ശ്രീശുക ഉവാച
അഥ തത്രാഗമദ് ബ്രഹ്മാ ഭവാന്യാ ച സമം ഭവഃ ।
മഹേന്ദ്രപ്രമുഖാ ദേവാ മുനയഃ സപ്രജേശ്വരാഃ ॥ ൧ ॥
അഥ തത്രാഗമദ് ബ്രഹ്മാ ഭവാന്യാ ച സമം ഭവഃ ।
മഹേന്ദ്രപ്രമുഖാ ദേവാ മുനയഃ സപ്രജേശ്വരാഃ ॥ ൧ ॥
പിതരഃ സിദ്ധഗന്ധര്വാ വിദ്യാധരമഹോരഗാഃ ।
ചാരണാ യക്ഷരക്ഷാംസി കിന്നരാപ്സരസോ ദ്വിജാഃ ॥ ൨ ॥
ചാരണാ യക്ഷരക്ഷാംസി കിന്നരാപ്സരസോ ദ്വിജാഃ ॥ ൨ ॥
ദ്രഷ്ടുകാമാ ഭഗവതോ നിര്യാണം പരമോത്സുകാഃ ।
ഗായന്തശ്ച ഗൃണന്തശ്ച ശൌരേഃ കര്മാണി ജന്മ ച ॥ ൩ ॥
ഗായന്തശ്ച ഗൃണന്തശ്ച ശൌരേഃ കര്മാണി ജന്മ ച ॥ ൩ ॥
വവൃഷുഃ പുഷ്പവര്ഷാണി വിമാനാവലിഭിര്നഭഃ ।
കുര്വന്തഃ സങ്കുലം രാജന് ഭക്ത്യാ പരമയാ യുതാഃ ॥ ൪ ॥
കുര്വന്തഃ സങ്കുലം രാജന് ഭക്ത്യാ പരമയാ യുതാഃ ॥ ൪ ॥
ഭഗവാന് പിതാമഹം വീക്ഷ്യ വിഭൂതീരാത്മനോ വിഭുഃ ।
സംയോജ്യാത്മനി ചാത്മാനം പദ്മനേത്രേ ന്യമീലയത് ॥ ൫ ॥
സംയോജ്യാത്മനി ചാത്മാനം പദ്മനേത്രേ ന്യമീലയത് ॥ ൫ ॥
ലോകാഭിരാമാം സ്വതനും ധാരണാധ്യാനമങ്ഗലമ് ।
യോഗധാരണയാഗ്നേയ്യാദഗ്ധ്വാ ധാമാവിശത് സ്വകമ് ॥ ൬ ॥
യോഗധാരണയാഗ്നേയ്യാദഗ്ധ്വാ ധാമാവിശത് സ്വകമ് ॥ ൬ ॥
ദിവി ദുന്ദുഭയോ നേദുഃ പേതുഃ സുമനസശ്ച ഖാത് ।
സത്യം ധര്മോ ധൃതിര്ഭൂമേഃ കീര്തിഃ ശ്രീശ്ചാനു തം യയുഃ ॥ ൭ ॥
സത്യം ധര്മോ ധൃതിര്ഭൂമേഃ കീര്തിഃ ശ്രീശ്ചാനു തം യയുഃ ॥ ൭ ॥
ദേവാദയോ ബ്രഹ്മമുഖ്യാ ന വിശന്തം സ്വധാമനി ।
അവിജ്ഞാതഗതിം കൃഷ്ണം ദദൃശുശ്ചാതിവിസ്മിതാഃ ॥ ൮ ॥
അവിജ്ഞാതഗതിം കൃഷ്ണം ദദൃശുശ്ചാതിവിസ്മിതാഃ ॥ ൮ ॥
സൌദാമന്യാ യഥാക്ലാശേ യാന്ത്യാ ഹിത്വാഭ്രമണ്ഡലമ് ।
ഗതിര്ന ലക്ഷ്യതേ മര്ത്യൈസ്തഥാ കൃഷ്ണസ്യ ദൈവതൈഃ ॥ ൯ ॥
ഗതിര്ന ലക്ഷ്യതേ മര്ത്യൈസ്തഥാ കൃഷ്ണസ്യ ദൈവതൈഃ ॥ ൯ ॥
ബ്രഹ്മരുദ്രാദയസ്തേ തു ദൃഷ്ട്വാ യോഗഗതിം ഹരേഃ ।
വിസ്മിതാസ്താം പ്രശംസന്തഃ സ്വം സ്വം ലോകം യയുസ്തദാ ॥ ൧൦ ॥
വിസ്മിതാസ്താം പ്രശംസന്തഃ സ്വം സ്വം ലോകം യയുസ്തദാ ॥ ൧൦ ॥
രാജന് പരസ്യ തനുഭൃജ്ജനനാപ്യയേഹാ
മായാവിഡമ്ബനമവേഹി യഥാ നടസ്യ ।
സൃഷ്ട്വാത്മനേദമനുവിശ്യ വിഹൃത്യ ചാന്തേ
സംഹൃത്യ ചാത്മമഹിനോപരതഃ സ ആസ്തേ ॥ ൧൧ ॥
മായാവിഡമ്ബനമവേഹി യഥാ നടസ്യ ।
സൃഷ്ട്വാത്മനേദമനുവിശ്യ വിഹൃത്യ ചാന്തേ
സംഹൃത്യ ചാത്മമഹിനോപരതഃ സ ആസ്തേ ॥ ൧൧ ॥
മര്ത്യേന യോ ഗുരുസുതം യമലോകനീതം
ത്വാം ചാനയച്ഛരണദഃ പരമാസ്ത്രദഗ്ധമ് ।
ജിഗ്യേഽന്തകാന്തകമപീശമസാവനീശഃ
കിം സ്വാവനേ സ്വരനയന്മൃഗയും സദേഹമ് ॥ ൧൨ ॥
ത്വാം ചാനയച്ഛരണദഃ പരമാസ്ത്രദഗ്ധമ് ।
ജിഗ്യേഽന്തകാന്തകമപീശമസാവനീശഃ
കിം സ്വാവനേ സ്വരനയന്മൃഗയും സദേഹമ് ॥ ൧൨ ॥
തഥാപ്യശേഷസ്ഥിതിസമ്ഭവാപ്യയേ-
ഷ്വനന്യഹേതുര്യദശേഷശക്തിധൃക് ।
നൈച്ഛത് പ്രണേതും വപുരത്ര ശേഷിതം
മര്ത്യേന കിം സ്വസ്ഥഗതിം പ്രദര്ശയന് ॥ ൧൩ ॥
ഷ്വനന്യഹേതുര്യദശേഷശക്തിധൃക് ।
നൈച്ഛത് പ്രണേതും വപുരത്ര ശേഷിതം
മര്ത്യേന കിം സ്വസ്ഥഗതിം പ്രദര്ശയന് ॥ ൧൩ ॥
യ ഏതാം പ്രാതരുത്ഥായ കൃഷ്ണസ്യ പദവീം പരാമ് ।
പ്രയതഃ കീര്തയേദ് ഭക്ത്യാ താമേവാപ്നോത്യനുത്തമാമ് ॥ ൧൪ ॥
പ്രയതഃ കീര്തയേദ് ഭക്ത്യാ താമേവാപ്നോത്യനുത്തമാമ് ॥ ൧൪ ॥
ദാരുകോ ദ്വാരകാമേത്യ വസുദേവോഗ്രസേനയോഃ ।
പതിത്വാ ചരണാവസ്രൈര്ന്യഷിഞ്ചത് കൃഷ്ണവിച്യുതഃ ॥ ൧൫ ॥
പതിത്വാ ചരണാവസ്രൈര്ന്യഷിഞ്ചത് കൃഷ്ണവിച്യുതഃ ॥ ൧൫ ॥
കഥയാമാസ നിധനം വൃഷ്ണീനാം കൃത്സ്നശോ നൃപ ।
തച്ഛ്രുത്വോദ്വിഗ്നഹൃദയാ ജനാഃ ശോകവിര്മൂര്ച്ഛിതാഃ ॥ ൧൬ ॥
തച്ഛ്രുത്വോദ്വിഗ്നഹൃദയാ ജനാഃ ശോകവിര്മൂര്ച്ഛിതാഃ ॥ ൧൬ ॥
തത്ര സ്മ ത്വരിതാ ജഗ്മുഃ കൃഷ്ണവിശ്ലേഷവിഹ്വലാഃ ।
വ്യസവഃ ശേരതേ യത്ര ജ്ഞാതയോ ഘ്നന്ത ആനനമ് ॥ ൧൭ ॥
വ്യസവഃ ശേരതേ യത്ര ജ്ഞാതയോ ഘ്നന്ത ആനനമ് ॥ ൧൭ ॥
ദേവകീ രോഹിണീ ചൈവ വസുദേവസ്തഥാ സുതൌ ।
കൃഷ്ണരാമാവപശ്യന്തഃ ശോകാര്താ വിജഹുഃ സ്മൃതിമ് ॥ ൧൮ ॥
കൃഷ്ണരാമാവപശ്യന്തഃ ശോകാര്താ വിജഹുഃ സ്മൃതിമ് ॥ ൧൮ ॥
പ്രാണാംശ്ച വിജഹുസ്തത്ര ഭഗവദ്വിരഹാതുരാഃ ।
ഉപഗുഹ്യ പതീംസ്താത ചിതാമാരുരുഹുഃ സ്ത്രിയഃ ॥ ൧൯ ॥
ഉപഗുഹ്യ പതീംസ്താത ചിതാമാരുരുഹുഃ സ്ത്രിയഃ ॥ ൧൯ ॥
രാമപത്ന്യശ്ച തദ്ദേഹമുപഗുഹ്യാഗ്നിമാവിശന് ।
വസുദേവപത്ന്യസ്തദ്ഗാത്രം പ്രദ്യുമ്നാദീന് ഹരേഃ സ്നുഷാഃ ।
കൃഷ്ണപത്ന്യോഽവിശന്നഗ്നിം രുക്മിണ്യാദ്യാസ്തദാത്മികാഃ ॥ ൨൦ ॥
വസുദേവപത്ന്യസ്തദ്ഗാത്രം പ്രദ്യുമ്നാദീന് ഹരേഃ സ്നുഷാഃ ।
കൃഷ്ണപത്ന്യോഽവിശന്നഗ്നിം രുക്മിണ്യാദ്യാസ്തദാത്മികാഃ ॥ ൨൦ ॥
അര്ജുനഃ പ്രേയസഃ സഖ്യുഃ കൃഷ്ണസ്യ വിരഹാതുരഃ ।
ആത്മാനം സാന്ത്വയാമാസ കൃഷ്ണഗീതൈഃ സദുക്തിഭിഃ ॥ ൨൧ ॥
ആത്മാനം സാന്ത്വയാമാസ കൃഷ്ണഗീതൈഃ സദുക്തിഭിഃ ॥ ൨൧ ॥
ബന്ധൂനാം നഷ്ടഗോത്രാണാമര്ജുനഃ സാമ്പരായികമ് ।
ഹതാനാം കാരയാമാസ യഥാവദനുപൂര്വശഃ ॥ ൨൨ ॥
ഹതാനാം കാരയാമാസ യഥാവദനുപൂര്വശഃ ॥ ൨൨ ॥
ദ്വാരകാം ഹരിണാ ത്യക്താം സമുദ്രോഽപ്ലാവയത് ക്ഷണാത് ।
വര്ജയിത്വാ മഹാരാജ ശ്രീമദ്ഭഗവദാലയമ് ॥ ൨൩ ॥
വര്ജയിത്വാ മഹാരാജ ശ്രീമദ്ഭഗവദാലയമ് ॥ ൨൩ ॥
നിത്യം സന്നിഹിതസ്തത്ര ഭഗവാന് മധുസൂദനഃ ।
സ്മൃത്യാശേഷാശുഭഹരം സര്വമങ്ഗലമങ്ഗലമ് ॥ ൨൪ ॥
സ്മൃത്യാശേഷാശുഭഹരം സര്വമങ്ഗലമങ്ഗലമ് ॥ ൨൪ ॥
സ്ത്രീബാലവൃദ്ധാനാദായ ഹതശേഷാന് ധനഞ്ജയഃ ।
ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥം സമാവേശ്യ വജ്രം തത്രാഭ്യഷേചയത് ॥ ൨൫ ॥
ഇന്ദ്രപ്രസ്ഥം സമാവേശ്യ വജ്രം തത്രാഭ്യഷേചയത് ॥ ൨൫ ॥
ശ്രുത്വാ സുഹൃദ്വധം രാജന്നര്ജുനാത്തേ പിതാമഹാഃ ।
ത്വാം തു വംശധരം കൃത്വാ ജഗ്മുഃ സര്വേ മഹാപഥമ് ॥ ൨൬ ॥
ത്വാം തു വംശധരം കൃത്വാ ജഗ്മുഃ സര്വേ മഹാപഥമ് ॥ ൨൬ ॥
യ ഏതദ് ദേവദേവസ്യ വിഷ്ണോഃ കര്മാണി ജന്മ ച ।
കീര്തയേച്ഛ്രദ്ധയാ മര്ത്യഃ സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ ॥ ൨൭ ॥
കീര്തയേച്ഛ്രദ്ധയാ മര്ത്യഃ സര്വപാപൈഃ പ്രമുച്യതേ ॥ ൨൭ ॥
ഇത്ഥം ഹരേര്ഭഗവതോ രുചിരാവതാര-
വീര്യാണി ബാലചരിതാനി ച ശന്തമാനി ।
അന്യത്ര ചേഹ ച ശ്രുതാനി ഗൃണന് മനുഷ്യോ
ഭക്തിം പരാം പരമഹംസഗതൌ ലഭേത ॥ ൨൮ ॥
വീര്യാണി ബാലചരിതാനി ച ശന്തമാനി ।
അന്യത്ര ചേഹ ച ശ്രുതാനി ഗൃണന് മനുഷ്യോ
ഭക്തിം പരാം പരമഹംസഗതൌ ലഭേത ॥ ൨൮ ॥