মৈত্ৰেয উৱাচ
সদা ৱিদ্ৱিষতোৰেৱং কালো ৱৈ ধ্ৰিযমাণযোঃ ।
জামাতুঃ শ্ৱশুৰস্যাপি সুমহানতিচক্ৰমে ॥ ১ ॥
সদা ৱিদ্ৱিষতোৰেৱং কালো ৱৈ ধ্ৰিযমাণযোঃ ।
জামাতুঃ শ্ৱশুৰস্যাপি সুমহানতিচক্ৰমে ॥ ১ ॥
যদাভিষিক্তো দক্ষস্তু ব্ৰহ্মণা পৰমেষ্ঠিনা ।
প্ৰজাপতীনাং সৰ্ৱেষামাধিপত্যে স্মযোঽভৱত্ ॥ ২ ॥
প্ৰজাপতীনাং সৰ্ৱেষামাধিপত্যে স্মযোঽভৱত্ ॥ ২ ॥
ইষ্ট্ৱা স ৱাজপেযেন ব্ৰহ্মিষ্ঠানভিভূয চ ।
বৃহস্পতিসৱং নাম সমাৰেভে ক্ৰতূত্তমম্ ॥ ৩ ॥
বৃহস্পতিসৱং নাম সমাৰেভে ক্ৰতূত্তমম্ ॥ ৩ ॥
তস্মিন্ব্ৰহ্মৰ্ষযঃ সৰ্ৱে দেৱৰ্ষিপিতৃদেৱতাঃ ।
আসন্ কৃতস্ৱস্ত্যযনাস্তত্পত্ন্যশ্চ সভৰ্তৃকাঃ ॥ ৪ ॥
আসন্ কৃতস্ৱস্ত্যযনাস্তত্পত্ন্যশ্চ সভৰ্তৃকাঃ ॥ ৪ ॥
তদুপশ্ৰুত্য নভসি খেচৰাণাং প্ৰজল্পতাম্ ।
সতী দাক্ষাযণী দেৱী পিতৃযজ্ঞমহোত্সৱম্ ॥ ৫ ॥
সতী দাক্ষাযণী দেৱী পিতৃযজ্ঞমহোত্সৱম্ ॥ ৫ ॥
ৱ্ৰজন্তীঃ সৰ্ৱতো দিগ্ভ্য উপদেৱৱৰস্ত্ৰিযঃ ।
ৱিমানযানাঃ সপ্ৰেষ্ঠা নিষ্ককণ্ঠীঃ সুৱাসসঃ ॥ ৬ ॥
ৱিমানযানাঃ সপ্ৰেষ্ঠা নিষ্ককণ্ঠীঃ সুৱাসসঃ ॥ ৬ ॥
দৃষ্ট্ৱা স্ৱনিলযাভ্যাশে লোলাক্ষীৰ্মৃষ্টকুণ্ডলাঃ ।
পতিং ভূতপতিং দেৱমৌত্সুক্যাদভ্যভাষত ॥ ৭ ॥
পতিং ভূতপতিং দেৱমৌত্সুক্যাদভ্যভাষত ॥ ৭ ॥
সত্যুৱাচ
প্ৰজাপতেস্তে শ্ৱশুৰস্য সাম্প্ৰতং
নিৰ্যাপিতো যজ্ঞমহোত্সৱঃ কিল ।
ৱযং চ তত্ৰাভিসৰাম ৱাম তে
যদ্যৰ্থিতামী ৱিবুধা ৱ্ৰজন্তি হি ॥ ৮ ॥
প্ৰজাপতেস্তে শ্ৱশুৰস্য সাম্প্ৰতং
নিৰ্যাপিতো যজ্ঞমহোত্সৱঃ কিল ।
ৱযং চ তত্ৰাভিসৰাম ৱাম তে
যদ্যৰ্থিতামী ৱিবুধা ৱ্ৰজন্তি হি ॥ ৮ ॥
তস্মিন্ভগিন্যো মম ভৰ্তৃভিঃ স্ৱকৈ-
ৰ্ধ্ৰুৱং গমিষ্যন্তি সুহৃদ্দিদৃক্ষৱঃ ।
অহং চ তস্মিন্ভৱতাভিকামযে
সহোপনীতং পৰিবৰ্হমৰ্হিতুম্ ॥ ৯ ॥
ৰ্ধ্ৰুৱং গমিষ্যন্তি সুহৃদ্দিদৃক্ষৱঃ ।
অহং চ তস্মিন্ভৱতাভিকামযে
সহোপনীতং পৰিবৰ্হমৰ্হিতুম্ ॥ ৯ ॥
তত্ৰ স্ৱসৃৰ্মে ননু ভৰ্তৃসম্মিতা
মাতৃষ্ৱসৃঃ ক্লিন্নধিযং চ মাতৰম্ ।
দ্ৰক্ষ্যে চিৰোত্কণ্ঠমনা মহৰ্ষিভি-
ৰুন্নীযমানং চ মৃডাধ্ৱৰধ্ৱজম্ ॥ ১০ ॥
মাতৃষ্ৱসৃঃ ক্লিন্নধিযং চ মাতৰম্ ।
দ্ৰক্ষ্যে চিৰোত্কণ্ঠমনা মহৰ্ষিভি-
ৰুন্নীযমানং চ মৃডাধ্ৱৰধ্ৱজম্ ॥ ১০ ॥
ত্ৱয্যেতদাশ্চৰ্যমজাত্মমাযযা
ৱিনিৰ্মিতং ভাতি গুণত্ৰযাত্মকম্ ।
তথাপ্যহং যোষিদতত্ত্ৱৱিচ্চ তে
দীনা দিদৃক্ষে ভৱ মে ভৱক্ষিতিম্ ॥ ১১ ॥
ৱিনিৰ্মিতং ভাতি গুণত্ৰযাত্মকম্ ।
তথাপ্যহং যোষিদতত্ত্ৱৱিচ্চ তে
দীনা দিদৃক্ষে ভৱ মে ভৱক্ষিতিম্ ॥ ১১ ॥
পশ্য প্ৰযান্তীৰভৱান্যযোষিতো
ঽপ্যলড্কৃতাঃ কান্তসখা ৱৰূথশঃ ।
যাসাং ৱ্ৰজদ্ভিঃ শিতিকণ্ঠ মণ্ডিতং
নভো ৱিমানৈঃ কলহংসপাণ্ডুভিঃ ॥ ১২ ॥
ঽপ্যলড্কৃতাঃ কান্তসখা ৱৰূথশঃ ।
যাসাং ৱ্ৰজদ্ভিঃ শিতিকণ্ঠ মণ্ডিতং
নভো ৱিমানৈঃ কলহংসপাণ্ডুভিঃ ॥ ১২ ॥
কথং সুতাযাঃ পিতৃগেহকৌতুকং
নিশম্য দেহঃ সুৰৱৰ্য নেঙ্গতে ।
অনাহুতা অপ্যভিযন্তি সৌহৃদং
ভৰ্তুৰ্গুৰোৰ্দেহকৃতশ্চ কেতনম্ ॥ ১৩ ॥
নিশম্য দেহঃ সুৰৱৰ্য নেঙ্গতে ।
অনাহুতা অপ্যভিযন্তি সৌহৃদং
ভৰ্তুৰ্গুৰোৰ্দেহকৃতশ্চ কেতনম্ ॥ ১৩ ॥
তন্মে প্ৰসীদেদমমৰ্ত্য ৱাঞ্ছিতং
কৰ্তুং ভৱান্কাৰুণিকো বতাৰ্হতি ।
ত্ৱযাত্মনোঽৰ্ধেঽহমদভ্ৰচক্ষুষা
নিৰূপিতা মানুগৃহাণ যাচিতঃ ॥ ১৪ ॥
কৰ্তুং ভৱান্কাৰুণিকো বতাৰ্হতি ।
ত্ৱযাত্মনোঽৰ্ধেঽহমদভ্ৰচক্ষুষা
নিৰূপিতা মানুগৃহাণ যাচিতঃ ॥ ১৪ ॥
ঋষিৰুৱাচ
এৱং গিৰিত্ৰঃ প্ৰিযযাভিভাষিতঃ
প্ৰত্যভ্যধত্ত প্ৰহসন্ সুহৃত্প্ৰিযঃ ।
সংস্মাৰিতো মৰ্মভিদঃ কুৱাগিষূন্
যানাহ কো ৱিশ্ৱসৃজাং সমক্ষতঃ ॥ ১৫ ॥
এৱং গিৰিত্ৰঃ প্ৰিযযাভিভাষিতঃ
প্ৰত্যভ্যধত্ত প্ৰহসন্ সুহৃত্প্ৰিযঃ ।
সংস্মাৰিতো মৰ্মভিদঃ কুৱাগিষূন্
যানাহ কো ৱিশ্ৱসৃজাং সমক্ষতঃ ॥ ১৫ ॥
শ্ৰীভগৱানুৱাচ
ত্ৱযোদিতং শোভনমেৱ শোভনে
অনাহুতা অপ্যভিযন্তি বন্ধুষু ।
তে যদ্যনুত্পাদিতদোষদৃষ্টযো
বলীযসানাত্ম্যমদেন মন্যুনা ॥ ১৬ ॥
ত্ৱযোদিতং শোভনমেৱ শোভনে
অনাহুতা অপ্যভিযন্তি বন্ধুষু ।
তে যদ্যনুত্পাদিতদোষদৃষ্টযো
বলীযসানাত্ম্যমদেন মন্যুনা ॥ ১৬ ॥
ৱিদ্যাতপোৱিত্তৱপুৰ্ৱযঃকুলৈঃ
সতাং গুণৈঃ ষড্ভিৰসত্তমেতৰৈঃ ।
স্মৃতৌ হতাযাং ভৃতমানদুৰ্দৃশঃ
স্তব্ধা ন পশ্যন্তি হি ধাম ভূযসাম্ ॥ ১৭ ॥
সতাং গুণৈঃ ষড্ভিৰসত্তমেতৰৈঃ ।
স্মৃতৌ হতাযাং ভৃতমানদুৰ্দৃশঃ
স্তব্ধা ন পশ্যন্তি হি ধাম ভূযসাম্ ॥ ১৭ ॥
নৈতাদৃশানাং স্ৱজনৱ্যপেক্ষযা
গৃহান্প্ৰতীযাদনৱস্থিতাত্মনাম্ ।
যেঽভ্যাগতান্ ৱক্ৰধিযাভিচক্ষতে
আৰোপিতভ্ৰূভিৰমৰ্ষণাক্ষিভিঃ ॥ ১৮ ॥
গৃহান্প্ৰতীযাদনৱস্থিতাত্মনাম্ ।
যেঽভ্যাগতান্ ৱক্ৰধিযাভিচক্ষতে
আৰোপিতভ্ৰূভিৰমৰ্ষণাক্ষিভিঃ ॥ ১৮ ॥
তথাৰিভিৰ্ন ৱ্যথতে শিলীমুখৈঃ
শেতেঽৰ্দিতাঙ্গো হৃদযেন দূযতা ।
স্ৱানাং যথা ৱক্ৰধিযাং দুৰুক্তিভি-
ৰ্দিৱানিশং তপ্যতি মৰ্মতাডিতঃ ॥ ১৯ ॥
শেতেঽৰ্দিতাঙ্গো হৃদযেন দূযতা ।
স্ৱানাং যথা ৱক্ৰধিযাং দুৰুক্তিভি-
ৰ্দিৱানিশং তপ্যতি মৰ্মতাডিতঃ ॥ ১৯ ॥
ৱ্যক্তং ত্ৱমুত্কৃষ্টগতেঃ প্ৰজাপতেঃ
প্ৰিযাত্মজানামসি সুভ্ৰু মে মতা ।
তথাপি মানং ন পিতুঃ প্ৰপত্স্যসে
মদাশ্ৰযাত্কঃ পৰিতপ্যতে যতঃ ॥ ২০ ॥
প্ৰিযাত্মজানামসি সুভ্ৰু মে মতা ।
তথাপি মানং ন পিতুঃ প্ৰপত্স্যসে
মদাশ্ৰযাত্কঃ পৰিতপ্যতে যতঃ ॥ ২০ ॥
পাপচ্যমানেন হৃদাতুৰেন্দ্ৰিযঃ
সমৃদ্ধিভিঃ পূৰুষবুদ্ধিসাক্ষিণাম্ ।
অকল্প এষামধিৰোঢুমঞ্জসা
পৰং পদং দ্ৱেষ্টি যথাসুৰা হৰিম্ ॥ ২১ ॥
সমৃদ্ধিভিঃ পূৰুষবুদ্ধিসাক্ষিণাম্ ।
অকল্প এষামধিৰোঢুমঞ্জসা
পৰং পদং দ্ৱেষ্টি যথাসুৰা হৰিম্ ॥ ২১ ॥
প্ৰত্যুদ্গমপ্ৰশ্ৰযণাভিৱাদনং
ৱিধীযতে সাধু মিথঃ সুমধ্যমে ।
প্ৰাজ্ঞৈঃ পৰস্মৈ পুৰুষায চেতসা
গুহাশযাযৈৱ ন দেহমানিনে ॥ ২২ ॥
ৱিধীযতে সাধু মিথঃ সুমধ্যমে ।
প্ৰাজ্ঞৈঃ পৰস্মৈ পুৰুষায চেতসা
গুহাশযাযৈৱ ন দেহমানিনে ॥ ২২ ॥
সত্ত্ৱং ৱিশুদ্ধং ৱসুদেৱশব্দিতং
যদীযতে তত্ৰ পুমানপাৱৃতঃ ।
সত্ত্ৱে চ তস্মিন্ভগৱান্ৱাসুদেৱো
হ্যধোক্ষজো মে নমসা ৱিধীযতে ॥ ২৩ ॥
যদীযতে তত্ৰ পুমানপাৱৃতঃ ।
সত্ত্ৱে চ তস্মিন্ভগৱান্ৱাসুদেৱো
হ্যধোক্ষজো মে নমসা ৱিধীযতে ॥ ২৩ ॥
তত্তে নিৰীক্ষ্যো ন পিতাপি দেহকৃদ্
দক্ষো মম দ্ৱিট্তদনুৱ্ৰতাশ্চ যে ।
যো ৱিশ্ৱসৃগ্যজ্ঞগতং ৱৰোৰু মা-
মনাগসং দুৰ্ৱচসাকৰোত্তিৰঃ ॥ ২৪ ॥
দক্ষো মম দ্ৱিট্তদনুৱ্ৰতাশ্চ যে ।
যো ৱিশ্ৱসৃগ্যজ্ঞগতং ৱৰোৰু মা-
মনাগসং দুৰ্ৱচসাকৰোত্তিৰঃ ॥ ২৪ ॥
যদি ৱ্ৰজিষ্যস্যতিহায মদ্ৱচো
ভদ্ৰং ভৱত্যা ন ততো ভৱিষ্যতি ।
সম্ভাৱিতস্য স্ৱজনাত্পৰাভৱো
যদা স সদ্যো মৰণায কল্পতে ॥ ২৫ ॥
ভদ্ৰং ভৱত্যা ন ততো ভৱিষ্যতি ।
সম্ভাৱিতস্য স্ৱজনাত্পৰাভৱো
যদা স সদ্যো মৰণায কল্পতে ॥ ২৫ ॥