ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଵରୀଯାନେଷ ତେ ପ୍ରଶ୍ନଃ କୃତୋ ଲୋକହିତଂ
ନୃପ ।
ଆତ୍ମଵିତ୍ସମ୍ମତଃ ପୁଂସାଂ ଶ୍ରୋତଵ୍ଯାଦିଷୁ ଯଃ ପରଃ ॥ ୧ ॥
ଵରୀଯାନେଷ ତେ ପ୍ରଶ୍ନଃ କୃତୋ ଲୋକହିତଂ
ନୃପ ।
ଆତ୍ମଵିତ୍ସମ୍ମତଃ ପୁଂସାଂ ଶ୍ରୋତଵ୍ଯାଦିଷୁ ଯଃ ପରଃ ॥ ୧ ॥
ଶ୍ରୋତଵ୍ଯାଦୀନି ରାଜେନ୍ଦ୍ର ନୃଣାଂ ସନ୍ତି
ସହସ୍ରଶଃ ।
ଅପଶ୍ଯତାମାତ୍ମତତ୍ତ୍ଵଂ ଗୃହେଷୁ ଗୃହମେଧିନାମ୍ ॥ ୨ ॥
ସହସ୍ରଶଃ ।
ଅପଶ୍ଯତାମାତ୍ମତତ୍ତ୍ଵଂ ଗୃହେଷୁ ଗୃହମେଧିନାମ୍ ॥ ୨ ॥
ନିଦ୍ରଯା ହ୍ରିଯତେ ନକ୍ତଂ ଵ୍ଯଵାଯେନ ଚ ଵା ଵଯଃ ।
ଦିଵା ଚାର୍ଥେହଯା ରାଜନ୍ କୁଟୁମ୍ବଭରଣେନ ଵା ॥ ୩ ॥
ଦିଵା ଚାର୍ଥେହଯା ରାଜନ୍ କୁଟୁମ୍ବଭରଣେନ ଵା ॥ ୩ ॥
ଦେହାପତ୍ଯକଲତ୍ରାଦିଷ୍ଵାତ୍ମସୈନ୍ଯେଷ୍ଵସତ୍ସ୍ଵପି ।
ତେଷାଂ ପ୍ରମତ୍ତୋ ନିଧନଂ ପଶ୍ଯନ୍ନପି ନ ପଶ୍ଯତି ॥ ୪ ॥
ତେଷାଂ ପ୍ରମତ୍ତୋ ନିଧନଂ ପଶ୍ଯନ୍ନପି ନ ପଶ୍ଯତି ॥ ୪ ॥
ତସ୍ମାଦ୍ଭାରତ ସର୍ଵାତ୍ମା ଭଗଵାନୀଶ୍ଵରୋ ହରିଃ ।
ଶ୍ରୋତଵ୍ଯଃ କୀର୍ତିତଵ୍ଯଶ୍ଚ ସ୍ମର୍ତଵ୍ଯଶ୍ଚେଚ୍ଛତାଭଯମ୍ ॥ ୫ ॥
ଶ୍ରୋତଵ୍ଯଃ କୀର୍ତିତଵ୍ଯଶ୍ଚ ସ୍ମର୍ତଵ୍ଯଶ୍ଚେଚ୍ଛତାଭଯମ୍ ॥ ୫ ॥
ଏତାଵାନ୍ ସାଂଖ୍ଯଯୋଗାଭ୍ଯାଂ ସ୍ଵଧର୍ମପରିନିଷ୍ଠଯା ।
ଜନ୍ମଲାଭଃ ପରଃ ପୁଂସାମନ୍ତେ ନାରାଯଣସ୍ମୃତିଃ ॥ ୬ ॥
ଜନ୍ମଲାଭଃ ପରଃ ପୁଂସାମନ୍ତେ ନାରାଯଣସ୍ମୃତିଃ ॥ ୬ ॥
ପ୍ରାଯେଣ ମୁନଯୋ ରାଜନ୍ନିଵୃତ୍ତା ଵିଧିଷେଧତଃ ।
ନୈର୍ଗୁଣ୍ଯସ୍ଥା ରମନ୍ତେ ସ୍ମ ଗୁଣାନୁକଥନେ ହରେଃ ॥ ୭ ॥
ନୈର୍ଗୁଣ୍ଯସ୍ଥା ରମନ୍ତେ ସ୍ମ ଗୁଣାନୁକଥନେ ହରେଃ ॥ ୭ ॥
ଇଦଂ ଭାଗଵତଂ ନାମ ପୁରାଣଂ ବ୍ରହ୍ମସମ୍ମିତମ୍ ।
ଅଧୀତଵାନ୍ ଦ୍ଵାପରାଦୌ ପିତୁର୍ଦ୍ଵୈପାଯନାଦହମ୍ ॥ ୮ ॥
ଅଧୀତଵାନ୍ ଦ୍ଵାପରାଦୌ ପିତୁର୍ଦ୍ଵୈପାଯନାଦହମ୍ ॥ ୮ ॥
ପରିନିଷ୍ଠିତୋଽପି ନୈର୍ଗୁଣ୍ଯ ଉତ୍ତମଶ୍ଲୋକଲୀଲଯା ।
ଗୃହୀତଚେତା ରାଜର୍ଷେ ଆଖ୍ଯାନଂ ଯଦଧୀତଵାନ୍ ॥ ୯ ॥
ଗୃହୀତଚେତା ରାଜର୍ଷେ ଆଖ୍ଯାନଂ ଯଦଧୀତଵାନ୍ ॥ ୯ ॥
ତଦହଂ ତେଽଭିଧାସ୍ଯାମି ମହାପୌରୁଷିକୋ ଭଵାନ୍ ।
ଯସ୍ଯ ଶ୍ରଦ୍ଦଧତାମାଶୁ ସ୍ଯାନ୍ମୁକୁନ୍ଦେ ମତିଃ ସତୀ ॥ ୧୦ ॥
ଯସ୍ଯ ଶ୍ରଦ୍ଦଧତାମାଶୁ ସ୍ଯାନ୍ମୁକୁନ୍ଦେ ମତିଃ ସତୀ ॥ ୧୦ ॥
ଏତନ୍ନିର୍ଵିଦ୍ଯମାନାନାମିଚ୍ଛତାମକୁତୋଭଯମ୍ ।
ଯୋଗିନାଂ ନୃପ ନିର୍ଣୀତଂ ହରେର୍ନାମାନୁକୀର୍ତନମ୍ ॥ ୧୧ ॥
ଯୋଗିନାଂ ନୃପ ନିର୍ଣୀତଂ ହରେର୍ନାମାନୁକୀର୍ତନମ୍ ॥ ୧୧ ॥
କିଂ ପ୍ରମତ୍ତସ୍ଯ ବହୁଭିଃ ପରୋକ୍ଷୈର୍ହାଯନୈରିହ ।
ଵରଂ ମୁହୂର୍ତଂ ଵିଦିତଂ ଘଟତେ ଶ୍ରେଯସେ ଯତଃ ॥ ୧୨ ॥
ଵରଂ ମୁହୂର୍ତଂ ଵିଦିତଂ ଘଟତେ ଶ୍ରେଯସେ ଯତଃ ॥ ୧୨ ॥
ଖଟ୍ଵାଙ୍ଗୋ ନାମ ରାଜର୍ଷିର୍ଜ୍ଞାତ୍ଵେଯତ୍ତାମିହାଯୁଷଃ ।
ମୁହୂର୍ତାତ୍ସର୍ଵମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ଗତଵାନଭଯଂ ହରିମ୍ ॥ ୧୩ ॥
ମୁହୂର୍ତାତ୍ସର୍ଵମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ଗତଵାନଭଯଂ ହରିମ୍ ॥ ୧୩ ॥
ତଵାପ୍ଯେତର୍ହି କୌରଵ୍ଯ ସପ୍ତାହଂ ଜୀଵିତାଵଧିଃ ।
ଉପକଲ୍ପଯ ତତ୍ସର୍ଵଂ ତାଵଦ୍ଯତ୍ସାମ୍ପରାଯିକମ୍ ॥ ୧୪ ॥
ଉପକଲ୍ପଯ ତତ୍ସର୍ଵଂ ତାଵଦ୍ଯତ୍ସାମ୍ପରାଯିକମ୍ ॥ ୧୪ ॥
ଅନ୍ତକାଲେ ତୁ ପୁରୁଷ ଆଗତେ ଗତସାଧ୍ଵସଃ ।
ଛିନ୍ଦ୍ଯାଦସଙ୍ଗଶସ୍ତ୍ରେଣ ସ୍ପୃହାଂ ଦେହେଽନୁ ଯେ ଚ ତମ୍ ॥ ୧୫ ॥
ଛିନ୍ଦ୍ଯାଦସଙ୍ଗଶସ୍ତ୍ରେଣ ସ୍ପୃହାଂ ଦେହେଽନୁ ଯେ ଚ ତମ୍ ॥ ୧୫ ॥
ଗୃହାତ୍ ପ୍ରଵ୍ରଜିତୋ ଧୀରଃ ପୁଣ୍ଯତୀର୍ଥଜଲାପ୍ଲୁତଃ ।
ଶୁଚୌ ଵିଵିକ୍ତ ଆସୀନୋ ଵିଧିଵତ୍କଲ୍ପିତାସନେ ॥ ୧୬ ॥
ଶୁଚୌ ଵିଵିକ୍ତ ଆସୀନୋ ଵିଧିଵତ୍କଲ୍ପିତାସନେ ॥ ୧୬ ॥
ଅଭ୍ଯସେନ୍ମନସା ଶୁଦ୍ଧଂ ତ୍ରିଵୃଦ୍ବ୍ରହ୍ମାକ୍ଷରଂ ପରମ୍ ।
ମନୋ ଯଚ୍ଛେଜ୍ଜିତଶ୍ଵାସୋ ବ୍ରହ୍ମବୀଜମଵିସ୍ମରନ୍ ॥ ୧୭ ॥
ମନୋ ଯଚ୍ଛେଜ୍ଜିତଶ୍ଵାସୋ ବ୍ରହ୍ମବୀଜମଵିସ୍ମରନ୍ ॥ ୧୭ ॥
ନିଯଚ୍ଛେଦ୍ଵିଷଯେଭ୍ଯୋଽକ୍ଷାନ୍ମନସା ବୁଦ୍ଧିସାରଥିଃ ।
ମନଃ କର୍ମଭିରାକ୍ଷିପ୍ତଂ ଶୁଭାର୍ଥେ ଧାରଯେଦ୍ଧିଯା ॥ ୧୮ ॥
ମନଃ କର୍ମଭିରାକ୍ଷିପ୍ତଂ ଶୁଭାର୍ଥେ ଧାରଯେଦ୍ଧିଯା ॥ ୧୮ ॥
ତତ୍ରୈକାଵଯଵଂ ଧ୍ଯାଯେଦଵ୍ଯୁଚ୍ଛିନ୍ନେନ ଚେତସା ।
ମନୋ ନିର୍ଵିଷଯଂ ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତତଃ କିଞ୍ଚନ ନ ସ୍ମରେତ୍ ।
ପଦଂ ତତ୍ପରମଂ ଵିଷ୍ଣୋର୍ମନୋ ଯତ୍ର ପ୍ରସୀଦତି ॥ ୧୯ ॥
ମନୋ ନିର୍ଵିଷଯଂ ଯୁକ୍ତ୍ଵା ତତଃ କିଞ୍ଚନ ନ ସ୍ମରେତ୍ ।
ପଦଂ ତତ୍ପରମଂ ଵିଷ୍ଣୋର୍ମନୋ ଯତ୍ର ପ୍ରସୀଦତି ॥ ୧୯ ॥
ରଜସ୍ତମୋଭ୍ଯାମାକ୍ଷିପ୍ତଂ ଵିମୂଢଂ ମନ ଆତ୍ମନଃ ।
ଯଚ୍ଛେଦ୍ଧାରଣଯା ଧୀରୋ ହନ୍ତି ଯା ତତ୍କୃତଂ ମଲମ୍ ॥ ୨୦ ॥
ଯଚ୍ଛେଦ୍ଧାରଣଯା ଧୀରୋ ହନ୍ତି ଯା ତତ୍କୃତଂ ମଲମ୍ ॥ ୨୦ ॥
ଯସ୍ଯାଂ ସନ୍ଧାର୍ଯମାଣାଯାଂ ଯୋଗିନୋ ଭକ୍ତିଲକ୍ଷଣଃ ।
ଆଶୁ ସମ୍ପଦ୍ଯତେ ଯୋଗ ଆଶ୍ରଯଂ ଭଦ୍ରମୀକ୍ଷତଃ ॥ ୨୧ ॥
ଆଶୁ ସମ୍ପଦ୍ଯତେ ଯୋଗ ଆଶ୍ରଯଂ ଭଦ୍ରମୀକ୍ଷତଃ ॥ ୨୧ ॥
ରାଜୋଵାଚ
ଯଥା ସନ୍ଧାର୍ଯତେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଧାରଣା ଯତ୍ର ସମ୍ମତା ।
ଯାଦୃଶୀ ଵା ହରେଦାଶୁ ପୁରୁଷସ୍ଯ ମନୋମଲମ୍ ॥ ୨୨ ॥
ଯଥା ସନ୍ଧାର୍ଯତେ ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଧାରଣା ଯତ୍ର ସମ୍ମତା ।
ଯାଦୃଶୀ ଵା ହରେଦାଶୁ ପୁରୁଷସ୍ଯ ମନୋମଲମ୍ ॥ ୨୨ ॥
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଜିତାସନୋ ଜିତଶ୍ଵାସୋ ଜିତସଙ୍ଗୋ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ।
ସ୍ଥୂଲେ ଭଗଵତୋ ରୂପେ ମନଃ ସନ୍ଧାରଯେଦ୍ଧିଯା ॥ ୨୩ ॥
ଜିତାସନୋ ଜିତଶ୍ଵାସୋ ଜିତସଙ୍ଗୋ ଜିତେନ୍ଦ୍ରିଯଃ ।
ସ୍ଥୂଲେ ଭଗଵତୋ ରୂପେ ମନଃ ସନ୍ଧାରଯେଦ୍ଧିଯା ॥ ୨୩ ॥
ଵିଶେଷସ୍ତସ୍ଯ ଦେହୋଽଯଂ ସ୍ଥଵିଷ୍ଠଶ୍ଚ ସ୍ଥଵୀଯସାମ୍ ।
ଯତ୍ରେଦଂ ଵ୍ଯଜ୍ଯତେ ଵିଶ୍ଵଂ ଭୂତଂ ଭଵ୍ଯଂ ଭଵଚ୍ଚ ସତ୍ ॥ ୨୪ ॥
ଯତ୍ରେଦଂ ଵ୍ଯଜ୍ଯତେ ଵିଶ୍ଵଂ ଭୂତଂ ଭଵ୍ଯଂ ଭଵଚ୍ଚ ସତ୍ ॥ ୨୪ ॥
ଅଣ୍ଡକୋଶେ ଶରୀରେଽସ୍ମିନ୍ ସପ୍ତାଵରଣସଂଯୁତେ ।
ଵୈରାଜଃ ପୁରୁଷୋ ଯୋଽସୌ ଭଗଵାନ୍ ଧାରଣାଶ୍ରଯଃ ॥ ୨୫ ॥
ଵୈରାଜଃ ପୁରୁଷୋ ଯୋଽସୌ ଭଗଵାନ୍ ଧାରଣାଶ୍ରଯଃ ॥ ୨୫ ॥
ପାତାଲମେତସ୍ଯ ହି ପାଦମୂଲଂ
ପଠନ୍ତି ପାର୍ଷ୍ଣିପ୍ରପଦେ ରସାତଲମ୍ ।
ମହାତଲଂ ଵିଶ୍ଵସୃଜୋଽଥ ଗୁଲ୍ଫୌ
ତଲାତଲଂ ଵୈ ପୁରୁଷସ୍ଯ ଜଙ୍ଘେ ॥ ୨୬ ॥
ପଠନ୍ତି ପାର୍ଷ୍ଣିପ୍ରପଦେ ରସାତଲମ୍ ।
ମହାତଲଂ ଵିଶ୍ଵସୃଜୋଽଥ ଗୁଲ୍ଫୌ
ତଲାତଲଂ ଵୈ ପୁରୁଷସ୍ଯ ଜଙ୍ଘେ ॥ ୨୬ ॥
ଦ୍ଵେ ଜାନୁନୀ ସୁତଲଂ ଵିଶ୍ଵମୂର୍ତେ-
ରୂରୁଦ୍ଵଯଂ ଵିତଲଂ ଚାତଲଂ ଚ ।
ମହୀତଲଂ ତଜ୍ଜଘନଂ ମହୀପତେ
ନଭସ୍ତଲଂ ନାଭିସରୋ ଗୃଣନ୍ତି ॥ ୨୭ ॥
ରୂରୁଦ୍ଵଯଂ ଵିତଲଂ ଚାତଲଂ ଚ ।
ମହୀତଲଂ ତଜ୍ଜଘନଂ ମହୀପତେ
ନଭସ୍ତଲଂ ନାଭିସରୋ ଗୃଣନ୍ତି ॥ ୨୭ ॥
ଉରଃସ୍ଥଲଂ ଜ୍ଯୋତିରନୀକମସ୍ଯ
ଗ୍ରୀଵା ମହର୍ଵଦନଂ ଵୈ ଜନୋଽସ୍ଯ ।
ତପୋ ଵରାଟୀଂ ଵିଦୁରାଦିପୁଂସଃ
ସତ୍ଯଂ ତୁ ଶୀର୍ଷାଣି ସହସ୍ରଶୀର୍ଷ୍ଣଃ ॥ ୨୮ ॥
ଗ୍ରୀଵା ମହର୍ଵଦନଂ ଵୈ ଜନୋଽସ୍ଯ ।
ତପୋ ଵରାଟୀଂ ଵିଦୁରାଦିପୁଂସଃ
ସତ୍ଯଂ ତୁ ଶୀର୍ଷାଣି ସହସ୍ରଶୀର୍ଷ୍ଣଃ ॥ ୨୮ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରାଦଯୋ ବାହଵ ଆହୁରୁସ୍ରାଃ
କର୍ଣୌ ଦିଶଃଶ୍ରୋତ୍ରମମୁଷ୍ଯ ଶବ୍ଦଃ ।
ନାସତ୍ଯଦସ୍ରୌ ପରମସ୍ଯ ନାସେ
ଘ୍ରାଣୋଽସ୍ଯ ଗନ୍ଧୋ ମୁଖମଗ୍ନିରିଦ୍ଧଃ ॥ ୨୯ ॥
କର୍ଣୌ ଦିଶଃଶ୍ରୋତ୍ରମମୁଷ୍ଯ ଶବ୍ଦଃ ।
ନାସତ୍ଯଦସ୍ରୌ ପରମସ୍ଯ ନାସେ
ଘ୍ରାଣୋଽସ୍ଯ ଗନ୍ଧୋ ମୁଖମଗ୍ନିରିଦ୍ଧଃ ॥ ୨୯ ॥
ଦ୍ଯୌରକ୍ଷିଣୀ ଚକ୍ଷୁରଭୂତ୍ପତଙ୍ଗଃ
ପକ୍ଷ୍ମାଣି ଵିଷ୍ଣୋରହନୀ ଉଭେ ଚ ।
ତଦ୍ଭ୍ରୂଵିଜୃମ୍ଭଃ ପରମେଷ୍ଠିଧିଷ୍ଣ୍ଯ-
ମାପୋଽସ୍ଯ ତାଲୁ ରସ ଏଵ ଜିହ୍ଵା ॥ ୩୦ ॥
ପକ୍ଷ୍ମାଣି ଵିଷ୍ଣୋରହନୀ ଉଭେ ଚ ।
ତଦ୍ଭ୍ରୂଵିଜୃମ୍ଭଃ ପରମେଷ୍ଠିଧିଷ୍ଣ୍ଯ-
ମାପୋଽସ୍ଯ ତାଲୁ ରସ ଏଵ ଜିହ୍ଵା ॥ ୩୦ ॥
ଛନ୍ଦାଂସ୍ଯନନ୍ତସ୍ଯ ଶିରୋ ଗୃଣନ୍ତି
ଦଂଷ୍ଟ୍ରା ଯମଃ ସ୍ନେହକଲା ଦ୍ଵିଜାନି ।
ହାସୋ ଜନୋନ୍ମାଦକରୀ ଚ ମାଯା
ଦୁରନ୍ତସର୍ଗୋ ଯଦପାଙ୍ଗମୋକ୍ଷଃ ॥ ୩୧ ॥
ଦଂଷ୍ଟ୍ରା ଯମଃ ସ୍ନେହକଲା ଦ୍ଵିଜାନି ।
ହାସୋ ଜନୋନ୍ମାଦକରୀ ଚ ମାଯା
ଦୁରନ୍ତସର୍ଗୋ ଯଦପାଙ୍ଗମୋକ୍ଷଃ ॥ ୩୧ ॥
ଵ୍ରୀଡୋତ୍ତରୌଷ୍ଠୋଽଧର ଏଵ ଲୋଭୋ
ଧର୍ମଃ ସ୍ତନୋଽଧର୍ମପଥୋଽସ୍ଯ ପୃଷ୍ଠମ୍ ।
କସ୍ତସ୍ଯ ମେଢ୍ରଂ ଵୃଷଣୌ ଚ ମିତ୍ରୌ
କୁକ୍ଷିଃ ସମୁଦ୍ରା ଗିରଯୋଽସ୍ଥିସଙ୍ଘାଃ ॥ ୩୨ ॥
ଧର୍ମଃ ସ୍ତନୋଽଧର୍ମପଥୋଽସ୍ଯ ପୃଷ୍ଠମ୍ ।
କସ୍ତସ୍ଯ ମେଢ୍ରଂ ଵୃଷଣୌ ଚ ମିତ୍ରୌ
କୁକ୍ଷିଃ ସମୁଦ୍ରା ଗିରଯୋଽସ୍ଥିସଙ୍ଘାଃ ॥ ୩୨ ॥
ନଦ୍ଯୋଽସ୍ଯ ନାଡ୍ଯୋଽଥ ତନୂରୁହାଣି
ମହୀରୁହା ଵିଶ୍ଵତନୋର୍ନୃପେନ୍ଦ୍ର ।
ଅନନ୍ତଵୀର୍ଯଃ ଶ୍ଵସିତଂ ମାତରିଶ୍ଵା
ଗତିର୍ଵଯଃ କର୍ମ ଗୁଣପ୍ରଵାହଃ ॥ ୩୩ ॥
ମହୀରୁହା ଵିଶ୍ଵତନୋର୍ନୃପେନ୍ଦ୍ର ।
ଅନନ୍ତଵୀର୍ଯଃ ଶ୍ଵସିତଂ ମାତରିଶ୍ଵା
ଗତିର୍ଵଯଃ କର୍ମ ଗୁଣପ୍ରଵାହଃ ॥ ୩୩ ॥
ଈଶସ୍ଯ କେଶାନ୍ ଵିଦୁରମ୍ବୁଵାହାନ୍
ଵାସସ୍ତୁ ସନ୍ଧ୍ଯାଂ କୁରୁଵର୍ଯ ଭୂମ୍ନଃ ।
ଅଵ୍ଯକ୍ତମାହୁର୍ହୃଦଯଂ ମନଶ୍ଚ
ସ ଚନ୍ଦ୍ରମାଃ ସର୍ଵଵିକାରକୋଶଃ ॥ ୩୪ ॥
ଵାସସ୍ତୁ ସନ୍ଧ୍ଯାଂ କୁରୁଵର୍ଯ ଭୂମ୍ନଃ ।
ଅଵ୍ଯକ୍ତମାହୁର୍ହୃଦଯଂ ମନଶ୍ଚ
ସ ଚନ୍ଦ୍ରମାଃ ସର୍ଵଵିକାରକୋଶଃ ॥ ୩୪ ॥
ଵିଜ୍ଞାନଶକ୍ତିଂ ମହିମାମନନ୍ତି
ସର୍ଵାତ୍ମନୋଽନ୍ତଃକରଣଂ ଗିରିତ୍ରମ୍ ।
ଅଶ୍ଵାଶ୍ଵତର୍ଯୁଷ୍ଟ୍ରଗଜା ନଖାନି
ସର୍ଵେ ମୃଗାଃ ପଶଵଃ ଶ୍ରୋଣିଦେଶେ ॥ ୩୫ ॥
ସର୍ଵାତ୍ମନୋଽନ୍ତଃକରଣଂ ଗିରିତ୍ରମ୍ ।
ଅଶ୍ଵାଶ୍ଵତର୍ଯୁଷ୍ଟ୍ରଗଜା ନଖାନି
ସର୍ଵେ ମୃଗାଃ ପଶଵଃ ଶ୍ରୋଣିଦେଶେ ॥ ୩୫ ॥
ଵଯାଂସି ତଦ୍ଵ୍ଯାକରଣଂ ଵିଚିତ୍ରଂ
ମନୁର୍ମନୀଷା ମନୁଜୋ ନିଵାସଃ ।
ଗନ୍ଧର୍ଵଵିଦ୍ଯାଧରଚାରଣାପ୍ସରଃ
ସ୍ଵରସ୍ମୃତୀରସୁରାନୀକଵୀର୍ଯଃ ॥ ୩୬ ॥
ମନୁର୍ମନୀଷା ମନୁଜୋ ନିଵାସଃ ।
ଗନ୍ଧର୍ଵଵିଦ୍ଯାଧରଚାରଣାପ୍ସରଃ
ସ୍ଵରସ୍ମୃତୀରସୁରାନୀକଵୀର୍ଯଃ ॥ ୩୬ ॥
ବ୍ରହ୍ମାନନଂ କ୍ଷତ୍ରଭୁଜୋ ମହାତ୍ମା
ଵିଡୂରୁରଙ୍ଘ୍ରିଶ୍ରିତକୃଷ୍ଣଵର୍ଣଃ ।
ନାନାଭିଧାଭୀଜ୍ଯଗଣୋପପନ୍ନୋ
ଦ୍ରଵ୍ଯାତ୍ମକଃ କର୍ମ ଵିତାନଯୋଗଃ ॥ ୩୭ ॥
ଵିଡୂରୁରଙ୍ଘ୍ରିଶ୍ରିତକୃଷ୍ଣଵର୍ଣଃ ।
ନାନାଭିଧାଭୀଜ୍ଯଗଣୋପପନ୍ନୋ
ଦ୍ରଵ୍ଯାତ୍ମକଃ କର୍ମ ଵିତାନଯୋଗଃ ॥ ୩୭ ॥
ଇଯାନସାଵୀଶ୍ଵରଵିଗ୍ରହସ୍ଯ
ଯଃ ସନ୍ନିଵେଷଃ କଥିତୋ ମଯା ତେ ।
ସନ୍ଧାର୍ଯତେଽସ୍ମିନ୍ ଵପୁଷି ସ୍ଥଵିଷ୍ଠେ
ମନଃ ସ୍ଵବୁଦ୍ଧ୍ଯା ନ ଯତୋଽସ୍ତି କିଞ୍ଚିତ୍ ॥ ୩୮ ॥
ଯଃ ସନ୍ନିଵେଷଃ କଥିତୋ ମଯା ତେ ।
ସନ୍ଧାର୍ଯତେଽସ୍ମିନ୍ ଵପୁଷି ସ୍ଥଵିଷ୍ଠେ
ମନଃ ସ୍ଵବୁଦ୍ଧ୍ଯା ନ ଯତୋଽସ୍ତି କିଞ୍ଚିତ୍ ॥ ୩୮ ॥
ସ ସର୍ଵଧୀଵୃତ୍ତ୍ଯନୁଭୂତସର୍ଵ
ଆତ୍ମା ଯଥା ସ୍ଵପ୍ନଜନେକ୍ଷିତୈକଃ ।
ତଂ ସତ୍ଯମାନନ୍ଦନିଧିଂ ଭଜେତ
ନାନ୍ଯତ୍ର ସଜ୍ଜେଦ୍ ଯତ ଆତ୍ମପାତଃ ॥ ୩୯ ॥
ଆତ୍ମା ଯଥା ସ୍ଵପ୍ନଜନେକ୍ଷିତୈକଃ ।
ତଂ ସତ୍ଯମାନନ୍ଦନିଧିଂ ଭଜେତ
ନାନ୍ଯତ୍ର ସଜ୍ଜେଦ୍ ଯତ ଆତ୍ମପାତଃ ॥ ୩୯ ॥