మైత్రేయ ఉవాచ
సనకాద్యా నారదశ్చ ఋభుర్హంసోఽరుణిర్యతిః ।
నైతే గృహాన్ బ్రహ్మసుతా హ్యావసన్నూర్ధ్వరేతసః ॥ ౧ ॥
సనకాద్యా నారదశ్చ ఋభుర్హంసోఽరుణిర్యతిః ।
నైతే గృహాన్ బ్రహ్మసుతా హ్యావసన్నూర్ధ్వరేతసః ॥ ౧ ॥
మృషాధర్మస్య భార్యాసీద్దమ్భం మాయాం చ శత్రుహన్ ।
అసూత మిథునం తత్తు నిఋర్తిర్జగృహేఽప్రజః ॥ ౨ ॥
అసూత మిథునం తత్తు నిఋర్తిర్జగృహేఽప్రజః ॥ ౨ ॥
తయోః సమభవల్లోభో నికృతిశ్చ మహామతే ।
తాభ్యాం క్రోధశ్చ హింసా చ యద్దురుక్తిః స్వసా కలిః ॥ ౩ ॥
తాభ్యాం క్రోధశ్చ హింసా చ యద్దురుక్తిః స్వసా కలిః ॥ ౩ ॥
దురుక్తౌ కలిరాధత్త భయం మృత్యుం చ సత్తమ ।
తయోశ్చ మిథునం జజ్ఞే యాతనా నిరయస్తథా ॥ ౪ ॥
తయోశ్చ మిథునం జజ్ఞే యాతనా నిరయస్తథా ॥ ౪ ॥
సఙ్గ్రహేణ మయాఖ్యాతః ప్రతిసర్గస్తవానఘ ।
త్రిః శ్రుత్వైతత్పుమాన్ పుణ్యం విధునోత్యాత్మనో మలమ్ ॥ ౫ ॥
త్రిః శ్రుత్వైతత్పుమాన్ పుణ్యం విధునోత్యాత్మనో మలమ్ ॥ ౫ ॥
అథాతః కీర్తయే వంశం పుణ్యకీర్తేః కురూద్వహ ।
స్వాయమ్భువస్యాపి మనోర్హరేరంశాంశజన్మనః ॥ ౬ ॥
స్వాయమ్భువస్యాపి మనోర్హరేరంశాంశజన్మనః ॥ ౬ ॥
ప్రియవ్రతోత్తానపాదౌ శతరూపాపతేః సుతౌ ।
వాసుదేవస్య కలయా రక్షాయాం జగతః స్థితౌ ॥ ౭ ॥
వాసుదేవస్య కలయా రక్షాయాం జగతః స్థితౌ ॥ ౭ ॥
జాయే ఉత్తానపాదస్య సునీతిః సురుచిస్తయోః ।
సురుచిః ప్రేయసీ పత్యుర్నేతరా యత్సుతో ధ్రువః ॥ ౮ ॥
సురుచిః ప్రేయసీ పత్యుర్నేతరా యత్సుతో ధ్రువః ॥ ౮ ॥
ఏకదా సురుచేః పుత్రమఙ్కమారోప్య లాలయన్ ।
ఉత్తమం నారురుక్షన్తం ధ్రువం రాజాభ్యనన్దత ॥ ౯ ॥
ఉత్తమం నారురుక్షన్తం ధ్రువం రాజాభ్యనన్దత ॥ ౯ ॥
తథా చికీర్షమాణం తం సపత్న్యాస్తనయం ధ్రువమ్ ।
సురుచిః శృణ్వతో రాజ్ఞః సేర్ష్యమాహాతిగర్వితా ॥ ౧౦ ॥
సురుచిః శృణ్వతో రాజ్ఞః సేర్ష్యమాహాతిగర్వితా ॥ ౧౦ ॥
న వత్స నృపతేర్ధిష్ణ్యం భవానారోఢుమర్హతి ।
న గృహీతో మయా యత్త్వం కుక్షావపి నృపాత్మజః ॥ ౧౧ ॥
న గృహీతో మయా యత్త్వం కుక్షావపి నృపాత్మజః ॥ ౧౧ ॥
బాలోఽసి బత నాత్మానమన్యస్త్రీగర్భసమ్భృతమ్ ।
నూనం వేద భవాన్ యస్య దుర్లభేఽర్థే మనోరథః ॥ ౧౨ ॥
నూనం వేద భవాన్ యస్య దుర్లభేఽర్థే మనోరథః ॥ ౧౨ ॥
తపసారాధ్య పురుషం తస్యైవానుగ్రహేణ మే ।
గర్భే త్వం సాధయాత్మానం యదీచ్ఛసి నృపాసనమ్ ॥ ౧౩ ॥
గర్భే త్వం సాధయాత్మానం యదీచ్ఛసి నృపాసనమ్ ॥ ౧౩ ॥
మైత్రేయ ఉవాచ
మాతుః సపత్న్యాః స దురుక్తివిద్ధః
శ్వసన్ రుషా దణ్డహతో యథాహిః ।
హిత్వా మిషన్తం పితరం సన్నవాచం
జగామ మాతుః ప్రరుదన్ సకాశమ్ ॥ ౧౪ ॥
మాతుః సపత్న్యాః స దురుక్తివిద్ధః
శ్వసన్ రుషా దణ్డహతో యథాహిః ।
హిత్వా మిషన్తం పితరం సన్నవాచం
జగామ మాతుః ప్రరుదన్ సకాశమ్ ॥ ౧౪ ॥
తం నిఃశ్వసన్తం స్ఫురితాధరోష్ఠం
సునీతిరుత్సఙ్గ ఉదూహ్య బాలమ్ ।
నిశమ్య తత్పౌరముఖాన్నితాన్తం
సా వివ్యథే యద్గదితం సపత్న్యా ॥ ౧౫ ॥
సునీతిరుత్సఙ్గ ఉదూహ్య బాలమ్ ।
నిశమ్య తత్పౌరముఖాన్నితాన్తం
సా వివ్యథే యద్గదితం సపత్న్యా ॥ ౧౫ ॥
సోత్సృజ్య ధైర్యం విలలాప శోక
దావాగ్నినా దావలతేవ బాలా ।
వాక్యం సపత్న్యాః స్మరతీ సరోజ
శ్రియా దృశా బాష్పకలామువాహ ॥ ౧౬ ॥
దావాగ్నినా దావలతేవ బాలా ।
వాక్యం సపత్న్యాః స్మరతీ సరోజ
శ్రియా దృశా బాష్పకలామువాహ ॥ ౧౬ ॥
దీర్ఘం శ్వసన్తీ వృజినస్య పార-
మపశ్యతీ బాలకమాహ బాలా ।
మామఙ్గలం తాత పరేషు మంస్థా
భుఙ్క్తే జనో యత్పరదుఃఖదస్తత్ ॥ ౧౭ ॥
మపశ్యతీ బాలకమాహ బాలా ।
మామఙ్గలం తాత పరేషు మంస్థా
భుఙ్క్తే జనో యత్పరదుఃఖదస్తత్ ॥ ౧౭ ॥
సత్యం సురుచ్యాభిహితం భవాన్మే
యద్దుర్భగాయా ఉదరే గృహీతః ।
స్తన్యేన వృద్ధశ్చ విలజ్జతే యాం
భార్యేతి వా వోఢుమిడస్పతిర్మామ్ ॥ ౧౮ ॥
యద్దుర్భగాయా ఉదరే గృహీతః ।
స్తన్యేన వృద్ధశ్చ విలజ్జతే యాం
భార్యేతి వా వోఢుమిడస్పతిర్మామ్ ॥ ౧౮ ॥
ఆతిష్ఠ తత్తాత విమత్సరస్త్వమ్
ఉక్తం సమాత్రాపి యదవ్యలీకమ్ ।
ఆరాధయాధోక్షజపాదపద్మం
యదీచ్ఛసేఽధ్యాసనముత్తమో యథా ॥ ౧౯ ॥
ఉక్తం సమాత్రాపి యదవ్యలీకమ్ ।
ఆరాధయాధోక్షజపాదపద్మం
యదీచ్ఛసేఽధ్యాసనముత్తమో యథా ॥ ౧౯ ॥
యస్యాఙ్ఘ్రి పద్మం పరిచర్య విశ్వ
విభావనాయాత్తగుణాభిపత్తేః ।
అజోఽధ్యతిష్ఠత్ఖలు పారమేష్ఠ్యం
పదం జితాత్మశ్వసనాభివన్ద్యమ్ ॥ ౨౦ ॥
విభావనాయాత్తగుణాభిపత్తేః ।
అజోఽధ్యతిష్ఠత్ఖలు పారమేష్ఠ్యం
పదం జితాత్మశ్వసనాభివన్ద్యమ్ ॥ ౨౦ ॥
తథా మనుర్వో భగవాన్ పితామహో
యమేకమత్యా పురుదక్షిణైర్మఖైః ।
ఇష్ట్వాభిపేదే దురవాపమన్యతో
భౌమం సుఖం దివ్యమథాపవర్గ్యమ్ ॥ ౨౧ ॥
యమేకమత్యా పురుదక్షిణైర్మఖైః ।
ఇష్ట్వాభిపేదే దురవాపమన్యతో
భౌమం సుఖం దివ్యమథాపవర్గ్యమ్ ॥ ౨౧ ॥
తమేవ వత్సాశ్రయ భృత్యవత్సలం
ముముక్షుభిర్మృగ్యపదాబ్జపద్ధతిమ్ ।
అనన్యభావే నిజధర్మభావితే
మనస్యవస్థాప్య భజస్వ పూరుషమ్ ॥ ౨౨ ॥
ముముక్షుభిర్మృగ్యపదాబ్జపద్ధతిమ్ ।
అనన్యభావే నిజధర్మభావితే
మనస్యవస్థాప్య భజస్వ పూరుషమ్ ॥ ౨౨ ॥
నాన్యం తతః పద్మపలాశలోచనాద్
దుఃఖచ్ఛిదం తే మృగయామి కఞ్చన ।
యో మృగ్యతే హస్తగృహీతపద్మయా
శ్రియేతరైరఙ్గ విమృగ్యమాణయా ॥ ౨౩ ॥
దుఃఖచ్ఛిదం తే మృగయామి కఞ్చన ।
యో మృగ్యతే హస్తగృహీతపద్మయా
శ్రియేతరైరఙ్గ విమృగ్యమాణయా ॥ ౨౩ ॥
మైత్రేయ ఉవాచ
ఏవం సఞ్జల్పితం మాతురాకర్ణ్యార్థాగమం వచః ।
సన్నియమ్యాత్మనాత్మానం నిశ్చక్రామ పితుః పురాత్ ॥ ౨౪ ॥
ఏవం సఞ్జల్పితం మాతురాకర్ణ్యార్థాగమం వచః ।
సన్నియమ్యాత్మనాత్మానం నిశ్చక్రామ పితుః పురాత్ ॥ ౨౪ ॥
నారదస్తదుపాకర్ణ్య జ్ఞాత్వా తస్య చికీర్షితమ్ ।
స్పృష్ట్వా మూర్ధన్యఘఘ్నేన పాణినా ప్రాహ విస్మితః ॥ ౨౫ ॥
స్పృష్ట్వా మూర్ధన్యఘఘ్నేన పాణినా ప్రాహ విస్మితః ॥ ౨౫ ॥
అహో తేజః క్షత్రియాణాం మానభఙ్గమమృష్యతామ్ ।
బాలోఽప్యయం హృదా ధత్తే యత్సమాతురసద్వచః ॥ ౨౬ ॥
బాలోఽప్యయం హృదా ధత్తే యత్సమాతురసద్వచః ॥ ౨౬ ॥
నారద ఉవాచ
నాధునాప్యవమానం తే సమ్మానం వాపి పుత్రక ।
లక్షయామః కుమారస్య సక్తస్య క్రీడనాదిషు ॥ ౨౭ ॥
నాధునాప్యవమానం తే సమ్మానం వాపి పుత్రక ।
లక్షయామః కుమారస్య సక్తస్య క్రీడనాదిషు ॥ ౨౭ ॥
వికల్పే విద్యమానేఽపి న హ్యసన్తోషహేతవః ।
పుంసో మోహమృతే భిన్నా యల్లోకే నిజకర్మభిః ॥ ౨౮ ॥
పుంసో మోహమృతే భిన్నా యల్లోకే నిజకర్మభిః ॥ ౨౮ ॥
పరితుష్యేత్తతస్తాత తావన్మాత్రేణ పూరుషః ।
దైవోపసాదితం యావద్వీక్ష్యేశ్వరగతిం బుధః ॥ ౨౯ ॥
దైవోపసాదితం యావద్వీక్ష్యేశ్వరగతిం బుధః ॥ ౨౯ ॥
అథ మాత్రోపదిష్టేన యోగేనావరురుత్ససి ।
యత్ప్రసాదం స వై పుంసాం దురారాధ్యో మతో మమ ॥ ౩౦ ॥
యత్ప్రసాదం స వై పుంసాం దురారాధ్యో మతో మమ ॥ ౩౦ ॥
మునయః పదవీం యస్య నిఃసఙ్గేనోరుజన్మభిః ।
న విదుర్మృగయన్తోఽపి తీవ్రయోగసమాధినా ॥ ౩౧ ॥
న విదుర్మృగయన్తోఽపి తీవ్రయోగసమాధినా ॥ ౩౧ ॥
అతో నివర్తతామేష నిర్బన్ధస్తవ నిష్ఫలః ।
యతిష్యతి భవాన్ కాలే శ్రేయసాం సముపస్థితే ॥ ౩౨ ॥
యతిష్యతి భవాన్ కాలే శ్రేయసాం సముపస్థితే ॥ ౩౨ ॥
యస్య యద్దైవవిహితం స తేన సుఖదుఃఖయోః ।
ఆత్మానం తోషయన్దేహీ తమసః పారమృచ్ఛతి ॥ ౩౩ ॥
ఆత్మానం తోషయన్దేహీ తమసః పారమృచ్ఛతి ॥ ౩౩ ॥
గుణాధికాన్ముదం లిప్సేదనుక్రోశం గుణాధమాత్ ।
మైత్రీం సమానాదన్విచ్ఛేన్న తాపైరభిభూయతే ॥ ౩౪ ॥
మైత్రీం సమానాదన్విచ్ఛేన్న తాపైరభిభూయతే ॥ ౩౪ ॥
ధ్రువ ఉవాచ
సోఽయం శమో భగవతా సుఖదుఃఖహతాత్మనామ్ ।
దర్శితః కృపయా పుంసాం దుర్దర్శోఽస్మద్విధైస్తు యః ॥ ౩౫ ॥
సోఽయం శమో భగవతా సుఖదుఃఖహతాత్మనామ్ ।
దర్శితః కృపయా పుంసాం దుర్దర్శోఽస్మద్విధైస్తు యః ॥ ౩౫ ॥
అథాపి మేఽవినీతస్య క్షాత్త్రం ఘోరముపేయుషః ।
సురుచ్యా దుర్వచోబాణైర్న భిన్నే శ్రయతే హృది ॥ ౩౬ ॥
సురుచ్యా దుర్వచోబాణైర్న భిన్నే శ్రయతే హృది ॥ ౩౬ ॥
పదం త్రిభువనోత్కృష్టం జిగీషోః సాధు వర్త్మ మే ।
బ్రూహ్యస్మత్పితృభిర్బ్రహ్మన్నన్యైరప్యనధిష్ఠితమ్ ॥ ౩౭ ॥
బ్రూహ్యస్మత్పితృభిర్బ్రహ్మన్నన్యైరప్యనధిష్ఠితమ్ ॥ ౩౭ ॥
నూనం భవాన్భగవతో యోఽఙ్గజః పరమేష్ఠినః ।
వితుదన్నటతే వీణాం హితాయ జగతోఽర్కవత్ ॥ ౩౮ ॥
వితుదన్నటతే వీణాం హితాయ జగతోఽర్కవత్ ॥ ౩౮ ॥
మైత్రేయ ఉవాచ
ఇత్యుదాహృతమాకర్ణ్య భగవాన్నారదస్తదా ।
ప్రీతః ప్రత్యాహ తం బాలం సద్వాక్యమనుకమ్పయా ॥ ౩౯ ॥
ఇత్యుదాహృతమాకర్ణ్య భగవాన్నారదస్తదా ।
ప్రీతః ప్రత్యాహ తం బాలం సద్వాక్యమనుకమ్పయా ॥ ౩౯ ॥
నారద ఉవాచ
జనన్యాభిహితః పన్థాః స వై నిఃశ్రేయసస్య తే ।
భగవాన్ వాసుదేవస్తం భజ తం ప్రవణాత్మనా ॥ ౪౦ ॥
జనన్యాభిహితః పన్థాః స వై నిఃశ్రేయసస్య తే ।
భగవాన్ వాసుదేవస్తం భజ తం ప్రవణాత్మనా ॥ ౪౦ ॥
ధర్మార్థకామమోక్షాఖ్యం య ఇచ్ఛేచ్ఛ్రేయ ఆత్మనః ।
ఏకం హ్యేవ హరేస్తత్ర కారణం పాదసేవనమ్ ॥ ౪౧ ॥
ఏకం హ్యేవ హరేస్తత్ర కారణం పాదసేవనమ్ ॥ ౪౧ ॥
తత్తాత గచ్ఛ భద్రం తే యమునాయాస్తటం శుచి ।
పుణ్యం మధువనం యత్ర సాన్నిధ్యం నిత్యదా హరేః ॥ ౪౨ ॥
పుణ్యం మధువనం యత్ర సాన్నిధ్యం నిత్యదా హరేః ॥ ౪౨ ॥
స్నాత్వానుసవనం తస్మిన్ కాలిన్ద్యాః సలిలే శివే ।
కృత్వోచితాని నివసన్నాత్మనః కల్పితాసనః ॥ ౪౩ ॥
కృత్వోచితాని నివసన్నాత్మనః కల్పితాసనః ॥ ౪౩ ॥
ప్రాణాయామేన త్రివృతా ప్రాణేన్ద్రియమనోమలమ్ ।
శనైర్వ్యుదస్యాభిధ్యాయేన్మనసా గురుణా గురుమ్ ॥ ౪౪ ॥
శనైర్వ్యుదస్యాభిధ్యాయేన్మనసా గురుణా గురుమ్ ॥ ౪౪ ॥
ప్రసాదాభిముఖం శశ్వత్ప్రసన్నవదనేక్షణమ్ ।
సునాసం సుభ్రువం చారుకపోలం సురసున్దరమ్ ॥ ౪౫ ॥
సునాసం సుభ్రువం చారుకపోలం సురసున్దరమ్ ॥ ౪౫ ॥
తరుణం రమణీయాఙ్గమరుణోష్ఠేక్షణాధరమ్ ।
ప్రణతాశ్రయణం నృమ్ణం శరణ్యం కరుణార్ణవమ్ ॥ ౪౬ ॥
ప్రణతాశ్రయణం నృమ్ణం శరణ్యం కరుణార్ణవమ్ ॥ ౪౬ ॥
శ్రీవత్సాఙ్కం ఘనశ్యామం పురుషం వనమాలినమ్ ।
శఙ్ఖచక్రగదాపద్మైరభివ్యక్తచతుర్భుజమ్ ॥ ౪౭ ॥
శఙ్ఖచక్రగదాపద్మైరభివ్యక్తచతుర్భుజమ్ ॥ ౪౭ ॥
కిరీటినం కుణ్డలినం కేయూరవలయాన్వితమ్ ।
కౌస్తుభాభరణగ్రీవం పీతకౌశేయవాససమ్ ॥ ౪౮ ॥
కౌస్తుభాభరణగ్రీవం పీతకౌశేయవాససమ్ ॥ ౪౮ ॥
కాఞ్చీకలాపపర్యస్తం లసత్కాఞ్చననూపురమ్ ।
దర్శనీయతమం శాన్తం మనోనయనవర్ధనమ్ ॥ ౪౯ ॥
దర్శనీయతమం శాన్తం మనోనయనవర్ధనమ్ ॥ ౪౯ ॥
పద్భ్యాం నఖమణిశ్రేణ్యా విలసద్భ్యాం సమర్చతామ్ ।
హృత్పద్మకర్ణికాధిష్ణ్యమాక్రమ్యాత్మన్యవస్థితమ్ ॥ ౫౦ ॥
హృత్పద్మకర్ణికాధిష్ణ్యమాక్రమ్యాత్మన్యవస్థితమ్ ॥ ౫౦ ॥
స్మయమానమభిధ్యాయేత్సానురాగావలోకనమ్ ।
నియతేనైకభూతేన మనసా వరదర్షభమ్ ॥ ౫౧ ॥
నియతేనైకభూతేన మనసా వరదర్షభమ్ ॥ ౫౧ ॥
ఏవం భగవతో రూపం సుభద్రం ధ్యాయతో మనః ।
నిర్వృత్యా పరయా తూర్ణం సమ్పన్నం న నివర్తతే ॥ ౫౨ ॥
నిర్వృత్యా పరయా తూర్ణం సమ్పన్నం న నివర్తతే ॥ ౫౨ ॥
జపశ్చ పరమో గుహ్యః శ్రూయతాం మే నృపాత్మజ ।
యం సప్తరాత్రం ప్రపఠన్పుమాన్ పశ్యతి ఖేచరాన్ ॥ ౫౩ ॥
యం సప్తరాత్రం ప్రపఠన్పుమాన్ పశ్యతి ఖేచరాన్ ॥ ౫౩ ॥
ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ ।
మన్త్రేణానేన దేవస్య కుర్యాద్ ద్రవ్యమయీం బుధః ।
సపర్యాం వివిధైర్ద్రవ్యైర్దేశకాలవిభాగవిత్ ॥ ౫౪ ॥
మన్త్రేణానేన దేవస్య కుర్యాద్ ద్రవ్యమయీం బుధః ।
సపర్యాం వివిధైర్ద్రవ్యైర్దేశకాలవిభాగవిత్ ॥ ౫౪ ॥
సలిలైః శుచిభిర్మాల్యైర్వన్యైర్మూలఫలాదిభిః ।
శస్తాఙ్కురాంశుకైశ్చార్చేత్తులస్యా ప్రియయా ప్రభుమ్ ॥ ౫౫ ॥
శస్తాఙ్కురాంశుకైశ్చార్చేత్తులస్యా ప్రియయా ప్రభుమ్ ॥ ౫౫ ॥
లబ్ధ్వా ద్రవ్యమయీమర్చాం క్షిత్యమ్బ్వాదిషు వార్చయేత్ ।
ఆభృతాత్మా మునిః శాన్తో యతవాఙ్మితవన్యభుక్ ॥ ౫౬ ॥
ఆభృతాత్మా మునిః శాన్తో యతవాఙ్మితవన్యభుక్ ॥ ౫౬ ॥
స్వేచ్ఛావతారచరితైరచిన్త్యనిజమాయయా ।
కరిష్యత్యుత్తమశ్లోకస్తద్ ధ్యాయేద్ధృదయఙ్గమమ్ ॥ ౫౭ ॥
కరిష్యత్యుత్తమశ్లోకస్తద్ ధ్యాయేద్ధృదయఙ్గమమ్ ॥ ౫౭ ॥
పరిచర్యా భగవతో యావత్యః పూర్వసేవితాః ।
తా మన్త్రహృదయేనైవ ప్రయుఞ్జ్యాన్మన్త్రమూర్తయే ॥ ౫౮ ॥
తా మన్త్రహృదయేనైవ ప్రయుఞ్జ్యాన్మన్త్రమూర్తయే ॥ ౫౮ ॥
ఏవం కాయేన మనసా వచసా చ మనోగతమ్ ।
పరిచర్యమాణో భగవాన్ భక్తిమత్పరిచర్యయా ॥ ౫౯ ॥
పరిచర్యమాణో భగవాన్ భక్తిమత్పరిచర్యయా ॥ ౫౯ ॥
పుంసామమాయినాం సమ్యగ్భజతాం భావవర్ధనః ।
శ్రేయో దిశత్యభిమతం యద్ధర్మాదిషు దేహినామ్ ॥ ౬౦ ॥
శ్రేయో దిశత్యభిమతం యద్ధర్మాదిషు దేహినామ్ ॥ ౬౦ ॥
విరక్తశ్చేన్ద్రియరతౌ భక్తియోగేన భూయసా ।
తం నిరన్తరభావేన భజేతాద్ధా విముక్తయే ॥ ౬౧ ॥
తం నిరన్తరభావేన భజేతాద్ధా విముక్తయే ॥ ౬౧ ॥
ఇత్యుక్తస్తం పరిక్రమ్య ప్రణమ్య చ నృపార్భకః ।
యయౌ మధువనం పుణ్యం హరేశ్చరణచర్చితమ్ ॥ ౬౨ ॥
యయౌ మధువనం పుణ్యం హరేశ్చరణచర్చితమ్ ॥ ౬౨ ॥
తపోవనం గతే తస్మిన్ప్రవిష్టోఽన్తఃపురం మునిః ।
అర్హితార్హణకో రాజ్ఞా సుఖాసీన ఉవాచతమ్ ॥ ౬౩ ॥
అర్హితార్హణకో రాజ్ఞా సుఖాసీన ఉవాచతమ్ ॥ ౬౩ ॥
నారద ఉవాచ
రాజన్ కిం ధ్యాయసే దీర్ఘం ముఖేన పరిశుష్యతా ।
కిం వా న రిష్యతే కామో ధర్మో వార్థేన సంయుతః ॥ ౬౪ ॥
రాజన్ కిం ధ్యాయసే దీర్ఘం ముఖేన పరిశుష్యతా ।
కిం వా న రిష్యతే కామో ధర్మో వార్థేన సంయుతః ॥ ౬౪ ॥
రాజోవాచ
సుతో మే బాలకో బ్రహ్మన్ స్త్రైణేనాకరుణాత్మనా ।
నిర్వాసితః పఞ్చవర్షః సహ మాత్రా మహాన్కవిః ॥ ౬౫ ॥
సుతో మే బాలకో బ్రహ్మన్ స్త్రైణేనాకరుణాత్మనా ।
నిర్వాసితః పఞ్చవర్షః సహ మాత్రా మహాన్కవిః ॥ ౬౫ ॥
అప్యనాథం వనే బ్రహ్మన్మా స్మాదన్త్యర్భకం వృకాః ।
శ్రాన్తం శయానం క్షుధితం పరిమ్లానముఖామ్బుజమ్ ॥ ౬౬ ॥
శ్రాన్తం శయానం క్షుధితం పరిమ్లానముఖామ్బుజమ్ ॥ ౬౬ ॥
అహో మే బత దౌరాత్మ్యం స్త్రీజితస్యోపధారయ ।
యోఽఙ్కం ప్రేమ్ణారురుక్షన్తం నాభ్యనన్దమసత్తమః ॥ ౬౭ ॥
యోఽఙ్కం ప్రేమ్ణారురుక్షన్తం నాభ్యనన్దమసత్తమః ॥ ౬౭ ॥
నారద ఉవాచ
మా మా శుచః స్వతనయం దేవగుప్తం విశామ్పతే ।
తత్ప్రభావమవిజ్ఞాయ ప్రావృఙ్క్తే యద్యశో జగత్ ॥ ౬౮ ॥
మా మా శుచః స్వతనయం దేవగుప్తం విశామ్పతే ।
తత్ప్రభావమవిజ్ఞాయ ప్రావృఙ్క్తే యద్యశో జగత్ ॥ ౬౮ ॥
సుదుష్కరం కర్మ కృత్వా లోకపాలైరపి ప్రభుః ।
ఐష్యత్యచిరతో రాజన్ యశో విపులయంస్తవ ॥ ౬౯ ॥
ఐష్యత్యచిరతో రాజన్ యశో విపులయంస్తవ ॥ ౬౯ ॥
మైత్రేయ ఉవాచ
ఇతి దేవర్షిణా ప్రోక్తం విశ్రుత్య జగతీపతిః ।
రాజలక్ష్మీమనాదృత్య పుత్రమేవాన్వచిన్తయత్ ॥ ౭౦ ॥
ఇతి దేవర్షిణా ప్రోక్తం విశ్రుత్య జగతీపతిః ।
రాజలక్ష్మీమనాదృత్య పుత్రమేవాన్వచిన్తయత్ ॥ ౭౦ ॥
తత్రాభిషిక్తః ప్రయతస్తాముపోష్య విభావరీమ్ ।
సమాహితః పర్యచరదృష్యాదేశేన పూరుషమ్ ॥ ౭౧ ॥
సమాహితః పర్యచరదృష్యాదేశేన పూరుషమ్ ॥ ౭౧ ॥
త్రిరాత్రాన్తే త్రిరాత్రాన్తే కపిత్థబదరాశనః ।
ఆత్మవృత్త్యనుసారేణ మాసం నిన్యేఽర్చయన్హరిమ్ ॥ ౭౨ ॥
ఆత్మవృత్త్యనుసారేణ మాసం నిన్యేఽర్చయన్హరిమ్ ॥ ౭౨ ॥
ద్వితీయం చ తథా మాసం షష్ఠే షష్ఠేఽర్భకో దినే ।
తృణపర్ణాదిభిః శీర్ణైః కృతాన్నోఽభ్యర్చయన్విభుమ్ ॥ ౭౩ ॥
తృణపర్ణాదిభిః శీర్ణైః కృతాన్నోఽభ్యర్చయన్విభుమ్ ॥ ౭౩ ॥
తృతీయం చానయన్మాసం నవమే నవమేఽహని ।
అబ్భక్ష ఉత్తమశ్లోకముపాధావత్సమాధినా ॥ ౭౪ ॥
అబ్భక్ష ఉత్తమశ్లోకముపాధావత్సమాధినా ॥ ౭౪ ॥
చతుర్థమపి వై మాసం ద్వాదశే ద్వాదశేఽహని ।
వాయుభక్షో జితశ్వాసో ధ్యాయన్దేవమధారయత్ ॥ ౭౫ ॥
వాయుభక్షో జితశ్వాసో ధ్యాయన్దేవమధారయత్ ॥ ౭౫ ॥
పఞ్చమే మాస్యనుప్రాప్తే జితశ్వాసో నృపాత్మజః ।
ధ్యాయన్ బ్రహ్మ పదైకేన తస్థౌ స్థాణురివాచలః ॥ ౭౬ ॥
ధ్యాయన్ బ్రహ్మ పదైకేన తస్థౌ స్థాణురివాచలః ॥ ౭౬ ॥
సర్వతో మన ఆకృష్య హృది భూతేన్ద్రియాశయమ్ ।
ధ్యాయన్భగవతో రూపం నాద్రాక్షీత్కిఞ్చనాపరమ్ ॥ ౭౭ ॥
ధ్యాయన్భగవతో రూపం నాద్రాక్షీత్కిఞ్చనాపరమ్ ॥ ౭౭ ॥
ఆధారం మహదాదీనాం ప్రధానపురుషేశ్వరమ్ ।
బ్రహ్మ ధారయమాణస్య త్రయో లోకాశ్చకమ్పిరే ॥ ౭౮ ॥
బ్రహ్మ ధారయమాణస్య త్రయో లోకాశ్చకమ్పిరే ॥ ౭౮ ॥
యదైకపాదేన స పార్థివార్భక
స్తస్థౌ తదఙ్గుష్ఠనిపీడితా మహీ ।
ననామ తత్రార్ధమిభేన్ద్రధిష్ఠితా
తరీవ సవ్యేతరతః పదే పదే ॥ ౭౯ ॥
స్తస్థౌ తదఙ్గుష్ఠనిపీడితా మహీ ।
ననామ తత్రార్ధమిభేన్ద్రధిష్ఠితా
తరీవ సవ్యేతరతః పదే పదే ॥ ౭౯ ॥
తస్మిన్నభిధ్యాయతి విశ్వమాత్మనో
ద్వారం నిరుధ్యాసుమనన్యయా ధియా ।
లోకా నిరుచ్ఛ్వాసనిపీడితా భృశం
సలోకపాలాః శరణం యయుర్హరిమ్ ॥ ౮౦ ॥
ద్వారం నిరుధ్యాసుమనన్యయా ధియా ।
లోకా నిరుచ్ఛ్వాసనిపీడితా భృశం
సలోకపాలాః శరణం యయుర్హరిమ్ ॥ ౮౦ ॥
దేవా ఊచుః
నైవం విదామో భగవన్ ప్రాణరోధం
చరాచరస్యాఖిలసత్త్వధామ్నః ।
విధేహి తన్నో వృజినాద్విమోక్షం
ప్రాప్తా వయం త్వాం శరణం శరణ్యమ్ ॥ ౮౧ ॥
నైవం విదామో భగవన్ ప్రాణరోధం
చరాచరస్యాఖిలసత్త్వధామ్నః ।
విధేహి తన్నో వృజినాద్విమోక్షం
ప్రాప్తా వయం త్వాం శరణం శరణ్యమ్ ॥ ౮౧ ॥
శ్రీభగవానువాచ
మా భైష్ట బాలం తపసో దురత్యయా-
న్నివర్తయిష్యే ప్రతియాత స్వధామ ।
యతో హి వః ప్రాణనిరోధ ఆసీ-
దౌత్తానపాదిర్మయి సఙ్గతాత్మా ॥ ౮౨ ॥
మా భైష్ట బాలం తపసో దురత్యయా-
న్నివర్తయిష్యే ప్రతియాత స్వధామ ।
యతో హి వః ప్రాణనిరోధ ఆసీ-
దౌత్తానపాదిర్మయి సఙ్గతాత్మా ॥ ౮౨ ॥