മൈത്രേയ ഉവാച
സനകാദ്യാ നാരദശ്ച ഋഭുര്ഹംസോഽരുണിര്യതിഃ ।
നൈതേ ഗൃഹാന് ബ്രഹ്മസുതാ ഹ്യാവസന്നൂര്ധ്വരേതസഃ ॥ ൧ ॥
സനകാദ്യാ നാരദശ്ച ഋഭുര്ഹംസോഽരുണിര്യതിഃ ।
നൈതേ ഗൃഹാന് ബ്രഹ്മസുതാ ഹ്യാവസന്നൂര്ധ്വരേതസഃ ॥ ൧ ॥
മൃഷാധര്മസ്യ ഭാര്യാസീദ്ദമ്ഭം മായാം ച ശത്രുഹന് ।
അസൂത മിഥുനം തത്തു നിഋര്തിര്ജഗൃഹേഽപ്രജഃ ॥ ൨ ॥
അസൂത മിഥുനം തത്തു നിഋര്തിര്ജഗൃഹേഽപ്രജഃ ॥ ൨ ॥
തയോഃ സമഭവല്ലോഭോ നികൃതിശ്ച മഹാമതേ ।
താഭ്യാം ക്രോധശ്ച ഹിംസാ ച യദ്ദുരുക്തിഃ സ്വസാ കലിഃ ॥ ൩ ॥
താഭ്യാം ക്രോധശ്ച ഹിംസാ ച യദ്ദുരുക്തിഃ സ്വസാ കലിഃ ॥ ൩ ॥
ദുരുക്തൌ കലിരാധത്ത ഭയം മൃത്യും ച സത്തമ ।
തയോശ്ച മിഥുനം ജജ്ഞേ യാതനാ നിരയസ്തഥാ ॥ ൪ ॥
തയോശ്ച മിഥുനം ജജ്ഞേ യാതനാ നിരയസ്തഥാ ॥ ൪ ॥
സങ്ഗ്രഹേണ മയാഖ്യാതഃ പ്രതിസര്ഗസ്തവാനഘ ।
ത്രിഃ ശ്രുത്വൈതത്പുമാന് പുണ്യം വിധുനോത്യാത്മനോ മലമ് ॥ ൫ ॥
ത്രിഃ ശ്രുത്വൈതത്പുമാന് പുണ്യം വിധുനോത്യാത്മനോ മലമ് ॥ ൫ ॥
അഥാതഃ കീര്തയേ വംശം പുണ്യകീര്തേഃ കുരൂദ്വഹ ।
സ്വായമ്ഭുവസ്യാപി മനോര്ഹരേരംശാംശജന്മനഃ ॥ ൬ ॥
സ്വായമ്ഭുവസ്യാപി മനോര്ഹരേരംശാംശജന്മനഃ ॥ ൬ ॥
പ്രിയവ്രതോത്താനപാദൌ ശതരൂപാപതേഃ സുതൌ ।
വാസുദേവസ്യ കലയാ രക്ഷായാം ജഗതഃ സ്ഥിതൌ ॥ ൭ ॥
വാസുദേവസ്യ കലയാ രക്ഷായാം ജഗതഃ സ്ഥിതൌ ॥ ൭ ॥
ജായേ ഉത്താനപാദസ്യ സുനീതിഃ സുരുചിസ്തയോഃ ।
സുരുചിഃ പ്രേയസീ പത്യുര്നേതരാ യത്സുതോ ധ്രുവഃ ॥ ൮ ॥
സുരുചിഃ പ്രേയസീ പത്യുര്നേതരാ യത്സുതോ ധ്രുവഃ ॥ ൮ ॥
ഏകദാ സുരുചേഃ പുത്രമങ്കമാരോപ്യ ലാലയന് ।
ഉത്തമം നാരുരുക്ഷന്തം ധ്രുവം രാജാഭ്യനന്ദത ॥ ൯ ॥
ഉത്തമം നാരുരുക്ഷന്തം ധ്രുവം രാജാഭ്യനന്ദത ॥ ൯ ॥
തഥാ ചികീര്ഷമാണം തം സപത്ന്യാസ്തനയം ധ്രുവമ് ।
സുരുചിഃ ശൃണ്വതോ രാജ്ഞഃ സേര്ഷ്യമാഹാതിഗര്വിതാ ॥ ൧൦ ॥
സുരുചിഃ ശൃണ്വതോ രാജ്ഞഃ സേര്ഷ്യമാഹാതിഗര്വിതാ ॥ ൧൦ ॥
ന വത്സ നൃപതേര്ധിഷ്ണ്യം ഭവാനാരോഢുമര്ഹതി ।
ന ഗൃഹീതോ മയാ യത്ത്വം കുക്ഷാവപി നൃപാത്മജഃ ॥ ൧൧ ॥
ന ഗൃഹീതോ മയാ യത്ത്വം കുക്ഷാവപി നൃപാത്മജഃ ॥ ൧൧ ॥
ബാലോഽസി ബത നാത്മാനമന്യസ്ത്രീഗര്ഭസമ്ഭൃതമ് ।
നൂനം വേദ ഭവാന് യസ്യ ദുര്ലഭേഽര്ഥേ മനോരഥഃ ॥ ൧൨ ॥
നൂനം വേദ ഭവാന് യസ്യ ദുര്ലഭേഽര്ഥേ മനോരഥഃ ॥ ൧൨ ॥
തപസാരാധ്യ പുരുഷം തസ്യൈവാനുഗ്രഹേണ മേ ।
ഗര്ഭേ ത്വം സാധയാത്മാനം യദീച്ഛസി നൃപാസനമ് ॥ ൧൩ ॥
ഗര്ഭേ ത്വം സാധയാത്മാനം യദീച്ഛസി നൃപാസനമ് ॥ ൧൩ ॥
മൈത്രേയ ഉവാച
മാതുഃ സപത്ന്യാഃ സ ദുരുക്തിവിദ്ധഃ
ശ്വസന് രുഷാ ദണ്ഡഹതോ യഥാഹിഃ ।
ഹിത്വാ മിഷന്തം പിതരം സന്നവാചം
ജഗാമ മാതുഃ പ്രരുദന് സകാശമ് ॥ ൧൪ ॥
മാതുഃ സപത്ന്യാഃ സ ദുരുക്തിവിദ്ധഃ
ശ്വസന് രുഷാ ദണ്ഡഹതോ യഥാഹിഃ ।
ഹിത്വാ മിഷന്തം പിതരം സന്നവാചം
ജഗാമ മാതുഃ പ്രരുദന് സകാശമ് ॥ ൧൪ ॥
തം നിഃശ്വസന്തം സ്ഫുരിതാധരോഷ്ഠം
സുനീതിരുത്സങ്ഗ ഉദൂഹ്യ ബാലമ് ।
നിശമ്യ തത്പൌരമുഖാന്നിതാന്തം
സാ വിവ്യഥേ യദ്ഗദിതം സപത്ന്യാ ॥ ൧൫ ॥
സുനീതിരുത്സങ്ഗ ഉദൂഹ്യ ബാലമ് ।
നിശമ്യ തത്പൌരമുഖാന്നിതാന്തം
സാ വിവ്യഥേ യദ്ഗദിതം സപത്ന്യാ ॥ ൧൫ ॥
സോത്സൃജ്യ ധൈര്യം വിലലാപ ശോക
ദാവാഗ്നിനാ ദാവലതേവ ബാലാ ।
വാക്യം സപത്ന്യാഃ സ്മരതീ സരോജ
ശ്രിയാ ദൃശാ ബാഷ്പകലാമുവാഹ ॥ ൧൬ ॥
ദാവാഗ്നിനാ ദാവലതേവ ബാലാ ।
വാക്യം സപത്ന്യാഃ സ്മരതീ സരോജ
ശ്രിയാ ദൃശാ ബാഷ്പകലാമുവാഹ ॥ ൧൬ ॥
ദീര്ഘം ശ്വസന്തീ വൃജിനസ്യ പാര-
മപശ്യതീ ബാലകമാഹ ബാലാ ।
മാമങ്ഗലം താത പരേഷു മംസ്ഥാ
ഭുങ്ക്തേ ജനോ യത്പരദുഃഖദസ്തത് ॥ ൧൭ ॥
മപശ്യതീ ബാലകമാഹ ബാലാ ।
മാമങ്ഗലം താത പരേഷു മംസ്ഥാ
ഭുങ്ക്തേ ജനോ യത്പരദുഃഖദസ്തത് ॥ ൧൭ ॥
സത്യം സുരുച്യാഭിഹിതം ഭവാന്മേ
യദ്ദുര്ഭഗായാ ഉദരേ ഗൃഹീതഃ ।
സ്തന്യേന വൃദ്ധശ്ച വിലജ്ജതേ യാം
ഭാര്യേതി വാ വോഢുമിഡസ്പതിര്മാമ് ॥ ൧൮ ॥
യദ്ദുര്ഭഗായാ ഉദരേ ഗൃഹീതഃ ।
സ്തന്യേന വൃദ്ധശ്ച വിലജ്ജതേ യാം
ഭാര്യേതി വാ വോഢുമിഡസ്പതിര്മാമ് ॥ ൧൮ ॥
ആതിഷ്ഠ തത്താത വിമത്സരസ്ത്വമ്
ഉക്തം സമാത്രാപി യദവ്യലീകമ് ।
ആരാധയാധോക്ഷജപാദപദ്മം
യദീച്ഛസേഽധ്യാസനമുത്തമോ യഥാ ॥ ൧൯ ॥
ഉക്തം സമാത്രാപി യദവ്യലീകമ് ।
ആരാധയാധോക്ഷജപാദപദ്മം
യദീച്ഛസേഽധ്യാസനമുത്തമോ യഥാ ॥ ൧൯ ॥
യസ്യാങ്ഘ്രി പദ്മം പരിചര്യ വിശ്വ
വിഭാവനായാത്തഗുണാഭിപത്തേഃ ।
അജോഽധ്യതിഷ്ഠത്ഖലു പാരമേഷ്ഠ്യം
പദം ജിതാത്മശ്വസനാഭിവന്ദ്യമ് ॥ ൨൦ ॥
വിഭാവനായാത്തഗുണാഭിപത്തേഃ ।
അജോഽധ്യതിഷ്ഠത്ഖലു പാരമേഷ്ഠ്യം
പദം ജിതാത്മശ്വസനാഭിവന്ദ്യമ് ॥ ൨൦ ॥
തഥാ മനുര്വോ ഭഗവാന് പിതാമഹോ
യമേകമത്യാ പുരുദക്ഷിണൈര്മഖൈഃ ।
ഇഷ്ട്വാഭിപേദേ ദുരവാപമന്യതോ
ഭൌമം സുഖം ദിവ്യമഥാപവര്ഗ്യമ് ॥ ൨൧ ॥
യമേകമത്യാ പുരുദക്ഷിണൈര്മഖൈഃ ।
ഇഷ്ട്വാഭിപേദേ ദുരവാപമന്യതോ
ഭൌമം സുഖം ദിവ്യമഥാപവര്ഗ്യമ് ॥ ൨൧ ॥
തമേവ വത്സാശ്രയ ഭൃത്യവത്സലം
മുമുക്ഷുഭിര്മൃഗ്യപദാബ്ജപദ്ധതിമ് ।
അനന്യഭാവേ നിജധര്മഭാവിതേ
മനസ്യവസ്ഥാപ്യ ഭജസ്വ പൂരുഷമ് ॥ ൨൨ ॥
മുമുക്ഷുഭിര്മൃഗ്യപദാബ്ജപദ്ധതിമ് ।
അനന്യഭാവേ നിജധര്മഭാവിതേ
മനസ്യവസ്ഥാപ്യ ഭജസ്വ പൂരുഷമ് ॥ ൨൨ ॥
നാന്യം തതഃ പദ്മപലാശലോചനാദ്
ദുഃഖച്ഛിദം തേ മൃഗയാമി കഞ്ചന ।
യോ മൃഗ്യതേ ഹസ്തഗൃഹീതപദ്മയാ
ശ്രിയേതരൈരങ്ഗ വിമൃഗ്യമാണയാ ॥ ൨൩ ॥
ദുഃഖച്ഛിദം തേ മൃഗയാമി കഞ്ചന ।
യോ മൃഗ്യതേ ഹസ്തഗൃഹീതപദ്മയാ
ശ്രിയേതരൈരങ്ഗ വിമൃഗ്യമാണയാ ॥ ൨൩ ॥
മൈത്രേയ ഉവാച
ഏവം സഞ്ജല്പിതം മാതുരാകര്ണ്യാര്ഥാഗമം വചഃ ।
സന്നിയമ്യാത്മനാത്മാനം നിശ്ചക്രാമ പിതുഃ പുരാത് ॥ ൨൪ ॥
ഏവം സഞ്ജല്പിതം മാതുരാകര്ണ്യാര്ഥാഗമം വചഃ ।
സന്നിയമ്യാത്മനാത്മാനം നിശ്ചക്രാമ പിതുഃ പുരാത് ॥ ൨൪ ॥
നാരദസ്തദുപാകര്ണ്യ ജ്ഞാത്വാ തസ്യ ചികീര്ഷിതമ് ।
സ്പൃഷ്ട്വാ മൂര്ധന്യഘഘ്നേന പാണിനാ പ്രാഹ വിസ്മിതഃ ॥ ൨൫ ॥
സ്പൃഷ്ട്വാ മൂര്ധന്യഘഘ്നേന പാണിനാ പ്രാഹ വിസ്മിതഃ ॥ ൨൫ ॥
അഹോ തേജഃ ക്ഷത്രിയാണാം മാനഭങ്ഗമമൃഷ്യതാമ് ।
ബാലോഽപ്യയം ഹൃദാ ധത്തേ യത്സമാതുരസദ്വചഃ ॥ ൨൬ ॥
ബാലോഽപ്യയം ഹൃദാ ധത്തേ യത്സമാതുരസദ്വചഃ ॥ ൨൬ ॥
നാരദ ഉവാച
നാധുനാപ്യവമാനം തേ സമ്മാനം വാപി പുത്രക ।
ലക്ഷയാമഃ കുമാരസ്യ സക്തസ്യ ക്രീഡനാദിഷു ॥ ൨൭ ॥
നാധുനാപ്യവമാനം തേ സമ്മാനം വാപി പുത്രക ।
ലക്ഷയാമഃ കുമാരസ്യ സക്തസ്യ ക്രീഡനാദിഷു ॥ ൨൭ ॥
വികല്പേ വിദ്യമാനേഽപി ന ഹ്യസന്തോഷഹേതവഃ ।
പുംസോ മോഹമൃതേ ഭിന്നാ യല്ലോകേ നിജകര്മഭിഃ ॥ ൨൮ ॥
പുംസോ മോഹമൃതേ ഭിന്നാ യല്ലോകേ നിജകര്മഭിഃ ॥ ൨൮ ॥
പരിതുഷ്യേത്തതസ്താത താവന്മാത്രേണ പൂരുഷഃ ।
ദൈവോപസാദിതം യാവദ്വീക്ഷ്യേശ്വരഗതിം ബുധഃ ॥ ൨൯ ॥
ദൈവോപസാദിതം യാവദ്വീക്ഷ്യേശ്വരഗതിം ബുധഃ ॥ ൨൯ ॥
അഥ മാത്രോപദിഷ്ടേന യോഗേനാവരുരുത്സസി ।
യത്പ്രസാദം സ വൈ പുംസാം ദുരാരാധ്യോ മതോ മമ ॥ ൩൦ ॥
യത്പ്രസാദം സ വൈ പുംസാം ദുരാരാധ്യോ മതോ മമ ॥ ൩൦ ॥
മുനയഃ പദവീം യസ്യ നിഃസങ്ഗേനോരുജന്മഭിഃ ।
ന വിദുര്മൃഗയന്തോഽപി തീവ്രയോഗസമാധിനാ ॥ ൩൧ ॥
ന വിദുര്മൃഗയന്തോഽപി തീവ്രയോഗസമാധിനാ ॥ ൩൧ ॥
അതോ നിവര്തതാമേഷ നിര്ബന്ധസ്തവ നിഷ്ഫലഃ ।
യതിഷ്യതി ഭവാന് കാലേ ശ്രേയസാം സമുപസ്ഥിതേ ॥ ൩൨ ॥
യതിഷ്യതി ഭവാന് കാലേ ശ്രേയസാം സമുപസ്ഥിതേ ॥ ൩൨ ॥
യസ്യ യദ്ദൈവവിഹിതം സ തേന സുഖദുഃഖയോഃ ।
ആത്മാനം തോഷയന്ദേഹീ തമസഃ പാരമൃച്ഛതി ॥ ൩൩ ॥
ആത്മാനം തോഷയന്ദേഹീ തമസഃ പാരമൃച്ഛതി ॥ ൩൩ ॥
ഗുണാധികാന്മുദം ലിപ്സേദനുക്രോശം ഗുണാധമാത് ।
മൈത്രീം സമാനാദന്വിച്ഛേന്ന താപൈരഭിഭൂയതേ ॥ ൩൪ ॥
മൈത്രീം സമാനാദന്വിച്ഛേന്ന താപൈരഭിഭൂയതേ ॥ ൩൪ ॥
ധ്രുവ ഉവാച
സോഽയം ശമോ ഭഗവതാ സുഖദുഃഖഹതാത്മനാമ് ।
ദര്ശിതഃ കൃപയാ പുംസാം ദുര്ദര്ശോഽസ്മദ്വിധൈസ്തു യഃ ॥ ൩൫ ॥
സോഽയം ശമോ ഭഗവതാ സുഖദുഃഖഹതാത്മനാമ് ।
ദര്ശിതഃ കൃപയാ പുംസാം ദുര്ദര്ശോഽസ്മദ്വിധൈസ്തു യഃ ॥ ൩൫ ॥
അഥാപി മേഽവിനീതസ്യ ക്ഷാത്ത്രം ഘോരമുപേയുഷഃ ।
സുരുച്യാ ദുര്വചോബാണൈര്ന ഭിന്നേ ശ്രയതേ ഹൃദി ॥ ൩൬ ॥
സുരുച്യാ ദുര്വചോബാണൈര്ന ഭിന്നേ ശ്രയതേ ഹൃദി ॥ ൩൬ ॥
പദം ത്രിഭുവനോത്കൃഷ്ടം ജിഗീഷോഃ സാധു വര്ത്മ മേ ।
ബ്രൂഹ്യസ്മത്പിതൃഭിര്ബ്രഹ്മന്നന്യൈരപ്യനധിഷ്ഠിതമ് ॥ ൩൭ ॥
ബ്രൂഹ്യസ്മത്പിതൃഭിര്ബ്രഹ്മന്നന്യൈരപ്യനധിഷ്ഠിതമ് ॥ ൩൭ ॥
നൂനം ഭവാന്ഭഗവതോ യോഽങ്ഗജഃ പരമേഷ്ഠിനഃ ।
വിതുദന്നടതേ വീണാം ഹിതായ ജഗതോഽര്കവത് ॥ ൩൮ ॥
വിതുദന്നടതേ വീണാം ഹിതായ ജഗതോഽര്കവത് ॥ ൩൮ ॥
മൈത്രേയ ഉവാച
ഇത്യുദാഹൃതമാകര്ണ്യ ഭഗവാന്നാരദസ്തദാ ।
പ്രീതഃ പ്രത്യാഹ തം ബാലം സദ്വാക്യമനുകമ്പയാ ॥ ൩൯ ॥
ഇത്യുദാഹൃതമാകര്ണ്യ ഭഗവാന്നാരദസ്തദാ ।
പ്രീതഃ പ്രത്യാഹ തം ബാലം സദ്വാക്യമനുകമ്പയാ ॥ ൩൯ ॥
നാരദ ഉവാച
ജനന്യാഭിഹിതഃ പന്ഥാഃ സ വൈ നിഃശ്രേയസസ്യ തേ ।
ഭഗവാന് വാസുദേവസ്തം ഭജ തം പ്രവണാത്മനാ ॥ ൪൦ ॥
ജനന്യാഭിഹിതഃ പന്ഥാഃ സ വൈ നിഃശ്രേയസസ്യ തേ ।
ഭഗവാന് വാസുദേവസ്തം ഭജ തം പ്രവണാത്മനാ ॥ ൪൦ ॥
ധര്മാര്ഥകാമമോക്ഷാഖ്യം യ ഇച്ഛേച്ഛ്രേയ ആത്മനഃ ।
ഏകം ഹ്യേവ ഹരേസ്തത്ര കാരണം പാദസേവനമ് ॥ ൪൧ ॥
ഏകം ഹ്യേവ ഹരേസ്തത്ര കാരണം പാദസേവനമ് ॥ ൪൧ ॥
തത്താത ഗച്ഛ ഭദ്രം തേ യമുനായാസ്തടം ശുചി ।
പുണ്യം മധുവനം യത്ര സാന്നിധ്യം നിത്യദാ ഹരേഃ ॥ ൪൨ ॥
പുണ്യം മധുവനം യത്ര സാന്നിധ്യം നിത്യദാ ഹരേഃ ॥ ൪൨ ॥
സ്നാത്വാനുസവനം തസ്മിന് കാലിന്ദ്യാഃ സലിലേ ശിവേ ।
കൃത്വോചിതാനി നിവസന്നാത്മനഃ കല്പിതാസനഃ ॥ ൪൩ ॥
കൃത്വോചിതാനി നിവസന്നാത്മനഃ കല്പിതാസനഃ ॥ ൪൩ ॥
പ്രാണായാമേന ത്രിവൃതാ പ്രാണേന്ദ്രിയമനോമലമ് ।
ശനൈര്വ്യുദസ്യാഭിധ്യായേന്മനസാ ഗുരുണാ ഗുരുമ് ॥ ൪൪ ॥
ശനൈര്വ്യുദസ്യാഭിധ്യായേന്മനസാ ഗുരുണാ ഗുരുമ് ॥ ൪൪ ॥
പ്രസാദാഭിമുഖം ശശ്വത്പ്രസന്നവദനേക്ഷണമ് ।
സുനാസം സുഭ്രുവം ചാരുകപോലം സുരസുന്ദരമ് ॥ ൪൫ ॥
സുനാസം സുഭ്രുവം ചാരുകപോലം സുരസുന്ദരമ് ॥ ൪൫ ॥
തരുണം രമണീയാങ്ഗമരുണോഷ്ഠേക്ഷണാധരമ് ।
പ്രണതാശ്രയണം നൃമ്ണം ശരണ്യം കരുണാര്ണവമ് ॥ ൪൬ ॥
പ്രണതാശ്രയണം നൃമ്ണം ശരണ്യം കരുണാര്ണവമ് ॥ ൪൬ ॥
ശ്രീവത്സാങ്കം ഘനശ്യാമം പുരുഷം വനമാലിനമ് ।
ശങ്ഖചക്രഗദാപദ്മൈരഭിവ്യക്തചതുര്ഭുജമ് ॥ ൪൭ ॥
ശങ്ഖചക്രഗദാപദ്മൈരഭിവ്യക്തചതുര്ഭുജമ് ॥ ൪൭ ॥
കിരീടിനം കുണ്ഡലിനം കേയൂരവലയാന്വിതമ് ।
കൌസ്തുഭാഭരണഗ്രീവം പീതകൌശേയവാസസമ് ॥ ൪൮ ॥
കൌസ്തുഭാഭരണഗ്രീവം പീതകൌശേയവാസസമ് ॥ ൪൮ ॥
കാഞ്ചീകലാപപര്യസ്തം ലസത്കാഞ്ചനനൂപുരമ് ।
ദര്ശനീയതമം ശാന്തം മനോനയനവര്ധനമ് ॥ ൪൯ ॥
ദര്ശനീയതമം ശാന്തം മനോനയനവര്ധനമ് ॥ ൪൯ ॥
പദ്ഭ്യാം നഖമണിശ്രേണ്യാ വിലസദ്ഭ്യാം സമര്ചതാമ് ।
ഹൃത്പദ്മകര്ണികാധിഷ്ണ്യമാക്രമ്യാത്മന്യവസ്ഥിതമ് ॥ ൫൦ ॥
ഹൃത്പദ്മകര്ണികാധിഷ്ണ്യമാക്രമ്യാത്മന്യവസ്ഥിതമ് ॥ ൫൦ ॥
സ്മയമാനമഭിധ്യായേത്സാനുരാഗാവലോകനമ് ।
നിയതേനൈകഭൂതേന മനസാ വരദര്ഷഭമ് ॥ ൫൧ ॥
നിയതേനൈകഭൂതേന മനസാ വരദര്ഷഭമ് ॥ ൫൧ ॥
ഏവം ഭഗവതോ രൂപം സുഭദ്രം ധ്യായതോ മനഃ ।
നിര്വൃത്യാ പരയാ തൂര്ണം സമ്പന്നം ന നിവര്തതേ ॥ ൫൨ ॥
നിര്വൃത്യാ പരയാ തൂര്ണം സമ്പന്നം ന നിവര്തതേ ॥ ൫൨ ॥
ജപശ്ച പരമോ ഗുഹ്യഃ ശ്രൂയതാം മേ നൃപാത്മജ ।
യം സപ്തരാത്രം പ്രപഠന്പുമാന് പശ്യതി ഖേചരാന് ॥ ൫൩ ॥
യം സപ്തരാത്രം പ്രപഠന്പുമാന് പശ്യതി ഖേചരാന് ॥ ൫൩ ॥
ഓം നമോ ഭഗവതേ വാസുദേവായ ।
മന്ത്രേണാനേന ദേവസ്യ കുര്യാദ് ദ്രവ്യമയീം ബുധഃ ।
സപര്യാം വിവിധൈര്ദ്രവ്യൈര്ദേശകാലവിഭാഗവിത് ॥ ൫൪ ॥
മന്ത്രേണാനേന ദേവസ്യ കുര്യാദ് ദ്രവ്യമയീം ബുധഃ ।
സപര്യാം വിവിധൈര്ദ്രവ്യൈര്ദേശകാലവിഭാഗവിത് ॥ ൫൪ ॥
സലിലൈഃ ശുചിഭിര്മാല്യൈര്വന്യൈര്മൂലഫലാദിഭിഃ ।
ശസ്താങ്കുരാംശുകൈശ്ചാര്ചേത്തുലസ്യാ പ്രിയയാ പ്രഭുമ് ॥ ൫൫ ॥
ശസ്താങ്കുരാംശുകൈശ്ചാര്ചേത്തുലസ്യാ പ്രിയയാ പ്രഭുമ് ॥ ൫൫ ॥
ലബ്ധ്വാ ദ്രവ്യമയീമര്ചാം ക്ഷിത്യമ്ബ്വാദിഷു വാര്ചയേത് ।
ആഭൃതാത്മാ മുനിഃ ശാന്തോ യതവാങ്മിതവന്യഭുക് ॥ ൫൬ ॥
ആഭൃതാത്മാ മുനിഃ ശാന്തോ യതവാങ്മിതവന്യഭുക് ॥ ൫൬ ॥
സ്വേച്ഛാവതാരചരിതൈരചിന്ത്യനിജമായയാ ।
കരിഷ്യത്യുത്തമശ്ലോകസ്തദ് ധ്യായേദ്ധൃദയങ്ഗമമ് ॥ ൫൭ ॥
കരിഷ്യത്യുത്തമശ്ലോകസ്തദ് ധ്യായേദ്ധൃദയങ്ഗമമ് ॥ ൫൭ ॥
പരിചര്യാ ഭഗവതോ യാവത്യഃ പൂര്വസേവിതാഃ ।
താ മന്ത്രഹൃദയേനൈവ പ്രയുഞ്ജ്യാന്മന്ത്രമൂര്തയേ ॥ ൫൮ ॥
താ മന്ത്രഹൃദയേനൈവ പ്രയുഞ്ജ്യാന്മന്ത്രമൂര്തയേ ॥ ൫൮ ॥
ഏവം കായേന മനസാ വചസാ ച മനോഗതമ് ।
പരിചര്യമാണോ ഭഗവാന് ഭക്തിമത്പരിചര്യയാ ॥ ൫൯ ॥
പരിചര്യമാണോ ഭഗവാന് ഭക്തിമത്പരിചര്യയാ ॥ ൫൯ ॥
പുംസാമമായിനാം സമ്യഗ്ഭജതാം ഭാവവര്ധനഃ ।
ശ്രേയോ ദിശത്യഭിമതം യദ്ധര്മാദിഷു ദേഹിനാമ് ॥ ൬൦ ॥
ശ്രേയോ ദിശത്യഭിമതം യദ്ധര്മാദിഷു ദേഹിനാമ് ॥ ൬൦ ॥
വിരക്തശ്ചേന്ദ്രിയരതൌ ഭക്തിയോഗേന ഭൂയസാ ।
തം നിരന്തരഭാവേന ഭജേതാദ്ധാ വിമുക്തയേ ॥ ൬൧ ॥
തം നിരന്തരഭാവേന ഭജേതാദ്ധാ വിമുക്തയേ ॥ ൬൧ ॥
ഇത്യുക്തസ്തം പരിക്രമ്യ പ്രണമ്യ ച നൃപാര്ഭകഃ ।
യയൌ മധുവനം പുണ്യം ഹരേശ്ചരണചര്ചിതമ് ॥ ൬൨ ॥
യയൌ മധുവനം പുണ്യം ഹരേശ്ചരണചര്ചിതമ് ॥ ൬൨ ॥
തപോവനം ഗതേ തസ്മിന്പ്രവിഷ്ടോഽന്തഃപുരം മുനിഃ ।
അര്ഹിതാര്ഹണകോ രാജ്ഞാ സുഖാസീന ഉവാചതമ് ॥ ൬൩ ॥
അര്ഹിതാര്ഹണകോ രാജ്ഞാ സുഖാസീന ഉവാചതമ് ॥ ൬൩ ॥
നാരദ ഉവാച
രാജന് കിം ധ്യായസേ ദീര്ഘം മുഖേന പരിശുഷ്യതാ ।
കിം വാ ന രിഷ്യതേ കാമോ ധര്മോ വാര്ഥേന സംയുതഃ ॥ ൬൪ ॥
രാജന് കിം ധ്യായസേ ദീര്ഘം മുഖേന പരിശുഷ്യതാ ।
കിം വാ ന രിഷ്യതേ കാമോ ധര്മോ വാര്ഥേന സംയുതഃ ॥ ൬൪ ॥
രാജോവാച
സുതോ മേ ബാലകോ ബ്രഹ്മന് സ്ത്രൈണേനാകരുണാത്മനാ ।
നിര്വാസിതഃ പഞ്ചവര്ഷഃ സഹ മാത്രാ മഹാന്കവിഃ ॥ ൬൫ ॥
സുതോ മേ ബാലകോ ബ്രഹ്മന് സ്ത്രൈണേനാകരുണാത്മനാ ।
നിര്വാസിതഃ പഞ്ചവര്ഷഃ സഹ മാത്രാ മഹാന്കവിഃ ॥ ൬൫ ॥
അപ്യനാഥം വനേ ബ്രഹ്മന്മാ സ്മാദന്ത്യര്ഭകം വൃകാഃ ।
ശ്രാന്തം ശയാനം ക്ഷുധിതം പരിമ്ലാനമുഖാമ്ബുജമ് ॥ ൬൬ ॥
ശ്രാന്തം ശയാനം ക്ഷുധിതം പരിമ്ലാനമുഖാമ്ബുജമ് ॥ ൬൬ ॥
അഹോ മേ ബത ദൌരാത്മ്യം സ്ത്രീജിതസ്യോപധാരയ ।
യോഽങ്കം പ്രേമ്ണാരുരുക്ഷന്തം നാഭ്യനന്ദമസത്തമഃ ॥ ൬൭ ॥
യോഽങ്കം പ്രേമ്ണാരുരുക്ഷന്തം നാഭ്യനന്ദമസത്തമഃ ॥ ൬൭ ॥
നാരദ ഉവാച
മാ മാ ശുചഃ സ്വതനയം ദേവഗുപ്തം വിശാമ്പതേ ।
തത്പ്രഭാവമവിജ്ഞായ പ്രാവൃങ്ക്തേ യദ്യശോ ജഗത് ॥ ൬൮ ॥
മാ മാ ശുചഃ സ്വതനയം ദേവഗുപ്തം വിശാമ്പതേ ।
തത്പ്രഭാവമവിജ്ഞായ പ്രാവൃങ്ക്തേ യദ്യശോ ജഗത് ॥ ൬൮ ॥
സുദുഷ്കരം കര്മ കൃത്വാ ലോകപാലൈരപി പ്രഭുഃ ।
ഐഷ്യത്യചിരതോ രാജന് യശോ വിപുലയംസ്തവ ॥ ൬൯ ॥
ഐഷ്യത്യചിരതോ രാജന് യശോ വിപുലയംസ്തവ ॥ ൬൯ ॥
മൈത്രേയ ഉവാച
ഇതി ദേവര്ഷിണാ പ്രോക്തം വിശ്രുത്യ ജഗതീപതിഃ ।
രാജലക്ഷ്മീമനാദൃത്യ പുത്രമേവാന്വചിന്തയത് ॥ ൭൦ ॥
ഇതി ദേവര്ഷിണാ പ്രോക്തം വിശ്രുത്യ ജഗതീപതിഃ ।
രാജലക്ഷ്മീമനാദൃത്യ പുത്രമേവാന്വചിന്തയത് ॥ ൭൦ ॥
തത്രാഭിഷിക്തഃ പ്രയതസ്താമുപോഷ്യ വിഭാവരീമ് ।
സമാഹിതഃ പര്യചരദൃഷ്യാദേശേന പൂരുഷമ് ॥ ൭൧ ॥
സമാഹിതഃ പര്യചരദൃഷ്യാദേശേന പൂരുഷമ് ॥ ൭൧ ॥
ത്രിരാത്രാന്തേ ത്രിരാത്രാന്തേ കപിത്ഥബദരാശനഃ ।
ആത്മവൃത്ത്യനുസാരേണ മാസം നിന്യേഽര്ചയന്ഹരിമ് ॥ ൭൨ ॥
ആത്മവൃത്ത്യനുസാരേണ മാസം നിന്യേഽര്ചയന്ഹരിമ് ॥ ൭൨ ॥
ദ്വിതീയം ച തഥാ മാസം ഷഷ്ഠേ ഷഷ്ഠേഽര്ഭകോ ദിനേ ।
തൃണപര്ണാദിഭിഃ ശീര്ണൈഃ കൃതാന്നോഽഭ്യര്ചയന്വിഭുമ് ॥ ൭൩ ॥
തൃണപര്ണാദിഭിഃ ശീര്ണൈഃ കൃതാന്നോഽഭ്യര്ചയന്വിഭുമ് ॥ ൭൩ ॥
തൃതീയം ചാനയന്മാസം നവമേ നവമേഽഹനി ।
അബ്ഭക്ഷ ഉത്തമശ്ലോകമുപാധാവത്സമാധിനാ ॥ ൭൪ ॥
അബ്ഭക്ഷ ഉത്തമശ്ലോകമുപാധാവത്സമാധിനാ ॥ ൭൪ ॥
ചതുര്ഥമപി വൈ മാസം ദ്വാദശേ ദ്വാദശേഽഹനി ।
വായുഭക്ഷോ ജിതശ്വാസോ ധ്യായന്ദേവമധാരയത് ॥ ൭൫ ॥
വായുഭക്ഷോ ജിതശ്വാസോ ധ്യായന്ദേവമധാരയത് ॥ ൭൫ ॥
പഞ്ചമേ മാസ്യനുപ്രാപ്തേ ജിതശ്വാസോ നൃപാത്മജഃ ।
ധ്യായന് ബ്രഹ്മ പദൈകേന തസ്ഥൌ സ്ഥാണുരിവാചലഃ ॥ ൭൬ ॥
ധ്യായന് ബ്രഹ്മ പദൈകേന തസ്ഥൌ സ്ഥാണുരിവാചലഃ ॥ ൭൬ ॥
സര്വതോ മന ആകൃഷ്യ ഹൃദി ഭൂതേന്ദ്രിയാശയമ് ।
ധ്യായന്ഭഗവതോ രൂപം നാദ്രാക്ഷീത്കിഞ്ചനാപരമ് ॥ ൭൭ ॥
ധ്യായന്ഭഗവതോ രൂപം നാദ്രാക്ഷീത്കിഞ്ചനാപരമ് ॥ ൭൭ ॥
ആധാരം മഹദാദീനാം പ്രധാനപുരുഷേശ്വരമ് ।
ബ്രഹ്മ ധാരയമാണസ്യ ത്രയോ ലോകാശ്ചകമ്പിരേ ॥ ൭൮ ॥
ബ്രഹ്മ ധാരയമാണസ്യ ത്രയോ ലോകാശ്ചകമ്പിരേ ॥ ൭൮ ॥
യദൈകപാദേന സ പാര്ഥിവാര്ഭക
സ്തസ്ഥൌ തദങ്ഗുഷ്ഠനിപീഡിതാ മഹീ ।
നനാമ തത്രാര്ധമിഭേന്ദ്രധിഷ്ഠിതാ
തരീവ സവ്യേതരതഃ പദേ പദേ ॥ ൭൯ ॥
സ്തസ്ഥൌ തദങ്ഗുഷ്ഠനിപീഡിതാ മഹീ ।
നനാമ തത്രാര്ധമിഭേന്ദ്രധിഷ്ഠിതാ
തരീവ സവ്യേതരതഃ പദേ പദേ ॥ ൭൯ ॥
തസ്മിന്നഭിധ്യായതി വിശ്വമാത്മനോ
ദ്വാരം നിരുധ്യാസുമനന്യയാ ധിയാ ।
ലോകാ നിരുച്ഛ്വാസനിപീഡിതാ ഭൃശം
സലോകപാലാഃ ശരണം യയുര്ഹരിമ് ॥ ൮൦ ॥
ദ്വാരം നിരുധ്യാസുമനന്യയാ ധിയാ ।
ലോകാ നിരുച്ഛ്വാസനിപീഡിതാ ഭൃശം
സലോകപാലാഃ ശരണം യയുര്ഹരിമ് ॥ ൮൦ ॥
ദേവാ ഊചുഃ
നൈവം വിദാമോ ഭഗവന് പ്രാണരോധം
ചരാചരസ്യാഖിലസത്ത്വധാമ്നഃ ।
വിധേഹി തന്നോ വൃജിനാദ്വിമോക്ഷം
പ്രാപ്താ വയം ത്വാം ശരണം ശരണ്യമ് ॥ ൮൧ ॥
നൈവം വിദാമോ ഭഗവന് പ്രാണരോധം
ചരാചരസ്യാഖിലസത്ത്വധാമ്നഃ ।
വിധേഹി തന്നോ വൃജിനാദ്വിമോക്ഷം
പ്രാപ്താ വയം ത്വാം ശരണം ശരണ്യമ് ॥ ൮൧ ॥
ശ്രീഭഗവാനുവാച
മാ ഭൈഷ്ട ബാലം തപസോ ദുരത്യയാ-
ന്നിവര്തയിഷ്യേ പ്രതിയാത സ്വധാമ ।
യതോ ഹി വഃ പ്രാണനിരോധ ആസീ-
ദൌത്താനപാദിര്മയി സങ്ഗതാത്മാ ॥ ൮൨ ॥
മാ ഭൈഷ്ട ബാലം തപസോ ദുരത്യയാ-
ന്നിവര്തയിഷ്യേ പ്രതിയാത സ്വധാമ ।
യതോ ഹി വഃ പ്രാണനിരോധ ആസീ-
ദൌത്താനപാദിര്മയി സങ്ഗതാത്മാ ॥ ൮൨ ॥