Lord Krishna

શ્રીમદ્ભાગવતમ્ ૧૧.૬

(Srimad Bhagavatam Canto 11, Chapter 6 — The Gods Ask Kṛṣṇa to Return in Gujarati)

Vyasa

Also known as atha brahmatmajai devai prajesairavrto bhyagat

The Gods Ask Kṛṣṇa to Return. Śrīmad Bhāgavatam Canto 11, Chapter 6 (Kṛṣṇa's Last Teaching to Uddhava), 50 verses in Sanskrit with transliteration in 9 scripts.

શ્રીશુક ઉવાચ
અથ બ્રહ્માત્મજૈઃ દેવૈઃ પ્રજેશૈરાવૃતોઽભ્યગાત્ ।
ભવશ્ચ ભૂતભવ્યેશો યયૌ ભૂતગણૈર્વૃતઃ ॥ ૧ ॥
ઇન્દ્રો મરુદ્ભિર્ભગવાનાદિત્યા વસવોઽશ્વિનૌ ।
ઋભવોઽઙ્ગિરસો રુદ્રા વિશ્વે સાધ્યાશ્ચ દેવતાઃ ॥ ૨ ॥
ગન્ધર્વાપ્સરસો નાગાઃ સિદ્ધચારણગુહ્યકાઃ ।
ઋષયઃ પિતરશ્ચૈવ સવિદ્યાધરકિન્નરાઃ ॥ ૩ ॥
દ્વારકામુપસઞ્જગ્મુઃ સર્વે કૃષ્ણદિદૃક્ષવઃ ।
વપુષા યેન ભગવાન્ નરલોકમનોરમઃ ।
યશો વિતેને લોકેષુ સર્વલોકમલાપહમ્ ॥ ૪ ॥
તસ્યાં વિભ્રાજમાનાયાં સમૃદ્ધાયાં મહર્દ્ધિભિઃ ।
વ્યચક્ષતાવિતૃપ્તાક્ષાઃ કૃષ્ણમદ્ભુતદર્શનમ્ ॥ ૫ ॥
સ્વર્ગોદ્યાનોપગૈર્માલ્યૈશ્છાદયન્તો યદૂત્તમમ્ ।
ગીર્ભિશ્ચિત્રપદાર્થાભિસ્તુષ્ટુવુર્જગદીશ્વરમ્ ॥ ૬ ॥
શ્રીદેવા ઊચુઃ
નતાઃ સ્મ તે નાથ પદારવિન્દં
બુદ્ધીન્દ્રિયપ્રાણમનોવચોભિઃ ।
યચ્ચિન્ત્યતેઽન્તર્હૃદિ ભાવયુક્તૈ-
ર્મુમુક્ષુભિઃ કર્મમયોરુપાશાત્ ॥ ૭ ॥
ત્વં માયયા ત્રિગુણયાત્મનિ દુર્વિભાવ્યં
વ્યક્તં સૃજસ્યવસિ લુમ્પસિ તદ્ગુણસ્થઃ ।
નૈતૈર્ભવાનજિત કર્મભિરજ્યતે વૈ
યત્ સ્વે સુખેઽવ્યવહિતેઽભિરતોઽનવદ્યઃ ॥ ૮ ॥
શુદ્ધિર્નૃણાં ન તુ તથેડ્ય દુરાશયાનાં
વિદ્યાશ્રુતાધ્યયનદાનતપઃક્રિયાભિઃ ।
સત્ત્વાત્મનામૃષભ તે યશસિ પ્રવૃદ્ધ-
સચ્છ્રદ્ધયા શ્રવણસમ્ભૃતયા યથા સ્યાત્ ॥ ૯ ॥
સ્યાન્નસ્તવાઙ્ઘ્રિરશુભાશયધૂમકેતુઃ
ક્ષેમાય યો મુનિભિરાર્દ્રહૃદોહ્યમાનઃ ।
યઃ સાત્વતૈઃ સમવિભૂતય આત્મવદ્ભિ-
ર્વ્યૂહેઽર્ચિતઃ સવનશઃ સ્વરતિક્રમાય ॥ ૧૦ ॥
યશ્ચિન્ત્યતે પ્રયતપાણિભિરધ્વરાગ્નૌ
ત્રય્યા નિરુક્તવિધિનેશ હવિર્ગૃહીત્વા ।
અધ્યાત્મયોગ ઉત યોગિભિરાત્મમાયાં
જિજ્ઞાસુભિઃ પરમભાગવતૈઃ પરીષ્ટઃ ॥ ૧૧ ॥
પર્યુષ્ટયા તવ વિભો વનમાલયેયં
સંસ્પાર્ધિની ભગવતી પ્રતિપત્નીવચ્છ્રીઃ ।
યઃ સુપ્રણીતમમુયાર્હણમાદદન્નો
ભૂયાત્ સદાઙ્ઘ્રિરશુભાશયધૂમકેતુઃ ॥ ૧૨ ॥
કેતુસ્ત્રિવિક્રમયુતસ્ત્રિપતત્પતાકો
યસ્તે ભયાભયકરોઽસુરદેવચમ્વોઃ ।
સ્વર્ગાય સાધુષુ ખલેષ્વિતરાય ભૂમન્
પાદઃ પુનાતુ ભગવન્ ભજતામઘં નઃ ॥ ૧૩ ॥
નસ્યોતગાવ ઇવ યસ્ય વશે ભવન્તિ
બ્રહ્માદયસ્તનુભૃતો મિથુરર્દ્યમાનાઃ ।
કાલસ્ય તે પ્રકૃતિપૂરુષયોઃ પરસ્ય
શં નસ્તનોતુ ચરણઃ પુરુષોત્તમસ્ય ॥ ૧૪ ॥
અસ્યાસિ હેતુરુદયસ્થિતિસંયમાના-
મવ્યક્તજીવમહતામપિ કાલમાહુઃ ।
સોઽયં ત્રિણાભિરખિલાપચયે પ્રવૃત્તઃ
કાલો ગભીરરય ઉત્તમપૂરુષસ્ત્વમ્ ॥ ૧૫ ॥
ત્વત્તઃ પુમાન્ સમધિગમ્ય યયાસ્ય વીર્યં
ધત્તે મહાન્તમિવ ગર્ભમમોઘવીર્યઃ ।
સોઽયં તયાનુગત આત્મન આણ્ડકોશં
હૈમં સસર્જ બહિરાવરણૈરુપેતમ્ ॥ ૧૬ ॥
તત્તસ્થૂષશ્ચ જગતશ્ચ ભવાનધીશો
યન્માયયોત્થગુણવિક્રિયયોપનીતાન્ ।
અર્થાઞ્જુષન્નપિ હૃષીકપતે ન લિપ્તો
યેઽન્યે સ્વતઃ પરિહૃતાદપિ બિભ્યતિ સ્મ ॥ ૧૭ ॥
સ્માયાવલોકલવદર્શિતભાવહારિ-
ભ્રૂમણ્ડલપ્રહિતસૌરતમન્ત્રશૌણ્ડૈઃ ।
પત્ન્યસ્તુ ષોડશસહસ્રમનઙ્ગબાણૈ-
ર્યસ્યેન્દ્રિયં વિમથિતું કરણૈર્ન વિભ્વ્યઃ ॥ ૧૮ ॥
વિભ્વ્યસ્તવામૃતકથોદવહાસ્ત્રિલોક્યાઃ
પાદાવનેજસરિતઃ શમલાનિ હન્તુમ્ ।
આનુશ્રવં શ્રુતિભિરઙ્ઘ્રિજમઙ્ગસઙ્ગૈ-
સ્તીર્થદ્વયં શુચિષદસ્ત ઉપસ્પૃશન્તિ ॥ ૧૯ ॥
શ્રીબાદરાયણિરુવાચ
ઇત્યભિષ્ટૂય વિબુધૈઃ સેશઃ શતધૃતિર્હરિમ્ ।
અભ્યભાષત ગોવિન્દં પ્રણમ્યામ્બરમાશ્રિતઃ ॥ ૨૦ ॥
શ્રીબ્રહ્મોવાચ
ભૂમેર્ભારાવતારાય પુરા વિજ્ઞાપિતઃ પ્રભો ।
ત્વમસ્માભિરશેષાત્મન્તત્તથૈવોપપાદિતમ્ ॥ ૨૧ ॥
ધર્મશ્ચ સ્થાપિતઃ સત્સુ સત્યસન્ધેષુ વૈ ત્વયા ।
કીર્તિશ્ચ દિક્ષુ વિક્ષિપ્તા સર્વલોકમલાપહા ॥ ૨૨ ॥
અવતીર્ય યદોર્વંશે બિભ્રદ્ રૂપમનુત્તમમ્ ।
કર્માણ્યુદ્દામવૃત્તાનિ હિતાય જગતોઽકૃથાઃ ॥ ૨૩ ॥
યાનિ તે ચરિતાનીશ મનુષ્યાઃ સાધવઃ કલૌ ।
શૃણ્વન્તઃ કીર્તયન્તશ્ચ તરિષ્યન્ત્યઞ્જસા તમઃ ॥ ૨૪ ॥
યદુવંશેઽવતીર્ણસ્ય ભવતઃ પુરુષોત્તમ ।
શરચ્છતં વ્યતીયાય પઞ્ચવિંશાધિકં પ્રભો ॥ ૨૫ ॥
નાધુના તેઽખિલાધાર દેવકાર્યાવશેષિતમ્ ।
કુલં ચ વિપ્રશાપેન નષ્ટપ્રાયમભૂદિદમ્ ॥ ૨૬ ॥
તતઃ સ્વધામ પરમં વિશસ્વ યદિ મન્યસે ।
સલોકાઁલ્લોકપાલાન્ નઃ પાહિ વૈકુણ્ઠકિઙ્કરાન્ ॥ ૨૭ ॥
શ્રીભગવાનુવાચ
અવધારિતમેતન્મે યદાત્થ વિબુધેશ્વર ।
કૃતં વઃ કાર્યમખિલં ભૂમેર્ભારોઽવતારિતઃ ॥ ૨૮ ॥
તદિદં યાદવકુલં વીર્યશૌર્યશ્રિયોદ્ધતમ્ ।
લોકં જિઘૃક્ષદ્ રુદ્ધં મે વેલયેવ મહાર્ણવઃ ॥ ૨૯ ॥
યદ્યસંહૃત્ય દૃપ્તાનાં યદૂનાં વિપુલં કુલમ્ ।
ગન્તાસ્મ્યનેન લોકોઽયમુદ્વેલેન વિનઙ્ક્ષ્યતિ ॥ ૩૦ ॥
ઇદાનીં નાશ આરબ્ધઃ કુલસ્ય દ્વિજશાપજઃ ।
યાસ્યામિ ભવનં બ્રહ્મન્નેતદન્તે તવાનઘ ॥ ૩૧ ॥
શ્રીશુક ઉવાચ
ઇત્યુક્તો લોકનાથેન સ્વયમ્ભૂઃ પ્રણિપત્ય તમ્ ।
સહ દેવગણૈર્દેવઃ સ્વધામ સમપદ્યત ॥ ૩૨ ॥
અથ તસ્યાં મહોત્પાતાન્ દ્વારવત્યાં સમુત્થિતાન્ ।
વિલોક્ય ભગવાનાહ યદુવૃદ્ધાન્ સમાગતાન્ ॥ ૩૩ ॥
શ્રીભગવાનુવાચ
એતે વૈ સુમહોત્પાતા વ્યુત્તિષ્ઠન્તીહ સર્વતઃ ।
શાપશ્ચ નઃ કુલસ્યાસીદ્ બ્રાહ્મણેભ્યો દુરત્યયઃ ॥ ૩૪ ॥
ન વસ્તવ્યમિહાસ્માભિર્જિજીવિષુભિરાર્યકાઃ ।
પ્રભાસં સુમહત્પુણ્યં યાસ્યામોઽદ્યૈવ મા ચિરમ્ ॥ ૩૫ ॥
યત્ર સ્નાત્વા દક્ષશાપાદ્ ગૃહીતો યક્ષ્મણોડુરાટ્ ।
વિમુક્તઃ કિલ્બિષાત્ સદ્યો ભેજે ભૂયઃ કલોદયમ્ ॥ ૩૬ ॥
વયં ચ તસ્મિન્નાપ્લુત્ય તર્પયિત્વા પિતૃન્ સુરાન્ ।
ભોજયિત્વોષિજો વિપ્રાન્ નાનાગુણવતાન્ધસા ॥ ૩૭ ॥
તેષુ દાનાનિ પાત્રેષુ શ્રદ્ધયોપ્ત્વા મહાન્તિ વૈ ।
વૃજિનાનિ તરિષ્યામો દાનૈર્નૌભિરિવાર્ણવમ્ ॥ ૩૮ ॥
શ્રીશુક ઉવાચ
એવં ભગવતાદિષ્ટા યાદવાઃ કુરુનન્દન ।
ગન્તું કૃતધિયસ્તીર્થં સ્યન્દનાન્ સમયૂયુજન્ ॥ ૩૯ ॥
તન્નિરીક્ષ્યોદ્ધવો રાજન્ શ્રુત્વા ભગવતોદિતમ્ ।
દૃષ્ટ્વારિષ્ટાનિ ઘોરાણિ નિત્યં કૃષ્ણમનુવ્રતઃ ॥ ૪૦ ॥
વિવિક્ત ઉપસઙ્ગમ્ય જગતામીશ્વરેશ્વરમ્ ।
પ્રણમ્ય શિરસા પાદૌ પ્રાઞ્જલિસ્તમભાષત ॥ ૪૧ ॥
શ્રીઉદ્ધવ ઉવાચ
દેવદેવેશ યોગેશ પુણ્યશ્રવણકીર્તન ।
સંહૃત્યૈતત્ કુલં નૂનં લોકં સન્ત્યક્ષ્યતે ભવાન્ ।
વિપ્રશાપં સમર્થોઽપિ પ્રત્યહન્ન યદીશ્વરઃ ॥ ૪૨ ॥
નાહં તવાઙ્ઘ્રિકમલં ક્ષણાર્ધમપિ કેશવ ।
ત્યક્તું સમુત્સહે નાથ સ્વધામ નય મામપિ ॥ ૪૩ ॥
તવ વિક્રીડિતં કૃષ્ણ નૃણાં પરમમઙ્ગલમ્ ।
કર્ણપીયૂષમાસાદ્ય ત્યજન્ત્યન્યસ્પૃહાં જનાઃ ॥ ૪૪ ॥
શય્યાસનાટનસ્થાનસ્નાનક્રીડાશનાદિષુ ।
કથં ત્વાં પ્રિયમાત્માનં વયં ભક્તાસ્ત્યજેમહિ ॥ ૪૫ ॥
ત્વયોપભુક્તસ્રગ્ગન્ધવાસોઽલઙ્કારચર્ચિતાઃ ।
ઉચ્છિષ્ટભોજિનો દાસાસ્તવ માયાં જયેમહિ ॥ ૪૬ ॥
વાતવસના ય ઋષયઃ શ્રમણા ઊર્ધ્વમન્થિનઃ ।
બ્રહ્માખ્યં ધામ તે યાન્તિ શાન્તાઃ સન્ન્યાસીનોઽમલાઃ ॥ ૪૭ ॥
વયં ત્વિહ મહાયોગિન્ ભ્રમન્તઃ કર્મવર્ત્મસુ ।
ત્વદ્વાર્તયા તરિષ્યામસ્તાવકૈર્દુસ્તરં તમઃ ॥ ૪૮ ॥
સ્મરન્તઃ કીર્તયન્તસ્તે કૃતાનિ ગદિતાનિ ચ ।
ગત્યુત્સ્મિતેક્ષણક્ષ્વેલિ યન્નૃલોકવિડમ્બનમ્ ॥ ૪૯ ॥
શ્રીશુક ઉવાચ
એવં વિજ્ઞાપિતો રાજન્ ભગવાન્ દેવકીસુતઃ ।
એકાન્તિનં પ્રિયં ભૃત્યમુદ્ધવં સમભાષત ॥ ૫૦ ॥

Explore More