঃ ॥ ১১ ॥
দুঃখোদৰ্কাস্তমোনিষ্ঠাঃ ক্ষুদ্ৰা মন্দাঃ শুচাৰ্পিতাঃ ॥ ১১ ॥
ময্যৰ্পিতাত্মনঃ সভ্য নিৰপেক্ষস্য সৰ্ৱতঃ ।
মযাত্মনা সুখং যত্তত্ কুতঃ স্যাদ্ ৱিষযাত্মনাম্ ॥ ১২ ॥
মযাত্মনা সুখং যত্তত্ কুতঃ স্যাদ্ ৱিষযাত্মনাম্ ॥ ১২ ॥
অকিঞ্চনস্য দান্তস্য শান্তস্য সমচেতসঃ ।
মযা সন্তুষ্টমনসঃ সৰ্ৱাঃ সুখমযা দিশঃ ॥ ১৩ ॥
মযা সন্তুষ্টমনসঃ সৰ্ৱাঃ সুখমযা দিশঃ ॥ ১৩ ॥
ন পাৰমেষ্ঠ্যং ন মহেন্দ্ৰধিষ্ণ্যং
ন সাৰ্ৱভৌমং ন ৰসাধিপত্যম্ ।
ন যোগসিদ্ধীৰপুনৰ্ভৱং ৱা
ময্যৰ্পিতাত্মেচ্ছতি মদ্ৱিনান্যত্ ॥ ১৪ ॥
ন সাৰ্ৱভৌমং ন ৰসাধিপত্যম্ ।
ন যোগসিদ্ধীৰপুনৰ্ভৱং ৱা
ময্যৰ্পিতাত্মেচ্ছতি মদ্ৱিনান্যত্ ॥ ১৪ ॥
ন তথা মে প্ৰিযতম আত্মযোনিৰ্ন শঙ্কৰঃ ।
ন চ সঙ্কৰ্ষণো ন শ্ৰীৰ্নৈৱাত্মা চ যথা ভৱান্ ॥ ১৫ ॥
ন চ সঙ্কৰ্ষণো ন শ্ৰীৰ্নৈৱাত্মা চ যথা ভৱান্ ॥ ১৫ ॥
নিৰপেক্ষং মুনিং শান্তং নিৰ্ৱৈৰং সমদৰ্শনম্ ।
অনুৱ্ৰজাম্যহং নিত্যং পূযেযেত্যঙ্ঘ্ৰিৰেণুভিঃ ॥ ১৬ ॥
অনুৱ্ৰজাম্যহং নিত্যং পূযেযেত্যঙ্ঘ্ৰিৰেণুভিঃ ॥ ১৬ ॥
নিষ্কিঞ্চনা ময্যনুৰক্তচেতসঃ
শান্তা মহান্তোঽখিলজীৱৱত্সলাঃ ।
কামৈৰনালব্ধধিযো জুষন্তি তে
যন্নৈৰপেক্ষ্যং ন ৱিদুঃ সুখং মম ॥ ১৭ ॥
শান্তা মহান্তোঽখিলজীৱৱত্সলাঃ ।
কামৈৰনালব্ধধিযো জুষন্তি তে
যন্নৈৰপেক্ষ্যং ন ৱিদুঃ সুখং মম ॥ ১৭ ॥
বাধ্যমানোঽপি মদ্ভক্তো ৱিষযৈৰজিতেন্দ্ৰিযঃ ।
প্ৰাযঃ প্ৰগল্ভযা ভক্ত্যা ৱিষযৈৰ্নাভিভূযতে ॥ ১৮ ॥
প্ৰাযঃ প্ৰগল্ভযা ভক্ত্যা ৱিষযৈৰ্নাভিভূযতে ॥ ১৮ ॥
যথাগ্নিঃ সুসমৃদ্ধাৰ্চিঃ কৰোত্যেধাংসি ভস্মসাত্ ।
তথা মদ্ৱিষযা ভক্তিৰুদ্ধৱৈনাংসি কৃত্স্নশঃ ॥ ১৯ ॥
তথা মদ্ৱিষযা ভক্তিৰুদ্ধৱৈনাংসি কৃত্স্নশঃ ॥ ১৯ ॥
ন সাধযতি মাং যোগো ন সাঙ্খ্যং ধৰ্ম উদ্ধৱ ।
ন স্ৱাধ্যাযস্তপস্ত্যাগো যথা ভক্তিৰ্মমোৰ্জিতা ॥ ২০ ॥
ন স্ৱাধ্যাযস্তপস্ত্যাগো যথা ভক্তিৰ্মমোৰ্জিতা ॥ ২০ ॥
ভক্ত্যাহমেকযা গ্ৰাহ্যঃ শ্ৰদ্ধযাত্মা প্ৰিযঃ সতাম্ ।
ভক্তিঃ পুনাতি মন্নিষ্ঠা শ্ৱপাকানপি সম্ভৱাত্ ॥ ২১ ॥
ভক্তিঃ পুনাতি মন্নিষ্ঠা শ্ৱপাকানপি সম্ভৱাত্ ॥ ২১ ॥
ধৰ্মঃ সত্যদযোপেতো ৱিদ্যা ৱা তপসান্ৱিতা ।
মদ্ভক্ত্যাপেতমাত্মানং ন সম্যক্ প্ৰপুনাতি হি ॥ ২২ ॥
মদ্ভক্ত্যাপেতমাত্মানং ন সম্যক্ প্ৰপুনাতি হি ॥ ২২ ॥
কথং ৱিনা ৰোমহৰ্ষং দ্ৰৱতা চেতসা ৱিনা ।
ৱিনানন্দাশ্ৰুকলযা শুধ্যেদ্ ভক্ত্যা ৱিনাশযঃ ॥ ২৩ ॥
ৱিনানন্দাশ্ৰুকলযা শুধ্যেদ্ ভক্ত্যা ৱিনাশযঃ ॥ ২৩ ॥
ৱাগ্ গদ্গদা দ্ৰৱতে যস্য চিত্তং
ৰুদত্যভীক্ষ্ণং হসতি ক্ৱচিচ্চ ।
ৱিলজ্জ উদ্গাযতি নৃত্যতে চ
মদ্ভক্তিযুক্তো ভুৱনং পুনাতি ॥ ২৪ ॥
ৰুদত্যভীক্ষ্ণং হসতি ক্ৱচিচ্চ ।
ৱিলজ্জ উদ্গাযতি নৃত্যতে চ
মদ্ভক্তিযুক্তো ভুৱনং পুনাতি ॥ ২৪ ॥
যথাগ্নিনা হেম মলং জহাতি
ধ্মাতং পুনঃ স্ৱং ভজতে চ ৰূপম্ ।
আত্মা চ কৰ্মানুশযং ৱিধূয
মদ্ভক্তিযোগেন ভজত্যথো মাম্ ॥ ২৫ ॥
ধ্মাতং পুনঃ স্ৱং ভজতে চ ৰূপম্ ।
আত্মা চ কৰ্মানুশযং ৱিধূয
মদ্ভক্তিযোগেন ভজত্যথো মাম্ ॥ ২৫ ॥
যথা যথাত্মা পৰিমৃজ্যতেঽসৌ
মত্পুণ্যগাথাশ্ৰৱণাভিধানৈঃ ।
তথা তথা পশ্যতি ৱস্তু সূক্ষ্মং
চক্ষুৰ্যথৈৱাঞ্জনসম্প্ৰযুক্তম্ ॥ ২৬ ॥
মত্পুণ্যগাথাশ্ৰৱণাভিধানৈঃ ।
তথা তথা পশ্যতি ৱস্তু সূক্ষ্মং
চক্ষুৰ্যথৈৱাঞ্জনসম্প্ৰযুক্তম্ ॥ ২৬ ॥
ৱিষযান্ ধ্যাযতশ্চিত্তং ৱিষযেষু ৱিষজ্জতে ।
মামনুস্মৰতশ্চিত্তং ময্যেৱ প্ৰৱিলীযতে ॥ ২৭ ॥
মামনুস্মৰতশ্চিত্তং ময্যেৱ প্ৰৱিলীযতে ॥ ২৭ ॥
তস্মাদসদভিধ্যানং যথা স্ৱপ্নমনোৰথম্ ।
হিত্ৱা মযি সমাধত্স্ৱ মনো মদ্ভাৱভাৱিতম্ ॥ ২৮ ॥
হিত্ৱা মযি সমাধত্স্ৱ মনো মদ্ভাৱভাৱিতম্ ॥ ২৮ ॥
স্ত্ৰীণাং স্ত্ৰীসঙ্গিনাং সঙ্গং ত্যক্ত্ৱা দূৰত আত্মৱান্ ।
ক্ষেমে ৱিৱিক্ত আসীনশ্চিন্তযেন্মামতন্দ্ৰিতঃ ॥ ২৯ ॥
ক্ষেমে ৱিৱিক্ত আসীনশ্চিন্তযেন্মামতন্দ্ৰিতঃ ॥ ২৯ ॥
ন তথাস্য ভৱেত্ ক্লেশো বন্ধশ্চান্যপ্ৰসঙ্গতঃ ।
যোষিত্সঙ্গাদ্ যথা পুংসো যথা তত্সঙ্গিসঙ্গতঃ ॥ ৩০ ॥
যোষিত্সঙ্গাদ্ যথা পুংসো যথা তত্সঙ্গিসঙ্গতঃ ॥ ৩০ ॥
শ্ৰীউদ্ধৱ উৱাচ
যথা ত্ৱামৰৱিন্দাক্ষ যাদৃশং ৱা যদাত্মকম্ ।
ধ্যাযেন্মুমুক্ষুৰেতন্মে ধ্যানং ত্ৱং ৱক্তুমৰ্হসি ॥ ৩১ ॥
যথা ত্ৱামৰৱিন্দাক্ষ যাদৃশং ৱা যদাত্মকম্ ।
ধ্যাযেন্মুমুক্ষুৰেতন্মে ধ্যানং ত্ৱং ৱক্তুমৰ্হসি ॥ ৩১ ॥
শ্ৰীভগৱানুৱাচ
সম আসন আসীনঃ সমকাযো যথাসুখম্ ।
হস্তাৱুত্সঙ্গ আধায স্ৱনাসাগ্ৰকৃতেক্ষণঃ ॥ ৩২ ॥
সম আসন আসীনঃ সমকাযো যথাসুখম্ ।
হস্তাৱুত্সঙ্গ আধায স্ৱনাসাগ্ৰকৃতেক্ষণঃ ॥ ৩২ ॥
প্ৰাণস্য শোধযেন্মাৰ্গং পূৰকুম্ভকৰেচকৈঃ ।
ৱিপৰ্যযেণাপি শনৈৰভ্যসেন্নিৰ্জিতেন্দ্ৰিযঃ ॥ ৩৩ ॥
ৱিপৰ্যযেণাপি শনৈৰভ্যসেন্নিৰ্জিতেন্দ্ৰিযঃ ॥ ৩৩ ॥
হৃদ্যৱিচ্ছিন্নমোঙ্কাৰং ঘণ্টানাদং বিসোৰ্ণৱত্ ।
প্ৰাণেনোদীৰ্য তত্ৰাথ পুনঃ সংৱেশযেত্ স্ৱৰম্ ॥ ৩৪ ॥
প্ৰাণেনোদীৰ্য তত্ৰাথ পুনঃ সংৱেশযেত্ স্ৱৰম্ ॥ ৩৪ ॥
এৱং প্ৰণৱসংযুক্তং প্ৰাণমেৱ সমভ্যসেত্ ।
দশকৃত্ৱস্ত্ৰিষৱণং মাসাদৰ্ৱাগ্ জিতানিলঃ ॥ ৩৫ ॥
দশকৃত্ৱস্ত্ৰিষৱণং মাসাদৰ্ৱাগ্ জিতানিলঃ ॥ ৩৫ ॥
হৃত্পুণ্ডৰীকমন্তঃস্থমূৰ্ধ্ৱনালমধোমুখম্ ।
ধ্যাত্ৱোৰ্ধ্ৱমুখমুন্নিদ্ৰমষ্টপত্ৰং সকৰ্ণিকম্ ।
কৰ্ণিকাযাং ন্যসেত্ সূৰ্যসোমাগ্নীনুত্তৰোত্তৰম্ ॥ ৩৬ ॥
ধ্যাত্ৱোৰ্ধ্ৱমুখমুন্নিদ্ৰমষ্টপত্ৰং সকৰ্ণিকম্ ।
কৰ্ণিকাযাং ন্যসেত্ সূৰ্যসোমাগ্নীনুত্তৰোত্তৰম্ ॥ ৩৬ ॥
ৱহ্নিমধ্যে স্মৰেদ্ ৰূপং মমৈতদ্ ধ্যানমঙ্গলম্ ।
সমং প্ৰশান্তং সুমুখং দীৰ্ঘচাৰুচতুৰ্ভুজম্ ॥ ৩৭ ॥
সমং প্ৰশান্তং সুমুখং দীৰ্ঘচাৰুচতুৰ্ভুজম্ ॥ ৩৭ ॥
সুচাৰুসুন্দৰগ্ৰীৱং সুকপোলং শুচিস্মিতম্ ।
সমানকৰ্ণৱিন্যস্তস্ফুৰন্মকৰকুণ্ডলম্ ॥ ৩৮ ॥
সমানকৰ্ণৱিন্যস্তস্ফুৰন্মকৰকুণ্ডলম্ ॥ ৩৮ ॥
হেমাম্বৰং ঘনশ্যামং শ্ৰীৱত্সশ্ৰীনিকেতনম্ ।
শঙ্খচক্ৰগদাপদ্মৱনমালাৱিভূষিতম্ ॥ ৩৯ ॥
শঙ্খচক্ৰগদাপদ্মৱনমালাৱিভূষিতম্ ॥ ৩৯ ॥
নূপুৰৈৰ্ৱিলসত্পাদং কৌস্তুভপ্ৰভযা যুতম্ ।
দ্যুমত্কিৰীটকটককটিসূত্ৰাঙ্গদাযুতম্ ॥ ৪০ ॥
দ্যুমত্কিৰীটকটককটিসূত্ৰাঙ্গদাযুতম্ ॥ ৪০ ॥
সৰ্ৱাঙ্গসুন্দৰং হৃদ্যং প্ৰসাদসুমুখেক্ষণম্ ।
সুকুমাৰমভিধ্যাযেত্ সৰ্ৱাঙ্গেষু মনো দধত্ ॥ ৪১ ॥
সুকুমাৰমভিধ্যাযেত্ সৰ্ৱাঙ্গেষু মনো দধত্ ॥ ৪১ ॥
ইন্দ্ৰিযাণীন্দ্ৰিযাৰ্থেভ্যো মনসাকৃষ্য তন্মনঃ ।
বুদ্ধ্যা সাৰথিনা ধীৰঃ প্ৰণযেন্মযি সৰ্ৱতঃ ॥ ৪২ ॥
বুদ্ধ্যা সাৰথিনা ধীৰঃ প্ৰণযেন্মযি সৰ্ৱতঃ ॥ ৪২ ॥
তত্ সৰ্ৱৱ্যাপকং চিত্তমাকৃষ্যৈকত্ৰ ধাৰযেত্ ।
নান্যানি চিন্তযেদ্ ভূযঃ সুস্মিতং ভাৱযেন্মুখম্ ॥ ৪৩ ॥
নান্যানি চিন্তযেদ্ ভূযঃ সুস্মিতং ভাৱযেন্মুখম্ ॥ ৪৩ ॥
তত্ৰ লব্ধপদং চিত্তমাকৃষ্য ৱ্যোম্নি ধাৰযেত্ ।
তচ্চ ত্যক্ত্ৱা মদাৰোহো ন কিঞ্চিদপি চিন্তযেত্ ॥ ৪৪ ॥
তচ্চ ত্যক্ত্ৱা মদাৰোহো ন কিঞ্চিদপি চিন্তযেত্ ॥ ৪৪ ॥
এৱং সমাহিতমতিৰ্মামেৱাত্মানমাত্মনি ।
ৱিচষ্টে মযি সৰ্ৱাত্মন্ জ্যোতিৰ্জ্যোতিষি সংযুতম্ ॥ ৪৫ ॥
ৱিচষ্টে মযি সৰ্ৱাত্মন্ জ্যোতিৰ্জ্যোতিষি সংযুতম্ ॥ ৪৫ ॥
ধ্যানেনেত্থং সুতীৱ্ৰেণ যুঞ্জতো যোগিনো মনঃ ।
সংযাস্যত্যাশু নিৰ্ৱাণং দ্ৰৱ্য জ্ঞানক্ৰিযাভ্ৰমঃ ॥ ৪৬ ॥
সংযাস্যত্যাশু নিৰ্ৱাণং দ্ৰৱ্য জ্ঞানক্ৰিযাভ্ৰমঃ ॥ ৪৬ ॥