শ্ৰীভগৱানুৱাচ
জিতেন্দ্ৰিযস্য যুক্তস্য জিতশ্ৱাসস্য যোগিনঃ ।
মযি ধাৰযতশ্চেত উপতিষ্ঠন্তি সিদ্ধযঃ ॥ ১ ॥
জিতেন্দ্ৰিযস্য যুক্তস্য জিতশ্ৱাসস্য যোগিনঃ ।
মযি ধাৰযতশ্চেত উপতিষ্ঠন্তি সিদ্ধযঃ ॥ ১ ॥
শ্ৰীউদ্ধৱ উৱাচ
কযা ধাৰণযা কাস্ৱিত্ কথং ৱা সিদ্ধিৰচ্যুত ।
কতি ৱা সিদ্ধযো ব্ৰূহি যোগিনাং সিদ্ধিদো ভৱান্ ॥ ২ ॥
কযা ধাৰণযা কাস্ৱিত্ কথং ৱা সিদ্ধিৰচ্যুত ।
কতি ৱা সিদ্ধযো ব্ৰূহি যোগিনাং সিদ্ধিদো ভৱান্ ॥ ২ ॥
শ্ৰীভগৱানুৱাচ
সিদ্ধযোঽষ্টাদশ প্ৰোক্তা ধাৰণা যোগপাৰগৈঃ ।
তাসামষ্টৌ মত্প্ৰধানা দশৈৱ গুণহেতৱঃ ॥ ৩ ॥
সিদ্ধযোঽষ্টাদশ প্ৰোক্তা ধাৰণা যোগপাৰগৈঃ ।
তাসামষ্টৌ মত্প্ৰধানা দশৈৱ গুণহেতৱঃ ॥ ৩ ॥
অণিমা মহিমা মূৰ্তেৰ্লঘিমা প্ৰাপ্তিৰিন্দ্ৰিযৈঃ ।
প্ৰাকাম্যং শ্ৰুতদৃষ্টেষু শক্তিপ্ৰেৰণমীশিতা ॥ ৪ ॥
প্ৰাকাম্যং শ্ৰুতদৃষ্টেষু শক্তিপ্ৰেৰণমীশিতা ॥ ৪ ॥
গুণেষ্ৱসঙ্গো ৱশিতা যত্কামস্তদৱস্যতি ।
এতা মে সিদ্ধযঃ সৌম্য অষ্টাৱৌত্পত্তিকা মতাঃ ॥ ৫ ॥
এতা মে সিদ্ধযঃ সৌম্য অষ্টাৱৌত্পত্তিকা মতাঃ ॥ ৫ ॥
অনূৰ্মিমত্ত্ৱং দেহেঽস্মিন্ দূৰশ্ৰৱণদৰ্শনম্ ।
মনোজৱঃ কামৰূপং পৰকাযপ্ৰৱেশনম্ ॥ ৬ ॥
মনোজৱঃ কামৰূপং পৰকাযপ্ৰৱেশনম্ ॥ ৬ ॥
স্ৱচ্ছন্দমৃত্যুৰ্দেৱানাং সহক্ৰীডানুদৰ্শনম্ ।
যথাসঙ্কল্পসংসিদ্ধিৰাজ্ঞাপ্ৰতিহতা গতিঃ ॥ ৭ ॥
যথাসঙ্কল্পসংসিদ্ধিৰাজ্ঞাপ্ৰতিহতা গতিঃ ॥ ৭ ॥
ত্ৰিকালজ্ঞত্ৱমদ্ৱন্দ্ৱং পৰচিত্তাদ্যভিজ্ঞতা ।
অগ্ন্যৰ্কাম্বুৱিষাদীনাং প্ৰতিষ্টম্ভোঽপৰাজযঃ ॥ ৮ ॥
অগ্ন্যৰ্কাম্বুৱিষাদীনাং প্ৰতিষ্টম্ভোঽপৰাজযঃ ॥ ৮ ॥
এতাশ্চোদ্দেশতঃ প্ৰোক্তা যোগধাৰণসিদ্ধযঃ ।
যযা ধাৰণযা যা স্যাদ্ যথা ৱা স্যান্নিবোধ মে ॥ ৯ ॥
যযা ধাৰণযা যা স্যাদ্ যথা ৱা স্যান্নিবোধ মে ॥ ৯ ॥
ভূতসূক্ষ্মাত্মনি মযি তন্মাত্ৰং ধাৰযেন্মনঃ ।
অণিমানমৱাপ্নোতি তন্মাত্ৰোপাসকো মম ॥ ১০ ॥
অণিমানমৱাপ্নোতি তন্মাত্ৰোপাসকো মম ॥ ১০ ॥
মহত্তত্ত্ৱাত্মনি মযি যথাসংস্থং মনো দধত্ ।
মহিমানমৱাপ্নোতি ভূতানাং চ পৃথক্ পৃথক্ ॥ ১১ ॥
মহিমানমৱাপ্নোতি ভূতানাং চ পৃথক্ পৃথক্ ॥ ১১ ॥
পৰমাণুমযে চিত্তং ভূতানাং মযি ৰঞ্জযন্ ।
কালসূক্ষ্মাৰ্থতাং যোগী লঘিমানমৱাপ্নুযাত্ ॥ ১২ ॥
কালসূক্ষ্মাৰ্থতাং যোগী লঘিমানমৱাপ্নুযাত্ ॥ ১২ ॥
ধাৰযন্ ময্যহংতত্ত্ৱে মনো ৱৈকাৰিকেঽখিলম্ ।
সৰ্ৱেন্দ্ৰিযাণামাত্মত্ৱং প্ৰাপ্তিং প্ৰাপ্নোতি মন্মনাঃ ॥ ১৩ ॥
সৰ্ৱেন্দ্ৰিযাণামাত্মত্ৱং প্ৰাপ্তিং প্ৰাপ্নোতি মন্মনাঃ ॥ ১৩ ॥
মহত্যাত্মনি যঃ সূত্ৰে ধাৰযেন্মযি মানসম্ ।
প্ৰাকাম্যং পাৰমেষ্ঠ্যং মে ৱিন্দতেঽৱ্যক্তজন্মনঃ ॥ ১৪ ॥
প্ৰাকাম্যং পাৰমেষ্ঠ্যং মে ৱিন্দতেঽৱ্যক্তজন্মনঃ ॥ ১৪ ॥
ৱিষ্ণৌ ত্ৰ্যধীশ্ৱৰে চিত্তং ধাৰযেত্ কালৱিগ্ৰহে ।
স ঈশিত্ৱমৱাপ্নোতি ক্ষেত্ৰজ্ঞক্ষেত্ৰচোদনাম্ ॥ ১৫ ॥
স ঈশিত্ৱমৱাপ্নোতি ক্ষেত্ৰজ্ঞক্ষেত্ৰচোদনাম্ ॥ ১৫ ॥
নাৰাযণে তুৰীযাখ্যে ভগৱচ্ছব্দশব্দিতে ।
মনো ময্যাদধদ্ যোগী মদ্ধৰ্মা ৱশিতামিযাত্ ॥ ১৬ ॥
মনো ময্যাদধদ্ যোগী মদ্ধৰ্মা ৱশিতামিযাত্ ॥ ১৬ ॥
নিৰ্গুণে ব্ৰহ্মণি মযি ধাৰযন্ ৱিশদং মনঃ ।
পৰমানন্দমাপ্নোতি যত্ৰ কামোঽৱসীযতে ॥ ১৭ ॥
পৰমানন্দমাপ্নোতি যত্ৰ কামোঽৱসীযতে ॥ ১৭ ॥
শ্ৱেতদ্ৱীপপতৌ চিত্তং শুদ্ধে ধৰ্মমযে মযি ।
ধাৰযঞ্ছ্ৱেততাং যাতি ষডূৰ্মিৰহিতো নৰঃ ॥ ১৮ ॥
ধাৰযঞ্ছ্ৱেততাং যাতি ষডূৰ্মিৰহিতো নৰঃ ॥ ১৮ ॥
ময্যাকাশাত্মনি প্ৰাণে মনসা ঘোষমুদ্ৱহন্ ।
তত্ৰোপলব্ধা ভূতানাং হংসো ৱাচঃ শৃণোত্যসৌ ॥ ১৯ ॥
তত্ৰোপলব্ধা ভূতানাং হংসো ৱাচঃ শৃণোত্যসৌ ॥ ১৯ ॥
চক্ষুস্ত্ৱষ্টৰি সংযোজ্য ত্ৱষ্টাৰমপি চক্ষুষি ।
মাং তত্ৰ মনসা ধ্যাযন্ ৱিশ্ৱং পশ্যতি দূৰতঃ ॥ ২০ ॥
মাং তত্ৰ মনসা ধ্যাযন্ ৱিশ্ৱং পশ্যতি দূৰতঃ ॥ ২০ ॥
মনো মযি সুসংযোজ্য দেহং তদনুৱাযুনা ।
মদ্ধাৰণানুভাৱেন তত্ৰাত্মা যত্ৰ ৱৈ মনঃ ॥ ২১ ॥
মদ্ধাৰণানুভাৱেন তত্ৰাত্মা যত্ৰ ৱৈ মনঃ ॥ ২১ ॥
যদা মন উপাদায যদ্ যদ্ ৰূপং বুভূষতি ।
তত্তদ্ ভৱেন্মনোৰূপং মদ্যোগবলমাশ্ৰযঃ ॥ ২২ ॥
তত্তদ্ ভৱেন্মনোৰূপং মদ্যোগবলমাশ্ৰযঃ ॥ ২২ ॥
পৰকাযং ৱিশন্ সিদ্ধ আত্মানং তত্ৰ ভাৱযেত্ ।
পিণ্ডং হিত্ৱা ৱিশেত্ প্ৰাণো ৱাযুভূতঃ ষডঙ্ঘ্ৰিৱত্ ॥ ২৩ ॥
পিণ্ডং হিত্ৱা ৱিশেত্ প্ৰাণো ৱাযুভূতঃ ষডঙ্ঘ্ৰিৱত্ ॥ ২৩ ॥
পাৰ্ষ্ণ্যাপীড্য গুদং প্ৰাণং হৃদুৰঃকণ্ঠমূৰ্ধসু ।
আৰোপ্য ব্ৰহ্মৰন্ধ্ৰেণ ব্ৰহ্ম নীত্ৱোত্সৃজেত্তনুম্ ॥ ২৪ ॥
আৰোপ্য ব্ৰহ্মৰন্ধ্ৰেণ ব্ৰহ্ম নীত্ৱোত্সৃজেত্তনুম্ ॥ ২৪ ॥
ৱিহৰিষ্যন্ সুৰাক্ৰীডে মত্স্থং সত্ত্ৱং ৱিভাৱযেত্ ।
ৱিমানেনোপতিষ্ঠন্তি সত্ত্ৱৱৃত্তীঃ সুৰস্ত্ৰিযঃ ॥ ২৫ ॥
ৱিমানেনোপতিষ্ঠন্তি সত্ত্ৱৱৃত্তীঃ সুৰস্ত্ৰিযঃ ॥ ২৫ ॥
যথা সঙ্কল্পযেদ্ বুদ্ধ্যা যদা ৱা মত্পৰঃ পুমান্ ।
মযি সত্যে মনো যুঞ্জংস্তথা তত্ সমুপাশ্নুতে ॥ ২৬ ॥
মযি সত্যে মনো যুঞ্জংস্তথা তত্ সমুপাশ্নুতে ॥ ২৬ ॥
যো ৱৈ মদ্ভাৱমাপন্ন ঈশিতুৰ্ৱশিতুঃ পুমান্ ।
কুতশ্চিন্ন ৱিহন্যেত তস্য চাজ্ঞা যথা মম ॥ ২৭ ॥
কুতশ্চিন্ন ৱিহন্যেত তস্য চাজ্ঞা যথা মম ॥ ২৭ ॥
মদ্ভক্ত্যা শুদ্ধসত্ত্ৱস্য যোগিনো ধাৰণাৱিদঃ ।
তস্য ত্ৰৈকালিকী বুদ্ধিৰ্জন্মমৃত্যূপবৃংহিতা ॥ ২৮ ॥
তস্য ত্ৰৈকালিকী বুদ্ধিৰ্জন্মমৃত্যূপবৃংহিতা ॥ ২৮ ॥
অগ্ন্যাদিভিৰ্ন হন্যেত মুনেৰ্যোগমযং ৱপুঃ ।
মদ্যোগশান্তচিত্তস্য যাদসামুদকং যথা ॥ ২৯ ॥
মদ্যোগশান্তচিত্তস্য যাদসামুদকং যথা ॥ ২৯ ॥
মদ্ৱিভূতীৰভিধ্যাযন্ শ্ৰীৱত্সাস্ত্ৰৱিভূষিতাঃ ।
ধ্ৱজাতপত্ৰৱ্যজনৈঃ স ভৱেদপৰাজিতঃ ॥ ৩০ ॥
ধ্ৱজাতপত্ৰৱ্যজনৈঃ স ভৱেদপৰাজিতঃ ॥ ৩০ ॥
উপাসকস্য মামেৱং যোগধাৰণযা মুনেঃ ।
সিদ্ধযঃ পূৰ্ৱকথিতা উপতিষ্ঠন্ত্যশেষতঃ ॥ ৩১ ॥
সিদ্ধযঃ পূৰ্ৱকথিতা উপতিষ্ঠন্ত্যশেষতঃ ॥ ৩১ ॥
জিতেন্দ্ৰিযস্য দান্তস্য জিতশ্ৱাসাত্মনো মুনেঃ ।
মদ্ধাৰণাং ধাৰযতঃ কা সা সিদ্ধিঃ সুদুৰ্লভা ॥ ৩২ ॥
মদ্ধাৰণাং ধাৰযতঃ কা সা সিদ্ধিঃ সুদুৰ্লভা ॥ ৩২ ॥
অন্তৰাযান্ ৱদন্ত্যেতা যুঞ্জতো যোগমুত্তমম্ ।
মযা সম্পদ্যমানস্য কালক্ষপণহেতৱঃ ॥ ৩৩ ॥
মযা সম্পদ্যমানস্য কালক্ষপণহেতৱঃ ॥ ৩৩ ॥
জন্মৌষধিতপোমন্ত্ৰৈৰ্যাৱতীৰিহ সিদ্ধযঃ ।
যোগেনাপ্নোতি তাঃ সৰ্ৱা নান্যৈৰ্যোগগতিং ৱ্ৰজেত্ ॥ ৩৪ ॥
যোগেনাপ্নোতি তাঃ সৰ্ৱা নান্যৈৰ্যোগগতিং ৱ্ৰজেত্ ॥ ৩৪ ॥
সৰ্ৱাসামপি সিদ্ধীনাং হেতুঃ পতিৰহং প্ৰভুঃ ।
অহং যোগস্য সাঙ্খ্যস্য ধৰ্মস্য ব্ৰহ্মৱাদিনাম্ ॥ ৩৫ ॥
অহং যোগস্য সাঙ্খ্যস্য ধৰ্মস্য ব্ৰহ্মৱাদিনাম্ ॥ ৩৫ ॥
অহমাত্মান্তৰো বাহ্যোঽনাৱৃতঃ সৰ্ৱদেহিনাম্ ।
যথা ভূতানি ভূতেষু বহিৰন্তঃ স্ৱযং তথা ॥ ৩৬ ॥
যথা ভূতানি ভূতেষু বহিৰন্তঃ স্ৱযং তথা ॥ ৩৬ ॥
পৃথিৱী ৱাযুৰাকাশ আপো জ্যোতিৰহং মহান্ ।
ৱিকাৰঃ পুৰুষোঽৱ্যক্তং ৰজঃ সত্ত্ৱং তমঃ পৰম্ ।
অহমেতত্প্ৰসঙ্খ্যানং জ্ঞানং তত্ত্ৱৱিনিশ্চযঃ
ৱিকাৰঃ পুৰুষোঽৱ্যক্তং ৰজঃ সত্ত্ৱং তমঃ পৰম্ ।
অহমেতত্প্ৰসঙ্খ্যানং জ্ঞানং তত্ত্ৱৱিনিশ্চযঃ
মযেশ্ৱৰেণ জীৱেন গুণেন গুণিনা ৱিনা ।
সৰ্ৱাত্মনাপি সৰ্ৱেণ ন ভাৱো ৱিদ্যতে ক্ৱচিত্
সৰ্ৱাত্মনাপি সৰ্ৱেণ ন ভাৱো ৱিদ্যতে ক্ৱচিত্
সঙ্খ্যানং পৰমাণূনাং কালেন ক্ৰিযতে মযা ।
ন তথা মে ৱিভূতীনাং সৃজতোঽণ্ডানি কোটিশঃ
ন তথা মে ৱিভূতীনাং সৃজতোঽণ্ডানি কোটিশঃ
তেজঃ শ্ৰীঃ কীৰ্তিৰৈশ্ৱৰ্যং হ্ৰীস্ত্যাগঃ সৌভগং ভগঃ ।
ৱীৰ্যং তিতিক্ষা ৱিজ্ঞানং যত্ৰ যত্ৰ স মেংঽশকঃ
ৱীৰ্যং তিতিক্ষা ৱিজ্ঞানং যত্ৰ যত্ৰ স মেংঽশকঃ
এতাস্তে কীৰ্তিতাঃ সৰ্ৱাঃ সঙ্ক্ষেপেণ ৱিভূতযঃ ।
মনোৱিকাৰা এৱৈতে যথা ৱাচাভিধীযতে
মনোৱিকাৰা এৱৈতে যথা ৱাচাভিধীযতে
ৱাচং যচ্ছ মনো যচ্ছ প্ৰাণান্ যচ্ছেদ্ৰিযাণি চ ।
আত্মানমাত্মনা যচ্ছ ন ভূযঃ কল্পসেঽধ্ৱনে
আত্মানমাত্মনা যচ্ছ ন ভূযঃ কল্পসেঽধ্ৱনে
যো ৱৈ ৱাঙ্মনসী সংযগসংযচ্ছন্ ধিযা যতিঃ ।
তস্য ৱ্ৰতং তপো দানং স্ৰৱত্যামঘটাম্বুৱত্
তস্য ৱ্ৰতং তপো দানং স্ৰৱত্যামঘটাম্বুৱত্
তস্মাদ্ৱচো মনঃ প্ৰাণান্ নিযচ্ছেন্মত্পৰাযণঃ ।
মদ্ভক্তিযুক্তযা বুদ্ধ্যা ততঃ পৰিসমাপ্যতে
মদ্ভক্তিযুক্তযা বুদ্ধ্যা ততঃ পৰিসমাপ্যতে