கபில உவாச
அத யோ க்ரு'ஹமேதீயாந்தர்மாநேவாவஸந்க்ரு'ஹே ।
காமமர்தம் ச தர்மாந்ஸ்வாந்தோக்தி பூயஃ பிபர்தி தாந் ॥ ௧ ॥
அத யோ க்ரு'ஹமேதீயாந்தர்மாநேவாவஸந்க்ரு'ஹே ।
காமமர்தம் ச தர்மாந்ஸ்வாந்தோக்தி பூயஃ பிபர்தி தாந் ॥ ௧ ॥
ஸ சாபி பகவத்தர்மாத்காமமூடஃ பராங்முகஃ ।
யஜதே க்ரதுபிர்தேவாந்பித்ரு'ம்ஶ்ச ஶ்ரத்தயாந்விதஃ ॥ ௨ ॥
யஜதே க்ரதுபிர்தேவாந்பித்ரு'ம்ஶ்ச ஶ்ரத்தயாந்விதஃ ॥ ௨ ॥
தச்ச்ரத்தயாக்ராந்தமதிஃ பித்ரு'தேவவ்ரதஃ புமாந் ।
கத்வா சாந்த்ரமஸம் லோகம் ஸோமபாஃ புநரேஷ்யதி ॥ ௩ ॥
கத்வா சாந்த்ரமஸம் லோகம் ஸோமபாஃ புநரேஷ்யதி ॥ ௩ ॥
யதா சாஹீந்த்ரஶய்யாயாம் ஶேதே'நந்தாஸநோ ஹரிஃ ।
ததா லோகா லயம் யாந்தி த ஏதே க்ரு'ஹமேதிநாம் ॥ ௪ ॥
ததா லோகா லயம் யாந்தி த ஏதே க்ரு'ஹமேதிநாம் ॥ ௪ ॥
யே ஸ்வதர்மாந்ந துஹ்யந்தி தீராஃ காமார்தஹேதவே ।
நிஃஸங்கா ந்யஸ்தகர்மாணஃ ப்ரஶாந்தாஃ ஶுத்தசேதஸஃ ॥ ௫ ॥
நிஃஸங்கா ந்யஸ்தகர்மாணஃ ப்ரஶாந்தாஃ ஶுத்தசேதஸஃ ॥ ௫ ॥
நிவ்ரு'த்திதர்மநிரதா நிர்மமா நிரஹங்க்ரு'தாஃ ।
ஸ்வதர்மாப்தேந ஸத்த்வேந பரிஶுத்தேந சேதஸா ॥ ௬ ॥
ஸ்வதர்மாப்தேந ஸத்த்வேந பரிஶுத்தேந சேதஸா ॥ ௬ ॥
ஸூர்யத்வாரேண தே யாந்தி புருஷம் விஶ்வதோமுகம் ।
பராவரேஶம் ப்ரக்ரு'திமஸ்யோத்பத்த்யந்தபாவநம் ॥ ௭ ॥
பராவரேஶம் ப்ரக்ரு'திமஸ்யோத்பத்த்யந்தபாவநம் ॥ ௭ ॥
த்விபரார்தாவஸாநே யஃ ப்ரலயோ ப்ரஹ்மணஸ்து தே ।
தாவதத்யாஸதே லோகம் பரஸ்ய பரசிந்தகாஃ ॥ ௮ ॥
தாவதத்யாஸதே லோகம் பரஸ்ய பரசிந்தகாஃ ॥ ௮ ॥
க்ஷ்மாம்போ'நலாநிலவியந்மநஇந்த்ரியார்த-
பூதாதிபிஃ பரிவ்ரு'தம் ப்ரதிஸஞ்ஜிஹீர்ஷுஃ ।
அவ்யாக்ரு'தம் விஶதி யர்ஹி குணத்ரயாத்மா
காலம் பராக்யமநுபூய பரஃ ஸ்வயம்பூஃ ॥ ௯ ॥
பூதாதிபிஃ பரிவ்ரு'தம் ப்ரதிஸஞ்ஜிஹீர்ஷுஃ ।
அவ்யாக்ரு'தம் விஶதி யர்ஹி குணத்ரயாத்மா
காலம் பராக்யமநுபூய பரஃ ஸ்வயம்பூஃ ॥ ௯ ॥
ஏவம் பரேத்ய பகவந்தமநுப்ரவிஷ்டா
யே யோகிநோ ஜிதமருந்மநஸோ விராகாஃ ।
தேநைவ ஸாகமம்ரு'தம் புருஷம் புராணம்
ப்ரஹ்ம ப்ரதாநமுபயாந்த்யகதாபிமாநாஃ ॥ ௧௦ ॥
யே யோகிநோ ஜிதமருந்மநஸோ விராகாஃ ।
தேநைவ ஸாகமம்ரு'தம் புருஷம் புராணம்
ப்ரஹ்ம ப்ரதாநமுபயாந்த்யகதாபிமாநாஃ ॥ ௧௦ ॥
அத தம் ஸர்வபூதாநாம் ஹ்ரு'த்பத்மேஷு க்ரு'தாலயம் ।
ஶ்ருதாநுபாவம் ஶரணம் வ்ரஜ பாவேந பாமிநி ॥ ௧௧ ॥
ஶ்ருதாநுபாவம் ஶரணம் வ்ரஜ பாவேந பாமிநி ॥ ௧௧ ॥
ஆத்யஃ ஸ்திரசராணாம் யோ வேதகர்பஃ ஸஹர்ஷிபிஃ ।
யோகேஶ்வரைஃ குமாராத்யைஃ ஸித்தைர்யோகப்ரவர்தகைஃ ॥ ௧௨ ॥
யோகேஶ்வரைஃ குமாராத்யைஃ ஸித்தைர்யோகப்ரவர்தகைஃ ॥ ௧௨ ॥
பேதத்ரு'ஷ்டயாபிமாநேந நிஃஸங்கேநாபி கர்மணா ।
கர்த்ரு'த்வாத்ஸகுணம் ப்ரஹ்ம புருஷம் புருஷர்ஷபம் ॥ ௧௩ ॥
கர்த்ரு'த்வாத்ஸகுணம் ப்ரஹ்ம புருஷம் புருஷர்ஷபம் ॥ ௧௩ ॥
ஸ ஸம்ஸ்ரு'த்ய புநஃ காலே காலேநேஶ்வரமூர்திநா ।
ஜாதே குணவ்யதிகரே யதாபூர்வம் ப்ரஜாயதே ॥ ௧௪ ॥
ஜாதே குணவ்யதிகரே யதாபூர்வம் ப்ரஜாயதே ॥ ௧௪ ॥
ஐஶ்வர்யம் பாரமேஷ்ட்யம் ச தே'பி தர்மவிநிர்மிதம் ।
நிஷேவ்ய புநராயாந்தி குணவ்யதிகரே ஸதி ॥ ௧௫ ॥
நிஷேவ்ய புநராயாந்தி குணவ்யதிகரே ஸதி ॥ ௧௫ ॥
யே த்விஹாஸக்தமநஸஃ கர்மஸு ஶ்ரத்தயாந்விதாஃ ।
குர்வந்த்யப்ரதிஷித்தாநி நித்யாந்யபி ச க்ரு'த்ஸ்நஶஃ ॥ ௧௬ ॥
குர்வந்த்யப்ரதிஷித்தாநி நித்யாந்யபி ச க்ரு'த்ஸ்நஶஃ ॥ ௧௬ ॥
ரஜஸா குண்டமநஸஃ காமாத்மாநோ'ஜிதேந்த்ரியாஃ ।
பித்ரு'ந் யஜந்த்யநுதிநம் க்ரு'ஹேஷ்வபிரதாஶயாஃ ॥ ௧௭ ॥
பித்ரு'ந் யஜந்த்யநுதிநம் க்ரு'ஹேஷ்வபிரதாஶயாஃ ॥ ௧௭ ॥
த்ரைவர்கிகாஸ்தே புருஷா விமுகா ஹரிமேதஸஃ ।
கதாயாம் கதநீயோருவிக்ரமஸ்ய மதுத்விஷஃ ॥ ௧௮ ॥
கதாயாம் கதநீயோருவிக்ரமஸ்ய மதுத்விஷஃ ॥ ௧௮ ॥
நூநம் தைவேந விஹதா யே சாச்யுதகதாஸுதாம் ।
ஹித்வா ஶ்ரு'ண்வந்த்யஸத்காதாஃ புரீஷமிவ விட்புஜஃ ॥ ௧௯ ॥
ஹித்வா ஶ்ரு'ண்வந்த்யஸத்காதாஃ புரீஷமிவ விட்புஜஃ ॥ ௧௯ ॥
தக்ஷிணேந பதார்யம்ணஃ பித்ரு'லோகம் வ்ரஜந்தி தே ।
ப்ரஜாமநு ப்ரஜாயந்தே ஶ்மஶாநாந்தக்ரியாக்ரு'தஃ ॥ ௨௦ ॥
ப்ரஜாமநு ப்ரஜாயந்தே ஶ்மஶாநாந்தக்ரியாக்ரு'தஃ ॥ ௨௦ ॥
ததஸ்தே க்ஷீணஸுக்ரு'தாஃ புநர்லோகமிமம் ஸதி ।
பதந்தி விவஶா தேவைஃ ஸத்யோ விப்ரம்ஶிதோதயாஃ ॥ ௨௧ ॥
பதந்தி விவஶா தேவைஃ ஸத்யோ விப்ரம்ஶிதோதயாஃ ॥ ௨௧ ॥
தஸ்மாத்த்வம் ஸர்வபாவேந பஜஸ்வ பரமேஷ்டிநம் ।
தத்குணாஶ்ரயயா பக்த்யா பஜநீயபதாம்புஜம் ॥ ௨௨ ॥
தத்குணாஶ்ரயயா பக்த்யா பஜநீயபதாம்புஜம் ॥ ௨௨ ॥
வாஸுதேவே பகவதி பக்தியோகஃ ப்ரயோஜிதஃ ।
ஜநயத்யாஶு வைராக்யம் ஜ்ஞாநம் யத்ப்ரஹ்மதர்ஶநம் ॥ ௨௩ ॥
ஜநயத்யாஶு வைராக்யம் ஜ்ஞாநம் யத்ப்ரஹ்மதர்ஶநம் ॥ ௨௩ ॥
யதாஸ்ய சித்தமர்தேஷு ஸமேஷ்விந்த்ரியவ்ரு'த்திபிஃ ।
ந விக்ரு'ஹ்ணாதி வைஷம்யம் ப்ரியமப்ரியமித்யுத ॥ ௨௪ ॥
ந விக்ரு'ஹ்ணாதி வைஷம்யம் ப்ரியமப்ரியமித்யுத ॥ ௨௪ ॥
ஸ ததைவாத்மநாத்மாநம் நிஃஸங்கம் ஸமதர்ஶநம் ।
ஹேயோபாதேயரஹிதமாரூடம் பதமீக்ஷதே ॥ ௨௫ ॥
ஹேயோபாதேயரஹிதமாரூடம் பதமீக்ஷதே ॥ ௨௫ ॥
ஜ்ஞாநமாத்ரம் பரம் ப்ரஹ்ம பரமாத்மேஶ்வரஃ புமாந் ।
த்ரு'ஶ்யாதிபிஃ ப்ரு'தக்பாவைர்பகவாநேக ஈயதே ॥ ௨௬ ॥
த்ரு'ஶ்யாதிபிஃ ப்ரு'தக்பாவைர்பகவாநேக ஈயதே ॥ ௨௬ ॥
ஏதாவாநேவ யோகேந ஸமக்ரேணேஹ யோகிநஃ ।
யுஜ்யதே'பிமதோ ஹ்யர்தோ யதஸங்கஸ்து க்ரு'த்ஸ்நஶஃ ॥ ௨௭ ॥
யுஜ்யதே'பிமதோ ஹ்யர்தோ யதஸங்கஸ்து க்ரு'த்ஸ்நஶஃ ॥ ௨௭ ॥
ஜ்ஞாநமேகம் பராசீநைரிந்த்ரியைர்ப்ரஹ்ம நிர்குணம் ।
அவபாத்யர்தரூபேண ப்ராந்த்யா ஶப்தாதிதர்மிணா ॥ ௨௮ ॥
அவபாத்யர்தரூபேண ப்ராந்த்யா ஶப்தாதிதர்மிணா ॥ ௨௮ ॥
யதா மஹாநஹம்ரூபஸ்த்ரிவ்ரு'த்பஞ்சவிதஃ ஸ்வராட் ।
ஏகாதஶவிதஸ்தஸ்ய வபுரண்டம் ஜகத்யதஃ ॥ ௨௯ ॥
ஏகாதஶவிதஸ்தஸ்ய வபுரண்டம் ஜகத்யதஃ ॥ ௨௯ ॥
ஏதத்வை ஶ்ரத்தயா பக்த்யா யோகாப்யாஸேந நித்யஶஃ ।
ஸமாஹிதாத்மா நிஃஸங்கோ விரக்த்யா பரிபஶ்யதி ॥ ௩௦ ॥
ஸமாஹிதாத்மா நிஃஸங்கோ விரக்த்யா பரிபஶ்யதி ॥ ௩௦ ॥
இத்யேதத்கதிதம் குர்வி ஜ்ஞாநம் தத்ப்ரஹ்ம-தர்ஶநம் ।
யேநாநுபுத்த்யதே தத்த்வம் ப்ரக்ரு'தேஃ புருஷஸ்ய ச ॥ ௩௧ ॥
யேநாநுபுத்த்யதே தத்த்வம் ப்ரக்ரு'தேஃ புருஷஸ்ய ச ॥ ௩௧ ॥
ஜ்ஞாநயோகஶ்ச மந்நிஷ்டோ நைர்குண்யோ பக்திலக்ஷணஃ ।
த்வயோரப்யேக ஏவார்தோ பகவச்சப்தலக்ஷணஃ ॥ ௩௨ ॥
த்வயோரப்யேக ஏவார்தோ பகவச்சப்தலக்ஷணஃ ॥ ௩௨ ॥
யதேந்த்ரியைஃ ப்ரு'தக்த்வாரைரர்தோ பஹுகுணாஶ்ரயஃ ।
ஏகோ நாநேயதே தத்வத்பகவாந்ஶாஸ்த்ரவர்த்மபிஃ ॥ ௩௩ ॥
ஏகோ நாநேயதே தத்வத்பகவாந்ஶாஸ்த்ரவர்த்மபிஃ ॥ ௩௩ ॥
க்ரியயா க்ரதுபிர்தாநைஸ்தபஃஸ்வாத்யாயமர்ஶநைஃ ।
ஆத்மேந்த்ரியஜயேநாபி ஸம்ந்யாஸேந ச கர்மணாம் ॥ ௩௪ ॥
ஆத்மேந்த்ரியஜயேநாபி ஸம்ந்யாஸேந ச கர்மணாம் ॥ ௩௪ ॥
யோகேந விவிதாங்கேந பக்தியோகேந சைவ ஹி ।
தர்மேணோபயசிஹ்நேந யஃ ப்ரவ்ரு'த்திநிவ்ரு'த்திமாந் ॥ ௩௫ ॥
தர்மேணோபயசிஹ்நேந யஃ ப்ரவ்ரு'த்திநிவ்ரு'த்திமாந் ॥ ௩௫ ॥
ஆத்மதத்த்வாவபோதேந வைராக்யேண த்ரு'டேந ச ।
ஈயதே பகவாநேபிஃ ஸகுணோ நிர்குணஃ ஸ்வத்ரு'க் ॥ ௩௬ ॥
ஈயதே பகவாநேபிஃ ஸகுணோ நிர்குணஃ ஸ்வத்ரு'க் ॥ ௩௬ ॥
ப்ராவோசம் பக்தியோகஸ்ய ஸ்வரூபம் தே சதுர்விதம் ।
காலஸ்ய சாவ்யக்தகதேர்யோ'ந்தர்தாவதி ஜந்துஷு ॥ ௩௭ ॥
காலஸ்ய சாவ்யக்தகதேர்யோ'ந்தர்தாவதி ஜந்துஷு ॥ ௩௭ ॥
ஜீவஸ்ய ஸம்ஸ்ரு'தீர்பஹ்வீரவித்யாகர்மநிர்மிதாஃ ।
யாஸ்வங்க ப்ரவிஶந்நாத்மா ந வேத கதிமாத்மநஃ ॥ ௩௮ ॥
யாஸ்வங்க ப்ரவிஶந்நாத்மா ந வேத கதிமாத்மநஃ ॥ ௩௮ ॥
நைதத்கலாயோபதிஶேந்நாவிநீதாய கர்ஹிசித் ।
ந ஸ்தப்தாய ந பிந்நாய நைவ தர்மத்வஜாய ச ॥ ௩௯ ॥
ந ஸ்தப்தாய ந பிந்நாய நைவ தர்மத்வஜாய ச ॥ ௩௯ ॥
ந லோலுபாயோபதிஶேந்ந க்ரு'ஹாரூடசேதஸே ।
நாபக்தாய ச மே ஜாது ந மத்பக்தத்விஷாமபி ॥ ௪௦ ॥
நாபக்தாய ச மே ஜாது ந மத்பக்தத்விஷாமபி ॥ ௪௦ ॥
ஶ்ரத்ததாநாய பக்தாய விநீதாயாநஸூயவே ।
பூதேஷு க்ரு'தமைத்ராய ஶுஶ்ரூஷாபிரதாய ச ॥ ௪௧ ॥
பூதேஷு க்ரு'தமைத்ராய ஶுஶ்ரூஷாபிரதாய ச ॥ ௪௧ ॥
பஹிர்ஜாதவிராகாய ஶாந்தசித்தாய தீயதாம் ।
நிர்மத்ஸராய ஶுசயே யஸ்யாஹம் ப்ரேயஸாம் ப்ரியஃ ॥ ௪௨ ॥
நிர்மத்ஸராய ஶுசயே யஸ்யாஹம் ப்ரேயஸாம் ப்ரியஃ ॥ ௪௨ ॥
ய இதம் ஶ்ரு'ணுயாதம்ப ஶ்ரத்தயா புருஷஃ ஸக்ரு'த் ।
யோ வாபிதத்தே மச்சித்தஃ ஸ ஹ்யேதி பதவீம் ச மே ॥ ௪௩ ॥
யோ வாபிதத்தே மச்சித்தஃ ஸ ஹ்யேதி பதவீம் ச மே ॥ ௪௩ ॥