శ్రీఉద్ధవ ఉవాచ
వదన్తి కృష్ణ శ్రేయాంసి బహూని బ్రహ్మవాదినః ।
తేషాం వికల్పప్రాధాన్యముతాహో ఏకముఖ్యతా ॥ ౧ ॥
వదన్తి కృష్ణ శ్రేయాంసి బహూని బ్రహ్మవాదినః ।
తేషాం వికల్పప్రాధాన్యముతాహో ఏకముఖ్యతా ॥ ౧ ॥
భవతోదాహృతః స్వామిన్ భక్తియోగోఽనపేక్షితః ।
నిరస్య సర్వతః సఙ్గం యేన త్వయ్యావిశేన్మనః ॥ ౨ ॥
నిరస్య సర్వతః సఙ్గం యేన త్వయ్యావిశేన్మనః ॥ ౨ ॥
శ్రీభగవానువాచ
కాలేన నష్టా ప్రలయే వాణీయం వేదసంజ్ఞితా ।
మయాదౌ బ్రహ్మణే ప్రోక్తా ధర్మో యస్యాం మదాత్మకః ॥ ౩ ॥
కాలేన నష్టా ప్రలయే వాణీయం వేదసంజ్ఞితా ।
మయాదౌ బ్రహ్మణే ప్రోక్తా ధర్మో యస్యాం మదాత్మకః ॥ ౩ ॥
తేన ప్రోక్తా స్వ పుత్రాయ మనవే పూర్వజాయ సా ।
తతో భృగ్వాదయోఽగృహ్ణన్ సప్త బ్రహ్మమహర్షయః ॥ ౪ ॥
తతో భృగ్వాదయోఽగృహ్ణన్ సప్త బ్రహ్మమహర్షయః ॥ ౪ ॥
తేభ్యః పితృభ్యస్తత్పుత్రా దేవదానవగుహ్యకాః ।
మనుష్యాః సిద్ధగన్ధర్వాః సవిద్యాధరచారణాః ॥ ౫ ॥
మనుష్యాః సిద్ధగన్ధర్వాః సవిద్యాధరచారణాః ॥ ౫ ॥
కిన్దేవాః కిన్నరా నాగా రక్షఃకిమ్పురుషాదయః ।
బహ్వయస్తేషాం ప్రకృతయో రజఃసత్త్వతమోభువః ॥ ౬ ॥
బహ్వయస్తేషాం ప్రకృతయో రజఃసత్త్వతమోభువః ॥ ౬ ॥
యాభిర్భూతాని భిద్యన్తే భూతానాం పతయస్తథా ।
యథాప్రకృతి సర్వేషాం చిత్రా వాచః స్రవన్తి హి ॥ ౭ ॥
యథాప్రకృతి సర్వేషాం చిత్రా వాచః స్రవన్తి హి ॥ ౭ ॥
ఏవం ప్రకృతివైచిత్ర్యాద్ భిద్యన్తే మతయో నృణామ్ ।
పారమ్పర్యేణ కేషాఞ్చిత్ పాషణ్డమతయోఽపరే ॥ ౮ ॥
పారమ్పర్యేణ కేషాఞ్చిత్ పాషణ్డమతయోఽపరే ॥ ౮ ॥
మన్మాయామోహితధియః పురుషాః పురుషర్షభ ।
శ్రేయో వదన్త్యనేకాన్తం యథాకర్మ యథారుచి ॥ ౯ ॥
శ్రేయో వదన్త్యనేకాన్తం యథాకర్మ యథారుచి ॥ ౯ ॥
ధర్మమేకే యశశ్చాన్యే కామం సత్యం దమం శమమ్ ।
అన్యే వదన్తి స్వార్థం వా ఐశ్వర్యం త్యాగభోజనమ్ ।
కేచిద్ యజ్ఞం తపో దానం వ్రతాని నియమాన్ యమాన్ ॥ ౧౦ ॥
అన్యే వదన్తి స్వార్థం వా ఐశ్వర్యం త్యాగభోజనమ్ ।
కేచిద్ యజ్ఞం తపో దానం వ్రతాని నియమాన్ యమాన్ ॥ ౧౦ ॥
ఆద్యన్తవన్త ఏవైషాం లోకాః కర్మవినిర్మితాః ।
దుఃఖోదర్కాస్తమోనిష్ఠాః క్షుద్రా మన్దాః శుచార్పితాః ॥ ౧౧ ॥
దుఃఖోదర్కాస్తమోనిష్ఠాః క్షుద్రా మన్దాః శుచార్పితాః ॥ ౧౧ ॥
మయ్యర్పితాత్మనః సభ్య నిరపేక్షస్య సర్వతః ।
మయాత్మనా సుఖం యత్తత్ కుతః స్యాద్ విషయాత్మనామ్ ॥ ౧౨ ॥
మయాత్మనా సుఖం యత్తత్ కుతః స్యాద్ విషయాత్మనామ్ ॥ ౧౨ ॥
అకిఞ్చనస్య దాన్తస్య శాన్తస్య సమచేతసః ।
మయా సన్తుష్టమనసః సర్వాః సుఖమయా దిశః ॥ ౧౩ ॥
మయా సన్తుష్టమనసః సర్వాః సుఖమయా దిశః ॥ ౧౩ ॥
న పారమేష్ఠ్యం న మహేన్ద్రధిష్ణ్యం
న సార్వభౌమం న రసాధిపత్యమ్ ।
న యోగసిద్ధీరపునర్భవం వా
మయ్యర్పితాత్మేచ్ఛతి మద్వినాన్యత్ ॥ ౧౪ ॥
న సార్వభౌమం న రసాధిపత్యమ్ ।
న యోగసిద్ధీరపునర్భవం వా
మయ్యర్పితాత్మేచ్ఛతి మద్వినాన్యత్ ॥ ౧౪ ॥
న తథా మే ప్రియతమ ఆత్మయోనిర్న శఙ్కరః ।
న చ సఙ్కర్షణో న శ్రీర్నైవాత్మా చ యథా భవాన్ ॥ ౧౫ ॥
న చ సఙ్కర్షణో న శ్రీర్నైవాత్మా చ యథా భవాన్ ॥ ౧౫ ॥
నిరపేక్షం మునిం శాన్తం నిర్వైరం సమదర్శనమ్ ।
అనువ్రజామ్యహం నిత్యం పూయేయేత్యఙ్ఘ్రిరేణుభిః ॥ ౧౬ ॥
అనువ్రజామ్యహం నిత్యం పూయేయేత్యఙ్ఘ్రిరేణుభిః ॥ ౧౬ ॥
నిష్కిఞ్చనా మయ్యనురక్తచేతసః
శాన్తా మహాన్తోఽఖిలజీవవత్సలాః ।
కామైరనాలబ్ధధియో జుషన్తి తే
యన్నైరపేక్ష్యం న విదుః సుఖం మమ ॥ ౧౭ ॥
శాన్తా మహాన్తోఽఖిలజీవవత్సలాః ।
కామైరనాలబ్ధధియో జుషన్తి తే
యన్నైరపేక్ష్యం న విదుః సుఖం మమ ॥ ౧౭ ॥
బాధ్యమానోఽపి మద్భక్తో విషయైరజితేన్ద్రియః ।
ప్రాయః ప్రగల్భయా భక్త్యా విషయైర్నాభిభూయతే ॥ ౧౮ ॥
ప్రాయః ప్రగల్భయా భక్త్యా విషయైర్నాభిభూయతే ॥ ౧౮ ॥
యథాగ్నిః సుసమృద్ధార్చిః కరోత్యేధాంసి భస్మసాత్ ।
తథా మద్విషయా భక్తిరుద్ధవైనాంసి కృత్స్నశః ॥ ౧౯ ॥
తథా మద్విషయా భక్తిరుద్ధవైనాంసి కృత్స్నశః ॥ ౧౯ ॥
న సాధయతి మాం యోగో న సాఙ్ఖ్యం ధర్మ ఉద్ధవ ।
న స్వాధ్యాయస్తపస్త్యాగో యథా భక్తిర్మమోర్జితా ॥ ౨౦ ॥
న స్వాధ్యాయస్తపస్త్యాగో యథా భక్తిర్మమోర్జితా ॥ ౨౦ ॥
భక్త్యాహమేకయా గ్రాహ్యః శ్రద్ధయాత్మా ప్రియః సతామ్ ।
భక్తిః పునాతి మన్నిష్ఠా శ్వపాకానపి సమ్భవాత్ ॥ ౨౧ ॥
భక్తిః పునాతి మన్నిష్ఠా శ్వపాకానపి సమ్భవాత్ ॥ ౨౧ ॥
ధర్మః సత్యదయోపేతో విద్యా వా తపసాన్వితా ।
మద్భక్త్యాపేతమాత్మానం న సమ్యక్ ప్రపునాతి హి ॥ ౨౨ ॥
మద్భక్త్యాపేతమాత్మానం న సమ్యక్ ప్రపునాతి హి ॥ ౨౨ ॥
కథం వినా రోమహర్షం ద్రవతా చేతసా వినా ।
వినానన్దాశ్రుకలయా శుధ్యేద్ భక్త్యా వినాశయః ॥ ౨౩ ॥
వినానన్దాశ్రుకలయా శుధ్యేద్ భక్త్యా వినాశయః ॥ ౨౩ ॥
వాగ్ గద్గదా ద్రవతే యస్య చిత్తం
రుదత్యభీక్ష్ణం హసతి క్వచిచ్చ ।
విలజ్జ ఉద్గాయతి నృత్యతే చ
మద్భక్తియుక్తో భువనం పునాతి ॥ ౨౪ ॥
రుదత్యభీక్ష్ణం హసతి క్వచిచ్చ ।
విలజ్జ ఉద్గాయతి నృత్యతే చ
మద్భక్తియుక్తో భువనం పునాతి ॥ ౨౪ ॥
యథాగ్నినా హేమ మలం జహాతి
ధ్మాతం పునః స్వం భజతే చ రూపమ్ ।
ఆత్మా చ కర్మానుశయం విధూయ
మద్భక్తియోగేన భజత్యథో మామ్ ॥ ౨౫ ॥
ధ్మాతం పునః స్వం భజతే చ రూపమ్ ।
ఆత్మా చ కర్మానుశయం విధూయ
మద్భక్తియోగేన భజత్యథో మామ్ ॥ ౨౫ ॥
యథా యథాత్మా పరిమృజ్యతేఽసౌ
మత్పుణ్యగాథాశ్రవణాభిధానైః ।
తథా తథా పశ్యతి వస్తు సూక్ష్మం
చక్షుర్యథైవాఞ్జనసమ్ప్రయుక్తమ్ ॥ ౨౬ ॥
మత్పుణ్యగాథాశ్రవణాభిధానైః ।
తథా తథా పశ్యతి వస్తు సూక్ష్మం
చక్షుర్యథైవాఞ్జనసమ్ప్రయుక్తమ్ ॥ ౨౬ ॥
విషయాన్ ధ్యాయతశ్చిత్తం విషయేషు విషజ్జతే ।
మామనుస్మరతశ్చిత్తం మయ్యేవ ప్రవిలీయతే ॥ ౨౭ ॥
మామనుస్మరతశ్చిత్తం మయ్యేవ ప్రవిలీయతే ॥ ౨౭ ॥
తస్మాదసదభిధ్యానం యథా స్వప్నమనోరథమ్ ।
హిత్వా మయి సమాధత్స్వ మనో మద్భావభావితమ్ ॥ ౨౮ ॥
హిత్వా మయి సమాధత్స్వ మనో మద్భావభావితమ్ ॥ ౨౮ ॥
స్త్రీణాం స్త్రీసఙ్గినాం సఙ్గం త్యక్త్వా దూరత ఆత్మవాన్ ।
క్షేమే వివిక్త ఆసీనశ్చిన్తయేన్మామతన్ద్రితః ॥ ౨౯ ॥
క్షేమే వివిక్త ఆసీనశ్చిన్తయేన్మామతన్ద్రితః ॥ ౨౯ ॥
న తథాస్య భవేత్ క్లేశో బన్ధశ్చాన్యప్రసఙ్గతః ।
యోషిత్సఙ్గాద్ యథా పుంసో యథా తత్సఙ్గిసఙ్గతః ॥ ౩౦ ॥
యోషిత్సఙ్గాద్ యథా పుంసో యథా తత్సఙ్గిసఙ్గతః ॥ ౩౦ ॥
శ్రీఉద్ధవ ఉవాచ
యథా త్వామరవిన్దాక్ష యాదృశం వా యదాత్మకమ్ ।
ధ్యాయేన్ముముక్షురేతన్మే ధ్యానం త్వం వక్తుమర్హసి ॥ ౩౧ ॥
యథా త్వామరవిన్దాక్ష యాదృశం వా యదాత్మకమ్ ।
ధ్యాయేన్ముముక్షురేతన్మే ధ్యానం త్వం వక్తుమర్హసి ॥ ౩౧ ॥
శ్రీభగవానువాచ
సమ ఆసన ఆసీనః సమకాయో యథాసుఖమ్ ।
హస్తావుత్సఙ్గ ఆధాయ స్వనాసాగ్రకృతేక్షణః ॥ ౩౨ ॥
సమ ఆసన ఆసీనః సమకాయో యథాసుఖమ్ ।
హస్తావుత్సఙ్గ ఆధాయ స్వనాసాగ్రకృతేక్షణః ॥ ౩౨ ॥
ప్రాణస్య శోధయేన్మార్గం పూరకుమ్భకరేచకైః ।
విపర్యయేణాపి శనైరభ్యసేన్నిర్జితేన్ద్రియః ॥ ౩౩ ॥
విపర్యయేణాపి శనైరభ్యసేన్నిర్జితేన్ద్రియః ॥ ౩౩ ॥
హృద్యవిచ్ఛిన్నమోఙ్కారం ఘణ్టానాదం బిసోర్ణవత్ ।
ప్రాణేనోదీర్య తత్రాథ పునః సంవేశయేత్ స్వరమ్ ॥ ౩౪ ॥
ప్రాణేనోదీర్య తత్రాథ పునః సంవేశయేత్ స్వరమ్ ॥ ౩౪ ॥
ఏవం ప్రణవసంయుక్తం ప్రాణమేవ సమభ్యసేత్ ।
దశకృత్వస్త్రిషవణం మాసాదర్వాగ్ జితానిలః ॥ ౩౫ ॥
దశకృత్వస్త్రిషవణం మాసాదర్వాగ్ జితానిలః ॥ ౩౫ ॥
హృత్పుణ్డరీకమన్తఃస్థమూర్ధ్వనాలమధోముఖమ్ ।
ధ్యాత్వోర్ధ్వముఖమున్నిద్రమష్టపత్రం సకర్ణికమ్ ।
కర్ణికాయాం న్యసేత్ సూర్యసోమాగ్నీనుత్తరోత్తరమ్ ॥ ౩౬ ॥
ధ్యాత్వోర్ధ్వముఖమున్నిద్రమష్టపత్రం సకర్ణికమ్ ।
కర్ణికాయాం న్యసేత్ సూర్యసోమాగ్నీనుత్తరోత్తరమ్ ॥ ౩౬ ॥
వహ్నిమధ్యే స్మరేద్ రూపం మమైతద్ ధ్యానమఙ్గలమ్ ।
సమం ప్రశాన్తం సుముఖం దీర్ఘచారుచతుర్భుజమ్ ॥ ౩౭ ॥
సమం ప్రశాన్తం సుముఖం దీర్ఘచారుచతుర్భుజమ్ ॥ ౩౭ ॥
సుచారుసున్దరగ్రీవం సుకపోలం శుచిస్మితమ్ ।
సమానకర్ణవిన్యస్తస్ఫురన్మకరకుణ్డలమ్ ॥ ౩౮ ॥
సమానకర్ణవిన్యస్తస్ఫురన్మకరకుణ్డలమ్ ॥ ౩౮ ॥
హేమామ్బరం ఘనశ్యామం శ్రీవత్సశ్రీనికేతనమ్ ।
శఙ్ఖచక్రగదాపద్మవనమాలావిభూషితమ్ ॥ ౩౯ ॥
శఙ్ఖచక్రగదాపద్మవనమాలావిభూషితమ్ ॥ ౩౯ ॥
నూపురైర్విలసత్పాదం కౌస్తుభప్రభయా యుతమ్ ।
ద్యుమత్కిరీటకటకకటిసూత్రాఙ్గదాయుతమ్ ॥ ౪౦ ॥
ద్యుమత్కిరీటకటకకటిసూత్రాఙ్గదాయుతమ్ ॥ ౪౦ ॥
సర్వాఙ్గసున్దరం హృద్యం ప్రసాదసుముఖేక్షణమ్ ।
సుకుమారమభిధ్యాయేత్ సర్వాఙ్గేషు మనో దధత్ ॥ ౪౧ ॥
సుకుమారమభిధ్యాయేత్ సర్వాఙ్గేషు మనో దధత్ ॥ ౪౧ ॥
ఇన్ద్రియాణీన్ద్రియార్థేభ్యో మనసాకృష్య తన్మనః ।
బుద్ధ్యా సారథినా ధీరః ప్రణయేన్మయి సర్వతః ॥ ౪౨ ॥
బుద్ధ్యా సారథినా ధీరః ప్రణయేన్మయి సర్వతః ॥ ౪౨ ॥
తత్ సర్వవ్యాపకం చిత్తమాకృష్యైకత్ర ధారయేత్ ।
నాన్యాని చిన్తయేద్ భూయః సుస్మితం భావయేన్ముఖమ్ ॥ ౪౩ ॥
నాన్యాని చిన్తయేద్ భూయః సుస్మితం భావయేన్ముఖమ్ ॥ ౪౩ ॥
తత్ర లబ్ధపదం చిత్తమాకృష్య వ్యోమ్ని ధారయేత్ ।
తచ్చ త్యక్త్వా మదారోహో న కిఞ్చిదపి చిన్తయేత్ ॥ ౪౪ ॥
తచ్చ త్యక్త్వా మదారోహో న కిఞ్చిదపి చిన్తయేత్ ॥ ౪౪ ॥
ఏవం సమాహితమతిర్మామేవాత్మానమాత్మని ।
విచష్టే మయి సర్వాత్మన్ జ్యోతిర్జ్యోతిషి సంయుతమ్ ॥ ౪౫ ॥
విచష్టే మయి సర్వాత్మన్ జ్యోతిర్జ్యోతిషి సంయుతమ్ ॥ ౪౫ ॥
ధ్యానేనేత్థం సుతీవ్రేణ యుఞ్జతో యోగినో మనః ।
సంయాస్యత్యాశు నిర్వాణం ద్రవ్య జ్ఞానక్రియాభ్రమః ॥ ౪౬ ॥
సంయాస్యత్యాశు నిర్వాణం ద్రవ్య జ్ఞానక్రియాభ్రమః ॥ ౪౬ ॥