ശ്രീമദ്ഭാഗവതമ് ൧൧.൩൦

ശ്രീരാജോവാച
തതോ മഹാഭാഗവത ഉദ്ധവേ നിര്ഗതേ വനമ് ।
ദ്വാരവത്യാം കിമകരോദ് ഭഗവാന് ഭൂതഭാവനഃ ॥ ൧ ॥

ബ്രഹ്മശാപോപസംസൃഷ്ടേ സ്വകുലേ യാദവര്ഷഭഃ ।
പ്രേയസീം സര്വനേത്രാണാം തനും സ കഥമത്യജത് ॥ ൨ ॥

പ്രത്യാക്രഷ്ടും നയനമബലാ യത്ര ലഗ്നം ന ശേകുഃ
കര്ണാവിഷ്ടം ന സരതി തതോ യത് സതാമാത്മലഗ്നമ് ।
യച്ഛ്രീര്വാചാം ജനയതി രതിം കിം നു മാനം കവീനാം
ദൃഷ്ട്വാ ജിഷ്ണോര്യുധി രഥഗതം യച്ച തത്സാമ്യമീയുഃ ॥ ൩ ॥

ശ്രീ ഋഷിരുവാച
ദിവി ഭുവ്യന്തരിക്ഷേ ച മഹോത്പാതാന് സമുത്ഥിതാന് ।
ദൃഷ്ട്വാസീനാന് സുധര്മായാം കൃഷ്ണഃ പ്രാഹ യദൂനിദമ് ॥ ൪ ॥

ശ്രീഭഗവാനുവാച
ഏതേ ഘോരാ മഹോത്പാതാ ദ്വാര്വത്യാം യമകേതവഃ ।
മുഹൂര്തമപി ന സ്ഥേയമത്ര നോ യദുപുങ്ഗവാഃ ॥ ൫ ॥

സ്ത്രിയോ ബാലാശ്ച വൃദ്ധാശ്ച ശങ്ഖോദ്ധാരം വ്രജന്ത്വിതഃ ।
വയം പ്രഭാസം യാസ്യാമോ യത്ര പ്രത്യക് സരസ്വതീ ॥ ൬ ॥

തത്രാഭിഷിച്യ ശുചയ ഉപോഷ്യ സുസമാഹിതാഃ ।
ദേവതാഃ പൂജയിഷ്യാമഃ സ്നപനാലേപനാര്ഹണൈഃ ॥ ൭ ॥

ബ്രാഹ്മണാംസ്തു മഹാഭാഗാന് കൃതസ്വസ്ത്യയനാ വയമ് ।
ഗോഭൂഹിരണ്യവാസോഭിര്ഗജാശ്വരഥവേശ്മഭിഃ ॥ ൮ ॥

വിധിരേഷ ഹ്യരിഷ്ടഘ്നോ മങ്ഗലായനമുത്തമമ് ।
ദേവദ്വിജഗവാം പൂജാ ഭൂതേഷു പരമോ ഭവഃ ॥ ൯ ॥

ഇതി സര്വേ സമാകര്ണ്യ യദുവൃദ്ധാ മധുദ്വിഷഃ ।
തഥേതി നൌഭിരുത്തീര്യ പ്രഭാസം പ്രയയൂ രഥൈഃ ॥ ൧൦ ॥

തസ്മിന് ഭഗവതാദിഷ്ടം യദുദേവേന യാദവാഃ ।
ചക്രുഃ പരമയാ ഭക്ത്യാ സര്വശ്രേയോപബൃംഹിതമ് ॥ ൧൧ ॥

തതസ്തസ്മിന് മഹാപാനം പപുര്മൈരേയകം മധു ।
ദിഷ്ടവിഭ്രംശിതധിയോ യദ്ദ്രവൈര്ഭ്രശ്യതേ മതിഃ ॥ ൧൨ ॥

മഹാപാനാഭിമത്താനാം വീരാണാം ദൃപ്തചേതസാമ് ।
കൃഷ്ണമായാവിമൂഢാനാം സങ്ഘര്ഷഃ സുമഹാനഭൂത് ॥ ൧൩ ॥

യുയുധുഃ ക്രോധസംരബ്ധാ വേലായാമാതതായിനഃ ।
ധനുര്ഭിരസിഭിര്ഭല്ലൈര്ഗദാഭിസ്തോമരര്ഷ്ടിഭിഃ ॥ ൧൪ ॥

പതത്പതാകൈ രഥകുഞ്ജരാദിഭിഃ
ഖരോഷ്ട്രഗോഭിര്മഹിഷൈര്നരൈരപി ।
മിഥഃ സമേത്യാശ്വതരൈഃ സുദുര്മദാ
ന്യഹന്ശരൈര്ദദ്ഭിരിവ ദ്വിപാ വനേ ॥ ൧൫ ॥

പ്രദ്യുമ്നസാമ്ബൌ യുധി രൂഢമത്സരാവ്-
അക്രൂരഭോജാവനിരുദ്ധസാത്യകീ ।
സുഭദ്രസങ്ഗ്രാമജിതൌ സുദാരുണൌ
ഗദൌ സുമിത്രാസുരഥൌ സമീയതുഃ ॥ ൧൬ ॥

അന്യേ ച യേ വൈ നിശഠോല്മുകാദയഃ
സഹസ്രജിച്ഛതജിദ്ഭാനുമുഖ്യാഃ ।
അന്യോന്യമാസാദ്യ മദാന്ധകാരിതാ
ജഘ്നുര്മുകുന്ദേന വിമോഹിതാ ഭൃശമ് ॥ ൧൭ ॥

ദാശാര്ഹവൃഷ്ണ്യന്ധകഭോജസാത്വതാ
മധ്വര്ബുദാ മാഥുരശൂരസേനാഃ ।
വിസര്ജനാഃ കുകുരാഃ കുന്തയശ്ച
മിഥസ്തു ജഘ്നുഃ സുവിസൃജ്യ സൌഹൃദമ് ॥ ൧൮ ॥

പുത്രാ അയുധ്യന് പിതൃഭിര്ഭ്രാതൃഭിശ്ച
സ്വസ്രീയദൌഹിത്രപിതൃവ്യമാതുലൈഃ ।
മിത്രാണി മിത്രൈഃ സുഹൃദഃ സുഹൃദ്ഭി-
ര്ജ്ഞാതീംസ്ത്വഹന് ജ്ഞാതയ ഏവ മൂഢാഃ ॥ ൧൯ ॥

ശരേഷു ഹീയമാനേഷു ഭജ്യമാനേസു ധന്വസു ।
ശസ്ത്രേഷു ക്ഷീയമാനേഷു മുഷ്ടിഭിര്ജഹ്രുരേരകാഃ ॥ ൨൦ ॥

താ വജ്രകല്പാ ഹ്യഭവന് പരിഘാ മുഷ്ടിനാ ഭൃതാഃ ।
ജഘ്നുര്ദ്വിഷസ്തൈഃ കൃഷ്ണേന വാര്യമാണാസ്തു തം ച തേ ॥ ൨൧ ॥

പ്രത്യനീകം മന്യമാനാ ബലഭദ്രം ച മോഹിതാഃ ।
ഹന്തും കൃതധിയോ രാജന്നാപന്നാ ആതതായിനഃ ॥ ൨൨ ॥

അഥ താവപി സങ്ക്രുദ്ധാവുദ്യമ്യ കുരുനന്ദന ।
ഏരകാമുഷ്ടിപരിഘൌ ചരന്തൌ ജഘ്നതുര്യുധി ॥ ൨൩ ॥

ബ്രഹ്മശാപോപസൃഷ്ടാനാം കൃഷ്ണമായാവൃതാത്മനാമ് ।
സ്പര്ധാക്രോധഃ ക്ഷയം നിന്യേ വൈണവോഽഗ്നിര്യഥാ വനമ് ॥ ൨൪ ॥

ഏവം നഷ്ടേഷു സര്വേഷു കുലേഷു സ്വേഷു കേശവഃ ।
അവതാരിതോ ഭുവോ ഭാര ഇതി മേനേഽവശേഷിതഃ ॥ ൨൫ ॥

രാമഃ സമുദ്രവേലായാം യോഗമാസ്ഥായ പൌരുഷമ് ।
തത്യാജ ലോകം മാനുഷ്യം സംയോജ്യാത്മാനമാത്മനി ॥ ൨൬ ॥

രാമനിര്യാണമാലോക്യ ഭഗവാന് ദേവകീസുതഃ ।
നിഷസാദ ധരോപസ്ഥേ തുഷ്ണീമാസാദ്യ പിപ്പലമ് ॥ ൨൭ ॥

ബിഭ്രച്ചതുര്ഭുജം രൂപം ഭ്രാജിഷ്ണു പ്രഭയാ സ്വയാ ।
ദിശോ വിതിമിരാഃ കുര്വന് വിധൂമ ഇവ പാവകഃ ॥ ൨൮ ॥

ശ്രീവത്സാങ്കം ഘനശ്യാമം തപ്തഹാടകവര്ചസമ് ।
കൌശേയാമ്ബരയുഗ്മേന പരിവീതം സുമങ്ഗലമ് ॥ ൨൯ ॥

സുന്ദരസ്മിതവക്ത്രാബ്ജം നീലകുന്തലമണ്ഡിതമ് ।
പുണ്ഡരീകാഭിരാമാക്ഷം സ്ഫുരന്മകരകുണ്ഡലമ് ॥ ൩൦ ॥

കടിസൂത്രബ്രഹ്മസൂത്രകിരീടകടകാങ്ഗദൈഃ ।
ഹാരനൂപുരമുദ്രാഭിഃ കൌസ്തുഭേന വിരാജിതമ് ॥ ൩൧ ॥

വനമാലാപരീതാങ്ഗം മൂര്തിമദ്ഭിര്നിജായുധൈഃ ।
കൃത്വോരൌ ദക്ഷിണേ പാദമാസീനം പങ്കജാരുണമ് ॥ ൩൨ ॥

മുഷലാവശേഷായഃഖണ്ഡകൃതേഷുര്ലുബ്ധകോ ജരാ ।
മൃഗാസ്യാകാരം തച്ചരണം വിവ്യാധ മൃഗശങ്കയാ ॥ ൩൩ ॥

ചതുര്ഭുജം തം പുരുഷം ദൃഷ്ട്വാ സ കൃതകില്ബിഷഃ ।
ഭീതഃ പപാത ശിരസാ പാദയോരസുരദ്വിഷഃ ॥ ൩൪ ॥

അജാനതാ കൃതമിദം പാപേന മധുസൂദന ।
ക്ഷന്തുമര്ഹസി പാപസ്യ ഉത്തമഃശ്ലോക മേഽനഘ ॥ ൩൫ ॥

യസ്യാനുസ്മരണം നൃണാമജ്ഞാനധ്വാന്തനാശനമ് ।
വദന്തി തസ്യ തേ വിഷ്ണോ മയാസാധു കൃതം പ്രഭോ ॥ ൩൬ ॥

തന്മാശു ജഹി വൈകുണ്ഠ പാപ്മാനം മൃഗലുബ്ധകമ് ।
യഥാ പുനരഹം ത്വേവം ന കുര്യാം സദതിക്രമമ് ॥ ൩൭ ॥

യസ്യാത്മയോഗരചിതം ന വിദുര്വിരിഞ്ചോ
രുദ്രാദയോഽസ്യ തനയാഃ പതയോ ഗിരാം യേ ।
ത്വന്മായയാ പിഹിതദൃഷ്ടയ ഏതദഞ്ജഃ
കിം തസ്യ തേ വയമസദ്ഗതയോ ഗൃണീമഃ ॥ ൩൮ ॥

ശ്രീഭഗവാനുവാച
മാ ഭൈര്ജരേ ത്വമുത്തിഷ്ഠ കാമ ഏഷ കൃതോ ഹി മേ ।
യാഹി ത്വം മദനുജ്ഞാതഃ സ്വര്ഗം സുകൃതിനാം പദമ് ॥ ൩൯ ॥

ഇത്യാദിഷ്ടോ ഭഗവതാ കൃഷ്ണേനേച്ഛാശരീരിണാ ।
ത്രിഃ പരിക്രമ്യ തം നത്വാ വിമാനേന ദിവം യയൌ ॥ ൪൦ ॥

ദാരുകഃ കൃഷ്ണപദവീമന്വിച്ഛന്നധിഗമ്യ താമ് ।
വായും തുലസികാമോദമാഘ്രായാഭിമുഖം യയൌ ॥ ൪൧ ॥

തം തത്ര തിഗ്മദ്യുഭിരായുധൈര്വൃതം
ഹ്യശ്വത്ഥമൂലേ കൃതകേതനം പതിമ് ।
സ്നേഹപ്ലുതാത്മാ നിപപാത പാദയോ
രഥാദവപ്ലുത്യ സബാഷ്പലോചനഃ ॥ ൪൨ ॥

അപശ്യതസ്ത്വച്ചരണാമ്ബുജം പ്രഭോ
ദൃഷ്ടിഃ പ്രണഷ്ടാ തമസി പ്രവിഷ്ടാ ।
ദിശോ ന ജാനേ ന ലഭേ ച ശാന്തിം
യഥാ നിശായാമുഡുപേ പ്രണഷ്ടേ ॥ ൪൩ ॥

ഇതി ബ്രുവതി സൂതേ വൈ രഥോ ഗരുഡലാഞ്ഛനഃ ।
ഖമുത്പപാത രാജേന്ദ്ര സാശ്വധ്വജ ഉദീക്ഷതഃ ॥ ൪൪ ॥

തമന്വഗച്ഛന് ദിവ്യാനി വിഷ്ണുപ്രഹരണാനി ച ।
തേനാതിവിസ്മിതാത്മാനം സൂതമാഹ ജനാര്ദനഃ ॥ ൪൫ ॥

ഗച്ഛ ദ്വാരവതീം സൂത ജ്ഞാതീനാം നിധനം മിഥഃ ।
സങ്കര്ഷണസ്യ നിര്യാണം ബന്ധുഭ്യോ ബ്രൂഹി മദ്ദശാമ് ॥ ൪൬ ॥

ദ്വാരകായാം ച ന സ്ഥേയം ഭവദ്ഭിശ്ച സ്വബന്ധുഭിഃ ।
മയാ ത്യക്താം യദുപുരീം സമുദ്രഃ പ്ലാവയിഷ്യതി ॥ ൪൭ ॥

സ്വം സ്വം പരിഗ്രഹം സര്വേ ആദായ പിതരൌ ച നഃ ।
അര്ജുനേനാവിതാഃ സര്വ ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥം ഗമിഷ്യഥ ॥ ൪൮ ॥

ത്വം തു മദ്ധര്മമാസ്ഥായ ജ്ഞാനനിഷ്ഠ ഉപേക്ഷകഃ ।
മന്മായാരചിതാമേതാം വിജ്ഞായോപശമം വ്രജ ॥ ൪൯ ॥

ഇത്യുക്തസ്തം പരിക്രമ്യ നമസ്കൃത്യ പുനഃ പുനഃ ।
തത്പാദൌ ശീര്ഷ്ണ്യുപാധായ ദുര്മനാഃ പ്രയയൌ പുരീമ് ॥ ൫൦ ॥