মৈত্ৰেয উৱাচ
ইত্থং পৃথুমভিষ্টূয ৰুষা প্ৰস্ফুৰিতাধৰম্ ।
পুনৰাহাৱনিৰ্ভীতা সংস্তভ্যাত্মানমাত্মনা ॥ ১ ॥
ইত্থং পৃথুমভিষ্টূয ৰুষা প্ৰস্ফুৰিতাধৰম্ ।
পুনৰাহাৱনিৰ্ভীতা সংস্তভ্যাত্মানমাত্মনা ॥ ১ ॥
সন্নিযচ্ছাভিভো মন্যুং নিবোধ শ্ৰাৱিতং চ মে ।
সৰ্ৱতঃ সাৰমাদত্তে যথা মধুকৰো বুধঃ ॥ ২ ॥
সৰ্ৱতঃ সাৰমাদত্তে যথা মধুকৰো বুধঃ ॥ ২ ॥
অস্মিঁল্লোকেঽথৱামুষ্মিন্মুনিভিস্তত্ত্ৱদৰ্শিভিঃ ।
দৃষ্টা যোগাঃ প্ৰযুক্তাশ্চ পুংসাং শ্ৰেযঃপ্ৰসিদ্ধযে ॥ ৩ ॥
দৃষ্টা যোগাঃ প্ৰযুক্তাশ্চ পুংসাং শ্ৰেযঃপ্ৰসিদ্ধযে ॥ ৩ ॥
তানাতিষ্ঠতি যঃ সম্যগুপাযান্ পূৰ্ৱদৰ্শিতান্ ।
অৱৰঃ শ্ৰদ্ধযোপেত উপেযান্ ৱিন্দতেঽঞ্জসা ॥ ৪ ॥
অৱৰঃ শ্ৰদ্ধযোপেত উপেযান্ ৱিন্দতেঽঞ্জসা ॥ ৪ ॥
তাননাদৃত্য যোঽৱিদ্ৱানৰ্থানাৰভতে স্ৱযম্ ।
তস্য ৱ্যভিচৰন্ত্যৰ্থা আৰব্ধাশ্চ পুনঃ পুনঃ ॥ ৫ ॥
তস্য ৱ্যভিচৰন্ত্যৰ্থা আৰব্ধাশ্চ পুনঃ পুনঃ ॥ ৫ ॥
পুৰা সৃষ্টা হ্যোষধযো ব্ৰহ্মণা যা ৱিশাম্পতে ।
ভুজ্যমানা মযা দৃষ্টা অসদ্ভিৰধৃতৱ্ৰতৈঃ ॥ ৬ ॥
ভুজ্যমানা মযা দৃষ্টা অসদ্ভিৰধৃতৱ্ৰতৈঃ ॥ ৬ ॥
অপালিতানাদৃতা চ ভৱদ্ভিৰ্লোকপালকৈঃ ।
চোৰীভূতেঽথ লোকেঽহং যজ্ঞাৰ্থেঽগ্ৰসমোষধীঃ ॥ ৭ ॥
চোৰীভূতেঽথ লোকেঽহং যজ্ঞাৰ্থেঽগ্ৰসমোষধীঃ ॥ ৭ ॥
নূনং তা ৱীৰুধঃ ক্ষীণা মযি কালেন ভূযসা ।
তত্ৰ যোগেন দৃষ্টেন ভৱানাদাতুমৰ্হতি ॥ ৮ ॥
তত্ৰ যোগেন দৃষ্টেন ভৱানাদাতুমৰ্হতি ॥ ৮ ॥
ৱত্সং কল্পয মে ৱীৰ যেনাহং ৱত্সলা তৱ ।
ধোক্ষ্যে ক্ষীৰমযান্কামাননুৰূপং চ দোহনম্ ॥ ৯ ॥
ধোক্ষ্যে ক্ষীৰমযান্কামাননুৰূপং চ দোহনম্ ॥ ৯ ॥
দোগ্ধাৰং চ মহাবাহো ভূতানাং ভূতভাৱন ।
অন্নমীপ্সিতমূৰ্জস্ৱদ্ভগৱান্ ৱাঞ্ছতে যদি ॥ ১০ ॥
অন্নমীপ্সিতমূৰ্জস্ৱদ্ভগৱান্ ৱাঞ্ছতে যদি ॥ ১০ ॥
সমাং চ কুৰু মাং ৰাজন্দেৱৱৃষ্টং যথা পযঃ ।
অপৰ্তাৱপি ভদ্ৰং তে উপাৱৰ্তেত মে ৱিভো ॥ ১১ ॥
অপৰ্তাৱপি ভদ্ৰং তে উপাৱৰ্তেত মে ৱিভো ॥ ১১ ॥
ইতি প্ৰিযং হিতং ৱাক্যং ভুৱ আদায ভূপতিঃ ।
ৱত্সং কৃত্ৱা মনুং পাণাৱদুহত্সকলৌষধীঃ ॥ ১২ ॥
ৱত্সং কৃত্ৱা মনুং পাণাৱদুহত্সকলৌষধীঃ ॥ ১২ ॥
তথাপৰে চ সৰ্ৱত্ৰ সাৰমাদদতে বুধাঃ ।
ততোঽন্যে চ যথাকামং দুদুহুঃ পৃথুভাৱিতাম্ ॥ ১৩ ॥
ততোঽন্যে চ যথাকামং দুদুহুঃ পৃথুভাৱিতাম্ ॥ ১৩ ॥
ঋষযো দুদুহুৰ্দেৱীমিন্দ্ৰিযেষ্ৱথ সত্তম ।
ৱত্সং বৃহস্পতিং কৃত্ৱা পযশ্ছন্দোমযং শুচি ॥ ১৪ ॥
ৱত্সং বৃহস্পতিং কৃত্ৱা পযশ্ছন্দোমযং শুচি ॥ ১৪ ॥
কৃত্ৱা ৱত্সং সুৰগণা ইন্দ্ৰং সোমমদূদুহন্ ।
হিৰণ্মযেন পাত্ৰেণ ৱীৰ্যমোজো বলং পযঃ ॥ ১৫ ॥
হিৰণ্মযেন পাত্ৰেণ ৱীৰ্যমোজো বলং পযঃ ॥ ১৫ ॥
দৈতেযা দানৱা ৱত্সং প্ৰহ্লাদমসুৰৰ্ষভম্ ।
ৱিধাযাদূদুহন্ ক্ষীৰমযঃপাত্ৰে সুৰাসৱম্ ॥ ১৬ ॥
ৱিধাযাদূদুহন্ ক্ষীৰমযঃপাত্ৰে সুৰাসৱম্ ॥ ১৬ ॥
গন্ধৰ্ৱাপ্সৰসোঽধুক্ষন্ পাত্ৰে পদ্মমযে পযঃ ।
ৱত্সং ৱিশ্ৱাৱসুং কৃত্ৱা গান্ধৰ্ৱং মধু সৌভগম্ ॥ ১৭ ॥
ৱত্সং ৱিশ্ৱাৱসুং কৃত্ৱা গান্ধৰ্ৱং মধু সৌভগম্ ॥ ১৭ ॥
ৱত্সেন পিতৰোঽৰ্যম্ণা কৱ্যং ক্ষীৰমধুক্ষত ।
আমপাত্ৰে মহাভাগাঃ শ্ৰদ্ধযা শ্ৰাদ্ধদেৱতাঃ ॥ ১৮ ॥
আমপাত্ৰে মহাভাগাঃ শ্ৰদ্ধযা শ্ৰাদ্ধদেৱতাঃ ॥ ১৮ ॥
প্ৰকল্প্য ৱত্সং কপিলং সিদ্ধাঃ সঙ্কল্পনামযীম্ ।
সিদ্ধিং নভসি ৱিদ্যাং চ যে চ ৱিদ্যাধৰাদযঃ ॥ ১৯ ॥
সিদ্ধিং নভসি ৱিদ্যাং চ যে চ ৱিদ্যাধৰাদযঃ ॥ ১৯ ॥
অন্যে চ মাযিনো মাযামন্তৰ্ধানাদ্ভুতাত্মনাম্ ।
মযং প্ৰকল্প্য ৱত্সং তে দুদুহুৰ্ধাৰণামযীম্ ॥ ২০ ॥
মযং প্ৰকল্প্য ৱত্সং তে দুদুহুৰ্ধাৰণামযীম্ ॥ ২০ ॥
যক্ষৰক্ষাংসি ভূতানি পিশাচাঃ পিশিতাশনাঃ ।
ভূতেশৱত্সা দুদুহুঃ কপালে ক্ষতজাসৱম্ ॥ ২১ ॥
ভূতেশৱত্সা দুদুহুঃ কপালে ক্ষতজাসৱম্ ॥ ২১ ॥
তথাহযো দন্দশূকাঃ সৰ্পা নাগাশ্চ তক্ষকম্ ।
ৱিধায ৱত্সং দুদুহুৰ্বিলপাত্ৰে ৱিষং পযঃ ॥ ২২ ॥
ৱিধায ৱত্সং দুদুহুৰ্বিলপাত্ৰে ৱিষং পযঃ ॥ ২২ ॥
পশৱো যৱসং ক্ষীৰং ৱত্সং কৃত্ৱা চ গোৱৃষম্ ।
অৰণ্যপাত্ৰে চাধুক্ষন্মৃগেন্দ্ৰেণ চ দংষ্ট্ৰিণঃ ॥ ২৩ ॥
অৰণ্যপাত্ৰে চাধুক্ষন্মৃগেন্দ্ৰেণ চ দংষ্ট্ৰিণঃ ॥ ২৩ ॥
ক্ৰৱ্যাদাঃ প্ৰাণিনঃ ক্ৰৱ্যং দুদুহুঃ স্ৱে কলেৱৰে ।
সুপৰ্ণৱত্সা ৱিহগাশ্চৰং চাচৰমেৱ চ ॥ ২৪ ॥
সুপৰ্ণৱত্সা ৱিহগাশ্চৰং চাচৰমেৱ চ ॥ ২৪ ॥
ৱটৱত্সা ৱনস্পতযঃ পৃথগ্ৰসমযং পযঃ ।
গিৰযো হিমৱদ্ৱত্সা নানাধাতূন্ স্ৱসানুষু ॥ ২৫ ॥
গিৰযো হিমৱদ্ৱত্সা নানাধাতূন্ স্ৱসানুষু ॥ ২৫ ॥
সৰ্ৱে স্ৱমুখ্যৱত্সেন স্ৱে স্ৱে পাত্ৰে পৃথক্ পযঃ ।
সৰ্ৱকামদুঘাং পৃথ্ৱীং দুদুহুঃ পৃথুভাৱিতাম্ ॥ ২৬ ॥
সৰ্ৱকামদুঘাং পৃথ্ৱীং দুদুহুঃ পৃথুভাৱিতাম্ ॥ ২৬ ॥
এৱং পৃথ্ৱাদযঃ পৃথ্ৱীমন্নাদাঃ স্ৱন্নমাত্মনঃ ।
দোহৱত্সাদিভেদেন ক্ষীৰভেদং কুৰূদ্ৱহ ॥ ২৭ ॥
দোহৱত্সাদিভেদেন ক্ষীৰভেদং কুৰূদ্ৱহ ॥ ২৭ ॥
ততো মহীপতিঃ প্ৰীতঃ সৰ্ৱকামদুঘাং পৃথুঃ ।
দুহিতৃত্ৱে চকাৰেমাং প্ৰেম্ণা দুহিতৃৱত্সলঃ ॥ ২৮ ॥
দুহিতৃত্ৱে চকাৰেমাং প্ৰেম্ণা দুহিতৃৱত্সলঃ ॥ ২৮ ॥
চূৰ্ণযন্ স্ৱধনুষ্কোট্যা গিৰিকূটানি ৰাজৰাট্ ।
ভূমণ্ডলমিদং ৱৈন্যঃ প্ৰাযশ্চক্ৰে সমং ৱিভুঃ ॥ ২৯ ॥
ভূমণ্ডলমিদং ৱৈন্যঃ প্ৰাযশ্চক্ৰে সমং ৱিভুঃ ॥ ২৯ ॥
অথাস্মিন্ ভগৱান্ ৱৈন্যঃ প্ৰজানাং ৱৃত্তিদঃ পিতা ।
নিৱাসান্ কল্পযাং চক্ৰে তত্ৰ তত্ৰ যথাৰ্হতঃ ॥ ৩০ ॥
নিৱাসান্ কল্পযাং চক্ৰে তত্ৰ তত্ৰ যথাৰ্হতঃ ॥ ৩০ ॥
গ্ৰামান্ পুৰঃ পত্তনানি দুৰ্গাণি ৱিৱিধানি চ ।
ঘোষান্ ৱ্ৰজান্ সশিবিৰানাকৰান্ খেটখৰ্ৱটান্ ॥ ৩১ ॥
ঘোষান্ ৱ্ৰজান্ সশিবিৰানাকৰান্ খেটখৰ্ৱটান্ ॥ ৩১ ॥
প্ৰাক্পৃথোৰিহ নৈৱৈষা পুৰগ্ৰামাদিকল্পনা ।
যথাসুখং ৱসন্তি স্ম তত্ৰ তত্ৰাকুতোভযাঃ ॥ ৩২ ॥
যথাসুখং ৱসন্তি স্ম তত্ৰ তত্ৰাকুতোভযাঃ ॥ ৩২ ॥