శ్రీ శుక ఉవాచ
ఇతి భాగవతః పృష్టః క్షత్త్రా వార్తాం ప్రియాశ్రయామ్ ।
ప్రతివక్తుం న చోత్సేహ ఔత్కణ్ఠ్యాత్స్మారితేశ్వరః ॥ ౧ ॥
ఇతి భాగవతః పృష్టః క్షత్త్రా వార్తాం ప్రియాశ్రయామ్ ।
ప్రతివక్తుం న చోత్సేహ ఔత్కణ్ఠ్యాత్స్మారితేశ్వరః ॥ ౧ ॥
యః పఞ్చహాయనో మాత్రా ప్రాతరాశాయ యాచితః ।
తన్నైచ్ఛద్రచయన్ యస్య సపర్యాం బాలలీలయా ॥ ౨ ॥
తన్నైచ్ఛద్రచయన్ యస్య సపర్యాం బాలలీలయా ॥ ౨ ॥
స కథం సేవయా తస్య కాలేన జరసం గతః ।
పృష్టో వార్తాం ప్రతిబ్రూయాద్భర్తుః పాదావనుస్మరన్ ॥ ౩ ॥
పృష్టో వార్తాం ప్రతిబ్రూయాద్భర్తుః పాదావనుస్మరన్ ॥ ౩ ॥
స ముహూర్తమభూత్తూష్ణీం కృష్ణాఙ్ఘ్రి సుధయా భృశమ్ ।
తీవ్రేణ భక్తియోగేన నిమగ్నః సాధు నిర్వృతః ॥ ౪ ॥
తీవ్రేణ భక్తియోగేన నిమగ్నః సాధు నిర్వృతః ॥ ౪ ॥
పులకోద్భిన్నసర్వాఙ్గో ముఞ్చన్మీలద్దృశా శుచః ।
పూర్ణార్థో లక్షితస్తేన స్నేహప్రసరసంప్లుతః ॥ ౫ ॥
పూర్ణార్థో లక్షితస్తేన స్నేహప్రసరసంప్లుతః ॥ ౫ ॥
శనకైర్భగవల్లోకాన్నృలోకం పునరాగతః ।
విమృజ్య నేత్రే విదురం ప్రీత్యాహోద్ధవ ఉత్స్మయన్ ॥ ౬ ॥
విమృజ్య నేత్రే విదురం ప్రీత్యాహోద్ధవ ఉత్స్మయన్ ॥ ౬ ॥
ఉద్ధవ ఉవాచ
కృష్ణద్యుమణినిమ్లోచే గీర్ణేష్వజగరేణ హ ।
కిం
ను నః కుశలం బ్రూయాం గతశ్రీషు గృహేష్వహమ్ ॥ ౭ ॥
కృష్ణద్యుమణినిమ్లోచే గీర్ణేష్వజగరేణ హ ।
కిం
ను నః కుశలం బ్రూయాం గతశ్రీషు గృహేష్వహమ్ ॥ ౭ ॥
దుర్భగో బత లోకోఽయం యదవో నితరామపి ।
యే సంవసన్తో న విదుర్హరిం మీనా ఇవోడుపమ్ ॥ ౮ ॥
యే సంవసన్తో న విదుర్హరిం మీనా ఇవోడుపమ్ ॥ ౮ ॥
ఇఙ్గితజ్ఞాః పురుప్రౌఢా ఏకారామాశ్చ సాత్వతాః ।
సాత్వతామృషభం సర్వే భూతావాసమమంసత ॥ ౯ ॥
సాత్వతామృషభం సర్వే భూతావాసమమంసత ॥ ౯ ॥
దేవస్య మాయయా స్పృష్టా యే చాన్యదసదాశ్రితాః ।
భ్రామ్యతే ధీర్న తద్వాక్యైరాత్మన్యుప్తాత్మనో హరౌ ॥ ౧౦ ॥
భ్రామ్యతే ధీర్న తద్వాక్యైరాత్మన్యుప్తాత్మనో హరౌ ॥ ౧౦ ॥
ప్రదర్శ్యాతప్తతపసామవితృప్తదృశాం నృణామ్ ।
ఆదాయాన్తరధాద్యస్తు స్వబిమ్బం లోకలోచనమ్ ॥ ౧౧ ॥
ఆదాయాన్తరధాద్యస్తు స్వబిమ్బం లోకలోచనమ్ ॥ ౧౧ ॥
యన్మర్త్యలీలౌపయికం స్వయోగ-
మాయాబలం దర్శయతా గృహీతమ్ ।
విస్మాపనం స్వస్య చ సౌభగర్ద్ధేః
పరం పదం భూషణభూషణాఙ్గమ్ ॥ ౧౨ ॥
మాయాబలం దర్శయతా గృహీతమ్ ।
విస్మాపనం స్వస్య చ సౌభగర్ద్ధేః
పరం పదం భూషణభూషణాఙ్గమ్ ॥ ౧౨ ॥
యద్ధర్మసూనోర్బత రాజసూయే
నిరీక్ష్య దృక్స్వస్త్యయనం త్రిలోకః ।
కార్త్స్న్యేన చాద్యేహ గతం విధాతు-
రర్వాక్సృతౌ కౌశలమిత్యమన్యత ॥ ౧౩ ॥
నిరీక్ష్య దృక్స్వస్త్యయనం త్రిలోకః ।
కార్త్స్న్యేన చాద్యేహ గతం విధాతు-
రర్వాక్సృతౌ కౌశలమిత్యమన్యత ॥ ౧౩ ॥
యస్యానురాగప్లుతహాసరాస-
లీలావలోకప్రతిలబ్ధమానాః ।
వ్రజస్త్రియో దృగ్భిరనుప్రవృత్త-
ధియోఽవతస్థుః కిల కృత్యశేషాః ॥ ౧౪ ॥
లీలావలోకప్రతిలబ్ధమానాః ।
వ్రజస్త్రియో దృగ్భిరనుప్రవృత్త-
ధియోఽవతస్థుః కిల కృత్యశేషాః ॥ ౧౪ ॥
స్వశాన్తరూపేష్వితరైః స్వరూపై-
రభ్యర్ద్యమానేష్వనుకమ్పితాత్మా ।
పరావరేశో మహదంశయుక్తో
హ్యజోఽపి జాతో భగవాన్ యథాగ్నిః ॥ ౧౫ ॥
రభ్యర్ద్యమానేష్వనుకమ్పితాత్మా ।
పరావరేశో మహదంశయుక్తో
హ్యజోఽపి జాతో భగవాన్ యథాగ్నిః ॥ ౧౫ ॥
మాం ఖేదయత్యేతదజస్య జన్మ-
విడమ్బనం యద్వసుదేవగేహే ।
వ్రజే చ వాసోఽరిభయాదివ స్వయం
పురాద్ వ్యవాత్సీద్యదనన్తవీర్యః ॥ ౧౬ ॥
విడమ్బనం యద్వసుదేవగేహే ।
వ్రజే చ వాసోఽరిభయాదివ స్వయం
పురాద్ వ్యవాత్సీద్యదనన్తవీర్యః ॥ ౧౬ ॥
దునోతి చేతః స్మరతో మమైతద్
యదాహ పాదావభివన్ద్య పిత్రోః ।
తాతామ్బ కంసాదురుశఙ్కితానాం
ప్రసీదతం నోఽకృతనిష్కృతీనామ్ ॥ ౧౭ ॥
యదాహ పాదావభివన్ద్య పిత్రోః ।
తాతామ్బ కంసాదురుశఙ్కితానాం
ప్రసీదతం నోఽకృతనిష్కృతీనామ్ ॥ ౧౭ ॥
కో వా అముష్యాఙ్ఘ్రి సరోజరేణుం
విస్మర్తుమీశీత పుమాన్ విజిఘ్రన్ ।
యో విస్ఫురద్భ్రూవిటపేన భూమే-
ర్భారం కృతాన్తేన తిరశ్చకార ॥ ౧౮ ॥
విస్మర్తుమీశీత పుమాన్ విజిఘ్రన్ ।
యో విస్ఫురద్భ్రూవిటపేన భూమే-
ర్భారం కృతాన్తేన తిరశ్చకార ॥ ౧౮ ॥
దృష్టా భవద్భిర్నను రాజసూయే
చైద్యస్య కృష్ణం ద్విషతోఽపి సిద్ధిః ।
యాం యోగినః సంస్పృహయన్తి సమ్యగ్
యోగేన కస్తద్విరహం సహేత ॥ ౧౯ ॥
చైద్యస్య కృష్ణం ద్విషతోఽపి సిద్ధిః ।
యాం యోగినః సంస్పృహయన్తి సమ్యగ్
యోగేన కస్తద్విరహం సహేత ॥ ౧౯ ॥
తథైవ చాన్యే నరలోకవీరా
య ఆహవే కృష్ణముఖారవిన్దమ్ ।
నేత్రైః పిబన్తో నయనాభిరామం
పార్థాస్త్రపూతః పదమాపురస్య ॥ ౨౦ ॥
య ఆహవే కృష్ణముఖారవిన్దమ్ ।
నేత్రైః పిబన్తో నయనాభిరామం
పార్థాస్త్రపూతః పదమాపురస్య ॥ ౨౦ ॥
స్వయం త్వసామ్యాతిశయస్త్ర్యధీశః
స్వారాజ్యలక్ష్మ్యాప్తసమస్తకామః ।
బలిం హరద్భిశ్చిరలోకపాలైః
కిరీటకోట్యేడితపాదపీఠః ॥ ౨౧ ॥
స్వారాజ్యలక్ష్మ్యాప్తసమస్తకామః ।
బలిం హరద్భిశ్చిరలోకపాలైః
కిరీటకోట్యేడితపాదపీఠః ॥ ౨౧ ॥
తత్తస్య కైఙ్కర్యమలం భృతాన్నో
విగ్లాపయత్యఙ్గ యదుగ్రసేనమ్ ।
తిష్ఠన్నిషణ్ణం పరమేష్ఠిధిష్ణ్యే
న్యబోధయద్దేవ నిధారయేతి ॥ ౨౨ ॥
విగ్లాపయత్యఙ్గ యదుగ్రసేనమ్ ।
తిష్ఠన్నిషణ్ణం పరమేష్ఠిధిష్ణ్యే
న్యబోధయద్దేవ నిధారయేతి ॥ ౨౨ ॥
అహో బకీ యం స్తనకాలకూటం
జిఘాంసయాపాయయదప్యసాధ్వీ ।
లేభే గతిం ధాత్ర్యుచితాం తతోఽన్యం
కం వా దయాలుం శరణం వ్రజేమ ॥ ౨౩ ॥
జిఘాంసయాపాయయదప్యసాధ్వీ ।
లేభే గతిం ధాత్ర్యుచితాం తతోఽన్యం
కం వా దయాలుం శరణం వ్రజేమ ॥ ౨౩ ॥
మన్యేఽసురాన్ భాగవతాంస్త్ర్యధీశే
సంరమ్భమార్గాభినివిష్టచిత్తాన్ ।
యే సంయుగేఽచక్షత తార్క్ష్యపుత్ర-
మంసే సునాభాయుధమాపతన్తమ్ ॥ ౨౪ ॥
సంరమ్భమార్గాభినివిష్టచిత్తాన్ ।
యే సంయుగేఽచక్షత తార్క్ష్యపుత్ర-
మంసే సునాభాయుధమాపతన్తమ్ ॥ ౨౪ ॥
వసుదేవస్య దేవక్యాం జాతో భోజేన్ద్రబన్ధనే ।
చికీర్షుర్భగవానస్యాః శమజేనాభియాచితః ॥ ౨౫ ॥
చికీర్షుర్భగవానస్యాః శమజేనాభియాచితః ॥ ౨౫ ॥
తతో నన్దవ్రజమితః పిత్రా కంసాద్విబిభ్యతా ।
ఏకాదశ సమాస్తత్ర గూఢార్చిః సబలోఽవసత్ ॥ ౨౬ ॥
ఏకాదశ సమాస్తత్ర గూఢార్చిః సబలోఽవసత్ ॥ ౨౬ ॥
పరీతో వత్సపైర్వత్సాంశ్చారయన్ వ్యహరద్విభుః ।
యమునోపవనే కూజద్ద్విజసంకులితాఙ్ఘ్రిపే ॥ ౨౭ ॥
యమునోపవనే కూజద్ద్విజసంకులితాఙ్ఘ్రిపే ॥ ౨౭ ॥
కౌమారీం దర్శయంశ్చేష్టాం ప్రేక్షణీయాం వ్రజౌకసామ్ ।
రుదన్నివ హసన్ముగ్ధబాలసింహావలోకనః ॥ ౨౮ ॥
రుదన్నివ హసన్ముగ్ధబాలసింహావలోకనః ॥ ౨౮ ॥
స ఏవ గోధనం లక్ష్మ్యా నికేతం సితగోవృషమ్ ।
చారయన్ననుగాన్ గోపాన్ రణద్వేణురరీరమత్ ॥ ౨౯ ॥
చారయన్ననుగాన్ గోపాన్ రణద్వేణురరీరమత్ ॥ ౨౯ ॥
ప్రయుక్తాన్ భోజరాజేన మాయినః కామరూపిణః ।
లీలయా వ్యనుదత్తాంస్తాన్ బాలః క్రీడనకానివ ॥ ౩౦ ॥
లీలయా వ్యనుదత్తాంస్తాన్ బాలః క్రీడనకానివ ॥ ౩౦ ॥
విపన్నాన్ విషపానేన నిగృహ్య భుజగాధిపమ్ ।
ఉత్థాప్యాపాయయద్గావస్తత్తోయం ప్రకృతిస్థితమ్ ॥ ౩౧ ॥
ఉత్థాప్యాపాయయద్గావస్తత్తోయం ప్రకృతిస్థితమ్ ॥ ౩౧ ॥
అయాజయద్గోసవేన గోపరాజం ద్విజోత్తమైః ।
విత్తస్య చోరుభారస్య చికీర్షన్ సద్వయయం విభుః ॥ ౩౨ ॥
విత్తస్య చోరుభారస్య చికీర్షన్ సద్వయయం విభుః ॥ ౩౨ ॥
వర్షతీన్ద్రే వ్రజః కోపాద్భగ్నమానేఽతివిహ్వలః ।
గోత్రలీలాతపత్రేణ త్రాతో భద్రానుగృహ్ణతా ॥ ౩౩ ॥
గోత్రలీలాతపత్రేణ త్రాతో భద్రానుగృహ్ణతా ॥ ౩౩ ॥
శరచ్ఛశికరైర్మృష్టం మానయన్ రజనీముఖమ్ ।
గాయన్ కలపదం రేమే స్త్రీణాం మణ్డలమణ్డనః ॥ ౩౪ ॥
గాయన్ కలపదం రేమే స్త్రీణాం మణ్డలమణ్డనః ॥ ౩౪ ॥