கபில உவாச
தஸ்யைதஸ்ய ஜநோ நூநம் நாயம் வேதோருவிக்ரமம் ।
கால்யமாநோ'பி பலிநோ வாயோரிவ கநாவலிஃ ॥ ௧ ॥
தஸ்யைதஸ்ய ஜநோ நூநம் நாயம் வேதோருவிக்ரமம் ।
கால்யமாநோ'பி பலிநோ வாயோரிவ கநாவலிஃ ॥ ௧ ॥
யம் யமர்தமுபாதத்தே துஃகேந ஸுகஹேதவே ।
தம் தம் துநோதி பகவாந்புமாஞ்சோசதி யத்க்ரு'தே ॥ ௨ ॥
தம் தம் துநோதி பகவாந்புமாஞ்சோசதி யத்க்ரு'தே ॥ ௨ ॥
யதத்ருவஸ்ய தேஹஸ்ய ஸாநுபந்தஸ்ய துர்மதிஃ ।
த்ருவாணி மந்யதே மோஹாத் க்ரு'ஹக்ஷேத்ரவஸூநி ச ॥ ௩ ॥
த்ருவாணி மந்யதே மோஹாத் க்ரு'ஹக்ஷேத்ரவஸூநி ச ॥ ௩ ॥
ஜந்துர்வை பவ ஏதஸ்மிந்யாம் யாம் யோநிமநுவ்ரஜேத் ।
தஸ்யாம் தஸ்யாம் ஸ லபதே நிர்வ்ரு'திம் ந விரஜ்யதே ॥ ௪ ॥
தஸ்யாம் தஸ்யாம் ஸ லபதே நிர்வ்ரு'திம் ந விரஜ்யதே ॥ ௪ ॥
நரகஸ்தோ'பி தேஹம் வை ந புமாம்ஸ்த்யக்துமிச்சதி ।
நாரக்யாம் நிர்வ்ரு'தௌ ஸத்யாம் தேவமாயாவிமோஹிதஃ ॥ ௫ ॥
நாரக்யாம் நிர்வ்ரு'தௌ ஸத்யாம் தேவமாயாவிமோஹிதஃ ॥ ௫ ॥
ஆத்மஜாயாஸுதாகாரபஶுத்ரவிணபந்துஷு ।
நிரூடமூலஹ்ரு'தய ஆத்மாநம் பஹு மந்யதே ॥ ௬ ॥
நிரூடமூலஹ்ரு'தய ஆத்மாநம் பஹு மந்யதே ॥ ௬ ॥
ஸந்தஹ்யமாநஸர்வாங்க ஏஷாமுத்வஹநாதிநா ।
கரோத்யவிரதம் மூடோ துரிதாநி துராஶயஃ ॥ ௭ ॥
கரோத்யவிரதம் மூடோ துரிதாநி துராஶயஃ ॥ ௭ ॥
ஆக்ஷிப்தாத்மேந்த்ரியஃ ஸ்த்ரீணாமஸதீநாம் ச மாயயா । ரஹோ ரசிதயாலாபைஃ ஶிஶூநாம் கலபாஷிணாம் ॥ ௮ ॥
க்ரு'ஹேஷு கூடதர்மேஷு துஃகதந்த்ரேஷ்வதந்த்ரிதஃ ।
குர்வந்துஃகப்ரதீகாரம் ஸுகவந்மந்யதே க்ரு'ஹீ ॥ ௯ ॥
குர்வந்துஃகப்ரதீகாரம் ஸுகவந்மந்யதே க்ரு'ஹீ ॥ ௯ ॥
அர்தைராபாதிதைர்குர்வ்யா ஹிம்ஸயேதஸ்ததஶ்ச தாந் ।
புஷ்ணாதி யேஷாம் போஷேண ஶேஷபுக்யாத்யதஃ ஸ்வயம் ॥ ௧௦ ॥
புஷ்ணாதி யேஷாம் போஷேண ஶேஷபுக்யாத்யதஃ ஸ்வயம் ॥ ௧௦ ॥
வார்தாயாம் லுப்யமாநாயாமாரப்தாயாம் புநஃ புநஃ ।
லோபாபிபூதோ நிஃஸத்த்வஃ பரார்தே குருதே ஸ்ப்ரு'ஹாம் ॥ ௧௧ ॥
லோபாபிபூதோ நிஃஸத்த்வஃ பரார்தே குருதே ஸ்ப்ரு'ஹாம் ॥ ௧௧ ॥
குடும்பபரணாகல்போ மந்தபாக்யோ வ்ரு'தோத்யமஃ ।
ஶ்ரியா விஹீநஃ க்ரு'பணோ த்யாயஞ்ச்வஸிதி மூடதீஃ ॥ ௧௨ ॥
ஶ்ரியா விஹீநஃ க்ரு'பணோ த்யாயஞ்ச்வஸிதி மூடதீஃ ॥ ௧௨ ॥
ஏவம் ஸ்வபரணாகல்பம் தத்கலத்ராதயஸ்ததா ।
நாத்ரியந்தே யதாபூர்வம் கீநாஶா இவ கோஜரம் ॥ ௧௩ ॥
நாத்ரியந்தே யதாபூர்வம் கீநாஶா இவ கோஜரம் ॥ ௧௩ ॥
தத்ராப்யஜாதநிர்வேதோ ப்ரியமாணஃ ஸ்வயம்ப்ரு'தைஃ ।
ஜரயோபாத்தவைரூப்யோ மரணாபிமுகோ க்ரு'ஹே ॥ ௧௪ ॥
ஜரயோபாத்தவைரூப்யோ மரணாபிமுகோ க்ரு'ஹே ॥ ௧௪ ॥
ஆஸ்தே'வமத்யோபந்யஸ்தம் க்ரு'ஹபால இவாஹரந் ।
ஆமயாவ்யப்ரதீப்தாக்நிரல்பாஹாரோ'ல்பசேஷ்டிதஃ ॥ ௧௫ ॥
ஆமயாவ்யப்ரதீப்தாக்நிரல்பாஹாரோ'ல்பசேஷ்டிதஃ ॥ ௧௫ ॥
வாயுநோத்க்ரமதோத்தாரஃ கபஸம்ருத்தநாடிகஃ ।
காஸஶ்வாஸக்ரு'தாயாஸஃ கண்டே குரகுராயதே ॥ ௧௬ ॥
காஸஶ்வாஸக்ரு'தாயாஸஃ கண்டே குரகுராயதே ॥ ௧௬ ॥
ஶயாநஃ பரிஶோசத்பிஃ பரிவீதஃ ஸ்வபந்துபிஃ ।
வாச்யமாநோ'பி ந ப்ரூதே காலபாஶவஶம் கதஃ ॥ ௧௭ ॥
வாச்யமாநோ'பி ந ப்ரூதே காலபாஶவஶம் கதஃ ॥ ௧௭ ॥
ஏவம் குடும்பபரணே வ்யாப்ரு'தாத்மாஜிதேந்த்ரியஃ ।
ம்ரியதே ருததாம் ஸ்வாநாமுருவேதநயாஸ்ததீஃ ॥ ௧௮ ॥
ம்ரியதே ருததாம் ஸ்வாநாமுருவேதநயாஸ்ததீஃ ॥ ௧௮ ॥
யமதூதௌ ததா ப்ராப்தௌ பீமௌ ஸரபஸேக்ஷணௌ ।
ஸ த்ரு'ஷ்ட்வா த்ரஸ்தஹ்ரு'தயஃ ஶக்ரு'ந்மூத்ரம் விமுஞ்சதி ॥ ௧௯ ॥
ஸ த்ரு'ஷ்ட்வா த்ரஸ்தஹ்ரு'தயஃ ஶக்ரு'ந்மூத்ரம் விமுஞ்சதி ॥ ௧௯ ॥
யாதநாதேஹ ஆவ்ரு'த்ய பாஶைர்பத்த்வா கலே பலாத் ।
நயதோ தீர்கமத்வாநம் தண்ட்யம் ராஜபடா யதா ॥ ௨௦ ॥
நயதோ தீர்கமத்வாநம் தண்ட்யம் ராஜபடா யதா ॥ ௨௦ ॥
தயோர்நிர்பிந்நஹ்ரு'தயஸ்தர்ஜநைர்ஜாதவேபதுஃ ।
பதி ஶ்வபிர்பக்ஷ்யமாண ஆர்தோ'கம் ஸ்வமநுஸ்மரந் ॥ ௨௧ ॥
பதி ஶ்வபிர்பக்ஷ்யமாண ஆர்தோ'கம் ஸ்வமநுஸ்மரந் ॥ ௨௧ ॥
க்ஷுத்த்ரு'ட்பரீதோ'ர்கதவாநலாநிலைஃ
ஸந்தப்யமாநஃ பதி தப்தவாலுகே ।
க்ரு'ச்ச்ரேண ப்ரு'ஷ்டே கஶயா ச தாடிதஶ்
சலத்யஶக்தோ'பி நிராஶ்ரமோதகே ॥ ௨௨ ॥
ஸந்தப்யமாநஃ பதி தப்தவாலுகே ।
க்ரு'ச்ச்ரேண ப்ரு'ஷ்டே கஶயா ச தாடிதஶ்
சலத்யஶக்தோ'பி நிராஶ்ரமோதகே ॥ ௨௨ ॥
தத்ர தத்ர பதஞ்ச்ராந்தோ மூர்ச்சிதஃ புநருத்திதஃ ।
பதா பாபீயஸா நீதஸ்தரஸா யமஸாதநம் ॥ ௨௩ ॥
பதா பாபீயஸா நீதஸ்தரஸா யமஸாதநம் ॥ ௨௩ ॥
யோஜநாநாம் ஸஹஸ்ராணி நவதிம் நவ சாத்வநஃ ।
த்ரிபிர்முஹூர்தைர்த்வாப்யாம் வா நீதஃ ப்ராப்நோதி யாதநாஃ ॥ ௨௪ ॥
த்ரிபிர்முஹூர்தைர்த்வாப்யாம் வா நீதஃ ப்ராப்நோதி யாதநாஃ ॥ ௨௪ ॥
ஆதீபநம் ஸ்வகாத்ராணாம் வேஷ்டயித்வோல்முகாதிபிஃ ।
ஆத்மமாம்ஸாதநம் க்வாபி ஸ்வக்ரு'த்தம் பரதோ'பி வா ॥ ௨௫ ॥
ஆத்மமாம்ஸாதநம் க்வாபி ஸ்வக்ரு'த்தம் பரதோ'பி வா ॥ ௨௫ ॥
ஜீவதஶ்சாந்த்ராப்யுத்தாரஃ ஶ்வக்ரு'த்ரைர்யமஸாதநே ।
ஸர்பவ்ரு'ஶ்சிகதம்ஶாத்யைர்தஶத்பிஶ்சாத்மவைஶஸம் ॥ ௨௬ ॥
ஸர்பவ்ரு'ஶ்சிகதம்ஶாத்யைர்தஶத்பிஶ்சாத்மவைஶஸம் ॥ ௨௬ ॥
க்ரு'ந்தநம் சாவயவஶோ கஜாதிப்யோ பிதாபநம் ।
பாதநம் கிரிஶ்ரு'ங்கேப்யோ ரோதநம் சாம்புகர்தயோஃ
பாதநம் கிரிஶ்ரு'ங்கேப்யோ ரோதநம் சாம்புகர்தயோஃ
யாஸ்தாமிஸ்ராந்ததாமிஸ்ரா ரௌரவாத்யாஶ்ச யாதநாஃ ।
புங்க்தே நரோ வா நாரீ வா மிதஃ ஸங்கேந நிர்மிதாஃ ॥ ௨௮ ॥
புங்க்தே நரோ வா நாரீ வா மிதஃ ஸங்கேந நிர்மிதாஃ ॥ ௨௮ ॥
அத்ரைவ நரகஃ ஸ்வர்க இதி மாதஃ ப்ரசக்ஷதே ।
யா யாதநா வை நாரக்யஸ்தா இஹாப்யுபலக்ஷிதாஃ ॥ ௨௯ ॥
யா யாதநா வை நாரக்யஸ்தா இஹாப்யுபலக்ஷிதாஃ ॥ ௨௯ ॥
ஏவம் குடும்பம் பிப்ராண உதரம்பர ஏவ வா ।
விஸ்ரு'ஜ்யேஹோபயம் ப்ரேத்ய புங்க்தே தத்பலமீத்ரு'ஶம் ॥ ௩௦ ॥
விஸ்ரு'ஜ்யேஹோபயம் ப்ரேத்ய புங்க்தே தத்பலமீத்ரு'ஶம் ॥ ௩௦ ॥
ஏகஃ ப்ரபத்யதே த்வாந்தம் ஹித்வேதம் ஸ்வகலேவரம் ।
குஶலேதரபாதேயோ பூதத்ரோஹேண யத்ப்ரு'தம் ॥ ௩௧ ॥
குஶலேதரபாதேயோ பூதத்ரோஹேண யத்ப்ரு'தம் ॥ ௩௧ ॥
தைவேநாஸாதிதம் தஸ்ய ஶமலம் நிரயே புமாந் ।
புங்க்தே குடும்பபோஷஸ்ய ஹ்ரு'தவித்த இவாதுரஃ ॥ ௩௨ ॥
புங்க்தே குடும்பபோஷஸ்ய ஹ்ரு'தவித்த இவாதுரஃ ॥ ௩௨ ॥
கேவலேந ஹ்யதர்மேண குடும்பபரணோத்ஸுகஃ ।
யாதி ஜீவோ'ந்ததாமிஸ்ரம் சரமம் தமஸஃ பதம் ॥ ௩௩ ॥
யாதி ஜீவோ'ந்ததாமிஸ்ரம் சரமம் தமஸஃ பதம் ॥ ௩௩ ॥
அதஸ்தாந்நரலோகஸ்ய யாவதீர்யாதநாதயஃ ।
க்ரமஶஃ ஸமநுக்ரம்ய புநரத்ராவ்ரஜேச்சுசிஃ ॥ ௩௪ ॥
க்ரமஶஃ ஸமநுக்ரம்ய புநரத்ராவ்ரஜேச்சுசிஃ ॥ ௩௪ ॥