மைத்ரேய உவாச
த்ரு'ஷ்ட்வாத்மாநம் ப்ரவயஸமேகதா வைந்ய ஆத்மவாந் ।
ஆத்மநா வர்திதாஶேஷஸ்வாநுஸர்கஃ ப்ரஜாபதிஃ ॥ ௧ ॥
த்ரு'ஷ்ட்வாத்மாநம் ப்ரவயஸமேகதா வைந்ய ஆத்மவாந் ।
ஆத்மநா வர்திதாஶேஷஸ்வாநுஸர்கஃ ப்ரஜாபதிஃ ॥ ௧ ॥
ஜகதஸ்தஸ்துஷஶ்சாபி வ்ரு'த்திதோ தர்மப்ரு'த்ஸதாம் ।
நிஷ்பாதிதேஶ்வராதேஶோ யதர்தமிஹ ஜஜ்ஞிவாந் ॥ ௨ ॥
நிஷ்பாதிதேஶ்வராதேஶோ யதர்தமிஹ ஜஜ்ஞிவாந் ॥ ௨ ॥
ஆத்மஜேஷ்வாத்மஜாம் ந்யஸ்ய விரஹாத்ருததீமிவ ।
ப்ரஜாஸு விமநஃஸ்வேகஃ ஸதாரோ'காத்தபோவநம் ॥ ௩ ॥
ப்ரஜாஸு விமநஃஸ்வேகஃ ஸதாரோ'காத்தபோவநம் ॥ ௩ ॥
தத்ராப்யதாப்யநியமோ வைகாநஸஸுஸம்மதே ।
ஆரப்த உக்ரதபஸி யதா ஸ்வவிஜயே புரா ॥ ௪ ॥
ஆரப்த உக்ரதபஸி யதா ஸ்வவிஜயே புரா ॥ ௪ ॥
கந்தமூலபலாஹாரஃ ஶுஷ்கபர்ணாஶநஃ க்வசித் ।
அப்பக்ஷஃ கதிசித்பக்ஷாந் வாயுபக்ஷஸ்ததஃ பரம் ॥ ௫ ॥
அப்பக்ஷஃ கதிசித்பக்ஷாந் வாயுபக்ஷஸ்ததஃ பரம் ॥ ௫ ॥
க்ரீஷ்மே பஞ்சதபா வீரோ வர்ஷாஸ்வாஸாரஷாண்முநிஃ ।
ஆகண்டமக்நஃ ஶிஶிரே உதகே ஸ்தண்டிலேஶயஃ ॥ ௬ ॥
ஆகண்டமக்நஃ ஶிஶிரே உதகே ஸ்தண்டிலேஶயஃ ॥ ௬ ॥
திதிக்ஷுர்யதவாக்தாந்த ஊர்த்வரேதா ஜிதாநிலஃ ।
ஆரிராதயிஷுஃ க்ரு'ஷ்ணமசரத்தப உத்தமம் ॥ ௭ ॥
ஆரிராதயிஷுஃ க்ரு'ஷ்ணமசரத்தப உத்தமம் ॥ ௭ ॥
தேந க்ரமாநுஸித்தேந த்வஸ்தகர்மமலாஶயஃ ।
ப்ராணாயாமைஃ ஸந்நிருத்தஷட்வர்கஶ்சிந்நபந்தநஃ ॥ ௮ ॥
ப்ராணாயாமைஃ ஸந்நிருத்தஷட்வர்கஶ்சிந்நபந்தநஃ ॥ ௮ ॥
ஸநத்குமாரோ பகவாந் யதாஹாத்யாத்மிகம் பரம் ।
யோகம் தேநைவ புருஷமபஜத்புருஷர்ஷபஃ ॥ ௯ ॥
யோகம் தேநைவ புருஷமபஜத்புருஷர்ஷபஃ ॥ ௯ ॥
பகவத்தர்மிணஃ ஸாதோஃ ஶ்ரத்தயா யததஃ ஸதா ।
பக்திர்பகவதி ப்ரஹ்மண்யநந்யவிஷயாபவத் ॥ ௧௦ ॥
பக்திர்பகவதி ப்ரஹ்மண்யநந்யவிஷயாபவத் ॥ ௧௦ ॥
தஸ்யாநயா பகவதஃ பரிகர்மஶுத்த
ஸத்த்வாத்மநஸ்ததநுஸம்ஸ்மரணாநுபூர்த்யா ।
ஜ்ஞாநம் விரக்திமதபூந்நிஶிதேந யேந
சிச்சேத ஸம்ஶயபதம் நிஜஜீவகோஶம் ॥ ௧௧ ॥
ஸத்த்வாத்மநஸ்ததநுஸம்ஸ்மரணாநுபூர்த்யா ।
ஜ்ஞாநம் விரக்திமதபூந்நிஶிதேந யேந
சிச்சேத ஸம்ஶயபதம் நிஜஜீவகோஶம் ॥ ௧௧ ॥
சிந்நாந்யதீரதிகதாத்மகதிர்நிரீஹ-
ஸ்தத்தத்யஜே'ச்சிநதிதம் வயுநேந யேந ।
தாவந்ந யோககதிபிர்யதிரப்ரமத்தோ
யாவத்கதாக்ரஜகதாஸு ரதிம் ந குர்யாத் ॥ ௧௨ ॥
ஸ்தத்தத்யஜே'ச்சிநதிதம் வயுநேந யேந ।
தாவந்ந யோககதிபிர்யதிரப்ரமத்தோ
யாவத்கதாக்ரஜகதாஸு ரதிம் ந குர்யாத் ॥ ௧௨ ॥
ஏவம் ஸ வீரப்ரவரஃ ஸம்யோஜ்யாத்மாநமாத்மநி ।
ப்ரஹ்மபூதோ த்ரு'டம் காலே தத்யாஜ ஸ்வம் கலேவரம் ॥ ௧௩ ॥
ப்ரஹ்மபூதோ த்ரு'டம் காலே தத்யாஜ ஸ்வம் கலேவரம் ॥ ௧௩ ॥
ஸம்பீட்ய பாயும் பார்ஷ்ணிப்யாம் வாயுமுத்ஸாரயஞ்சநைஃ ।
நாப்யாம் கோஷ்டேஷ்வவஸ்தாப்ய ஹ்ரு'துரஃகண்டஶீர்ஷணி ॥ ௧௪ ॥
நாப்யாம் கோஷ்டேஷ்வவஸ்தாப்ய ஹ்ரு'துரஃகண்டஶீர்ஷணி ॥ ௧௪ ॥
உத்ஸர்பயம்ஸ்து தம் மூர்த்நி க்ரமேணாவேஶ்ய நிஃஸ்ப்ரு'ஹஃ ।
வாயும் வாயௌ க்ஷிதௌ காயம் தேஜஸ்தேஜஸ்யயூயுஜத் ॥ ௧௫ ॥
வாயும் வாயௌ க்ஷிதௌ காயம் தேஜஸ்தேஜஸ்யயூயுஜத் ॥ ௧௫ ॥
காந்யாகாஶே த்ரவம் தோயே யதாஸ்தாநம் விபாகஶஃ ।
க்ஷிதிமம்பஸி தத்தேஜஸ்யதோ வாயௌ நபஸ்யமும் ॥ ௧௬ ॥
க்ஷிதிமம்பஸி தத்தேஜஸ்யதோ வாயௌ நபஸ்யமும் ॥ ௧௬ ॥
இந்த்ரியேஷு மநஸ்தாநி தந்மாத்ரேஷு யதோத்பவம் ।
பூதாதிநாமூந்யுத்க்ரு'ஷ்ய மஹத்யாத்மநி ஸந்ததே ॥ ௧௭ ॥
பூதாதிநாமூந்யுத்க்ரு'ஷ்ய மஹத்யாத்மநி ஸந்ததே ॥ ௧௭ ॥
தம் ஸர்வகுணவிந்யாஸம் ஜீவே மாயாமயே ந்யதாத் ।
தம் சாநுஶயமாத்மஸ்தமஸாவநுஶயீ புமாந் ।
ஜ்ஞாநவைராக்யவீர்யேண ஸ்வரூபஸ்தோ'ஜஹாத்ப்ரபுஃ ॥ ௧௮ ॥
தம் சாநுஶயமாத்மஸ்தமஸாவநுஶயீ புமாந் ।
ஜ்ஞாநவைராக்யவீர்யேண ஸ்வரூபஸ்தோ'ஜஹாத்ப்ரபுஃ ॥ ௧௮ ॥
அர்சிர்நாம மஹாராஜ்ஞீ தத்பத்ந்யநுகதா வநம் ।
ஸுகுமார்யததர்ஹா ச யத்பத்ப்யாம் ஸ்பர்ஶநம் புவஃ ॥ ௧௯ ॥
ஸுகுமார்யததர்ஹா ச யத்பத்ப்யாம் ஸ்பர்ஶநம் புவஃ ॥ ௧௯ ॥
அதீவ பர்துர்வ்ரததர்மநிஷ்டயா
ஶுஶ்ரூஷயா சார்ஷதேஹயாத்ரயா ।
நாவிந்ததார்திம் பரிகர்ஶிதாபி ஸா
ப்ரேயஸ்கரஸ்பர்ஶநமாநநிர்வ்ரு'திஃ ॥ ௨௦ ॥
ஶுஶ்ரூஷயா சார்ஷதேஹயாத்ரயா ।
நாவிந்ததார்திம் பரிகர்ஶிதாபி ஸா
ப்ரேயஸ்கரஸ்பர்ஶநமாநநிர்வ்ரு'திஃ ॥ ௨௦ ॥
தேஹம் விபந்நாகிலசேதநாதிகம்
பத்யுஃ ப்ரு'திவ்யா தயிதஸ்ய சாத்மநஃ ।
ஆலக்ஷ்ய கிஞ்சிச்ச விலப்ய ஸா ஸதீ
சிதாமதாரோபயதத்ரிஸாநுநி ॥ ௨௧ ॥
பத்யுஃ ப்ரு'திவ்யா தயிதஸ்ய சாத்மநஃ ।
ஆலக்ஷ்ய கிஞ்சிச்ச விலப்ய ஸா ஸதீ
சிதாமதாரோபயதத்ரிஸாநுநி ॥ ௨௧ ॥
விதாய க்ரு'த்யம் ஹ்ரதிநீஜலாப்லுதா
தத்த்வோதகம் பர்துருதாரகர்மணஃ ।
நத்வா திவிஸ்தாம்ஸ்த்ரிதஶாம்ஸ்த்ரிஃ பரீத்ய
விவேஶ வஹ்நிம் த்யாயதீ பர்த்ரு'பாதௌ ॥ ௨௨ ॥
தத்த்வோதகம் பர்துருதாரகர்மணஃ ।
நத்வா திவிஸ்தாம்ஸ்த்ரிதஶாம்ஸ்த்ரிஃ பரீத்ய
விவேஶ வஹ்நிம் த்யாயதீ பர்த்ரு'பாதௌ ॥ ௨௨ ॥
விலோக்யாநுகதாம் ஸாத்வீம் ப்ரு'தும் வீரவரம் பதிம் ।
துஷ்டுவுர்வரதா தேவைர்தேவபத்ந்யஃ ஸஹஸ்ரஶஃ ॥ ௨௩ ॥
துஷ்டுவுர்வரதா தேவைர்தேவபத்ந்யஃ ஸஹஸ்ரஶஃ ॥ ௨௩ ॥
குர்வத்யஃ குஸுமாஸாரம் தஸ்மிந்மந்தரஸாநுநி ।
நதத்ஸ்வமரதூர்யேஷு க்ரு'ணந்தி ஸ்ம பரஸ்பரம் ॥ ௨௪ ॥
நதத்ஸ்வமரதூர்யேஷு க்ரு'ணந்தி ஸ்ம பரஸ்பரம் ॥ ௨௪ ॥
தேவ்ய ஊசுஃ
அஹோ இயம் வதூர்தந்யா யா சைவம் பூபுஜாம் பதிம் ।
ஸர்வாத்மநா பதிம் பேஜே யஜ்ஞேஶம் ஶ்ரீர்வதூரிவ ॥ ௨௫ ॥
அஹோ இயம் வதூர்தந்யா யா சைவம் பூபுஜாம் பதிம் ।
ஸர்வாத்மநா பதிம் பேஜே யஜ்ஞேஶம் ஶ்ரீர்வதூரிவ ॥ ௨௫ ॥
ஸைஷா நூநம் வ்ரஜத்யூர்த்வமநு வைந்யம் பதிம் ஸதீ ।
பஶ்யதாஸ்மாநதீத்யார்சிர்துர்விபாவ்யேந கர்மணா ॥ ௨௬ ॥
பஶ்யதாஸ்மாநதீத்யார்சிர்துர்விபாவ்யேந கர்மணா ॥ ௨௬ ॥
தேஷாம் துராபம் கிம் த்வந்யந்மர்த்யாநாம் பகவத்பதம் ।
புவி லோலாயுஷோ யே வை நைஷ்கர்ம்யம் ஸாதயந்த்யுத ॥ ௨௭ ॥
புவி லோலாயுஷோ யே வை நைஷ்கர்ம்யம் ஸாதயந்த்யுத ॥ ௨௭ ॥
ஸ வஞ்சிதோ பதாத்மத்ருக் க்ரு'ச்ச்ரேண மஹதா புவி ।
லப்த்வாபவர்க்யம் மாநுஷ்யம் விஷயேஷு விஷஜ்ஜதே ॥ ௨௮ ॥
லப்த்வாபவர்க்யம் மாநுஷ்யம் விஷயேஷு விஷஜ்ஜதே ॥ ௨௮ ॥
மைத்ரேய உவாச
ஸ்துவதீஷ்வமரஸ்த்ரீஷு பதிலோகம் கதா வதூஃ ।
யம் வா ஆத்மவிதாம் துர்யோ வைந்யஃ ப்ராபாச்யுதாஶ்ரயஃ ॥ ௨௯ ॥
ஸ்துவதீஷ்வமரஸ்த்ரீஷு பதிலோகம் கதா வதூஃ ।
யம் வா ஆத்மவிதாம் துர்யோ வைந்யஃ ப்ராபாச்யுதாஶ்ரயஃ ॥ ௨௯ ॥
இத்தம்பூதாநுபாவோ'ஸௌ ப்ரு'துஃ ஸ பகவத்தமஃ ।
கீர்திதம் தஸ்ய சரிதமுத்தாமசரிதஸ்ய தே ॥ ௩௦ ॥
கீர்திதம் தஸ்ய சரிதமுத்தாமசரிதஸ்ய தே ॥ ௩௦ ॥
ய இதம் ஸுமஹத்புண்யம் ஶ்ரத்தயாவஹிதஃ படேத் ।
ஶ்ராவயேச்ச்ரு'ணுயாத்வாபி ஸ ப்ரு'தோஃ பதவீமியாத் ॥ ௩௧ ॥
ஶ்ராவயேச்ச்ரு'ணுயாத்வாபி ஸ ப்ரு'தோஃ பதவீமியாத் ॥ ௩௧ ॥
ப்ராஹ்மணோ ப்ரஹ்மவர்சஸ்வீ ராஜந்யோ ஜகதீபதிஃ ।
வைஶ்யஃ படந் விட்பதிஃ ஸ்யாச்சூத்ரஃ ஸத்தமதாமியாத் ॥ ௩௨ ॥
வைஶ்யஃ படந் விட்பதிஃ ஸ்யாச்சூத்ரஃ ஸத்தமதாமியாத் ॥ ௩௨ ॥
த்ரிஃ க்ரு'த்வ இதமாகர்ண்ய நரோ நார்யதவாத்ரு'தா ।
அப்ரஜஃ ஸுப்ரஜதமோ நிர்தநோ தநவத்தமஃ ॥ ௩௩ ॥
அப்ரஜஃ ஸுப்ரஜதமோ நிர்தநோ தநவத்தமஃ ॥ ௩௩ ॥
அஸ்பஷ்டகீர்திஃ ஸுயஶா மூர்கோ பவதி பண்டிதஃ ।
இதம் ஸ்வஸ்த்யயநம் பும்ஸாமமங்கல்யநிவாரணம் ॥ ௩௪ ॥
இதம் ஸ்வஸ்த்யயநம் பும்ஸாமமங்கல்யநிவாரணம் ॥ ௩௪ ॥
தந்யம் யஶஸ்யமாயுஷ்யம் ஸ்வர்க்யம் கலிமலாபஹம் ।
தர்மார்தகாமமோக்ஷாணாம் ஸம்யக்ஸித்திமபீப்ஸுபிஃ ।
ஶ்ரத்தயைததநுஶ்ராவ்யம் சதுர்ணாம் காரணம் பரம் ॥ ௩௫ ॥
தர்மார்தகாமமோக்ஷாணாம் ஸம்யக்ஸித்திமபீப்ஸுபிஃ ।
ஶ்ரத்தயைததநுஶ்ராவ்யம் சதுர்ணாம் காரணம் பரம் ॥ ௩௫ ॥
விஜயாபிமுகோ ராஜா ஶ்ருத்வைததபியாதி யாந் ।
பலிம் தஸ்மை ஹரந்த்யக்ரே ராஜாநஃ ப்ரு'தவே யதா ॥ ௩௬ ॥
பலிம் தஸ்மை ஹரந்த்யக்ரே ராஜாநஃ ப்ரு'தவே யதா ॥ ௩௬ ॥
முக்தாந்யஸங்கோ பகவத்யமலாம் பக்திமுத்வஹந் ।
வைந்யஸ்ய சரிதம் புண்யம் ஶ்ரு'ணுயாச்ச்ராவயேத்படேத் ॥ ௩௭ ॥
வைந்யஸ்ய சரிதம் புண்யம் ஶ்ரு'ணுயாச்ச்ராவயேத்படேத் ॥ ௩௭ ॥
வைசித்ரவீர்யாபிஹிதம் மஹந்மாஹாத்ம்யஸூசகம் ।
அஸ்மிந் க்ரு'தமதிமர்த்யம் பார்தவீம் கதிமாப்நுயாத் ॥ ௩௮ ॥
அஸ்மிந் க்ரு'தமதிமர்த்யம் பார்தவீம் கதிமாப்நுயாத் ॥ ௩௮ ॥
அநுதிநமிதமாதரேண ஶ்ரு'ண்வந்
ப்ரு'துசரிதம் ப்ரதயந் விமுக்தஸங்கஃ ।
பகவதி பவஸிந்துபோதபாதே
ஸ ச நிபுணாம் லபதே ரதிம் மநுஷ்யஃ ॥ ௩௯ ॥
ப்ரு'துசரிதம் ப்ரதயந் விமுக்தஸங்கஃ ।
பகவதி பவஸிந்துபோதபாதே
ஸ ச நிபுணாம் லபதே ரதிம் மநுஷ்யஃ ॥ ௩௯ ॥