মৈত্ৰেয উৱাচ
সনকাদ্যা নাৰদশ্চ ঋভুৰ্হংসোঽৰুণিৰ্যতিঃ ।
নৈতে গৃহান্ ব্ৰহ্মসুতা হ্যাৱসন্নূৰ্ধ্ৱৰেতসঃ ॥ ১ ॥
সনকাদ্যা নাৰদশ্চ ঋভুৰ্হংসোঽৰুণিৰ্যতিঃ ।
নৈতে গৃহান্ ব্ৰহ্মসুতা হ্যাৱসন্নূৰ্ধ্ৱৰেতসঃ ॥ ১ ॥
মৃষাধৰ্মস্য ভাৰ্যাসীদ্দম্ভং মাযাং চ শত্ৰুহন্ ।
অসূত মিথুনং তত্তু নিঋৰ্তিৰ্জগৃহেঽপ্ৰজঃ ॥ ২ ॥
অসূত মিথুনং তত্তু নিঋৰ্তিৰ্জগৃহেঽপ্ৰজঃ ॥ ২ ॥
তযোঃ সমভৱল্লোভো নিকৃতিশ্চ মহামতে ।
তাভ্যাং ক্ৰোধশ্চ হিংসা চ যদ্দুৰুক্তিঃ স্ৱসা কলিঃ ॥ ৩ ॥
তাভ্যাং ক্ৰোধশ্চ হিংসা চ যদ্দুৰুক্তিঃ স্ৱসা কলিঃ ॥ ৩ ॥
দুৰুক্তৌ কলিৰাধত্ত ভযং মৃত্যুং চ সত্তম ।
তযোশ্চ মিথুনং জজ্ঞে যাতনা নিৰযস্তথা ॥ ৪ ॥
তযোশ্চ মিথুনং জজ্ঞে যাতনা নিৰযস্তথা ॥ ৪ ॥
সঙ্গ্ৰহেণ মযাখ্যাতঃ প্ৰতিসৰ্গস্তৱানঘ ।
ত্ৰিঃ শ্ৰুত্ৱৈতত্পুমান্ পুণ্যং ৱিধুনোত্যাত্মনো মলম্ ॥ ৫ ॥
ত্ৰিঃ শ্ৰুত্ৱৈতত্পুমান্ পুণ্যং ৱিধুনোত্যাত্মনো মলম্ ॥ ৫ ॥
অথাতঃ কীৰ্তযে ৱংশং পুণ্যকীৰ্তেঃ কুৰূদ্ৱহ ।
স্ৱাযম্ভুৱস্যাপি মনোৰ্হৰেৰংশাংশজন্মনঃ ॥ ৬ ॥
স্ৱাযম্ভুৱস্যাপি মনোৰ্হৰেৰংশাংশজন্মনঃ ॥ ৬ ॥
প্ৰিযৱ্ৰতোত্তানপাদৌ শতৰূপাপতেঃ সুতৌ ।
ৱাসুদেৱস্য কলযা ৰক্ষাযাং জগতঃ স্থিতৌ ॥ ৭ ॥
ৱাসুদেৱস্য কলযা ৰক্ষাযাং জগতঃ স্থিতৌ ॥ ৭ ॥
জাযে উত্তানপাদস্য সুনীতিঃ সুৰুচিস্তযোঃ ।
সুৰুচিঃ প্ৰেযসী পত্যুৰ্নেতৰা যত্সুতো ধ্ৰুৱঃ ॥ ৮ ॥
সুৰুচিঃ প্ৰেযসী পত্যুৰ্নেতৰা যত্সুতো ধ্ৰুৱঃ ॥ ৮ ॥
একদা সুৰুচেঃ পুত্ৰমঙ্কমাৰোপ্য লালযন্ ।
উত্তমং নাৰুৰুক্ষন্তং ধ্ৰুৱং ৰাজাভ্যনন্দত ॥ ৯ ॥
উত্তমং নাৰুৰুক্ষন্তং ধ্ৰুৱং ৰাজাভ্যনন্দত ॥ ৯ ॥
তথা চিকীৰ্ষমাণং তং সপত্ন্যাস্তনযং ধ্ৰুৱম্ ।
সুৰুচিঃ শৃণ্ৱতো ৰাজ্ঞঃ সেৰ্ষ্যমাহাতিগৰ্ৱিতা ॥ ১০ ॥
সুৰুচিঃ শৃণ্ৱতো ৰাজ্ঞঃ সেৰ্ষ্যমাহাতিগৰ্ৱিতা ॥ ১০ ॥
ন ৱত্স নৃপতেৰ্ধিষ্ণ্যং ভৱানাৰোঢুমৰ্হতি ।
ন গৃহীতো মযা যত্ত্ৱং কুক্ষাৱপি নৃপাত্মজঃ ॥ ১১ ॥
ন গৃহীতো মযা যত্ত্ৱং কুক্ষাৱপি নৃপাত্মজঃ ॥ ১১ ॥
বালোঽসি বত নাত্মানমন্যস্ত্ৰীগৰ্ভসম্ভৃতম্ ।
নূনং ৱেদ ভৱান্ যস্য দুৰ্লভেঽৰ্থে মনোৰথঃ ॥ ১২ ॥
নূনং ৱেদ ভৱান্ যস্য দুৰ্লভেঽৰ্থে মনোৰথঃ ॥ ১২ ॥
তপসাৰাধ্য পুৰুষং তস্যৈৱানুগ্ৰহেণ মে ।
গৰ্ভে ত্ৱং সাধযাত্মানং যদীচ্ছসি নৃপাসনম্ ॥ ১৩ ॥
গৰ্ভে ত্ৱং সাধযাত্মানং যদীচ্ছসি নৃপাসনম্ ॥ ১৩ ॥
মৈত্ৰেয উৱাচ
মাতুঃ সপত্ন্যাঃ স দুৰুক্তিৱিদ্ধঃ
শ্ৱসন্ ৰুষা দণ্ডহতো যথাহিঃ ।
হিত্ৱা মিষন্তং পিতৰং সন্নৱাচং
জগাম মাতুঃ প্ৰৰুদন্ সকাশম্ ॥ ১৪ ॥
মাতুঃ সপত্ন্যাঃ স দুৰুক্তিৱিদ্ধঃ
শ্ৱসন্ ৰুষা দণ্ডহতো যথাহিঃ ।
হিত্ৱা মিষন্তং পিতৰং সন্নৱাচং
জগাম মাতুঃ প্ৰৰুদন্ সকাশম্ ॥ ১৪ ॥
তং নিঃশ্ৱসন্তং স্ফুৰিতাধৰোষ্ঠং
সুনীতিৰুত্সঙ্গ উদূহ্য বালম্ ।
নিশম্য তত্পৌৰমুখান্নিতান্তং
সা ৱিৱ্যথে যদ্গদিতং সপত্ন্যা ॥ ১৫ ॥
সুনীতিৰুত্সঙ্গ উদূহ্য বালম্ ।
নিশম্য তত্পৌৰমুখান্নিতান্তং
সা ৱিৱ্যথে যদ্গদিতং সপত্ন্যা ॥ ১৫ ॥
সোত্সৃজ্য ধৈৰ্যং ৱিললাপ শোক
দাৱাগ্নিনা দাৱলতেৱ বালা ।
ৱাক্যং সপত্ন্যাঃ স্মৰতী সৰোজ
শ্ৰিযা দৃশা বাষ্পকলামুৱাহ ॥ ১৬ ॥
দাৱাগ্নিনা দাৱলতেৱ বালা ।
ৱাক্যং সপত্ন্যাঃ স্মৰতী সৰোজ
শ্ৰিযা দৃশা বাষ্পকলামুৱাহ ॥ ১৬ ॥
দীৰ্ঘং শ্ৱসন্তী ৱৃজিনস্য পাৰ-
মপশ্যতী বালকমাহ বালা ।
মামঙ্গলং তাত পৰেষু মংস্থা
ভুঙ্ক্তে জনো যত্পৰদুঃখদস্তত্ ॥ ১৭ ॥
মপশ্যতী বালকমাহ বালা ।
মামঙ্গলং তাত পৰেষু মংস্থা
ভুঙ্ক্তে জনো যত্পৰদুঃখদস্তত্ ॥ ১৭ ॥
সত্যং সুৰুচ্যাভিহিতং ভৱান্মে
যদ্দুৰ্ভগাযা উদৰে গৃহীতঃ ।
স্তন্যেন ৱৃদ্ধশ্চ ৱিলজ্জতে যাং
ভাৰ্যেতি ৱা ৱোঢুমিডস্পতিৰ্মাম্ ॥ ১৮ ॥
যদ্দুৰ্ভগাযা উদৰে গৃহীতঃ ।
স্তন্যেন ৱৃদ্ধশ্চ ৱিলজ্জতে যাং
ভাৰ্যেতি ৱা ৱোঢুমিডস্পতিৰ্মাম্ ॥ ১৮ ॥
আতিষ্ঠ তত্তাত ৱিমত্সৰস্ত্ৱম্
উক্তং সমাত্ৰাপি যদৱ্যলীকম্ ।
আৰাধযাধোক্ষজপাদপদ্মং
যদীচ্ছসেঽধ্যাসনমুত্তমো যথা ॥ ১৯ ॥
উক্তং সমাত্ৰাপি যদৱ্যলীকম্ ।
আৰাধযাধোক্ষজপাদপদ্মং
যদীচ্ছসেঽধ্যাসনমুত্তমো যথা ॥ ১৯ ॥
যস্যাঙ্ঘ্ৰি পদ্মং পৰিচৰ্য ৱিশ্ৱ
ৱিভাৱনাযাত্তগুণাভিপত্তেঃ ।
অজোঽধ্যতিষ্ঠত্খলু পাৰমেষ্ঠ্যং
পদং জিতাত্মশ্ৱসনাভিৱন্দ্যম্ ॥ ২০ ॥
ৱিভাৱনাযাত্তগুণাভিপত্তেঃ ।
অজোঽধ্যতিষ্ঠত্খলু পাৰমেষ্ঠ্যং
পদং জিতাত্মশ্ৱসনাভিৱন্দ্যম্ ॥ ২০ ॥
তথা মনুৰ্ৱো ভগৱান্ পিতামহো
যমেকমত্যা পুৰুদক্ষিণৈৰ্মখৈঃ ।
ইষ্ট্ৱাভিপেদে দুৰৱাপমন্যতো
ভৌমং সুখং দিৱ্যমথাপৱৰ্গ্যম্ ॥ ২১ ॥
যমেকমত্যা পুৰুদক্ষিণৈৰ্মখৈঃ ।
ইষ্ট্ৱাভিপেদে দুৰৱাপমন্যতো
ভৌমং সুখং দিৱ্যমথাপৱৰ্গ্যম্ ॥ ২১ ॥
তমেৱ ৱত্সাশ্ৰয ভৃত্যৱত্সলং
মুমুক্ষুভিৰ্মৃগ্যপদাব্জপদ্ধতিম্ ।
অনন্যভাৱে নিজধৰ্মভাৱিতে
মনস্যৱস্থাপ্য ভজস্ৱ পূৰুষম্ ॥ ২২ ॥
মুমুক্ষুভিৰ্মৃগ্যপদাব্জপদ্ধতিম্ ।
অনন্যভাৱে নিজধৰ্মভাৱিতে
মনস্যৱস্থাপ্য ভজস্ৱ পূৰুষম্ ॥ ২২ ॥
নান্যং ততঃ পদ্মপলাশলোচনাদ্
দুঃখচ্ছিদং তে মৃগযামি কঞ্চন ।
যো মৃগ্যতে হস্তগৃহীতপদ্মযা
শ্ৰিযেতৰৈৰঙ্গ ৱিমৃগ্যমাণযা ॥ ২৩ ॥
দুঃখচ্ছিদং তে মৃগযামি কঞ্চন ।
যো মৃগ্যতে হস্তগৃহীতপদ্মযা
শ্ৰিযেতৰৈৰঙ্গ ৱিমৃগ্যমাণযা ॥ ২৩ ॥
মৈত্ৰেয উৱাচ
এৱং সঞ্জল্পিতং মাতুৰাকৰ্ণ্যাৰ্থাগমং ৱচঃ ।
সন্নিযম্যাত্মনাত্মানং নিশ্চক্ৰাম পিতুঃ পুৰাত্ ॥ ২৪ ॥
এৱং সঞ্জল্পিতং মাতুৰাকৰ্ণ্যাৰ্থাগমং ৱচঃ ।
সন্নিযম্যাত্মনাত্মানং নিশ্চক্ৰাম পিতুঃ পুৰাত্ ॥ ২৪ ॥
নাৰদস্তদুপাকৰ্ণ্য জ্ঞাত্ৱা তস্য চিকীৰ্ষিতম্ ।
স্পৃষ্ট্ৱা মূৰ্ধন্যঘঘ্নেন পাণিনা প্ৰাহ ৱিস্মিতঃ ॥ ২৫ ॥
স্পৃষ্ট্ৱা মূৰ্ধন্যঘঘ্নেন পাণিনা প্ৰাহ ৱিস্মিতঃ ॥ ২৫ ॥
অহো তেজঃ ক্ষত্ৰিযাণাং মানভঙ্গমমৃষ্যতাম্ ।
বালোঽপ্যযং হৃদা ধত্তে যত্সমাতুৰসদ্ৱচঃ ॥ ২৬ ॥
বালোঽপ্যযং হৃদা ধত্তে যত্সমাতুৰসদ্ৱচঃ ॥ ২৬ ॥
নাৰদ উৱাচ
নাধুনাপ্যৱমানং তে সম্মানং ৱাপি পুত্ৰক ।
লক্ষযামঃ কুমাৰস্য সক্তস্য ক্ৰীডনাদিষু ॥ ২৭ ॥
নাধুনাপ্যৱমানং তে সম্মানং ৱাপি পুত্ৰক ।
লক্ষযামঃ কুমাৰস্য সক্তস্য ক্ৰীডনাদিষু ॥ ২৭ ॥
ৱিকল্পে ৱিদ্যমানেঽপি ন হ্যসন্তোষহেতৱঃ ।
পুংসো মোহমৃতে ভিন্না যল্লোকে নিজকৰ্মভিঃ ॥ ২৮ ॥
পুংসো মোহমৃতে ভিন্না যল্লোকে নিজকৰ্মভিঃ ॥ ২৮ ॥
পৰিতুষ্যেত্ততস্তাত তাৱন্মাত্ৰেণ পূৰুষঃ ।
দৈৱোপসাদিতং যাৱদ্ৱীক্ষ্যেশ্ৱৰগতিং বুধঃ ॥ ২৯ ॥
দৈৱোপসাদিতং যাৱদ্ৱীক্ষ্যেশ্ৱৰগতিং বুধঃ ॥ ২৯ ॥
অথ মাত্ৰোপদিষ্টেন যোগেনাৱৰুৰুত্সসি ।
যত্প্ৰসাদং স ৱৈ পুংসাং দুৰাৰাধ্যো মতো মম ॥ ৩০ ॥
যত্প্ৰসাদং স ৱৈ পুংসাং দুৰাৰাধ্যো মতো মম ॥ ৩০ ॥
মুনযঃ পদৱীং যস্য নিঃসঙ্গেনোৰুজন্মভিঃ ।
ন ৱিদুৰ্মৃগযন্তোঽপি তীৱ্ৰযোগসমাধিনা ॥ ৩১ ॥
ন ৱিদুৰ্মৃগযন্তোঽপি তীৱ্ৰযোগসমাধিনা ॥ ৩১ ॥
অতো নিৱৰ্ততামেষ নিৰ্বন্ধস্তৱ নিষ্ফলঃ ।
যতিষ্যতি ভৱান্ কালে শ্ৰেযসাং সমুপস্থিতে ॥ ৩২ ॥
যতিষ্যতি ভৱান্ কালে শ্ৰেযসাং সমুপস্থিতে ॥ ৩২ ॥
যস্য যদ্দৈৱৱিহিতং স তেন সুখদুঃখযোঃ ।
আত্মানং তোষযন্দেহী তমসঃ পাৰমৃচ্ছতি ॥ ৩৩ ॥
আত্মানং তোষযন্দেহী তমসঃ পাৰমৃচ্ছতি ॥ ৩৩ ॥
গুণাধিকান্মুদং লিপ্সেদনুক্ৰোশং গুণাধমাত্ ।
মৈত্ৰীং সমানাদন্ৱিচ্ছেন্ন তাপৈৰভিভূযতে ॥ ৩৪ ॥
মৈত্ৰীং সমানাদন্ৱিচ্ছেন্ন তাপৈৰভিভূযতে ॥ ৩৪ ॥
ধ্ৰুৱ উৱাচ
সোঽযং শমো ভগৱতা সুখদুঃখহতাত্মনাম্ ।
দৰ্শিতঃ কৃপযা পুংসাং দুৰ্দৰ্শোঽস্মদ্ৱিধৈস্তু যঃ ॥ ৩৫ ॥
সোঽযং শমো ভগৱতা সুখদুঃখহতাত্মনাম্ ।
দৰ্শিতঃ কৃপযা পুংসাং দুৰ্দৰ্শোঽস্মদ্ৱিধৈস্তু যঃ ॥ ৩৫ ॥
অথাপি মেঽৱিনীতস্য ক্ষাত্ত্ৰং ঘোৰমুপেযুষঃ ।
সুৰুচ্যা দুৰ্ৱচোবাণৈৰ্ন ভিন্নে শ্ৰযতে হৃদি ॥ ৩৬ ॥
সুৰুচ্যা দুৰ্ৱচোবাণৈৰ্ন ভিন্নে শ্ৰযতে হৃদি ॥ ৩৬ ॥
পদং ত্ৰিভুৱনোত্কৃষ্টং জিগীষোঃ সাধু ৱৰ্ত্ম মে ।
ব্ৰূহ্যস্মত্পিতৃভিৰ্ব্ৰহ্মন্নন্যৈৰপ্যনধিষ্ঠিতম্ ॥ ৩৭ ॥
ব্ৰূহ্যস্মত্পিতৃভিৰ্ব্ৰহ্মন্নন্যৈৰপ্যনধিষ্ঠিতম্ ॥ ৩৭ ॥
নূনং ভৱান্ভগৱতো যোঽঙ্গজঃ পৰমেষ্ঠিনঃ ।
ৱিতুদন্নটতে ৱীণাং হিতায জগতোঽৰ্কৱত্ ॥ ৩৮ ॥
ৱিতুদন্নটতে ৱীণাং হিতায জগতোঽৰ্কৱত্ ॥ ৩৮ ॥
মৈত্ৰেয উৱাচ
ইত্যুদাহৃতমাকৰ্ণ্য ভগৱান্নাৰদস্তদা ।
প্ৰীতঃ প্ৰত্যাহ তং বালং সদ্ৱাক্যমনুকম্পযা ॥ ৩৯ ॥
ইত্যুদাহৃতমাকৰ্ণ্য ভগৱান্নাৰদস্তদা ।
প্ৰীতঃ প্ৰত্যাহ তং বালং সদ্ৱাক্যমনুকম্পযা ॥ ৩৯ ॥
নাৰদ উৱাচ
জনন্যাভিহিতঃ পন্থাঃ স ৱৈ নিঃশ্ৰেযসস্য তে ।
ভগৱান্ ৱাসুদেৱস্তং ভজ তং প্ৰৱণাত্মনা ॥ ৪০ ॥
জনন্যাভিহিতঃ পন্থাঃ স ৱৈ নিঃশ্ৰেযসস্য তে ।
ভগৱান্ ৱাসুদেৱস্তং ভজ তং প্ৰৱণাত্মনা ॥ ৪০ ॥
ধৰ্মাৰ্থকামমোক্ষাখ্যং য ইচ্ছেচ্ছ্ৰেয আত্মনঃ ।
একং হ্যেৱ হৰেস্তত্ৰ কাৰণং পাদসেৱনম্ ॥ ৪১ ॥
একং হ্যেৱ হৰেস্তত্ৰ কাৰণং পাদসেৱনম্ ॥ ৪১ ॥
তত্তাত গচ্ছ ভদ্ৰং তে যমুনাযাস্তটং শুচি ।
পুণ্যং মধুৱনং যত্ৰ সান্নিধ্যং নিত্যদা হৰেঃ ॥ ৪২ ॥
পুণ্যং মধুৱনং যত্ৰ সান্নিধ্যং নিত্যদা হৰেঃ ॥ ৪২ ॥
স্নাত্ৱানুসৱনং তস্মিন্ কালিন্দ্যাঃ সলিলে শিৱে ।
কৃত্ৱোচিতানি নিৱসন্নাত্মনঃ কল্পিতাসনঃ ॥ ৪৩ ॥
কৃত্ৱোচিতানি নিৱসন্নাত্মনঃ কল্পিতাসনঃ ॥ ৪৩ ॥
প্ৰাণাযামেন ত্ৰিৱৃতা প্ৰাণেন্দ্ৰিযমনোমলম্ ।
শনৈৰ্ৱ্যুদস্যাভিধ্যাযেন্মনসা গুৰুণা গুৰুম্ ॥ ৪৪ ॥
শনৈৰ্ৱ্যুদস্যাভিধ্যাযেন্মনসা গুৰুণা গুৰুম্ ॥ ৪৪ ॥
প্ৰসাদাভিমুখং শশ্ৱত্প্ৰসন্নৱদনেক্ষণম্ ।
সুনাসং সুভ্ৰুৱং চাৰুকপোলং সুৰসুন্দৰম্ ॥ ৪৫ ॥
সুনাসং সুভ্ৰুৱং চাৰুকপোলং সুৰসুন্দৰম্ ॥ ৪৫ ॥
তৰুণং ৰমণীযাঙ্গমৰুণোষ্ঠেক্ষণাধৰম্ ।
প্ৰণতাশ্ৰযণং নৃম্ণং শৰণ্যং কৰুণাৰ্ণৱম্ ॥ ৪৬ ॥
প্ৰণতাশ্ৰযণং নৃম্ণং শৰণ্যং কৰুণাৰ্ণৱম্ ॥ ৪৬ ॥
শ্ৰীৱত্সাঙ্কং ঘনশ্যামং পুৰুষং ৱনমালিনম্ ।
শঙ্খচক্ৰগদাপদ্মৈৰভিৱ্যক্তচতুৰ্ভুজম্ ॥ ৪৭ ॥
শঙ্খচক্ৰগদাপদ্মৈৰভিৱ্যক্তচতুৰ্ভুজম্ ॥ ৪৭ ॥
কিৰীটিনং কুণ্ডলিনং কেযূৰৱলযান্ৱিতম্ ।
কৌস্তুভাভৰণগ্ৰীৱং পীতকৌশেযৱাসসম্ ॥ ৪৮ ॥
কৌস্তুভাভৰণগ্ৰীৱং পীতকৌশেযৱাসসম্ ॥ ৪৮ ॥
কাঞ্চীকলাপপৰ্যস্তং লসত্কাঞ্চননূপুৰম্ ।
দৰ্শনীযতমং শান্তং মনোনযনৱৰ্ধনম্ ॥ ৪৯ ॥
দৰ্শনীযতমং শান্তং মনোনযনৱৰ্ধনম্ ॥ ৪৯ ॥
পদ্ভ্যাং নখমণিশ্ৰেণ্যা ৱিলসদ্ভ্যাং সমৰ্চতাম্ ।
হৃত্পদ্মকৰ্ণিকাধিষ্ণ্যমাক্ৰম্যাত্মন্যৱস্থিতম্ ॥ ৫০ ॥
হৃত্পদ্মকৰ্ণিকাধিষ্ণ্যমাক্ৰম্যাত্মন্যৱস্থিতম্ ॥ ৫০ ॥
স্মযমানমভিধ্যাযেত্সানুৰাগাৱলোকনম্ ।
নিযতেনৈকভূতেন মনসা ৱৰদৰ্ষভম্ ॥ ৫১ ॥
নিযতেনৈকভূতেন মনসা ৱৰদৰ্ষভম্ ॥ ৫১ ॥
এৱং ভগৱতো ৰূপং সুভদ্ৰং ধ্যাযতো মনঃ ।
নিৰ্ৱৃত্যা পৰযা তূৰ্ণং সম্পন্নং ন নিৱৰ্ততে ॥ ৫২ ॥
নিৰ্ৱৃত্যা পৰযা তূৰ্ণং সম্পন্নং ন নিৱৰ্ততে ॥ ৫২ ॥
জপশ্চ পৰমো গুহ্যঃ শ্ৰূযতাং মে নৃপাত্মজ ।
যং সপ্তৰাত্ৰং প্ৰপঠন্পুমান্ পশ্যতি খেচৰান্ ॥ ৫৩ ॥
যং সপ্তৰাত্ৰং প্ৰপঠন্পুমান্ পশ্যতি খেচৰান্ ॥ ৫৩ ॥
ওঁ নমো ভগৱতে ৱাসুদেৱায ।
মন্ত্ৰেণানেন দেৱস্য কুৰ্যাদ্ দ্ৰৱ্যমযীং বুধঃ ।
সপৰ্যাং ৱিৱিধৈৰ্দ্ৰৱ্যৈৰ্দেশকালৱিভাগৱিত্ ॥ ৫৪ ॥
মন্ত্ৰেণানেন দেৱস্য কুৰ্যাদ্ দ্ৰৱ্যমযীং বুধঃ ।
সপৰ্যাং ৱিৱিধৈৰ্দ্ৰৱ্যৈৰ্দেশকালৱিভাগৱিত্ ॥ ৫৪ ॥
সলিলৈঃ শুচিভিৰ্মাল্যৈৰ্ৱন্যৈৰ্মূলফলাদিভিঃ ।
শস্তাঙ্কুৰাংশুকৈশ্চাৰ্চেত্তুলস্যা প্ৰিযযা প্ৰভুম্ ॥ ৫৫ ॥
শস্তাঙ্কুৰাংশুকৈশ্চাৰ্চেত্তুলস্যা প্ৰিযযা প্ৰভুম্ ॥ ৫৫ ॥
লব্ধ্ৱা দ্ৰৱ্যমযীমৰ্চাং ক্ষিত্যম্ব্ৱাদিষু ৱাৰ্চযেত্ ।
আভৃতাত্মা মুনিঃ শান্তো যতৱাঙ্মিতৱন্যভুক্ ॥ ৫৬ ॥
আভৃতাত্মা মুনিঃ শান্তো যতৱাঙ্মিতৱন্যভুক্ ॥ ৫৬ ॥
স্ৱেচ্ছাৱতাৰচৰিতৈৰচিন্ত্যনিজমাযযা ।
কৰিষ্যত্যুত্তমশ্লোকস্তদ্ ধ্যাযেদ্ধৃদযঙ্গমম্ ॥ ৫৭ ॥
কৰিষ্যত্যুত্তমশ্লোকস্তদ্ ধ্যাযেদ্ধৃদযঙ্গমম্ ॥ ৫৭ ॥
পৰিচৰ্যা ভগৱতো যাৱত্যঃ পূৰ্ৱসেৱিতাঃ ।
তা মন্ত্ৰহৃদযেনৈৱ প্ৰযুঞ্জ্যান্মন্ত্ৰমূৰ্তযে ॥ ৫৮ ॥
তা মন্ত্ৰহৃদযেনৈৱ প্ৰযুঞ্জ্যান্মন্ত্ৰমূৰ্তযে ॥ ৫৮ ॥
এৱং কাযেন মনসা ৱচসা চ মনোগতম্ ।
পৰিচৰ্যমাণো ভগৱান্ ভক্তিমত্পৰিচৰ্যযা ॥ ৫৯ ॥
পৰিচৰ্যমাণো ভগৱান্ ভক্তিমত্পৰিচৰ্যযা ॥ ৫৯ ॥
পুংসামমাযিনাং সম্যগ্ভজতাং ভাৱৱৰ্ধনঃ ।
শ্ৰেযো দিশত্যভিমতং যদ্ধৰ্মাদিষু দেহিনাম্ ॥ ৬০ ॥
শ্ৰেযো দিশত্যভিমতং যদ্ধৰ্মাদিষু দেহিনাম্ ॥ ৬০ ॥
ৱিৰক্তশ্চেন্দ্ৰিযৰতৌ ভক্তিযোগেন ভূযসা ।
তং নিৰন্তৰভাৱেন ভজেতাদ্ধা ৱিমুক্তযে ॥ ৬১ ॥
তং নিৰন্তৰভাৱেন ভজেতাদ্ধা ৱিমুক্তযে ॥ ৬১ ॥
ইত্যুক্তস্তং পৰিক্ৰম্য প্ৰণম্য চ নৃপাৰ্ভকঃ ।
যযৌ মধুৱনং পুণ্যং হৰেশ্চৰণচৰ্চিতম্ ॥ ৬২ ॥
যযৌ মধুৱনং পুণ্যং হৰেশ্চৰণচৰ্চিতম্ ॥ ৬২ ॥
তপোৱনং গতে তস্মিন্প্ৰৱিষ্টোঽন্তঃপুৰং মুনিঃ ।
অৰ্হিতাৰ্হণকো ৰাজ্ঞা সুখাসীন উৱাচতম্ ॥ ৬৩ ॥
অৰ্হিতাৰ্হণকো ৰাজ্ঞা সুখাসীন উৱাচতম্ ॥ ৬৩ ॥
নাৰদ উৱাচ
ৰাজন্ কিং ধ্যাযসে দীৰ্ঘং মুখেন পৰিশুষ্যতা ।
কিং ৱা ন ৰিষ্যতে কামো ধৰ্মো ৱাৰ্থেন সংযুতঃ ॥ ৬৪ ॥
ৰাজন্ কিং ধ্যাযসে দীৰ্ঘং মুখেন পৰিশুষ্যতা ।
কিং ৱা ন ৰিষ্যতে কামো ধৰ্মো ৱাৰ্থেন সংযুতঃ ॥ ৬৪ ॥
ৰাজোৱাচ
সুতো মে বালকো ব্ৰহ্মন্ স্ত্ৰৈণেনাকৰুণাত্মনা ।
নিৰ্ৱাসিতঃ পঞ্চৱৰ্ষঃ সহ মাত্ৰা মহান্কৱিঃ ॥ ৬৫ ॥
সুতো মে বালকো ব্ৰহ্মন্ স্ত্ৰৈণেনাকৰুণাত্মনা ।
নিৰ্ৱাসিতঃ পঞ্চৱৰ্ষঃ সহ মাত্ৰা মহান্কৱিঃ ॥ ৬৫ ॥
অপ্যনাথং ৱনে ব্ৰহ্মন্মা স্মাদন্ত্যৰ্ভকং ৱৃকাঃ ।
শ্ৰান্তং শযানং ক্ষুধিতং পৰিম্লানমুখাম্বুজম্ ॥ ৬৬ ॥
শ্ৰান্তং শযানং ক্ষুধিতং পৰিম্লানমুখাম্বুজম্ ॥ ৬৬ ॥
অহো মে বত দৌৰাত্ম্যং স্ত্ৰীজিতস্যোপধাৰয ।
যোঽঙ্কং প্ৰেম্ণাৰুৰুক্ষন্তং নাভ্যনন্দমসত্তমঃ ॥ ৬৭ ॥
যোঽঙ্কং প্ৰেম্ণাৰুৰুক্ষন্তং নাভ্যনন্দমসত্তমঃ ॥ ৬৭ ॥
নাৰদ উৱাচ
মা মা শুচঃ স্ৱতনযং দেৱগুপ্তং ৱিশাম্পতে ।
তত্প্ৰভাৱমৱিজ্ঞায প্ৰাৱৃঙ্ক্তে যদ্যশো জগত্ ॥ ৬৮ ॥
মা মা শুচঃ স্ৱতনযং দেৱগুপ্তং ৱিশাম্পতে ।
তত্প্ৰভাৱমৱিজ্ঞায প্ৰাৱৃঙ্ক্তে যদ্যশো জগত্ ॥ ৬৮ ॥
সুদুষ্কৰং কৰ্ম কৃত্ৱা লোকপালৈৰপি প্ৰভুঃ ।
ঐষ্যত্যচিৰতো ৰাজন্ যশো ৱিপুলযংস্তৱ ॥ ৬৯ ॥
ঐষ্যত্যচিৰতো ৰাজন্ যশো ৱিপুলযংস্তৱ ॥ ৬৯ ॥
মৈত্ৰেয উৱাচ
ইতি দেৱৰ্ষিণা প্ৰোক্তং ৱিশ্ৰুত্য জগতীপতিঃ ।
ৰাজলক্ষ্মীমনাদৃত্য পুত্ৰমেৱান্ৱচিন্তযত্ ॥ ৭০ ॥
ইতি দেৱৰ্ষিণা প্ৰোক্তং ৱিশ্ৰুত্য জগতীপতিঃ ।
ৰাজলক্ষ্মীমনাদৃত্য পুত্ৰমেৱান্ৱচিন্তযত্ ॥ ৭০ ॥
তত্ৰাভিষিক্তঃ প্ৰযতস্তামুপোষ্য ৱিভাৱৰীম্ ।
সমাহিতঃ পৰ্যচৰদৃষ্যাদেশেন পূৰুষম্ ॥ ৭১ ॥
সমাহিতঃ পৰ্যচৰদৃষ্যাদেশেন পূৰুষম্ ॥ ৭১ ॥
ত্ৰিৰাত্ৰান্তে ত্ৰিৰাত্ৰান্তে কপিত্থবদৰাশনঃ ।
আত্মৱৃত্ত্যনুসাৰেণ মাসং নিন্যেঽৰ্চযন্হৰিম্ ॥ ৭২ ॥
আত্মৱৃত্ত্যনুসাৰেণ মাসং নিন্যেঽৰ্চযন্হৰিম্ ॥ ৭২ ॥
দ্ৱিতীযং চ তথা মাসং ষষ্ঠে ষষ্ঠেঽৰ্ভকো দিনে ।
তৃণপৰ্ণাদিভিঃ শীৰ্ণৈঃ কৃতান্নোঽভ্যৰ্চযন্ৱিভুম্ ॥ ৭৩ ॥
তৃণপৰ্ণাদিভিঃ শীৰ্ণৈঃ কৃতান্নোঽভ্যৰ্চযন্ৱিভুম্ ॥ ৭৩ ॥
তৃতীযং চানযন্মাসং নৱমে নৱমেঽহনি ।
অব্ভক্ষ উত্তমশ্লোকমুপাধাৱত্সমাধিনা ॥ ৭৪ ॥
অব্ভক্ষ উত্তমশ্লোকমুপাধাৱত্সমাধিনা ॥ ৭৪ ॥
চতুৰ্থমপি ৱৈ মাসং দ্ৱাদশে দ্ৱাদশেঽহনি ।
ৱাযুভক্ষো জিতশ্ৱাসো ধ্যাযন্দেৱমধাৰযত্ ॥ ৭৫ ॥
ৱাযুভক্ষো জিতশ্ৱাসো ধ্যাযন্দেৱমধাৰযত্ ॥ ৭৫ ॥
পঞ্চমে মাস্যনুপ্ৰাপ্তে জিতশ্ৱাসো নৃপাত্মজঃ ।
ধ্যাযন্ ব্ৰহ্ম পদৈকেন তস্থৌ স্থাণুৰিৱাচলঃ ॥ ৭৬ ॥
ধ্যাযন্ ব্ৰহ্ম পদৈকেন তস্থৌ স্থাণুৰিৱাচলঃ ॥ ৭৬ ॥
সৰ্ৱতো মন আকৃষ্য হৃদি ভূতেন্দ্ৰিযাশযম্ ।
ধ্যাযন্ভগৱতো ৰূপং নাদ্ৰাক্ষীত্কিঞ্চনাপৰম্ ॥ ৭৭ ॥
ধ্যাযন্ভগৱতো ৰূপং নাদ্ৰাক্ষীত্কিঞ্চনাপৰম্ ॥ ৭৭ ॥
আধাৰং মহদাদীনাং প্ৰধানপুৰুষেশ্ৱৰম্ ।
ব্ৰহ্ম ধাৰযমাণস্য ত্ৰযো লোকাশ্চকম্পিৰে ॥ ৭৮ ॥
ব্ৰহ্ম ধাৰযমাণস্য ত্ৰযো লোকাশ্চকম্পিৰে ॥ ৭৮ ॥
যদৈকপাদেন স পাৰ্থিৱাৰ্ভক
স্তস্থৌ তদঙ্গুষ্ঠনিপীডিতা মহী ।
ননাম তত্ৰাৰ্ধমিভেন্দ্ৰধিষ্ঠিতা
তৰীৱ সৱ্যেতৰতঃ পদে পদে ॥ ৭৯ ॥
স্তস্থৌ তদঙ্গুষ্ঠনিপীডিতা মহী ।
ননাম তত্ৰাৰ্ধমিভেন্দ্ৰধিষ্ঠিতা
তৰীৱ সৱ্যেতৰতঃ পদে পদে ॥ ৭৯ ॥
তস্মিন্নভিধ্যাযতি ৱিশ্ৱমাত্মনো
দ্ৱাৰং নিৰুধ্যাসুমনন্যযা ধিযা ।
লোকা নিৰুচ্ছ্ৱাসনিপীডিতা ভৃশং
সলোকপালাঃ শৰণং যযুৰ্হৰিম্ ॥ ৮০ ॥
দ্ৱাৰং নিৰুধ্যাসুমনন্যযা ধিযা ।
লোকা নিৰুচ্ছ্ৱাসনিপীডিতা ভৃশং
সলোকপালাঃ শৰণং যযুৰ্হৰিম্ ॥ ৮০ ॥
দেৱা ঊচুঃ
নৈৱং ৱিদামো ভগৱন্ প্ৰাণৰোধং
চৰাচৰস্যাখিলসত্ত্ৱধাম্নঃ ।
ৱিধেহি তন্নো ৱৃজিনাদ্ৱিমোক্ষং
প্ৰাপ্তা ৱযং ত্ৱাং শৰণং শৰণ্যম্ ॥ ৮১ ॥
নৈৱং ৱিদামো ভগৱন্ প্ৰাণৰোধং
চৰাচৰস্যাখিলসত্ত্ৱধাম্নঃ ।
ৱিধেহি তন্নো ৱৃজিনাদ্ৱিমোক্ষং
প্ৰাপ্তা ৱযং ত্ৱাং শৰণং শৰণ্যম্ ॥ ৮১ ॥
শ্ৰীভগৱানুৱাচ
মা ভৈষ্ট বালং তপসো দুৰত্যযা-
ন্নিৱৰ্তযিষ্যে প্ৰতিযাত স্ৱধাম ।
যতো হি ৱঃ প্ৰাণনিৰোধ আসী-
দৌত্তানপাদিৰ্মযি সঙ্গতাত্মা ॥ ৮২ ॥
মা ভৈষ্ট বালং তপসো দুৰত্যযা-
ন্নিৱৰ্তযিষ্যে প্ৰতিযাত স্ৱধাম ।
যতো হি ৱঃ প্ৰাণনিৰোধ আসী-
দৌত্তানপাদিৰ্মযি সঙ্গতাত্মা ॥ ৮২ ॥