নাৰদ উৱাচ
স একদা মহেষ্ৱাসো ৰথং পঞ্চাশ্ৱমাশুগম্ ।
দ্ৱীষং দ্ৱিচক্ৰমেকাক্ষং ত্ৰিৱেণুং পঞ্চবন্ধুৰম্ ॥ ১ ॥
স একদা মহেষ্ৱাসো ৰথং পঞ্চাশ্ৱমাশুগম্ ।
দ্ৱীষং দ্ৱিচক্ৰমেকাক্ষং ত্ৰিৱেণুং পঞ্চবন্ধুৰম্ ॥ ১ ॥
একৰশ্ম্যেকদমনমেকনীডং দ্ৱিকূবৰম্ ।
পঞ্চপ্ৰহৰণং সপ্তৱৰূথং পঞ্চৱিক্ৰমম্ ॥ ২ ॥
পঞ্চপ্ৰহৰণং সপ্তৱৰূথং পঞ্চৱিক্ৰমম্ ॥ ২ ॥
হৈমোপস্কৰমাৰুহ্য স্ৱৰ্ণৱৰ্মাক্ষযেষুধিঃ ।
একাদশচমূনাথঃ পঞ্চপ্ৰস্থমগাদ্ৱনম্ ॥ ৩ ॥
একাদশচমূনাথঃ পঞ্চপ্ৰস্থমগাদ্ৱনম্ ॥ ৩ ॥
চচাৰ মৃগযাং তত্ৰ দৃপ্ত আত্তেষুকাৰ্মুকঃ ।
ৱিহায জাযামতদৰ্হাং মৃগৱ্যসনলালসঃ ॥ ৪ ॥
ৱিহায জাযামতদৰ্হাং মৃগৱ্যসনলালসঃ ॥ ৪ ॥
আসুৰীং ৱৃত্তিমাশ্ৰিত্য ঘোৰাত্মা নিৰনুগ্ৰহঃ ।
ন্যহনন্নিশিতৈৰ্বাণৈৰ্ৱনেষু ৱনগোচৰান্ ॥ ৫ ॥
ন্যহনন্নিশিতৈৰ্বাণৈৰ্ৱনেষু ৱনগোচৰান্ ॥ ৫ ॥
তীৰ্থেষু প্ৰতিদৃষ্টেষু ৰাজা মেধ্যান্ পশূন্ ৱনে ।
যাৱদৰ্থমলং লুব্ধো হন্যাদিতি নিযম্যতে ॥ ৬ ॥
যাৱদৰ্থমলং লুব্ধো হন্যাদিতি নিযম্যতে ॥ ৬ ॥
য এৱং কৰ্ম নিযতং ৱিদ্ৱান্ কুৰ্ৱীত মানৱঃ ।
কৰ্মণা তেন ৰাজেন্দ্ৰ জ্ঞানেন ন স লিপ্যতে ॥ ৭ ॥
কৰ্মণা তেন ৰাজেন্দ্ৰ জ্ঞানেন ন স লিপ্যতে ॥ ৭ ॥
অন্যথা কৰ্ম কুৰ্ৱাণো মানাৰূঢো নিবধ্যতে ।
গুণপ্ৰৱাহপতিতো নষ্টপ্ৰজ্ঞো ৱ্ৰজত্যধঃ ॥ ৮ ॥
গুণপ্ৰৱাহপতিতো নষ্টপ্ৰজ্ঞো ৱ্ৰজত্যধঃ ॥ ৮ ॥
তত্ৰ নিৰ্ভিন্নগাত্ৰাণাং চিত্ৰৱাজৈঃ শিলীমুখৈঃ ।
ৱিপ্লৱোঽভূদ্দুঃখিতানাং দুঃসহঃ কৰুণাত্মনাম্ ॥ ৯ ॥
ৱিপ্লৱোঽভূদ্দুঃখিতানাং দুঃসহঃ কৰুণাত্মনাম্ ॥ ৯ ॥
শশান্ ৱৰাহান্ মহিষান্ গৱযান্ ৰুৰুশল্যকান্ ।
মেধ্যানন্যাংশ্চ ৱিৱিধান্ ৱিনিঘ্নন্ শ্ৰমমধ্যগাত্ ॥ ১০ ॥
মেধ্যানন্যাংশ্চ ৱিৱিধান্ ৱিনিঘ্নন্ শ্ৰমমধ্যগাত্ ॥ ১০ ॥
ততঃ ক্ষুত্তৃট্পৰিশ্ৰান্তো নিৱৃত্তো গৃহমেযিৱান্ ।
কৃতস্নানোচিতাহাৰঃ সংৱিৱেশ গতক্লমঃ ॥ ১১ ॥
কৃতস্নানোচিতাহাৰঃ সংৱিৱেশ গতক্লমঃ ॥ ১১ ॥
আত্মানমৰ্হযাং চক্ৰে ধূপালেপস্ৰগাদিভিঃ ।
সাধ্ৱলঙ্কৃতসৰ্ৱাঙ্গো মহিষ্যামাদধে মনঃ ॥ ১২ ॥
সাধ্ৱলঙ্কৃতসৰ্ৱাঙ্গো মহিষ্যামাদধে মনঃ ॥ ১২ ॥
তৃপ্তো হৃষ্টঃ সুদৃপ্তশ্চ কন্দৰ্পাকৃষ্টমানসঃ ।
ন ৱ্যচষ্ট ৱৰাৰোহাং গৃহিণীং গৃহমেধিনীম্ ॥ ১৩ ॥
ন ৱ্যচষ্ট ৱৰাৰোহাং গৃহিণীং গৃহমেধিনীম্ ॥ ১৩ ॥
অন্তঃপুৰস্ত্ৰিযোঽপৃচ্ছদ্ৱিমনা ইৱ ৱেদিষত্ ।
অপি ৱঃ কুশলং ৰামাঃ সেশ্ৱৰীণাং যথা পুৰা ॥ ১৪ ॥
অপি ৱঃ কুশলং ৰামাঃ সেশ্ৱৰীণাং যথা পুৰা ॥ ১৪ ॥
ন তথৈতৰ্হি ৰোচন্তে গৃহেষু গৃহসম্পদঃ ।
যদি ন স্যাদ্গৃহে মাতা পত্নী ৱা পতিদেৱতা ।
ৱ্যঙ্গে ৰথ ইৱ প্ৰাজ্ঞঃ কো নামাসীত দীনৱত্ ॥ ১৫ ॥
যদি ন স্যাদ্গৃহে মাতা পত্নী ৱা পতিদেৱতা ।
ৱ্যঙ্গে ৰথ ইৱ প্ৰাজ্ঞঃ কো নামাসীত দীনৱত্ ॥ ১৫ ॥
ক্ৱ ৱৰ্ততে সা ললনা মজ্জন্তং ৱ্যসনাৰ্ণৱে ।
যা মামুদ্ধৰতে প্ৰজ্ঞাং দীপযন্তী পদে পদে ॥ ১৬ ॥
যা মামুদ্ধৰতে প্ৰজ্ঞাং দীপযন্তী পদে পদে ॥ ১৬ ॥
ৰামা ঊচুঃ
নৰনাথ ন জানীমস্ত্ৱত্প্ৰিযা যদ্ৱযৱস্যতি ।
ভূতলে নিৰৱস্তাৰে শযানাং পশ্য শত্ৰুহন্ ॥ ১৭ ॥
নৰনাথ ন জানীমস্ত্ৱত্প্ৰিযা যদ্ৱযৱস্যতি ।
ভূতলে নিৰৱস্তাৰে শযানাং পশ্য শত্ৰুহন্ ॥ ১৭ ॥
নাৰদ উৱাচ
পুৰঞ্জনঃ স্ৱমহিষীং নিৰীক্ষ্যাৱধুতাং ভুৱি ।
তত্সঙ্গোন্মথিতজ্ঞানো ৱৈক্লৱ্যং পৰমং যযৌ ॥ ১৮ ॥
পুৰঞ্জনঃ স্ৱমহিষীং নিৰীক্ষ্যাৱধুতাং ভুৱি ।
তত্সঙ্গোন্মথিতজ্ঞানো ৱৈক্লৱ্যং পৰমং যযৌ ॥ ১৮ ॥
সান্ত্ৱযন্ শ্লক্ষ্ণযা ৱাচা হৃদযেন ৱিদূযতা ।
প্ৰেযস্যাঃ স্নেহসংৰম্ভলিঙ্গমাত্মনি নাভ্যগাত্ ॥ ১৯ ॥
প্ৰেযস্যাঃ স্নেহসংৰম্ভলিঙ্গমাত্মনি নাভ্যগাত্ ॥ ১৯ ॥
অনুনিন্যেঽথ শনকৈৰ্ৱীৰোঽনুনযকোৱিদঃ ।
পস্পৰ্শ পাদযুগলমাহ চোত্সঙ্গলালিতাম্ ॥ ২০ ॥
পস্পৰ্শ পাদযুগলমাহ চোত্সঙ্গলালিতাম্ ॥ ২০ ॥
পুৰঞ্জন উৱাচ
নূনং ত্ৱকৃতপুণ্যাস্তে ভৃত্যা যেষ্ৱীশ্ৱৰাঃ শুভে ।
কৃতাগঃস্ৱাত্মসাত্কৃত্ৱা শিক্ষাদণ্ডং ন যুঞ্জতে ॥ ২১ ॥
নূনং ত্ৱকৃতপুণ্যাস্তে ভৃত্যা যেষ্ৱীশ্ৱৰাঃ শুভে ।
কৃতাগঃস্ৱাত্মসাত্কৃত্ৱা শিক্ষাদণ্ডং ন যুঞ্জতে ॥ ২১ ॥
পৰমোঽনুগ্ৰহো দণ্ডো ভৃত্যেষু প্ৰভুণাৰ্পিতঃ ।
বালো ন ৱেদ তত্তন্ৱি বন্ধুকৃত্যমমৰ্ষণঃ ॥ ২২ ॥
বালো ন ৱেদ তত্তন্ৱি বন্ধুকৃত্যমমৰ্ষণঃ ॥ ২২ ॥
সা ত্ৱং মুখং সুদতি সুভ্ৰ্ৱনুৰাগভাৰ
ৱ্ৰীডাৱিলম্বৱিলসদ্ধসিতাৱলোকম্ ।
নীলালকালিভিৰুপস্কৃতমুন্নসং নঃ
স্ৱানাং প্ৰদৰ্শয মনস্ৱিনি ৱল্গুৱাক্যম্ ॥ ২৩ ॥
ৱ্ৰীডাৱিলম্বৱিলসদ্ধসিতাৱলোকম্ ।
নীলালকালিভিৰুপস্কৃতমুন্নসং নঃ
স্ৱানাং প্ৰদৰ্শয মনস্ৱিনি ৱল্গুৱাক্যম্ ॥ ২৩ ॥
তস্মিন্দধে দমমহং তৱ ৱীৰপত্নি
যোঽন্যত্ৰ ভূসুৰকুলাত্কৃতকিল্বিষস্তম্ ।
পশ্যে ন ৱীতভযমুন্মুদিতং ত্ৰিলোক্যা-
মন্যত্ৰ ৱৈ মুৰৰিপোৰিতৰত্ৰ দাসাত্ ॥ ২৪ ॥
যোঽন্যত্ৰ ভূসুৰকুলাত্কৃতকিল্বিষস্তম্ ।
পশ্যে ন ৱীতভযমুন্মুদিতং ত্ৰিলোক্যা-
মন্যত্ৰ ৱৈ মুৰৰিপোৰিতৰত্ৰ দাসাত্ ॥ ২৪ ॥
ৱক্ত্ৰং ন তে ৱিতিলকং মলিনং ৱিহৰ্ষং
সংৰম্ভভীমমৱিমৃষ্টমপেতৰাগম্ ।
পশ্যে স্তনাৱপি শুচোপহতৌ সুজাতৌ
বিম্বাধৰং ৱিগতকুঙ্কুমপঙ্কৰাগম্ ॥ ২৫ ॥
সংৰম্ভভীমমৱিমৃষ্টমপেতৰাগম্ ।
পশ্যে স্তনাৱপি শুচোপহতৌ সুজাতৌ
বিম্বাধৰং ৱিগতকুঙ্কুমপঙ্কৰাগম্ ॥ ২৫ ॥
তন্মে প্ৰসীদ সুহৃদঃ কৃতকিল্বিষস্য
স্ৱৈৰং গতস্য মৃগযাং ৱ্যসনাতুৰস্য ।
কা দেৱৰং ৱশগতং কুসুমাস্ত্ৰৱেগ
ৱিস্ৰস্তপৌংস্নমুশতী ন ভজেত কৃত্যে ॥ ২৬ ॥
স্ৱৈৰং গতস্য মৃগযাং ৱ্যসনাতুৰস্য ।
কা দেৱৰং ৱশগতং কুসুমাস্ত্ৰৱেগ
ৱিস্ৰস্তপৌংস্নমুশতী ন ভজেত কৃত্যে ॥ ২৬ ॥