శ్రీభగవానువాచ
జితేన్ద్రియస్య యుక్తస్య జితశ్వాసస్య యోగినః ।
మయి ధారయతశ్చేత ఉపతిష్ఠన్తి సిద్ధయః ॥ ౧ ॥
జితేన్ద్రియస్య యుక్తస్య జితశ్వాసస్య యోగినః ।
మయి ధారయతశ్చేత ఉపతిష్ఠన్తి సిద్ధయః ॥ ౧ ॥
శ్రీఉద్ధవ ఉవాచ
కయా ధారణయా కాస్విత్ కథం వా సిద్ధిరచ్యుత ।
కతి వా సిద్ధయో బ్రూహి యోగినాం సిద్ధిదో భవాన్ ॥ ౨ ॥
కయా ధారణయా కాస్విత్ కథం వా సిద్ధిరచ్యుత ।
కతి వా సిద్ధయో బ్రూహి యోగినాం సిద్ధిదో భవాన్ ॥ ౨ ॥
శ్రీభగవానువాచ
సిద్ధయోఽష్టాదశ ప్రోక్తా ధారణా యోగపారగైః ।
తాసామష్టౌ మత్ప్రధానా దశైవ గుణహేతవః ॥ ౩ ॥
సిద్ధయోఽష్టాదశ ప్రోక్తా ధారణా యోగపారగైః ।
తాసామష్టౌ మత్ప్రధానా దశైవ గుణహేతవః ॥ ౩ ॥
అణిమా మహిమా మూర్తేర్లఘిమా ప్రాప్తిరిన్ద్రియైః ।
ప్రాకామ్యం శ్రుతదృష్టేషు శక్తిప్రేరణమీశితా ॥ ౪ ॥
ప్రాకామ్యం శ్రుతదృష్టేషు శక్తిప్రేరణమీశితా ॥ ౪ ॥
గుణేష్వసఙ్గో వశితా యత్కామస్తదవస్యతి ।
ఏతా మే సిద్ధయః సౌమ్య అష్టావౌత్పత్తికా మతాః ॥ ౫ ॥
ఏతా మే సిద్ధయః సౌమ్య అష్టావౌత్పత్తికా మతాః ॥ ౫ ॥
అనూర్మిమత్త్వం దేహేఽస్మిన్ దూరశ్రవణదర్శనమ్ ।
మనోజవః కామరూపం పరకాయప్రవేశనమ్ ॥ ౬ ॥
మనోజవః కామరూపం పరకాయప్రవేశనమ్ ॥ ౬ ॥
స్వచ్ఛన్దమృత్యుర్దేవానాం సహక్రీడానుదర్శనమ్ ।
యథాసఙ్కల్పసంసిద్ధిరాజ్ఞాప్రతిహతా గతిః ॥ ౭ ॥
యథాసఙ్కల్పసంసిద్ధిరాజ్ఞాప్రతిహతా గతిః ॥ ౭ ॥
త్రికాలజ్ఞత్వమద్వన్ద్వం పరచిత్తాద్యభిజ్ఞతా ।
అగ్న్యర్కామ్బువిషాదీనాం ప్రతిష్టమ్భోఽపరాజయః ॥ ౮ ॥
అగ్న్యర్కామ్బువిషాదీనాం ప్రతిష్టమ్భోఽపరాజయః ॥ ౮ ॥
ఏతాశ్చోద్దేశతః ప్రోక్తా యోగధారణసిద్ధయః ।
యయా ధారణయా యా స్యాద్ యథా వా స్యాన్నిబోధ మే ॥ ౯ ॥
యయా ధారణయా యా స్యాద్ యథా వా స్యాన్నిబోధ మే ॥ ౯ ॥
భూతసూక్ష్మాత్మని మయి తన్మాత్రం ధారయేన్మనః ।
అణిమానమవాప్నోతి తన్మాత్రోపాసకో మమ ॥ ౧౦ ॥
అణిమానమవాప్నోతి తన్మాత్రోపాసకో మమ ॥ ౧౦ ॥
మహత్తత్త్వాత్మని మయి యథాసంస్థం మనో దధత్ ।
మహిమానమవాప్నోతి భూతానాం చ పృథక్ పృథక్ ॥ ౧౧ ॥
మహిమానమవాప్నోతి భూతానాం చ పృథక్ పృథక్ ॥ ౧౧ ॥
పరమాణుమయే చిత్తం భూతానాం మయి రఞ్జయన్ ।
కాలసూక్ష్మార్థతాం యోగీ లఘిమానమవాప్నుయాత్ ॥ ౧౨ ॥
కాలసూక్ష్మార్థతాం యోగీ లఘిమానమవాప్నుయాత్ ॥ ౧౨ ॥
ధారయన్ మయ్యహంతత్త్వే మనో వైకారికేఽఖిలమ్ ।
సర్వేన్ద్రియాణామాత్మత్వం ప్రాప్తిం ప్రాప్నోతి మన్మనాః ॥ ౧౩ ॥
సర్వేన్ద్రియాణామాత్మత్వం ప్రాప్తిం ప్రాప్నోతి మన్మనాః ॥ ౧౩ ॥
మహత్యాత్మని యః సూత్రే ధారయేన్మయి మానసమ్ ।
ప్రాకామ్యం పారమేష్ఠ్యం మే విన్దతేఽవ్యక్తజన్మనః ॥ ౧౪ ॥
ప్రాకామ్యం పారమేష్ఠ్యం మే విన్దతేఽవ్యక్తజన్మనః ॥ ౧౪ ॥
విష్ణౌ త్ర్యధీశ్వరే చిత్తం ధారయేత్ కాలవిగ్రహే ।
స ఈశిత్వమవాప్నోతి క్షేత్రజ్ఞక్షేత్రచోదనామ్ ॥ ౧౫ ॥
స ఈశిత్వమవాప్నోతి క్షేత్రజ్ఞక్షేత్రచోదనామ్ ॥ ౧౫ ॥
నారాయణే తురీయాఖ్యే భగవచ్ఛబ్దశబ్దితే ।
మనో మయ్యాదధద్ యోగీ మద్ధర్మా వశితామియాత్ ॥ ౧౬ ॥
మనో మయ్యాదధద్ యోగీ మద్ధర్మా వశితామియాత్ ॥ ౧౬ ॥
నిర్గుణే బ్రహ్మణి మయి ధారయన్ విశదం మనః ।
పరమానన్దమాప్నోతి యత్ర కామోఽవసీయతే ॥ ౧౭ ॥
పరమానన్దమాప్నోతి యత్ర కామోఽవసీయతే ॥ ౧౭ ॥
శ్వేతద్వీపపతౌ చిత్తం శుద్ధే ధర్మమయే మయి ।
ధారయఞ్ఛ్వేతతాం యాతి షడూర్మిరహితో నరః ॥ ౧౮ ॥
ధారయఞ్ఛ్వేతతాం యాతి షడూర్మిరహితో నరః ॥ ౧౮ ॥
మయ్యాకాశాత్మని ప్రాణే మనసా ఘోషముద్వహన్ ।
తత్రోపలబ్ధా భూతానాం హంసో వాచః శృణోత్యసౌ ॥ ౧౯ ॥
తత్రోపలబ్ధా భూతానాం హంసో వాచః శృణోత్యసౌ ॥ ౧౯ ॥
చక్షుస్త్వష్టరి సంయోజ్య త్వష్టారమపి చక్షుషి ।
మాం తత్ర మనసా ధ్యాయన్ విశ్వం పశ్యతి దూరతః ॥ ౨౦ ॥
మాం తత్ర మనసా ధ్యాయన్ విశ్వం పశ్యతి దూరతః ॥ ౨౦ ॥
మనో మయి సుసంయోజ్య దేహం తదనువాయునా ।
మద్ధారణానుభావేన తత్రాత్మా యత్ర వై మనః ॥ ౨౧ ॥
మద్ధారణానుభావేన తత్రాత్మా యత్ర వై మనః ॥ ౨౧ ॥
యదా మన ఉపాదాయ యద్ యద్ రూపం బుభూషతి ।
తత్తద్ భవేన్మనోరూపం మద్యోగబలమాశ్రయః ॥ ౨౨ ॥
తత్తద్ భవేన్మనోరూపం మద్యోగబలమాశ్రయః ॥ ౨౨ ॥
పరకాయం విశన్ సిద్ధ ఆత్మానం తత్ర భావయేత్ ।
పిణ్డం హిత్వా విశేత్ ప్రాణో వాయుభూతః షడఙ్ఘ్రివత్ ॥ ౨౩ ॥
పిణ్డం హిత్వా విశేత్ ప్రాణో వాయుభూతః షడఙ్ఘ్రివత్ ॥ ౨౩ ॥
పార్ష్ణ్యాపీడ్య గుదం ప్రాణం హృదురఃకణ్ఠమూర్ధసు ।
ఆరోప్య బ్రహ్మరన్ధ్రేణ బ్రహ్మ నీత్వోత్సృజేత్తనుమ్ ॥ ౨౪ ॥
ఆరోప్య బ్రహ్మరన్ధ్రేణ బ్రహ్మ నీత్వోత్సృజేత్తనుమ్ ॥ ౨౪ ॥
విహరిష్యన్ సురాక్రీడే మత్స్థం సత్త్వం విభావయేత్ ।
విమానేనోపతిష్ఠన్తి సత్త్వవృత్తీః సురస్త్రియః ॥ ౨౫ ॥
విమానేనోపతిష్ఠన్తి సత్త్వవృత్తీః సురస్త్రియః ॥ ౨౫ ॥
యథా సఙ్కల్పయేద్ బుద్ధ్యా యదా వా మత్పరః పుమాన్ ।
మయి సత్యే మనో యుఞ్జంస్తథా తత్ సముపాశ్నుతే ॥ ౨౬ ॥
మయి సత్యే మనో యుఞ్జంస్తథా తత్ సముపాశ్నుతే ॥ ౨౬ ॥
యో వై మద్భావమాపన్న ఈశితుర్వశితుః పుమాన్ ।
కుతశ్చిన్న విహన్యేత తస్య చాజ్ఞా యథా మమ ॥ ౨౭ ॥
కుతశ్చిన్న విహన్యేత తస్య చాజ్ఞా యథా మమ ॥ ౨౭ ॥
మద్భక్త్యా శుద్ధసత్త్వస్య యోగినో ధారణావిదః ।
తస్య త్రైకాలికీ బుద్ధిర్జన్మమృత్యూపబృంహితా ॥ ౨౮ ॥
తస్య త్రైకాలికీ బుద్ధిర్జన్మమృత్యూపబృంహితా ॥ ౨౮ ॥
అగ్న్యాదిభిర్న హన్యేత మునేర్యోగమయం వపుః ।
మద్యోగశాన్తచిత్తస్య యాదసాముదకం యథా ॥ ౨౯ ॥
మద్యోగశాన్తచిత్తస్య యాదసాముదకం యథా ॥ ౨౯ ॥
మద్విభూతీరభిధ్యాయన్ శ్రీవత్సాస్త్రవిభూషితాః ।
ధ్వజాతపత్రవ్యజనైః స భవేదపరాజితః ॥ ౩౦ ॥
ధ్వజాతపత్రవ్యజనైః స భవేదపరాజితః ॥ ౩౦ ॥
ఉపాసకస్య మామేవం యోగధారణయా మునేః ।
సిద్ధయః పూర్వకథితా ఉపతిష్ఠన్త్యశేషతః ॥ ౩౧ ॥
సిద్ధయః పూర్వకథితా ఉపతిష్ఠన్త్యశేషతః ॥ ౩౧ ॥
జితేన్ద్రియస్య దాన్తస్య జితశ్వాసాత్మనో మునేః ।
మద్ధారణాం ధారయతః కా సా సిద్ధిః సుదుర్లభా ॥ ౩౨ ॥
మద్ధారణాం ధారయతః కా సా సిద్ధిః సుదుర్లభా ॥ ౩౨ ॥
అన్తరాయాన్ వదన్త్యేతా యుఞ్జతో యోగముత్తమమ్ ।
మయా సమ్పద్యమానస్య కాలక్షపణహేతవః ॥ ౩౩ ॥
మయా సమ్పద్యమానస్య కాలక్షపణహేతవః ॥ ౩౩ ॥
జన్మౌషధితపోమన్త్రైర్యావతీరిహ సిద్ధయః ।
యోగేనాప్నోతి తాః సర్వా నాన్యైర్యోగగతిం వ్రజేత్ ॥ ౩౪ ॥
యోగేనాప్నోతి తాః సర్వా నాన్యైర్యోగగతిం వ్రజేత్ ॥ ౩౪ ॥
సర్వాసామపి సిద్ధీనాం హేతుః పతిరహం ప్రభుః ।
అహం యోగస్య సాఙ్ఖ్యస్య ధర్మస్య బ్రహ్మవాదినామ్ ॥ ౩౫ ॥
అహం యోగస్య సాఙ్ఖ్యస్య ధర్మస్య బ్రహ్మవాదినామ్ ॥ ౩౫ ॥
అహమాత్మాన్తరో బాహ్యోఽనావృతః సర్వదేహినామ్ ।
యథా భూతాని భూతేషు బహిరన్తః స్వయం తథా ॥ ౩౬ ॥
యథా భూతాని భూతేషు బహిరన్తః స్వయం తథా ॥ ౩౬ ॥
పృథివీ వాయురాకాశ ఆపో జ్యోతిరహం మహాన్ ।
వికారః పురుషోఽవ్యక్తం రజః సత్త్వం తమః పరమ్ ।
అహమేతత్ప్రసఙ్ఖ్యానం జ్ఞానం తత్త్వవినిశ్చయః
వికారః పురుషోఽవ్యక్తం రజః సత్త్వం తమః పరమ్ ।
అహమేతత్ప్రసఙ్ఖ్యానం జ్ఞానం తత్త్వవినిశ్చయః
మయేశ్వరేణ జీవేన గుణేన గుణినా వినా ।
సర్వాత్మనాపి సర్వేణ న భావో విద్యతే క్వచిత్
సర్వాత్మనాపి సర్వేణ న భావో విద్యతే క్వచిత్
సఙ్ఖ్యానం పరమాణూనాం కాలేన క్రియతే మయా ।
న తథా మే విభూతీనాం సృజతోఽణ్డాని కోటిశః
న తథా మే విభూతీనాం సృజతోఽణ్డాని కోటిశః
తేజః శ్రీః కీర్తిరైశ్వర్యం హ్రీస్త్యాగః సౌభగం భగః ।
వీర్యం తితిక్షా విజ్ఞానం యత్ర యత్ర స మేంఽశకః
వీర్యం తితిక్షా విజ్ఞానం యత్ర యత్ర స మేంఽశకః
ఏతాస్తే కీర్తితాః సర్వాః సఙ్క్షేపేణ విభూతయః ।
మనోవికారా ఏవైతే యథా వాచాభిధీయతే
మనోవికారా ఏవైతే యథా వాచాభిధీయతే
వాచం యచ్ఛ మనో యచ్ఛ ప్రాణాన్ యచ్ఛేద్రియాణి చ ।
ఆత్మానమాత్మనా యచ్ఛ న భూయః కల్పసేఽధ్వనే
ఆత్మానమాత్మనా యచ్ఛ న భూయః కల్పసేఽధ్వనే
యో వై వాఙ్మనసీ సంయగసంయచ్ఛన్ ధియా యతిః ।
తస్య వ్రతం తపో దానం స్రవత్యామఘటామ్బువత్
తస్య వ్రతం తపో దానం స్రవత్యామఘటామ్బువత్
తస్మాద్వచో మనః ప్రాణాన్ నియచ్ఛేన్మత్పరాయణః ।
మద్భక్తియుక్తయా బుద్ధ్యా తతః పరిసమాప్యతే
మద్భక్తియుక్తయా బుద్ధ్యా తతః పరిసమాప్యతే