மைத்ரேய உவாச।
பகவாநபி வைகுண்டஃ ஸாகம் மகவதா விபுஃ ।
யஜ்ஞைர்யஜ்ஞபதிஸ்துஷ்டோ யஜ்ஞபுக் தமபாஷத
பகவாநபி வைகுண்டஃ ஸாகம் மகவதா விபுஃ ।
யஜ்ஞைர்யஜ்ஞபதிஸ்துஷ்டோ யஜ்ஞபுக் தமபாஷத
ஶ்ரீபகவாநுவாச
ஏஷ தே'கார்ஷீத்பங்கம் ஹயமேதஶதஸ்ய ஹ ।
க்ஷமாபயத ஆத்மாநமமுஷ்ய க்ஷந்துமர்ஹஸி ॥ ௨ ॥
ஏஷ தே'கார்ஷீத்பங்கம் ஹயமேதஶதஸ்ய ஹ ।
க்ஷமாபயத ஆத்மாநமமுஷ்ய க்ஷந்துமர்ஹஸி ॥ ௨ ॥
ஸுதியஃ ஸாதவோ லோகே நரதேவ நரோத்தமாஃ ।
நாபித்ருஹ்யந்தி பூதேப்யோ யர்ஹி நாத்மா கலேவரம் ॥ ௩ ॥
நாபித்ருஹ்யந்தி பூதேப்யோ யர்ஹி நாத்மா கலேவரம் ॥ ௩ ॥
புருஷா யதி முஹ்யந்தி த்வாத்ரு'ஶா தேவமாயயா ।
ஶ்ரம ஏவ பரம் ஜாதோ தீர்கயா வ்ரு'த்தஸேவயா ॥ ௪ ॥
ஶ்ரம ஏவ பரம் ஜாதோ தீர்கயா வ்ரு'த்தஸேவயா ॥ ௪ ॥
அதஃ காயமிமம் வித்வாநவித்யாகாமகர்மபிஃ ।
ஆரப்த இதி நைவாஸ்மிந்ப்ரதிபுத்தோ'நுஷஜ்ஜதே ॥ ௫ ॥
ஆரப்த இதி நைவாஸ்மிந்ப்ரதிபுத்தோ'நுஷஜ்ஜதே ॥ ௫ ॥
அஸம்ஸக்தஃ ஶரீரே'ஸ்மிந்நமுநோத்பாதிதே க்ரு'ஹே ।
அபத்யே த்ரவிணே வாபி கஃ குர்யாந்மமதாம் புதஃ ॥ ௬ ॥
அபத்யே த்ரவிணே வாபி கஃ குர்யாந்மமதாம் புதஃ ॥ ௬ ॥
ஏகஃ ஶுத்தஃ ஸ்வயம்ஜ்யோதிர்நிர்குணோ'ஸௌ குணாஶ்ரயஃ ।
ஸர்வகோ'நாவ்ரு'தஃ ஸாக்ஷீ நிராத்மாத்மாத்மநஃ பரஃ ॥ ௭ ॥
ஸர்வகோ'நாவ்ரு'தஃ ஸாக்ஷீ நிராத்மாத்மாத்மநஃ பரஃ ॥ ௭ ॥
ய ஏவம் ஸந்தமாத்மாநமாத்மஸ்தம் வேத பூருஷஃ ।
நாஜ்யதே ப்ரக்ரு'திஸ்தோ'பி தத்குணைஃ ஸ மயி ஸ்திதஃ ॥ ௮ ॥
நாஜ்யதே ப்ரக்ரு'திஸ்தோ'பி தத்குணைஃ ஸ மயி ஸ்திதஃ ॥ ௮ ॥
யஃ ஸ்வதர்மேண மாம் நித்யம் நிராஶீஃ ஶ்ரத்தயாந்விதஃ ।
பஜதே ஶநகைஸ்தஸ்ய மநோ ராஜந் ப்ரஸீததி ॥ ௯ ॥
பஜதே ஶநகைஸ்தஸ்ய மநோ ராஜந் ப்ரஸீததி ॥ ௯ ॥
பரித்யக்தகுணஃ ஸம்யக்தர்ஶநோ விஶதாஶயஃ ।
ஶாந்திம் மே ஸமவஸ்தாநம் ப்ரஹ்ம கைவல்யமஶ்நுதே ॥ ௧௦ ॥
ஶாந்திம் மே ஸமவஸ்தாநம் ப்ரஹ்ம கைவல்யமஶ்நுதே ॥ ௧௦ ॥
உதாஸீநமிவாத்யக்ஷம் த்ரவ்யஜ்ஞாநக்ரியாத்மநாம் ।
கூடஸ்தமிமமாத்மாநம் யோ வேதாப்நோதி ஶோபநம் ॥ ௧௧ ॥
கூடஸ்தமிமமாத்மாநம் யோ வேதாப்நோதி ஶோபநம் ॥ ௧௧ ॥
பிந்நஸ்ய லிங்கஸ்ய குணப்ரவாஹோ
த்ரவ்யக்ரியாகாரகசேதநாத்மநஃ ।
த்ரு'ஷ்டாஸு ஸம்பத்ஸு விபத்ஸு ஸூரயோ
ந விக்ரியந்தே மயி பத்தஸௌஹ்ரு'தாஃ ॥ ௧௨ ॥
த்ரவ்யக்ரியாகாரகசேதநாத்மநஃ ।
த்ரு'ஷ்டாஸு ஸம்பத்ஸு விபத்ஸு ஸூரயோ
ந விக்ரியந்தே மயி பத்தஸௌஹ்ரு'தாஃ ॥ ௧௨ ॥
ஸமஃ ஸமாநோத்தமமத்யமாதமஃ
ஸுகே ச துஃகே ச ஜிதேந்த்ரியாஶயஃ ।
மயோபக்ல்ரு'ப்தாகிலலோகஸம்யுதோ
விதத்ஸ்வ வீராகிலலோகரக்ஷணம் ॥ ௧௩ ॥
ஸுகே ச துஃகே ச ஜிதேந்த்ரியாஶயஃ ।
மயோபக்ல்ரு'ப்தாகிலலோகஸம்யுதோ
விதத்ஸ்வ வீராகிலலோகரக்ஷணம் ॥ ௧௩ ॥
ஶ்ரேயஃ ப்ரஜாபாலநமேவ ராஜ்ஞோ
யத்ஸாம்பராயே ஸுக்ரு'தாத் ஷஷ்டமம்ஶம் ।
ஹர்தாந்யதா ஹ்ரு'தபுண்யஃ ப்ரஜாநா-
மரக்ஷிதா கரஹாரோ'கமத்தி ॥ ௧௪ ॥
யத்ஸாம்பராயே ஸுக்ரு'தாத் ஷஷ்டமம்ஶம் ।
ஹர்தாந்யதா ஹ்ரு'தபுண்யஃ ப்ரஜாநா-
மரக்ஷிதா கரஹாரோ'கமத்தி ॥ ௧௪ ॥
ஏவம் த்விஜாக்ர்யாநுமதாநுவ்ரு'த்த
தர்மப்ரதாநோ'ந்யதமோ'விதாஸ்யாஃ ।
ஹ்ரஸ்வேந காலேந க்ரு'ஹோபயாதாந்
த்ரஷ்டாஸி ஸித்தாநநுரக்தலோகஃ ॥ ௧௫ ॥
தர்மப்ரதாநோ'ந்யதமோ'விதாஸ்யாஃ ।
ஹ்ரஸ்வேந காலேந க்ரு'ஹோபயாதாந்
த்ரஷ்டாஸி ஸித்தாநநுரக்தலோகஃ ॥ ௧௫ ॥
வரம் ச மத்கஞ்சந மாநவேந்த்ர
வ்ரு'ணீஷ்வ தே'ஹம் குணஶீலயந்த்ரிதஃ ।
நாஹம் மகைர்வை ஸுலபஸ்தபோபி-
ர்யோகேந வா யத்ஸமசித்தவர்தீ ॥ ௧௬ ॥
வ்ரு'ணீஷ்வ தே'ஹம் குணஶீலயந்த்ரிதஃ ।
நாஹம் மகைர்வை ஸுலபஸ்தபோபி-
ர்யோகேந வா யத்ஸமசித்தவர்தீ ॥ ௧௬ ॥
மைத்ரேய உவாச
ஸ இத்தம் லோககுருணா விஷ்வக்ஸேநேந விஶ்வஜித் ।
அநுஶாஸித ஆதேஶம் ஶிரஸா ஜக்ரு'ஹே ஹரேஃ ॥ ௧௭ ॥
ஸ இத்தம் லோககுருணா விஷ்வக்ஸேநேந விஶ்வஜித் ।
அநுஶாஸித ஆதேஶம் ஶிரஸா ஜக்ரு'ஹே ஹரேஃ ॥ ௧௭ ॥
ஸ்ப்ரு'ஶந்தம் பாதயோஃ ப்ரேம்ணா வ்ரீடிதம் ஸ்வேந கர்மணா ।
ஶதக்ரதும் பரிஷ்வஜ்ய வித்வேஷம் விஸஸர்ஜ ஹ ॥ ௧௮ ॥
ஶதக்ரதும் பரிஷ்வஜ்ய வித்வேஷம் விஸஸர்ஜ ஹ ॥ ௧௮ ॥
பகவாநத விஶ்வாத்மா ப்ரு'துநோபஹ்ரு'தார்ஹணஃ ।
ஸமுஜ்ஜிஹாநயா பக்த்யா க்ரு'ஹீதசரணாம்புஜஃ ॥ ௧௯ ॥
ஸமுஜ்ஜிஹாநயா பக்த்யா க்ரு'ஹீதசரணாம்புஜஃ ॥ ௧௯ ॥
ப்ரஸ்தாநாபிமுகோ'ப்யேநமநுக்ரஹவிலம்பிதஃ ।
பஶ்யந் பத்மபலாஶாக்ஷோ ந ப்ரதஸ்தே ஸுஹ்ரு'த்ஸதாம் ॥ ௨௦ ॥
பஶ்யந் பத்மபலாஶாக்ஷோ ந ப்ரதஸ்தே ஸுஹ்ரு'த்ஸதாம் ॥ ௨௦ ॥
ஸ ஆதிராஜோ ரசிதாஞ்ஜலிர்ஹரிம்
விலோகிதும் நாஶகதஶ்ருலோசநஃ ।
ந கிஞ்சநோவாச ஸ பாஷ்பவிக்லவோ
ஹ்ரு'தோபகுஹ்யாமுமதாதவஸ்திதஃ ॥ ௨௧ ॥
விலோகிதும் நாஶகதஶ்ருலோசநஃ ।
ந கிஞ்சநோவாச ஸ பாஷ்பவிக்லவோ
ஹ்ரு'தோபகுஹ்யாமுமதாதவஸ்திதஃ ॥ ௨௧ ॥
அதாவம்ரு'ஜ்யாஶ்ருகலா விலோகயந்-
நத்ரு'ப்தத்ரு'க்கோசரமாஹ பூருஷம் ।
பதா ஸ்ப்ரு'ஶந்தம் க்ஷிதிமம்ஸ உந்நதே
விந்யஸ்தஹஸ்தாக்ரமுரங்கவித்விஷஃ ॥ ௨௨ ॥
நத்ரு'ப்தத்ரு'க்கோசரமாஹ பூருஷம் ।
பதா ஸ்ப்ரு'ஶந்தம் க்ஷிதிமம்ஸ உந்நதே
விந்யஸ்தஹஸ்தாக்ரமுரங்கவித்விஷஃ ॥ ௨௨ ॥
ப்ரு'துருவாச
வராந்விபோ த்வத்வரதேஶ்வராத் புதஃ
கதம் வ்ரு'ணீதே குணவிக்ரியாத்மநாம் ।
யே நாரகாணாமபி ஸந்தி தேஹிநாம்
தாநீஶ கைவல்யபதே வ்ரு'ணே ந ச ॥ ௨௩ ॥
வராந்விபோ த்வத்வரதேஶ்வராத் புதஃ
கதம் வ்ரு'ணீதே குணவிக்ரியாத்மநாம் ।
யே நாரகாணாமபி ஸந்தி தேஹிநாம்
தாநீஶ கைவல்யபதே வ்ரு'ணே ந ச ॥ ௨௩ ॥
ந காமயே நாத ததப்யஹம் க்வசிந்
ந யத்ர யுஷ்மச்சரணாம்புஜாஸவஃ ।
மஹத்தமாந்தர்ஹ்ரு'தயாந்முகச்யுதோ
விதத்ஸ்வ கர்ணாயுதமேஷ மே வரஃ ॥ ௨௪ ॥
ந யத்ர யுஷ்மச்சரணாம்புஜாஸவஃ ।
மஹத்தமாந்தர்ஹ்ரு'தயாந்முகச்யுதோ
விதத்ஸ்வ கர்ணாயுதமேஷ மே வரஃ ॥ ௨௪ ॥
ஸ உத்தமஶ்லோக மஹந்முகச்யுதோ
பவத்பதாம்போஜஸுதா கணாநிலஃ ।
ஸ்ம்ரு'திம் புநர்விஸ்ம்ரு'ததத்த்வவர்த்மநாம்
குயோகிநாம் நோ விதரத்யலம் வரைஃ ॥ ௨௫ ॥
பவத்பதாம்போஜஸுதா கணாநிலஃ ।
ஸ்ம்ரு'திம் புநர்விஸ்ம்ரு'ததத்த்வவர்த்மநாம்
குயோகிநாம் நோ விதரத்யலம் வரைஃ ॥ ௨௫ ॥
யஶஃ ஶிவம் ஸுஶ்ரவ ஆர்யஸங்கமே
யத்ரு'ச்சயா சோபஶ்ரு'ணோதி தே ஸக்ரு'த் ।
கதம் குணஜ்ஞோ விரமேத்விநா பஶும்
ஶ்ரீர்யத்ப்ரவவ்ரே குணஸங்க்ரஹேச்சயா ॥ ௨௬ ॥
யத்ரு'ச்சயா சோபஶ்ரு'ணோதி தே ஸக்ரு'த் ।
கதம் குணஜ்ஞோ விரமேத்விநா பஶும்
ஶ்ரீர்யத்ப்ரவவ்ரே குணஸங்க்ரஹேச்சயா ॥ ௨௬ ॥
அதாபஜே த்வாகிலபூருஷோத்தமம்
குணாலயம் பத்மகரேவ லாலஸஃ ।
அப்யாவயோரேகபதிஸ்ப்ரு'தோஃ கலி-
ர்ந ஸ்யாத்க்ரு'தத்வச்சரணைகதாநயோஃ ॥ ௨௭ ॥
குணாலயம் பத்மகரேவ லாலஸஃ ।
அப்யாவயோரேகபதிஸ்ப்ரு'தோஃ கலி-
ர்ந ஸ்யாத்க்ரு'தத்வச்சரணைகதாநயோஃ ॥ ௨௭ ॥
ஜகஜ்ஜநந்யாம் ஜகதீஶ வைஶஸம்
ஸ்யாதேவ யத்கர்மணி நஃ ஸமீஹிதம் ।
கரோஷி பல்க்வப்யுரு தீநவத்ஸலஃ
ஸ்வ ஏவ திஷ்ண்யே'பிரதஸ்ய கிம் தயா ॥ ௨௮ ॥
ஸ்யாதேவ யத்கர்மணி நஃ ஸமீஹிதம் ।
கரோஷி பல்க்வப்யுரு தீநவத்ஸலஃ
ஸ்வ ஏவ திஷ்ண்யே'பிரதஸ்ய கிம் தயா ॥ ௨௮ ॥
பஜந்த்யத த்வாமத ஏவ ஸாதவோ
வ்யுதஸ்தமாயாகுணவிப்ரமோதயம் ।
பவத்பதாநுஸ்மரணாத்ரு'தே ஸதாம்
நிமித்தமந்யத்பகவந்ந வித்மஹே ॥ ௨௯ ॥
வ்யுதஸ்தமாயாகுணவிப்ரமோதயம் ।
பவத்பதாநுஸ்மரணாத்ரு'தே ஸதாம்
நிமித்தமந்யத்பகவந்ந வித்மஹே ॥ ௨௯ ॥
மந்யே கிரம் தே ஜகதாம் விமோஹிநீம்
வரம் வ்ரு'ணீஷ்வேதி பஜந்தமாத்த யத் ।
வாசா நு தந்த்யா யதி தே ஜநோ'ஸிதஃ
கதம் புநஃ கர்ம கரோதி மோஹிதஃ ॥ ௩௦ ॥
வரம் வ்ரு'ணீஷ்வேதி பஜந்தமாத்த யத் ।
வாசா நு தந்த்யா யதி தே ஜநோ'ஸிதஃ
கதம் புநஃ கர்ம கரோதி மோஹிதஃ ॥ ௩௦ ॥
த்வந்மாயயாத்தா ஜந ஈஶ கண்டிதோ
யதந்யதாஶாஸ்த ரு'தாத்மநோ'புதஃ ।
யதா சரேத் பாலஹிதம் பிதா ஸ்வயம்
ததா த்வமேவார்ஹஸி நஃ ஸமீஹிதும் ॥ ௩௧ ॥
யதந்யதாஶாஸ்த ரு'தாத்மநோ'புதஃ ।
யதா சரேத் பாலஹிதம் பிதா ஸ்வயம்
ததா த்வமேவார்ஹஸி நஃ ஸமீஹிதும் ॥ ௩௧ ॥
மைத்ரேய உவாச
இத்யாதிராஜேந நுதஃ ஸ விஶ்வத்ரு'க்
தமாஹ ராஜந்மயி பக்திரஸ்து தே ।
திஷ்ட்யேத்ரு'ஶீ தீர்மயி தே க்ரு'தா யயா
மாயாம் மதீயாம் தரதி ஸ்ம துஸ்த்யஜாம் ॥ ௩௨ ॥
இத்யாதிராஜேந நுதஃ ஸ விஶ்வத்ரு'க்
தமாஹ ராஜந்மயி பக்திரஸ்து தே ।
திஷ்ட்யேத்ரு'ஶீ தீர்மயி தே க்ரு'தா யயா
மாயாம் மதீயாம் தரதி ஸ்ம துஸ்த்யஜாம் ॥ ௩௨ ॥
தத்த்வம் குரு மயாதிஷ்டமப்ரமத்தஃ ப்ரஜாபதே ।
மதாதேஶகரோ லோகஃ ஸர்வத்ராப்நோதி ஶோபநம் ॥ ௩௩ ॥
மதாதேஶகரோ லோகஃ ஸர்வத்ராப்நோதி ஶோபநம் ॥ ௩௩ ॥
மைத்ரேய உவாச
இதி வைந்யஸ்ய ராஜர்ஷேஃ ப்ரதிநந்த்யார்தவத்வசஃ ।
பூஜிதோ'நுக்ரு'ஹீத்வைநம் கந்தும் சக்ரே'ச்யுதோ மதிம் ॥ ௩௪ ॥
இதி வைந்யஸ்ய ராஜர்ஷேஃ ப்ரதிநந்த்யார்தவத்வசஃ ।
பூஜிதோ'நுக்ரு'ஹீத்வைநம் கந்தும் சக்ரே'ச்யுதோ மதிம் ॥ ௩௪ ॥
தேவர்ஷிபித்ரு'கந்தர்வஸித்தசாரணபந்நகாஃ ।
கிந்நராப்ஸரஸோ மர்த்யாஃ ககா பூதாந்யநேகஶஃ ॥ ௩௫ ॥
கிந்நராப்ஸரஸோ மர்த்யாஃ ககா பூதாந்யநேகஶஃ ॥ ௩௫ ॥
யஜ்ஞேஶ்வரதியா ராஜ்ஞா வாக்வித்தாஞ்ஜலிபக்திதஃ ।
ஸபாஜிதா யயுஃ ஸர்வே வைகுண்டாநுகதாஸ்ததஃ ॥ ௩௬ ॥
ஸபாஜிதா யயுஃ ஸர்வே வைகுண்டாநுகதாஸ்ததஃ ॥ ௩௬ ॥
பகவாநபி ராஜர்ஷேஃ ஸோபாத்யாயஸ்ய சாச்யுதஃ ।
ஹரந்நிவ மநோ'முஷ்ய ஸ்வதாம ப்ரத்யபத்யத ॥ ௩௭ ॥
ஹரந்நிவ மநோ'முஷ்ய ஸ்வதாம ப்ரத்யபத்யத ॥ ௩௭ ॥
அத்ரு'ஷ்டாய நமஸ்க்ரு'த்ய ந்ரு'பஃ ஸந்தர்ஶிதாத்மநே ।
அவ்யக்தாய ச தேவாநாம் தேவாய ஸ்வபுரம் யயௌ ॥ ௩௮ ॥
அவ்யக்தாய ச தேவாநாம் தேவாய ஸ்வபுரம் யயௌ ॥ ௩௮ ॥