ৱিদুৰ উৱাচ
ভৱে শীলৱতাং শ্ৰেষ্ঠে দক্ষো দুহিতৃৱত্সলঃ ।
ৱিদ্ৱেষমকৰোত্কস্মাদনাদৃত্যাত্মজাং সতীম্ ॥ ১ ॥
ভৱে শীলৱতাং শ্ৰেষ্ঠে দক্ষো দুহিতৃৱত্সলঃ ।
ৱিদ্ৱেষমকৰোত্কস্মাদনাদৃত্যাত্মজাং সতীম্ ॥ ১ ॥
কস্তং চৰাচৰগুৰুং নিৰ্ৱৈৰং শান্তৱিগ্ৰহম্ ।
আত্মাৰামং কথং দ্ৱেষ্টি জগতো দৈৱতং মহত্ ॥ ২ ॥
আত্মাৰামং কথং দ্ৱেষ্টি জগতো দৈৱতং মহত্ ॥ ২ ॥
এতদাখ্যাহি মে ব্ৰহ্মন্জামাতুঃ শ্ৱশুৰস্য চ ।
ৱিদ্ৱেষস্তু যতঃ প্ৰাণাংস্তত্যজে দুস্ত্যজান্সতী ॥ ৩ ॥
ৱিদ্ৱেষস্তু যতঃ প্ৰাণাংস্তত্যজে দুস্ত্যজান্সতী ॥ ৩ ॥
মৈত্ৰেয উৱাচ
পুৰা ৱিশ্ৱসৃজাং সত্ৰে সমেতাঃ পৰমৰ্ষযঃ ।
তথামৰগণাঃ সৰ্ৱে সানুগা মুনযোঽগ্নযঃ ॥ ৪ ॥
পুৰা ৱিশ্ৱসৃজাং সত্ৰে সমেতাঃ পৰমৰ্ষযঃ ।
তথামৰগণাঃ সৰ্ৱে সানুগা মুনযোঽগ্নযঃ ॥ ৪ ॥
তত্ৰ প্ৰৱিষ্টমৃষযো দৃষ্ট্ৱাৰ্কমিৱ ৰোচিষা ।
ভ্ৰাজমানং ৱিতিমিৰং কুৰ্ৱন্তং তন্মহত্সদঃ ॥ ৫ ॥
ভ্ৰাজমানং ৱিতিমিৰং কুৰ্ৱন্তং তন্মহত্সদঃ ॥ ৫ ॥
উদতিষ্ঠন্সদস্যাস্তে স্ৱধিষ্ণ্যেভ্যঃ সহাগ্নযঃ ।
ঋতে ৱিৰিঞ্চাং শৰ্ৱং চ তদ্ভাসাক্ষিপ্তচেতসঃ ॥ ৬ ॥
ঋতে ৱিৰিঞ্চাং শৰ্ৱং চ তদ্ভাসাক্ষিপ্তচেতসঃ ॥ ৬ ॥
সদসস্পতিভিৰ্দক্ষো ভগৱান্সাধু সত্কৃতঃ ।
অজং লোকগুৰুং নত্ৱা নিষসাদ তদাজ্ঞযা ॥ ৭ ॥
অজং লোকগুৰুং নত্ৱা নিষসাদ তদাজ্ঞযা ॥ ৭ ॥
প্ৰাঙ্নিষণ্ণং মৃডং দৃষ্ট্ৱা নামৃষ্যত্তদনাদৃতঃ ।
উৱাচৱামং চক্ষুৰ্ভ্যামভিৱীক্ষ্য দহন্নিৱ ॥ ৮ ॥
উৱাচৱামং চক্ষুৰ্ভ্যামভিৱীক্ষ্য দহন্নিৱ ॥ ৮ ॥
শ্ৰূযতাং ব্ৰহ্মৰ্ষযো মে সহদেৱাঃ সহাগ্নযঃ ।
সাধূনাং ব্ৰুৱতো ৱৃত্তং নাজ্ঞানান্ন চ মত্সৰাত্ ॥ ৯ ॥
সাধূনাং ব্ৰুৱতো ৱৃত্তং নাজ্ঞানান্ন চ মত্সৰাত্ ॥ ৯ ॥
অযং তু লোকপালানাং যশোঘ্নো নিৰপত্ৰপঃ ।
সদ্ভিৰাচৰিতঃ পন্থা যেন স্তব্ধেন দূষিতঃ ॥ ১০ ॥
সদ্ভিৰাচৰিতঃ পন্থা যেন স্তব্ধেন দূষিতঃ ॥ ১০ ॥
এষ মে শিষ্যতাং প্ৰাপ্তো যন্মে দুহিতুৰগ্ৰহীত্ ।
পাণিং ৱিপ্ৰাগ্নিমুখতঃ সাৱিত্ৰ্যা ইৱ সাধুৱত্ ॥ ১১ ॥
পাণিং ৱিপ্ৰাগ্নিমুখতঃ সাৱিত্ৰ্যা ইৱ সাধুৱত্ ॥ ১১ ॥
গৃহীত্ৱা মৃগশাৱাক্ষ্যাঃ পাণিং মৰ্কটলোচনঃ ।
প্ৰত্যুত্থানাভিৱাদাৰ্হে ৱাচাপ্যকৃত নোচিতম্ ॥ ১২ ॥
প্ৰত্যুত্থানাভিৱাদাৰ্হে ৱাচাপ্যকৃত নোচিতম্ ॥ ১২ ॥
লুপ্তক্ৰিযাযাশুচযে মানিনে ভিন্নসেতৱে ।
অনিচ্ছন্নপ্যদাং বালাং শূদ্ৰাযেৱোশতীং গিৰম্ ॥ ১৩ ॥
অনিচ্ছন্নপ্যদাং বালাং শূদ্ৰাযেৱোশতীং গিৰম্ ॥ ১৩ ॥
প্ৰেতাৱাসেষু ঘোৰেষু প্ৰেতৈৰ্ভূতগণৈৰ্ৱৃতঃ ।
অটত্যুন্মত্তৱন্নগ্নো ৱ্যুপ্তকেশো হসন্ ৰুদন্ ॥ ১৪ ॥
অটত্যুন্মত্তৱন্নগ্নো ৱ্যুপ্তকেশো হসন্ ৰুদন্ ॥ ১৪ ॥
চিতাভস্মকৃতস্নানঃ প্ৰেতস্ৰঙ্ন্ৰস্থিভূষণঃ ।
শিৱাপদেশো হ্যশিৱো মত্তো মত্তজনপ্ৰিযঃ ।
পতিঃ প্ৰমথনাথানাং তমোমাত্ৰাত্মকাত্মনাম্ ॥ ১৫ ॥
শিৱাপদেশো হ্যশিৱো মত্তো মত্তজনপ্ৰিযঃ ।
পতিঃ প্ৰমথনাথানাং তমোমাত্ৰাত্মকাত্মনাম্ ॥ ১৫ ॥
তস্মা উন্মাদনাথায নষ্টশৌচায দুৰ্হৃদে ।
দত্তা বত মযা সাধ্ৱী চোদিতে পৰমেষ্ঠিনা ॥ ১৬ ॥
দত্তা বত মযা সাধ্ৱী চোদিতে পৰমেষ্ঠিনা ॥ ১৬ ॥
মৈত্ৰেয উৱাচ
ৱিনিন্দ্যৈৱং স গিৰিশমপ্ৰতীপমৱস্থিতম্ ।
দক্ষোঽথাপ উপস্পৃশ্য ক্ৰুদ্ধঃ শপ্তুং প্ৰচক্ৰমে ॥ ১৭ ॥
ৱিনিন্দ্যৈৱং স গিৰিশমপ্ৰতীপমৱস্থিতম্ ।
দক্ষোঽথাপ উপস্পৃশ্য ক্ৰুদ্ধঃ শপ্তুং প্ৰচক্ৰমে ॥ ১৭ ॥
অযং তু দেৱযজন ইন্দ্ৰোপেন্দ্ৰাদিভিৰ্ভৱঃ ।
সহ ভাগং ন লভতাং দেৱৈৰ্দেৱগণাধমঃ ॥ ১৮ ॥
সহ ভাগং ন লভতাং দেৱৈৰ্দেৱগণাধমঃ ॥ ১৮ ॥
নিষিধ্যমানঃ স সদস্যমুখ্যৈ-
ৰ্দক্ষো গিৰিত্ৰায ৱিসৃজ্য শাপম্ ।
তস্মাদ্ৱিনিষ্ক্ৰম্য ৱিৱৃদ্ধমন্যু-
ৰ্জগাম কৌৰৱ্য নিজং নিকেতনম্ ॥ ১৯ ॥
ৰ্দক্ষো গিৰিত্ৰায ৱিসৃজ্য শাপম্ ।
তস্মাদ্ৱিনিষ্ক্ৰম্য ৱিৱৃদ্ধমন্যু-
ৰ্জগাম কৌৰৱ্য নিজং নিকেতনম্ ॥ ১৯ ॥
ৱিজ্ঞায শাপং গিৰিশানুগাগ্ৰণী-
ৰ্নন্দীশ্ৱৰো ৰোষকষাযদূষিতঃ ।
দক্ষায শাপং ৱিসসৰ্জ দাৰুণং
যে চান্ৱমোদংস্তদৱাচ্যতাং দ্ৱিজাঃ ॥ ২০ ॥
ৰ্নন্দীশ্ৱৰো ৰোষকষাযদূষিতঃ ।
দক্ষায শাপং ৱিসসৰ্জ দাৰুণং
যে চান্ৱমোদংস্তদৱাচ্যতাং দ্ৱিজাঃ ॥ ২০ ॥
য এতন্মৰ্ত্যমুদ্দিশ্য ভগৱত্যপ্ৰতিদ্ৰুহি ।
দ্ৰুহ্যত্যজ্ঞঃ পৃথগ্দৃষ্টিস্তত্ত্ৱতো ৱিমুখো ভৱেত্ ॥ ২১ ॥
দ্ৰুহ্যত্যজ্ঞঃ পৃথগ্দৃষ্টিস্তত্ত্ৱতো ৱিমুখো ভৱেত্ ॥ ২১ ॥
গৃহেষু কূটধৰ্মেষু সক্তো গ্ৰাম্যসুখেচ্ছযা ।
কৰ্মতন্ত্ৰং ৱিতনুতে ৱেদৱাদৱিপন্নধীঃ ॥ ২২ ॥
কৰ্মতন্ত্ৰং ৱিতনুতে ৱেদৱাদৱিপন্নধীঃ ॥ ২২ ॥
বুদ্ধ্যা পৰাভিধ্যাযিন্যা ৱিস্মৃতাত্মগতিঃ পশুঃ ।
স্ত্ৰীকামঃ সোঽস্ত্ৱতিতৰাং দক্ষো বস্তমুখোঽচিৰাত্ ॥ ২৩ ॥
স্ত্ৰীকামঃ সোঽস্ত্ৱতিতৰাং দক্ষো বস্তমুখোঽচিৰাত্ ॥ ২৩ ॥
ৱিদ্যাবুদ্ধিৰৱিদ্যাযাং কৰ্মময্যামসৌ জডঃ ।
সংসৰন্ত্ৱিহ যে চামুমনু শৰ্ৱাৱমানিনম্ ॥ ২৪ ॥
সংসৰন্ত্ৱিহ যে চামুমনু শৰ্ৱাৱমানিনম্ ॥ ২৪ ॥
গিৰঃ শ্ৰুতাযাঃ পুষ্পিণ্যা মধুগন্ধেন ভূৰিণা ।
মথ্না চোন্মথিতাত্মানঃ সম্মুহ্যন্তু হৰদ্ৱিষঃ ॥ ২৫ ॥
মথ্না চোন্মথিতাত্মানঃ সম্মুহ্যন্তু হৰদ্ৱিষঃ ॥ ২৫ ॥
সৰ্ৱভক্ষা দ্ৱিজা ৱৃত্ত্যৈ ধৃতৱিদ্যাতপোৱ্ৰতাঃ ।
ৱিত্তদেহেন্দ্ৰিযাৰামা যাচকা ৱিচৰন্ত্ৱিহ ॥ ২৬ ॥
ৱিত্তদেহেন্দ্ৰিযাৰামা যাচকা ৱিচৰন্ত্ৱিহ ॥ ২৬ ॥
তস্যৈৱং ৱদতঃ শাপং শ্ৰুত্ৱা দ্ৱিজকুলায ৱৈ ।
ভৃগুঃ প্ৰত্যসৃজচ্ছাপং ব্ৰহ্মদণ্ডং দুৰত্যযম্ ॥ ২৭ ॥
ভৃগুঃ প্ৰত্যসৃজচ্ছাপং ব্ৰহ্মদণ্ডং দুৰত্যযম্ ॥ ২৭ ॥
ভৱৱ্ৰতধৰা যে চ যে চ তান্সমনুৱ্ৰতাঃ ।
পাষণ্ডিনস্তে ভৱন্তু সচ্ছাস্ত্ৰপৰিপন্থিনঃ ॥ ২৮ ॥
পাষণ্ডিনস্তে ভৱন্তু সচ্ছাস্ত্ৰপৰিপন্থিনঃ ॥ ২৮ ॥
নষ্টশৌচা মূঢধিযো জটাভস্মাস্থিধাৰিণঃ ।
ৱিশন্তু শিৱদীক্ষাযাং যত্ৰ দৈৱং সুৰাসৱম্ ॥ ২৯ ॥
ৱিশন্তু শিৱদীক্ষাযাং যত্ৰ দৈৱং সুৰাসৱম্ ॥ ২৯ ॥
ব্ৰহ্ম চ ব্ৰাহ্মণাংশ্চৈৱ যদ্যূযং পৰিনিন্দথ ।
সেতুং ৱিধাৰণং পুংসামতঃ পাষণ্ডমাশ্ৰিতাঃ ॥ ৩০ ॥
সেতুং ৱিধাৰণং পুংসামতঃ পাষণ্ডমাশ্ৰিতাঃ ॥ ৩০ ॥
এষ এৱ হি লোকানাং শিৱঃ পন্থাঃ সনাতনঃ ।
যং পূৰ্ৱে চানুসন্তস্থুৰ্যত্প্ৰমাণং জনাৰ্দনঃ ॥ ৩১ ॥
যং পূৰ্ৱে চানুসন্তস্থুৰ্যত্প্ৰমাণং জনাৰ্দনঃ ॥ ৩১ ॥
তদ্ব্ৰহ্ম পৰমং শুদ্ধং সতাং ৱৰ্ত্ম সনাতনম্ ।
ৱিগৰ্হ্য যাত পাষণ্ডং দৈৱং ৱো যত্ৰ ভূতৰাট্ ॥ ৩২ ॥
ৱিগৰ্হ্য যাত পাষণ্ডং দৈৱং ৱো যত্ৰ ভূতৰাট্ ॥ ৩২ ॥
মৈত্ৰেয উৱাচ
তস্যৈৱং ৱদতঃ শাপং ভৃগোঃ স ভগৱান্ ভৱঃ ।
নিশ্চক্ৰাম ততঃ কিঞ্চিদ্ৱিমনা ইৱ সানুগঃ ॥ ৩৩ ॥
তস্যৈৱং ৱদতঃ শাপং ভৃগোঃ স ভগৱান্ ভৱঃ ।
নিশ্চক্ৰাম ততঃ কিঞ্চিদ্ৱিমনা ইৱ সানুগঃ ॥ ৩৩ ॥
তেঽপি ৱিশ্ৱসৃজঃ সত্ৰং সহস্ৰপৰিৱত্সৰান্ ।
সংৱিধায মহেষ্ৱাস যত্ৰেজ্য ঋষভো হৰিঃ ॥ ৩৪ ॥
সংৱিধায মহেষ্ৱাস যত্ৰেজ্য ঋষভো হৰিঃ ॥ ৩৪ ॥
আপ্লুত্যাৱভৃথং যত্ৰ গঙ্গা যমুনযান্ৱিতা ।
ৱিৰজেনাত্মনা সৰ্ৱে স্ৱং স্ৱং ধাম যযুস্ততঃ ॥ ৩৫ ॥
ৱিৰজেনাত্মনা সৰ্ৱে স্ৱং স্ৱং ধাম যযুস্ততঃ ॥ ৩৫ ॥