śrī-uddhava uvāca
su-dustarām imāṁ manye
yoga-caryām anātmanaḥ
yathāñjasā pumān siddhyet
tan me brūhy añjasācyuta
su-dustarām imāṁ manye
yoga-caryām anātmanaḥ
yathāñjasā pumān siddhyet
tan me brūhy añjasācyuta
prāyaśaḥ puṇḍarīkākṣa
yuñjanto yogino manaḥ
viṣīdanty asamādhānān
mano-nigraha-karśitāḥ
yuñjanto yogino manaḥ
viṣīdanty asamādhānān
mano-nigraha-karśitāḥ
athāta ānanda-dughaṁ padāmbujaṁ
haṁsāḥ śrayerann aravinda-locana
sukhaṁ nu viśveśvara yoga-karmabhis
tvan-māyayāmī vihatā na māninaḥ
haṁsāḥ śrayerann aravinda-locana
sukhaṁ nu viśveśvara yoga-karmabhis
tvan-māyayāmī vihatā na māninaḥ
kiṁ citram acyuta tavaitad aśeṣa-bandho
dāseṣv ananya-śaraṇesu yad ātma-sāttvam
yo ’rocayat saha mṛgaiḥ svayam īśvarāṇāṁ
śrīmat-kirīṭa-taṭa-pīḍita-pāda-pīṭhaḥ
dāseṣv ananya-śaraṇesu yad ātma-sāttvam
yo ’rocayat saha mṛgaiḥ svayam īśvarāṇāṁ
śrīmat-kirīṭa-taṭa-pīḍita-pāda-pīṭhaḥ
taṁ tvākhilātma-dayiteśvaram āśritānāṁ
sarvārtha-daṁ sva-kṛta-vid visṛjeta ko nu
ko vā bhajet kim api vismṛtaye ’nu bhūtyai
kiṁ vā bhaven na tava pāda-rajo-juṣāṁ naḥ
sarvārtha-daṁ sva-kṛta-vid visṛjeta ko nu
ko vā bhajet kim api vismṛtaye ’nu bhūtyai
kiṁ vā bhaven na tava pāda-rajo-juṣāṁ naḥ
naivopayanty apacitiṁ kavayas taveśa
brahmāyuṣāpi kṛtam ṛddha-mudaḥ smarantaḥ
yo ’ntar bahis tanu-bhṛtām aśubhaṁ vidhunvann
ācārya-caittya-vapuṣā sva-gatiṁ vyanakti
brahmāyuṣāpi kṛtam ṛddha-mudaḥ smarantaḥ
yo ’ntar bahis tanu-bhṛtām aśubhaṁ vidhunvann
ācārya-caittya-vapuṣā sva-gatiṁ vyanakti
śrī-śuka uvāca
ity uddhavenāty-anurakta-cetasā
pṛṣṭo jagat-krīḍanakaḥ sva-śaktibhiḥ
gṛhīta-mūrti-traya īśvareśvaro
jagāda sa-prema-manohara-smitaḥ
ity uddhavenāty-anurakta-cetasā
pṛṣṭo jagat-krīḍanakaḥ sva-śaktibhiḥ
gṛhīta-mūrti-traya īśvareśvaro
jagāda sa-prema-manohara-smitaḥ
śrī-bhagavān uvāca
hanta te kathayiṣyāmi
mama dharmān su-maṅgalān
yān śraddhayācaran martyo
mṛtyuṁ jayati durjayam
hanta te kathayiṣyāmi
mama dharmān su-maṅgalān
yān śraddhayācaran martyo
mṛtyuṁ jayati durjayam
kuryāt sarvāṇi karmāṇi
mad-arthaṁ śanakaiḥ smaran
mayy arpita-manaś-citto
mad-dharmātma-mano-ratiḥ
mad-arthaṁ śanakaiḥ smaran
mayy arpita-manaś-citto
mad-dharmātma-mano-ratiḥ
deśān puṇyān āśrayeta
mad-bhaktaiḥ sādhubhiḥ śritān
devāsura-manuṣyeṣu
mad-bhaktācaritāni ca
mad-bhaktaiḥ sādhubhiḥ śritān
devāsura-manuṣyeṣu
mad-bhaktācaritāni ca
pṛthak satreṇa vā mahyaṁ
parva-yātrā-mahotsavān
kārayed gīta-nṛtyādyair
mahārāja-vibhūtibhiḥ
parva-yātrā-mahotsavān
kārayed gīta-nṛtyādyair
mahārāja-vibhūtibhiḥ
mām eva sarva-bhūteṣu
bahir antar apāvṛtam
īkṣetātmani cātmānaṁ
yathā kham amalāśayaḥ
bahir antar apāvṛtam
īkṣetātmani cātmānaṁ
yathā kham amalāśayaḥ
iti sarvāṇi bhūtāni
mad-bhāvena mahā-dyute
sabhājayan manyamāno
jñānaṁ kevalam āśritaḥ
mad-bhāvena mahā-dyute
sabhājayan manyamāno
jñānaṁ kevalam āśritaḥ
brāhmaṇe pukkase stene
brahmaṇye ’rke sphuliṅgake
akrūre krūrake caiva
sama-dṛk paṇḍito mataḥ
brahmaṇye ’rke sphuliṅgake
akrūre krūrake caiva
sama-dṛk paṇḍito mataḥ
nareṣv abhīkṣṇaṁ mad-bhāvaṁ
puṁso bhāvayato ’cirāt
spardhāsūyā-tiraskārāḥ
sāhaṅkārā viyanti hi
puṁso bhāvayato ’cirāt
spardhāsūyā-tiraskārāḥ
sāhaṅkārā viyanti hi
visṛjya smayamānān svān
dṛśaṁ vrīḍāṁ ca daihikīm
praṇamed daṇḍa-vad bhūmāv
ā-śva-cāṇḍāla-go-kharam
dṛśaṁ vrīḍāṁ ca daihikīm
praṇamed daṇḍa-vad bhūmāv
ā-śva-cāṇḍāla-go-kharam
yāvat sarveṣu bhūteṣu
mad-bhāvo nopajāyate
tāvad evam upāsīta
vāṅ-manaḥ-kāya-vṛttibhiḥ
mad-bhāvo nopajāyate
tāvad evam upāsīta
vāṅ-manaḥ-kāya-vṛttibhiḥ
sarvaṁ brahmātmakaṁ tasya
vidyayātma-manīṣayā
paripaśyann uparamet
sarvato mukta-saṁśayaḥ
vidyayātma-manīṣayā
paripaśyann uparamet
sarvato mukta-saṁśayaḥ
ayaṁ hi sarva-kalpānāṁ
sadhrīcīno mato mama
mad-bhāvaḥ sarva-bhūteṣu
mano-vāk-kāya-vṛttibhiḥ
sadhrīcīno mato mama
mad-bhāvaḥ sarva-bhūteṣu
mano-vāk-kāya-vṛttibhiḥ
na hy aṅgopakrame dhvaṁso
mad-dharmasyoddhavāṇv api
mayā vyavasitaḥ samyaṅ
nirguṇatvād anāśiṣaḥ
mad-dharmasyoddhavāṇv api
mayā vyavasitaḥ samyaṅ
nirguṇatvād anāśiṣaḥ
yo yo mayi pare dharmaḥ
kalpyate niṣphalāya cet
tad-āyāso nirarthaḥ syād
bhayāder iva sattama
kalpyate niṣphalāya cet
tad-āyāso nirarthaḥ syād
bhayāder iva sattama
eṣā buddhimatāṁ buddhir
manīṣā ca manīṣiṇām
yat satyam anṛteneha
martyenāpnoti māmṛtam
manīṣā ca manīṣiṇām
yat satyam anṛteneha
martyenāpnoti māmṛtam
eṣa te ’bhihitaḥ kṛtsno
brahma-vādasya saṅgrahaḥ
samāsa-vyāsa-vidhinā
devānām api durgamaḥ
brahma-vādasya saṅgrahaḥ
samāsa-vyāsa-vidhinā
devānām api durgamaḥ
abhīkṣṇaśas te gaditaṁ
jñānaṁ vispaṣṭa-yuktimat
etad vijñāya mucyeta
puruṣo naṣṭa-saṁśayaḥ
jñānaṁ vispaṣṭa-yuktimat
etad vijñāya mucyeta
puruṣo naṣṭa-saṁśayaḥ
su-viviktaṁ tava praśnaṁ
mayaitad api dhārayet
sanātanaṁ brahma-guhyaṁ
paraṁ brahmādhigacchati
mayaitad api dhārayet
sanātanaṁ brahma-guhyaṁ
paraṁ brahmādhigacchati
ya etan mama bhakteṣu
sampradadyāt su-puṣkalam
tasyāhaṁ brahma-dāyasya
dadāmy ātmānam ātmanā
sampradadyāt su-puṣkalam
tasyāhaṁ brahma-dāyasya
dadāmy ātmānam ātmanā
ya etat samadhīyīta
pavitraṁ paramaṁ śuci
sa pūyetāhar ahar māṁ
jñāna-dīpena darśayan
pavitraṁ paramaṁ śuci
sa pūyetāhar ahar māṁ
jñāna-dīpena darśayan
ya etac chraddhayā nityam
avyagraḥ śṛṇuyān naraḥ
mayi bhaktiṁ parāṁ kurvan
karmabhir na sa badhyate
avyagraḥ śṛṇuyān naraḥ
mayi bhaktiṁ parāṁ kurvan
karmabhir na sa badhyate
apy uddhava tvayā brahma
sakhe samavadhāritam
api te vigato mohaḥ
śokaś cāsau mano-bhavaḥ
sakhe samavadhāritam
api te vigato mohaḥ
śokaś cāsau mano-bhavaḥ
naitat tvayā dāmbhikāya
nāstikāya śaṭhāya ca
aśuśrūṣor abhaktāya
durvinītāya dīyatām
nāstikāya śaṭhāya ca
aśuśrūṣor abhaktāya
durvinītāya dīyatām
etair doṣair vihīnāya
brahmaṇyāya priyāya ca
sādhave śucaye brūyād
bhaktiḥ syāc chūdra-yoṣitām
brahmaṇyāya priyāya ca
sādhave śucaye brūyād
bhaktiḥ syāc chūdra-yoṣitām
naitad vijñāya jijñāsor
jñātavyam avaśiṣyate
pītvā pīyūṣam amṛtaṁ
pātavyaṁ nāvaśiṣyate
jñātavyam avaśiṣyate
pītvā pīyūṣam amṛtaṁ
pātavyaṁ nāvaśiṣyate
jñāne karmaṇi yoge ca
vārtāyāṁ daṇḍa-dhāraṇe
yāvān artho nṛṇāṁ tāta
tāvāṁs te ’haṁ catur-vidhaḥ
vārtāyāṁ daṇḍa-dhāraṇe
yāvān artho nṛṇāṁ tāta
tāvāṁs te ’haṁ catur-vidhaḥ
martyo yadā tyakta-samasta-karmā
niveditātmā vicikīrṣito me
tadāmṛtatvaṁ pratipadyamāno
mayātma-bhūyāya ca kalpate vai
niveditātmā vicikīrṣito me
tadāmṛtatvaṁ pratipadyamāno
mayātma-bhūyāya ca kalpate vai
śrī-śuka uvāca
sa evam ādarśita-yoga-mārgas
tadottamaḥśloka-vaco niśamya
baddhāñjaliḥ prīty-uparuddha-kaṇṭho
na kiñcid ūce ’śru-pariplutākṣaḥ
sa evam ādarśita-yoga-mārgas
tadottamaḥśloka-vaco niśamya
baddhāñjaliḥ prīty-uparuddha-kaṇṭho
na kiñcid ūce ’śru-pariplutākṣaḥ
viṣṭabhya cittaṁ praṇayāvaghūrṇaṁ
dhairyeṇa rājan bahu-manyamānaḥ
kṛtāñjaliḥ prāha yadu-pravīraṁ
śīrṣṇā spṛśaṁs tac-caraṇāravindam
dhairyeṇa rājan bahu-manyamānaḥ
kṛtāñjaliḥ prāha yadu-pravīraṁ
śīrṣṇā spṛśaṁs tac-caraṇāravindam
śrī-uddhava uvāca
vidrāvito moha-mahāndhakāro
ya āśrito me tava sannidhānāt
vibhāvasoḥ kiṁ nu samīpa-gasya
śītaṁ tamo bhīḥ prabhavanty ajādya
vidrāvito moha-mahāndhakāro
ya āśrito me tava sannidhānāt
vibhāvasoḥ kiṁ nu samīpa-gasya
śītaṁ tamo bhīḥ prabhavanty ajādya
pratyarpito me bhavatānukampinā
bhṛtyāya vijñāna-mayaḥ pradīpaḥ
hitvā kṛta-jñas tava pāda-mūlaṁ
ko ’nyaṁ samīyāc charaṇaṁ tvadīyam
bhṛtyāya vijñāna-mayaḥ pradīpaḥ
hitvā kṛta-jñas tava pāda-mūlaṁ
ko ’nyaṁ samīyāc charaṇaṁ tvadīyam
vṛkṇaś ca me su-dṛḍhaḥ sneha-pāśo
dāśārha-vṛṣṇy-andhaka-sātvateṣu
prasāritaḥ sṛṣṭi-vivṛddhaye tvayā
sva-māyayā hy ātma-subodha-hetinā
dāśārha-vṛṣṇy-andhaka-sātvateṣu
prasāritaḥ sṛṣṭi-vivṛddhaye tvayā
sva-māyayā hy ātma-subodha-hetinā
namo ’stu te mahā-yogin
prapannam anuśādhi mām
yathā tvac-caraṇāmbhoje
ratiḥ syād anapāyinī
prapannam anuśādhi mām
yathā tvac-caraṇāmbhoje
ratiḥ syād anapāyinī
śrī-bhagavān uvāca
gacchoddhava mayādiṣṭo
badary-ākhyaṁ mamāśramam
tatra mat-pāda-tīrthode
snānopasparśanaiḥ śuciḥ
gacchoddhava mayādiṣṭo
badary-ākhyaṁ mamāśramam
tatra mat-pāda-tīrthode
snānopasparśanaiḥ śuciḥ
īkṣayālakanandāyā
vidhūtāśeṣa-kalmaṣaḥ
vasāno valkalāny aṅga
vanya-bhuk sukha-niḥspṛhaḥ
vidhūtāśeṣa-kalmaṣaḥ
vasāno valkalāny aṅga
vanya-bhuk sukha-niḥspṛhaḥ
titikṣur dvandva-mātrāṇāṁ
suśīlaḥ saṁyatendriyaḥ
śāntaḥ samāhita-dhiyā
jñāna-vijñāna-saṁyutaḥ
suśīlaḥ saṁyatendriyaḥ
śāntaḥ samāhita-dhiyā
jñāna-vijñāna-saṁyutaḥ
matto ’nuśikṣitaṁ yat te
viviktam anubhāvayan
mayy āveśita-vāk-citto
mad-dharma-nirato bhava
ativrajya gatīs tisro
mām eṣyasi tataḥ param
viviktam anubhāvayan
mayy āveśita-vāk-citto
mad-dharma-nirato bhava
ativrajya gatīs tisro
mām eṣyasi tataḥ param
śrī-śuka uvāca
sa evam ukto hari-medhasoddhavaḥ
pradakṣiṇaṁ taṁ parisṛtya pādayoḥ
śiro nidhāyāśru-kalābhir ārdra-dhīr
nyaṣiñcad advandva-paro ’py apakrame
sa evam ukto hari-medhasoddhavaḥ
pradakṣiṇaṁ taṁ parisṛtya pādayoḥ
śiro nidhāyāśru-kalābhir ārdra-dhīr
nyaṣiñcad advandva-paro ’py apakrame
su-dustyaja-sneha-viyoga-kātaro
na śaknuvaṁs taṁ parihātum āturaḥ
kṛcchraṁ yayau mūrdhani bhartṛ-pāduke
bibhran namaskṛtya yayau punaḥ punaḥ
na śaknuvaṁs taṁ parihātum āturaḥ
kṛcchraṁ yayau mūrdhani bhartṛ-pāduke
bibhran namaskṛtya yayau punaḥ punaḥ
tatas tam antar hṛdi sanniveśya
gato mahā-bhāgavato viśālām
yathopadiṣṭāṁ jagad-eka-bandhunā
tapaḥ samāsthāya harer agād gatim
gato mahā-bhāgavato viśālām
yathopadiṣṭāṁ jagad-eka-bandhunā
tapaḥ samāsthāya harer agād gatim
ya etad ānanda-samudra-sambhṛtaṁ
jñānāmṛtaṁ bhāgavatāya bhāṣitam
kṛṣṇena yogeśvara-sevitāṅghriṇā
sac-chraddhayāsevya jagad vimucyate
jñānāmṛtaṁ bhāgavatāya bhāṣitam
kṛṣṇena yogeśvara-sevitāṅghriṇā
sac-chraddhayāsevya jagad vimucyate
bhava-bhayam apahantuṁ jñāna-vijñāna-sāraṁ
nigama-kṛd upajahre bhṛṅga-vad veda-sāram
amṛtam udadhitaś cāpāyayad bhṛtya-vargān
puruṣam ṛṣabham ādyaṁ kṛṣṇa-saṁjñaṁ nato ’smi
nigama-kṛd upajahre bhṛṅga-vad veda-sāram
amṛtam udadhitaś cāpāyayad bhṛtya-vargān
puruṣam ṛṣabham ādyaṁ kṛṣṇa-saṁjñaṁ nato ’smi
(ṛṣiruvāca .)
ityuktastaṁ parikramya namaskṛtya punaḥ punaḥ .
tatpādau śīrṣṇyupādhāya durmanāḥ prayayau purīm
ityuktastaṁ parikramya namaskṛtya punaḥ punaḥ .
tatpādau śīrṣṇyupādhāya durmanāḥ prayayau purīm
