śrī-brāhmaṇa uvāca
parigraho hi duḥkhāya
yad yat priyatamaṁ nṛṇām
anantaṁ sukham āpnoti
tad vidvān yas tv akiñcanaḥ
parigraho hi duḥkhāya
yad yat priyatamaṁ nṛṇām
anantaṁ sukham āpnoti
tad vidvān yas tv akiñcanaḥ
sāmiṣaṁ kuraraṁ jaghnur
balino ’nye nirāmiṣāḥ
tadāmiṣaṁ parityajya
sa sukhaṁ samavindata
balino ’nye nirāmiṣāḥ
tadāmiṣaṁ parityajya
sa sukhaṁ samavindata
na me mānāpamānau sto
na cintā geha-putriṇām
ātma-krīḍa ātma-ratir
vicarāmīha bāla-vat
na cintā geha-putriṇām
ātma-krīḍa ātma-ratir
vicarāmīha bāla-vat
dvāv eva cintayā muktau
paramānanda āplutau
yo vimugdho jaḍo bālo
yo guṇebhyaḥ paraṁ gataḥ
paramānanda āplutau
yo vimugdho jaḍo bālo
yo guṇebhyaḥ paraṁ gataḥ
kvacit kumārī tv ātmānaṁ
vṛṇānān gṛham āgatān
svayaṁ tān arhayām āsa
kvāpi yāteṣu bandhuṣu
vṛṇānān gṛham āgatān
svayaṁ tān arhayām āsa
kvāpi yāteṣu bandhuṣu
teṣām abhyavahārārthaṁ
śālīn rahasi pārthiva
avaghnantyāḥ prakoṣṭha-sthāś
cakruḥ śaṅkhāḥ svanaṁ mahat
śālīn rahasi pārthiva
avaghnantyāḥ prakoṣṭha-sthāś
cakruḥ śaṅkhāḥ svanaṁ mahat
sā taj jugupsitaṁ matvā
mahatī vrīḍitā tataḥ
babhañjaikaikaśaḥ śaṅkhān
dvau dvau pāṇyor aśeṣayat
mahatī vrīḍitā tataḥ
babhañjaikaikaśaḥ śaṅkhān
dvau dvau pāṇyor aśeṣayat
ubhayor apy abhūd ghoṣo
hy avaghnantyāḥ sva-śaṅkhayoḥ
tatrāpy ekaṁ nirabhidad
ekasmān nābhavad dhvaniḥ
hy avaghnantyāḥ sva-śaṅkhayoḥ
tatrāpy ekaṁ nirabhidad
ekasmān nābhavad dhvaniḥ
anvaśikṣam imaṁ tasyā
upadeśam arindama
lokān anucarann etān
loka-tattva-vivitsayā
upadeśam arindama
lokān anucarann etān
loka-tattva-vivitsayā
vāse bahūnāṁ kalaho
bhaved vārtā dvayor api
eka eva vaset tasmāt
kumāryā iva kaṅkaṇaḥ
bhaved vārtā dvayor api
eka eva vaset tasmāt
kumāryā iva kaṅkaṇaḥ
mana ekatra saṁyuñjyāj
jita-śvāso jitāsanaḥ
vairāgyābhyāsa-yogena
dhriyamāṇam atandritaḥ
jita-śvāso jitāsanaḥ
vairāgyābhyāsa-yogena
dhriyamāṇam atandritaḥ
yasmin mano labdha-padaṁ yad etac
chanaiḥ śanair muñcati karma-reṇūn
sattvena vṛddhena rajas tamaś ca
vidhūya nirvāṇam upaity anindhanam
chanaiḥ śanair muñcati karma-reṇūn
sattvena vṛddhena rajas tamaś ca
vidhūya nirvāṇam upaity anindhanam
tadaivam ātmany avaruddha-citto
na veda kiñcid bahir antaraṁ vā
yatheṣu-kāro nṛpatiṁ vrajantam
iṣau gatātmā na dadarśa pārśve
na veda kiñcid bahir antaraṁ vā
yatheṣu-kāro nṛpatiṁ vrajantam
iṣau gatātmā na dadarśa pārśve
eka-cāry aniketaḥ syād
apramatto guhāśayaḥ
alakṣyamāṇa ācārair
munir eko ’lpa-bhāṣaṇaḥ
apramatto guhāśayaḥ
alakṣyamāṇa ācārair
munir eko ’lpa-bhāṣaṇaḥ
gṛhārambho hi duḥkhāya
viphalaś cādhruvātmanaḥ
sarpaḥ para-kṛtaṁ veśma
praviśya sukham edhate
viphalaś cādhruvātmanaḥ
sarpaḥ para-kṛtaṁ veśma
praviśya sukham edhate
eko nārāyaṇo devaḥ
pūrva-sṛṣṭaṁ sva-māyayā
saṁhṛtya kāla-kalayā
kalpānta idam īśvaraḥ
eka evādvitīyo ’bhūd
ātmādhāro ’khilāśrayaḥ
pūrva-sṛṣṭaṁ sva-māyayā
saṁhṛtya kāla-kalayā
kalpānta idam īśvaraḥ
eka evādvitīyo ’bhūd
ātmādhāro ’khilāśrayaḥ
kālenātmānubhāvena
sāmyaṁ nītāsu śaktiṣu
sattvādiṣv ādi-puruṣaḥ
pradhāna-puruṣeśvaraḥ
sāmyaṁ nītāsu śaktiṣu
sattvādiṣv ādi-puruṣaḥ
pradhāna-puruṣeśvaraḥ
parāvarāṇāṁ parama
āste kaivalya-saṁjñitaḥ
kevalānubhavānanda-
sandoho nirupādhikaḥ
āste kaivalya-saṁjñitaḥ
kevalānubhavānanda-
sandoho nirupādhikaḥ
kevalātmānubhāvena
sva-māyāṁ tri-guṇātmikām
saṅkṣobhayan sṛjaty ādau
tayā sūtram arindama
sva-māyāṁ tri-guṇātmikām
saṅkṣobhayan sṛjaty ādau
tayā sūtram arindama
tām āhus tri-guṇa-vyaktiṁ
sṛjantīṁ viśvato-mukham
yasmin protam idaṁ viśvaṁ
yena saṁsarate pumān
sṛjantīṁ viśvato-mukham
yasmin protam idaṁ viśvaṁ
yena saṁsarate pumān
yathorṇanābhir hṛdayād
ūrṇāṁ santatya vaktrataḥ
tayā vihṛtya bhūyas tāṁ
grasaty evaṁ maheśvaraḥ
ūrṇāṁ santatya vaktrataḥ
tayā vihṛtya bhūyas tāṁ
grasaty evaṁ maheśvaraḥ
yatra yatra mano dehī
dhārayet sakalaṁ dhiyā
snehād dveṣād bhayād vāpi
yāti tat-tat-svarūpatām
dhārayet sakalaṁ dhiyā
snehād dveṣād bhayād vāpi
yāti tat-tat-svarūpatām
kīṭaḥ peśaskṛtaṁ dhyāyan
kuḍyāṁ tena praveśitaḥ
yāti tat-sātmatāṁ rājan
pūrva-rūpam asantyajan
kuḍyāṁ tena praveśitaḥ
yāti tat-sātmatāṁ rājan
pūrva-rūpam asantyajan
evaṁ gurubhya etebhya
eṣā me śikṣitā matiḥ
svātmopaśikṣitāṁ buddhiṁ
śṛṇu me vadataḥ prabho
eṣā me śikṣitā matiḥ
svātmopaśikṣitāṁ buddhiṁ
śṛṇu me vadataḥ prabho
deho gurur mama virakti-viveka-hetur
bibhrat sma sattva-nidhanaṁ satatārty-udarkam
tattvāny anena vimṛśāmi yathā tathāpi
pārakyam ity avasito vicarāmy asaṅgaḥ
bibhrat sma sattva-nidhanaṁ satatārty-udarkam
tattvāny anena vimṛśāmi yathā tathāpi
pārakyam ity avasito vicarāmy asaṅgaḥ
jāyātmajārtha-paśu-bhṛtya-gṛhāpta-vargān
puṣṇāti yat-priya-cikīrṣayā vitanvan
svānte sa-kṛcchram avaruddha-dhanaḥ sa dehaḥ
sṛṣṭvāsya bījam avasīdati vṛkṣa-dharmaḥ
puṣṇāti yat-priya-cikīrṣayā vitanvan
svānte sa-kṛcchram avaruddha-dhanaḥ sa dehaḥ
sṛṣṭvāsya bījam avasīdati vṛkṣa-dharmaḥ
jihvaikato ’mum apakarṣati karhi tarṣā
śiśno ’nyatas tvag udaraṁ śravaṇaṁ kutaścit
ghrāṇo ’nyataś capala-dṛk kva ca karma-śaktir
bahvyaḥ sapatnya iva geha-patiṁ lunanti
śiśno ’nyatas tvag udaraṁ śravaṇaṁ kutaścit
ghrāṇo ’nyataś capala-dṛk kva ca karma-śaktir
bahvyaḥ sapatnya iva geha-patiṁ lunanti
sṛṣṭvā purāṇi vividhāny ajayātma-śaktyā
vṛkṣān sarīsṛpa-paśūn khaga-dandaśūkān
tais tair atuṣṭa-hṛdayaḥ puruṣaṁ vidhāya
brahmāvaloka-dhiṣaṇaṁ mudam āpa devaḥ
vṛkṣān sarīsṛpa-paśūn khaga-dandaśūkān
tais tair atuṣṭa-hṛdayaḥ puruṣaṁ vidhāya
brahmāvaloka-dhiṣaṇaṁ mudam āpa devaḥ
labdhvā su-durlabham idaṁ bahu-sambhavānte
mānuṣyam artha-dam anityam apīha dhīraḥ
tūrṇaṁ yateta na pated anu-mṛtyu yāvan
niḥśreyasāya viṣayaḥ khalu sarvataḥ syāt
mānuṣyam artha-dam anityam apīha dhīraḥ
tūrṇaṁ yateta na pated anu-mṛtyu yāvan
niḥśreyasāya viṣayaḥ khalu sarvataḥ syāt
evaṁ sañjāta-vairāgyo
vijñānāloka ātmani
vicarāmi mahīm etāṁ
mukta-saṅgo ’nahaṅkṛtaḥ
vijñānāloka ātmani
vicarāmi mahīm etāṁ
mukta-saṅgo ’nahaṅkṛtaḥ
na hy ekasmād guror jñānaṁ
su-sthiraṁ syāt su-puṣkalam
brahmaitad advitīyaṁ vai
gīyate bahudharṣibhiḥ
su-sthiraṁ syāt su-puṣkalam
brahmaitad advitīyaṁ vai
gīyate bahudharṣibhiḥ
śrī-bhagavān uvāca
ity uktvā sa yaduṁ vipras
tam āmantrya gabhīra-dhīḥ
vanditaḥ sv-arcito rājñā
yayau prīto yathāgatam
ity uktvā sa yaduṁ vipras
tam āmantrya gabhīra-dhīḥ
vanditaḥ sv-arcito rājñā
yayau prīto yathāgatam
avadhūta-vacaḥ śrutvā
pūrveṣāṁ naḥ sa pūrva-jaḥ
sarva-saṅga-vinirmuktaḥ
sama-citto babhūva ha
pūrveṣāṁ naḥ sa pūrva-jaḥ
sarva-saṅga-vinirmuktaḥ
sama-citto babhūva ha