ନାରଦ ଉଵାଚ
ଦେଵଦେଵ ନମସ୍ତେଽସ୍ତୁ ଭୂତଭାଵନ ପୂର୍ଵଜ ।
ତଦ୍ ଵିଜାନୀହି ଯଜ୍ଜ୍ଞାନମାତ୍ମତତ୍ତ୍ଵନିଦର୍ଶନମ୍ ॥ ୧ ॥
ଦେଵଦେଵ ନମସ୍ତେଽସ୍ତୁ ଭୂତଭାଵନ ପୂର୍ଵଜ ।
ତଦ୍ ଵିଜାନୀହି ଯଜ୍ଜ୍ଞାନମାତ୍ମତତ୍ତ୍ଵନିଦର୍ଶନମ୍ ॥ ୧ ॥
ଯଦ୍ରୂପଂ ଯଦଧିଷ୍ଠାନଂ ଯତଃ ସୃଷ୍ଟମିଦଂ ପ୍ରଭୋ ।
ଯତ୍ସଂସ୍ଥଂ ଯତ୍ପରଂ ଯଚ୍ଚ ତତ୍ ତତ୍ତ୍ଵଂ ଵଦ ତତ୍ତ୍ଵତଃ ॥ ୨ ॥
ଯତ୍ସଂସ୍ଥଂ ଯତ୍ପରଂ ଯଚ୍ଚ ତତ୍ ତତ୍ତ୍ଵଂ ଵଦ ତତ୍ତ୍ଵତଃ ॥ ୨ ॥
ସର୍ଵଂ ହ୍ଯେତଦ୍ ଭଵାନ୍ ଵେଦ ଭୂତଭଵ୍ଯଭଵତ୍ପ୍ରଭୁଃ ।
କରାମଲକଵଦ୍ ଵିଶ୍ଵଂ ଵିଜ୍ଞାନାଵସିତଂ ତଵ ॥ ୩ ॥
କରାମଲକଵଦ୍ ଵିଶ୍ଵଂ ଵିଜ୍ଞାନାଵସିତଂ ତଵ ॥ ୩ ॥
ଯଦ୍ଵିଜ୍ଞାନୋ ଯଦାଧାରୋ ଯତ୍ପରସ୍ତ୍ଵଂ ଯଦାତ୍ମକଃ ।
ଏକଃ ସୃଜସି ଭୂତାନି ଭୂତୈରେଵାତ୍ମମାଯଯା ॥ ୪ ॥
ଏକଃ ସୃଜସି ଭୂତାନି ଭୂତୈରେଵାତ୍ମମାଯଯା ॥ ୪ ॥
ଆତ୍ମନ୍ ଭାଵଯସେ ତାନୀ ନ ପରାଭାଵଯନ୍ ସ୍ଵଯମ୍ ।
ଆତ୍ମଶକ୍ତିମଵଷ୍ଟଭ୍ଯ ଊର୍ଣନାଭିରିଵାକ୍ଲମଃ ॥ ୫ ॥
ଆତ୍ମଶକ୍ତିମଵଷ୍ଟଭ୍ଯ ଊର୍ଣନାଭିରିଵାକ୍ଲମଃ ॥ ୫ ॥
ନାହଂ ଵେଦ ପରଂ ହ୍ଯସ୍ମିନ୍ନାପରଂ ନ ସମଂ ଵିଭୋ ।
ନାମରୂପଗୁଣୈର୍ଭାଵ୍ଯଂ ସଦସତ୍ କିଞ୍ଚିଦନ୍ଯତଃ ॥ ୬ ॥
ନାମରୂପଗୁଣୈର୍ଭାଵ୍ଯଂ ସଦସତ୍ କିଞ୍ଚିଦନ୍ଯତଃ ॥ ୬ ॥
ସ ଭଵାନଚରଦ୍ ଘୋରଂ ଯତ୍ ତପଃ ସୁସମାହିତଃ ।
ତେନ ଖେଦଯସେ ନସ୍ତ୍ଵଂ ପରାଶଙ୍କାଂ ଚ ଯଚ୍ଛସି ॥ ୭ ॥
ତେନ ଖେଦଯସେ ନସ୍ତ୍ଵଂ ପରାଶଙ୍କାଂ ଚ ଯଚ୍ଛସି ॥ ୭ ॥
ଏତନ୍ମେ ପୃଚ୍ଛତଃ ସର୍ଵଂ ସର୍ଵଜ୍ଞ ସକଲେଶ୍ଵର ।
ଵିଜାନୀହି ଯଥୈଵେଦମହଂ ବୁଧ୍ଯେଽନୁଶାସିତଃ ॥ ୮ ॥
ଵିଜାନୀହି ଯଥୈଵେଦମହଂ ବୁଧ୍ଯେଽନୁଶାସିତଃ ॥ ୮ ॥
ବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ
ସମ୍ଯକ୍ କାରୁଣିକସ୍ଯେଦଂ ଵତ୍ସ ତେ ଵିଚିକିତ୍ସିତମ୍ ।
ଯଦହଂ ଚୋଦିତଃ ସୌମ୍ଯ ଭଗଵଦ୍ଵୀର୍ଯଦର୍ଶନେ ॥ ୯ ॥
ସମ୍ଯକ୍ କାରୁଣିକସ୍ଯେଦଂ ଵତ୍ସ ତେ ଵିଚିକିତ୍ସିତମ୍ ।
ଯଦହଂ ଚୋଦିତଃ ସୌମ୍ଯ ଭଗଵଦ୍ଵୀର୍ଯଦର୍ଶନେ ॥ ୯ ॥
ନାନୃତଂ ତଵ ତଚ୍ଚାପି ଯଥା ମାଂ ପ୍ରବ୍ରଵୀଷି ଭୋଃ ।
ଅଵିଜ୍ଞାଯ ପରଂ ମତ୍ତ ଏତାଵତ୍ତ୍ଵଂ ଯତୋ ହି ମେ ॥ ୧୦ ॥
ଅଵିଜ୍ଞାଯ ପରଂ ମତ୍ତ ଏତାଵତ୍ତ୍ଵଂ ଯତୋ ହି ମେ ॥ ୧୦ ॥
ଯେନ ସ୍ଵରୋଚିଷା ଵିଶ୍ଵଂ ରୋଚିତଂ ରୋଚଯାମ୍ଯହମ୍ ।
ଯଥାର୍କୋଽଗ୍ନିର୍ଯଥା ସୋମୋ ଯଥର୍କ୍ଷଗ୍ରହତାରକାଃ ॥ ୧୧ ॥
ଯଥାର୍କୋଽଗ୍ନିର୍ଯଥା ସୋମୋ ଯଥର୍କ୍ଷଗ୍ରହତାରକାଃ ॥ ୧୧ ॥
ତସ୍ମୈ ନମୋ ଭଗଵତେ ଵାସୁଦେଵାଯ ଧୀମହି ।
ଯନ୍ମାଯଯା ଦୁର୍ଜଯଯା ମାଂ ଵଦନ୍ତି ଜଗଦ୍ଗୁରୁମ୍ ॥ ୧୨ ॥
ଯନ୍ମାଯଯା ଦୁର୍ଜଯଯା ମାଂ ଵଦନ୍ତି ଜଗଦ୍ଗୁରୁମ୍ ॥ ୧୨ ॥
ଵିଲଜ୍ଜମାନଯା ଯସ୍ଯ ସ୍ଥାତୁମୀକ୍ଷାପଥେଽମୁଯା ।
ଵିମୋହିତା ଵିକତ୍ଥନ୍ତେ ମମାହମିତି ଦୁର୍ଧିଯଃ ॥ ୧୩ ॥
ଵିମୋହିତା ଵିକତ୍ଥନ୍ତେ ମମାହମିତି ଦୁର୍ଧିଯଃ ॥ ୧୩ ॥
ଦ୍ରଵ୍ଯଂ କର୍ମ ଚ କାଲଶ୍ଚ ସ୍ଵଭାଵୋ ଜୀଵ ଏଵ ଚ ।
ଵାସୁଦେଵାତ୍ପରୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନ ଚ ଚାନ୍ଯୋଽର୍ଥୋଽସ୍ତି ତତ୍ତ୍ଵତଃ ॥ ୧୪ ॥
ଵାସୁଦେଵାତ୍ପରୋ ବ୍ରହ୍ମନ୍ନ ଚ ଚାନ୍ଯୋଽର୍ଥୋଽସ୍ତି ତତ୍ତ୍ଵତଃ ॥ ୧୪ ॥
ନାରାଯଣପରା ଵେଦା ଦେଵା ନାରାଯଣାଙ୍ଗଜାଃ ।
ନାରାଯଣପରା ଲୋକା ନାରାଯଣପରା ମଖାଃ ॥ ୧୫ ॥
ନାରାଯଣପରା ଲୋକା ନାରାଯଣପରା ମଖାଃ ॥ ୧୫ ॥
ନାରାଯଣପରୋ ଯୋଗୋ ନାରାଯଣପରଂ ତପଃ ।
ନାରାଯଣପରଂ ଜ୍ଞାନଂ ନାରାଯଣପରା ଗତିଃ ॥ ୧୬ ॥
ନାରାଯଣପରଂ ଜ୍ଞାନଂ ନାରାଯଣପରା ଗତିଃ ॥ ୧୬ ॥
ତସ୍ଯାପି ଦ୍ରଷ୍ଟୁରୀଶସ୍ଯ କୂଟସ୍ଥସ୍ଯାଖିଲାତ୍ମନଃ ।
ସୃଜ୍ଯଂ ସୃଜାମି ସୃଷ୍ଟୋଽହମୀକ୍ଷଯୈଵାଭିଚୋଦିତଃ ॥ ୧୭ ॥
ସୃଜ୍ଯଂ ସୃଜାମି ସୃଷ୍ଟୋଽହମୀକ୍ଷଯୈଵାଭିଚୋଦିତଃ ॥ ୧୭ ॥
ସତ୍ତ୍ଵଂ ରଜସ୍ତମ ଇତି ନିର୍ଗୁଣସ୍ଯ ଗୁଣାସ୍ତ୍ରଯଃ ।
ସ୍ଥିତିସର୍ଗନିରୋଧେଷୁ ଗୃହୀତା ମାଯଯା ଵିଭୋଃ ॥ ୧୮ ॥
ସ୍ଥିତିସର୍ଗନିରୋଧେଷୁ ଗୃହୀତା ମାଯଯା ଵିଭୋଃ ॥ ୧୮ ॥
କାର୍ଯକାରଣକର୍ତୃତ୍ଵେ ଦ୍ରଵ୍ଯଜ୍ଞାନକ୍ରିଯାଶ୍ରଯାଃ ।
ବଧ୍ନନ୍ତି ନିତ୍ଯଦା ମୁକ୍ତଂ ମାଯିନଂ ପୁରୁଷଂ ଗୁଣାଃ ॥ ୧୯ ॥
ବଧ୍ନନ୍ତି ନିତ୍ଯଦା ମୁକ୍ତଂ ମାଯିନଂ ପୁରୁଷଂ ଗୁଣାଃ ॥ ୧୯ ॥
ସ ଏଷ ଭଗଵାଲ୍ଲିଂଙ୍ଗୈସ୍ତ୍ରିଭିରେତୈରଧୋକ୍ଷଜଃ ।
ସ୍ଵଲକ୍ଷିତଗତିର୍ବ୍ରହ୍ମନ୍ ସର୍ଵେଷାଂ ମମ ଚେଶ୍ଵରଃ ॥ ୨୦ ॥
ସ୍ଵଲକ୍ଷିତଗତିର୍ବ୍ରହ୍ମନ୍ ସର୍ଵେଷାଂ ମମ ଚେଶ୍ଵରଃ ॥ ୨୦ ॥
କାଲଂ କର୍ମ ସ୍ଵଭାଵଂ ଚ ମାଯେଶୋ ମାଯଯା ସ୍ଵଯା ।
ଆତ୍ମନ୍ ଯଦୃଚ୍ଛଯା ପ୍ରାପ୍ତଂ ଵିବୁଭୂଷୁରୁପାଦଦେ ॥ ୨୧ ॥
ଆତ୍ମନ୍ ଯଦୃଚ୍ଛଯା ପ୍ରାପ୍ତଂ ଵିବୁଭୂଷୁରୁପାଦଦେ ॥ ୨୧ ॥
କାଲାଦ୍ ଗୁଣଵ୍ଯତିକରଃ ପରିଣାମଃ ସ୍ଵଭାଵତଃ ।
କର୍ମଣୋ ଜନ୍ମ ମହତଃ ପୁରୁଷାଧିଷ୍ଠିତାଦଭୂତ୍ ॥ ୨୨ ॥
କର୍ମଣୋ ଜନ୍ମ ମହତଃ ପୁରୁଷାଧିଷ୍ଠିତାଦଭୂତ୍ ॥ ୨୨ ॥
ମହତସ୍ତୁ ଵିକୁର୍ଵାଣାଦ୍ରଜଃସତ୍ତ୍ଵୋପବୃଂହିତାତ୍ ।
ତମଃପ୍ରଧାନସ୍ତ୍ଵଭଵଦ୍ ଦ୍ରଵ୍ଯଜ୍ଞାନକ୍ରିଯାତ୍ମକଃ ॥ ୨୩ ॥
ତମଃପ୍ରଧାନସ୍ତ୍ଵଭଵଦ୍ ଦ୍ରଵ୍ଯଜ୍ଞାନକ୍ରିଯାତ୍ମକଃ ॥ ୨୩ ॥
ସୋଽହଙ୍କାର ଇତି ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଵିକୁର୍ଵନ୍ ସମଭୂତ୍ତ୍ରିଧା ।
ଵୈକାରିକସ୍ତୈଜସଶ୍ଚ ତାମସଶ୍ଚେତି ଯଦ୍ଭିଦା ।
ଦ୍ରଵ୍ଯଶକ୍ତିଃ କ୍ରିଯାଶକ୍ତିର୍ଜ୍ଞାନଶକ୍ତିରିତି ପ୍ରଭୋ ॥ ୨୪ ॥
ଵୈକାରିକସ୍ତୈଜସଶ୍ଚ ତାମସଶ୍ଚେତି ଯଦ୍ଭିଦା ।
ଦ୍ରଵ୍ଯଶକ୍ତିଃ କ୍ରିଯାଶକ୍ତିର୍ଜ୍ଞାନଶକ୍ତିରିତି ପ୍ରଭୋ ॥ ୨୪ ॥
ତାମସାଦପି ଭୂତାଦେର୍ଵିକୁର୍ଵାଣାଦଭୂନ୍ନଭଃ ।
ତସ୍ଯ ମାତ୍ରା ଗୁଣଃ ଶବ୍ଦୋ ଲିଙ୍ଗଂ ଯଦ୍ ଦ୍ରଷ୍ଟୃଦୃଶ୍ଯଯୋଃ ॥ ୨୫ ॥
ତସ୍ଯ ମାତ୍ରା ଗୁଣଃ ଶବ୍ଦୋ ଲିଙ୍ଗଂ ଯଦ୍ ଦ୍ରଷ୍ଟୃଦୃଶ୍ଯଯୋଃ ॥ ୨୫ ॥
ନଭସୋଽଥ ଵିକୁର୍ଵାଣାଦଭୂତ୍ ସ୍ପର୍ଶଗୁଣୋଽନିଲଃ ।
ପରାନ୍ଵଯାଚ୍ଛବ୍ଦଵାଂଶ୍ଚ ପ୍ରାଣ ଓଜଃ ସହୋ ବଲମ୍ ॥ ୨୬ ॥
ପରାନ୍ଵଯାଚ୍ଛବ୍ଦଵାଂଶ୍ଚ ପ୍ରାଣ ଓଜଃ ସହୋ ବଲମ୍ ॥ ୨୬ ॥
ଵାଯୋରପି ଵିକୁର୍ଵାଣାତ୍ କାଲକର୍ମସ୍ଵଭାଵତଃ ।
ଉଦପଦ୍ଯତ ତେଜୋ ଵୈ ରୂପଵତ୍ ସ୍ପର୍ଶଶବ୍ଦଵତ୍ ॥ ୨୭ ॥
ଉଦପଦ୍ଯତ ତେଜୋ ଵୈ ରୂପଵତ୍ ସ୍ପର୍ଶଶବ୍ଦଵତ୍ ॥ ୨୭ ॥
ତେଜସସ୍ତୁ ଵିକୁର୍ଵାଣାଦାସୀଦମ୍ଭୋ ରସାତ୍ମକମ୍ ।
ରୂପଵତ୍ ସ୍ପର୍ଶଵଚ୍ଚାମ୍ଭୋ ଘୋଷଵଚ୍ଚ ପରାନ୍ଵଯାତ୍ ॥ ୨୮ ॥
ରୂପଵତ୍ ସ୍ପର୍ଶଵଚ୍ଚାମ୍ଭୋ ଘୋଷଵଚ୍ଚ ପରାନ୍ଵଯାତ୍ ॥ ୨୮ ॥
ଵିଶେଷସ୍ତୁ ଵିକୁର୍ଵାଣାଦମ୍ଭସୋ ଗନ୍ଧଵାନଭୂତ୍ ।
ପରାନ୍ଵଯାଦ୍ ରସସ୍ପର୍ଶଶବ୍ଦରୂପଗୁଣାନ୍ଵିତଃ ॥ ୨୯ ॥
ପରାନ୍ଵଯାଦ୍ ରସସ୍ପର୍ଶଶବ୍ଦରୂପଗୁଣାନ୍ଵିତଃ ॥ ୨୯ ॥
ଵୈକାରିକାନ୍ମନୋ ଜଜ୍ଞେ ଦେଵା ଵୈକାରିକା ଦଶ ।
ଦିଗ୍ଵାତାର୍କପ୍ରଚେତୋଽଶ୍ଵିଵହ୍ନୀନ୍ଦ୍ରୋପେନ୍ଦ୍ରମିତ୍ରକାଃ ॥ ୩୦ ॥
ଦିଗ୍ଵାତାର୍କପ୍ରଚେତୋଽଶ୍ଵିଵହ୍ନୀନ୍ଦ୍ରୋପେନ୍ଦ୍ରମିତ୍ରକାଃ ॥ ୩୦ ॥
ତୈଜସାତ୍ ତୁ ଵିକୁର୍ଵାଣାଦିନ୍ଦ୍ରିଯାଣି ଦଶାଭଵନ୍ ।
ଜ୍ଞାନଶକ୍ତିଃ କ୍ରିଯାଶକ୍ତିର୍ବୁଦ୍ଧିଃ ପ୍ରାଣଶ୍ଚ ତୈଜସୌ ।
ଶ୍ରୋତ୍ରଂ ତ୍ଵଗ୍ଘ୍ରାଣଦୃଗ୍ଜିହ୍ଵା ଵାଗଦୋର୍ମେଢ୍ରାଙ୍ଘ୍ରିପାଯଵଃ ॥ ୩୧ ॥
ଜ୍ଞାନଶକ୍ତିଃ କ୍ରିଯାଶକ୍ତିର୍ବୁଦ୍ଧିଃ ପ୍ରାଣଶ୍ଚ ତୈଜସୌ ।
ଶ୍ରୋତ୍ରଂ ତ୍ଵଗ୍ଘ୍ରାଣଦୃଗ୍ଜିହ୍ଵା ଵାଗଦୋର୍ମେଢ୍ରାଙ୍ଘ୍ରିପାଯଵଃ ॥ ୩୧ ॥
ଯଦୈତେଽସଙ୍ଗତା ଭାଵା ଭୂତେନ୍ଦ୍ରିଯମନୋଗୁଣାଃ ।
ଯଦାଯତନନିର୍ମାଣେ ନ ଶେକୁର୍ବ୍ରହ୍ମଵିତ୍ତମ ॥ ୩୨ ॥
ଯଦାଯତନନିର୍ମାଣେ ନ ଶେକୁର୍ବ୍ରହ୍ମଵିତ୍ତମ ॥ ୩୨ ॥
ତଦା ସଂହୃତ୍ଯ ଚାନ୍ଯୋନ୍ଯଂ ଭଗଵଚ୍ଛକ୍ତିଚୋଦିତାଃ ।
ସଦସତ୍ତ୍ଵମୁପାଦାଯ ଚୋଭଯଂ ସସୃଜୁର୍ହ୍ଯଦଃ ॥ ୩୩ ॥
ସଦସତ୍ତ୍ଵମୁପାଦାଯ ଚୋଭଯଂ ସସୃଜୁର୍ହ୍ଯଦଃ ॥ ୩୩ ॥
ଵର୍ଷପୂଗସହସ୍ରାନ୍ତେ ତଦଣ୍ଡମୁଦକେଶଯମ୍ ।
କାଲକର୍ମସ୍ଵଭାଵସ୍ଥୋ ଜୀଵୋଽଜୀଵମଜୀଵଯତ୍ ॥ ୩୪ ॥
କାଲକର୍ମସ୍ଵଭାଵସ୍ଥୋ ଜୀଵୋଽଜୀଵମଜୀଵଯତ୍ ॥ ୩୪ ॥
ସ ଏଵ ପୁରୁଷସ୍ତସ୍ମାଦଣ୍ଡଂ ନିର୍ଭିଦ୍ଯ ନିର୍ଗତଃ ।
ସହସ୍ରୋର୍ଵଙ୍ଘ୍ରିବାହ୍ଵକ୍ଷଃ ସହସ୍ରାନନଶୀର୍ଷଵାନ୍ ॥ ୩୫ ॥
ସହସ୍ରୋର୍ଵଙ୍ଘ୍ରିବାହ୍ଵକ୍ଷଃ ସହସ୍ରାନନଶୀର୍ଷଵାନ୍ ॥ ୩୫ ॥
ଯସ୍ଯେହାଵଯଵୈର୍ଲୋକାନ୍ କଲ୍ପଯନ୍ତି ମନୀଷିଣଃ ।
କଟ୍ଯାଦିଭିରଧଃ ସପ୍ତ ସପ୍ତୋର୍ଧ୍ଵଂ ଜଘନାଦିଭିଃ ॥ ୩୬ ॥
କଟ୍ଯାଦିଭିରଧଃ ସପ୍ତ ସପ୍ତୋର୍ଧ୍ଵଂ ଜଘନାଦିଭିଃ ॥ ୩୬ ॥
ପୁରୁଷସ୍ଯ ମୁଖଂ ବ୍ରହ୍ମ କ୍ଷତ୍ରମେତସ୍ଯ ବାହଵଃ ।
ଊର୍ଵୋର୍ଵୈଶ୍ଯୋ ଭଗଵତଃ ପଦ୍ଭ୍ଯାଂ ଶୂଦ୍ରୋ ଵ୍ଯଜାଯତ ॥ ୩୭ ॥
ଊର୍ଵୋର୍ଵୈଶ୍ଯୋ ଭଗଵତଃ ପଦ୍ଭ୍ଯାଂ ଶୂଦ୍ରୋ ଵ୍ଯଜାଯତ ॥ ୩୭ ॥
ଭୂର୍ଲୋକଃ କଲ୍ପିତଃ ପଦ୍ଭ୍ଯାଂ ଭୁଵର୍ଲୋକୋଽସ୍ଯ ନାଭିତଃ ।
ହୃଦା ସ୍ଵର୍ଲୋକ ଉରସା ମହର୍ଲୋକୋ ମହାତ୍ମନଃ ॥ ୩୮ ॥
ହୃଦା ସ୍ଵର୍ଲୋକ ଉରସା ମହର୍ଲୋକୋ ମହାତ୍ମନଃ ॥ ୩୮ ॥
ଗ୍ରୀଵାଯାଂ ଜନଲୋକୋଽସ୍ଯ ତପୋଲୋକଃ ସ୍ତନଦ୍ଵଯାତ୍ ।
ମୂର୍ଧଭିଃ ସତ୍ଯଲୋକସ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଃ ସନାତନଃ ॥ ୩୯ ॥
ମୂର୍ଧଭିଃ ସତ୍ଯଲୋକସ୍ତୁ ବ୍ରହ୍ମଲୋକଃ ସନାତନଃ ॥ ୩୯ ॥
ତତ୍କଟ୍ଯାଂ ଚାତଲଂ କ୍ଲୃପ୍ତମୂରୁଭ୍ଯାଂ ଵିତଲଂ ଵିଭୋଃ ।
ଜାନୁଭ୍ଯାଂ ସୁତଲଂ ଶୁଦ୍ଧଂ ଜଙ୍ଘାଭ୍ଯାଂ ତୁ ତଲାତଲମ୍ ॥ ୪୦ ॥
ଜାନୁଭ୍ଯାଂ ସୁତଲଂ ଶୁଦ୍ଧଂ ଜଙ୍ଘାଭ୍ଯାଂ ତୁ ତଲାତଲମ୍ ॥ ୪୦ ॥
ମହାତଲଂ ତୁ ଗୁଲ୍ଫାଭ୍ଯାଂ ପ୍ରପଦାଭ୍ଯାଂ ରସାତଲମ୍ ।
ପାତାଲଂ ପାଦତଲତ ଇତି ଲୋକମଯଃ ପୁମାନ୍ ॥ ୪୧ ॥
ପାତାଲଂ ପାଦତଲତ ଇତି ଲୋକମଯଃ ପୁମାନ୍ ॥ ୪୧ ॥
ଭୂର୍ଲୋକଃ କଲ୍ପିତଃ ପଦ୍ଭ୍ଯାଂ ଭୁଵର୍ଲୋକୋଽସ୍ଯ ନାଭିତଃ ।
ସ୍ଵର୍ଲୋକଃ କଲ୍ପିତୋ ମୂର୍ଧ୍ନା ଇତି ଵା ଲୋକକଲ୍ପନା ॥ ୪୨ ॥
ସ୍ଵର୍ଲୋକଃ କଲ୍ପିତୋ ମୂର୍ଧ୍ନା ଇତି ଵା ଲୋକକଲ୍ପନା ॥ ୪୨ ॥