ബ്രാഹ്മണ ഉവാച
അകോവിദഃ കോവിദവാദവാദാന്വദസ്യഥോ നാതിവിദാം വരിഷ്ഠഃ । ന സൂരയോ ഹി വ്യവഹാരമേനംതത്ത്വാവമര്ശേന സഹാമനന്തി ॥ ൧ ॥
അകോവിദഃ കോവിദവാദവാദാന്വദസ്യഥോ നാതിവിദാം വരിഷ്ഠഃ । ന സൂരയോ ഹി വ്യവഹാരമേനംതത്ത്വാവമര്ശേന സഹാമനന്തി ॥ ൧ ॥
തഥൈവ രാജന്നുരുഗാര്ഹമേധ-വിതാനവിദ്യോരുവിജൃമ്ഭിതേഷു । ന വേദവാദേഷു ഹി തത്ത്വവാദഃപ്രായേണ ശുദ്ധോ നു ചകാസ്തി സാധുഃ ॥ ൨ ॥
ന തസ്യ തത്ത്വഗ്രഹണായ സാക്ഷാദ്വരീയസീരപി വാചഃ സമാസന് । സ്വപ്നേ നിരുക്ത്യാ ഗൃഹമേധിസൌഖ്യംന യസ്യ ഹേയാനുമിതം സ്വയം സ്യാത് ॥ ൩ ॥
യാവന്മനോ രജസാ പൂരുഷസ്യസത്ത്വേന വാ തമസാ വാനുരുദ്ധമ് । ചേതോഭിരാകൂതിഭിരാതനോതിനിരങ്കുശം കുശലം ചേതരം വാ ॥ ൪ ॥
സ വാസനാത്മാ വിഷയോപരക്തോഗുണപ്രവാഹോ വികൃതഃ ഷോഡശാത്മാ । ബിഭ്രത്പൃഥങ്നാമഭി രൂപഭേദ-മന്തര്ബഹിഷ്ട്വം ച പുരൈസ്തനോതി ॥ ൫ ॥
ദുഃഖം സുഖം വ്യതിരിക്തം ച തീവ്രംകാലോപപന്നം ഫലമാവ്യനക്തി । ആലിങ്ഗ്യ മായാരചിതാന്തരാത്മാസ്വദേഹിനം സംസൃതിചക്രകൂടഃ ॥ ൬ ॥
താവാനയം വ്യവഹാരഃ സദാവിഃക്ഷേത്രജ്ഞസാക്ഷ്യോ ഭവതി സ്ഥൂലസൂക്ഷ്മഃ । തസ്മാന്മനോ ലിങ്ഗമദോ വദന്തിഗുണാഗുണത്വസ്യ പരാവരസ്യ ॥ ൭ ॥
ഗുണാനുരക്തം വ്യസനായ ജന്തോഃ
ക്ഷേമായ നൈര്ഗുണ്യമഥോ മനഃ സ്യാത് ।
യഥാ പ്രദീപോ ഘൃതവര്തിമശ്നന്
ശിഖാഃ സധൂമാ ഭജതി ഹ്യന്യദാ സ്വമ് ।
പദം തഥാ ഗുണകര്മാനുബദ്ധം
വൃത്തീര്മനഃ ശ്രയതേഽന്യത്ര തത്ത്വമ് ॥ ൮ ॥
ക്ഷേമായ നൈര്ഗുണ്യമഥോ മനഃ സ്യാത് ।
യഥാ പ്രദീപോ ഘൃതവര്തിമശ്നന്
ശിഖാഃ സധൂമാ ഭജതി ഹ്യന്യദാ സ്വമ് ।
പദം തഥാ ഗുണകര്മാനുബദ്ധം
വൃത്തീര്മനഃ ശ്രയതേഽന്യത്ര തത്ത്വമ് ॥ ൮ ॥
ഏകാദശാസന്മനസോ ഹി വൃത്തയ
ആകൂതയഃ പഞ്ച ധിയോഽഭിമാനഃ ।
മാത്രാണി കര്മാണി പുരം ച താസാം
വദന്തി ഹൈകാദശ വീര ഭൂമീഃ ॥ ൯ ॥
ആകൂതയഃ പഞ്ച ധിയോഽഭിമാനഃ ।
മാത്രാണി കര്മാണി പുരം ച താസാം
വദന്തി ഹൈകാദശ വീര ഭൂമീഃ ॥ ൯ ॥
ഗന്ധാകൃതിസ്പര്ശരസശ്രവാംസി
വിസര്ഗരത്യര്ത്യഭിജല്പശില്പാഃ ।
ഏകാദശം സ്വീകരണം മമേതി
ശയ്യാമഹം ദ്വാദശമേക ആഹുഃ ॥ ൧൦ ॥
വിസര്ഗരത്യര്ത്യഭിജല്പശില്പാഃ ।
ഏകാദശം സ്വീകരണം മമേതി
ശയ്യാമഹം ദ്വാദശമേക ആഹുഃ ॥ ൧൦ ॥
ദ്രവ്യസ്വഭാവാശയകര്മകാലൈ-
രേകാദശാമീ മനസോ വികാരാഃ ।
സഹസ്രശഃ ശതശഃ കോടിശശ്ച
ക്ഷേത്രജ്ഞതോ ന മിഥോ ന സ്വതഃ സ്യുഃ ॥ ൧൧ ॥
രേകാദശാമീ മനസോ വികാരാഃ ।
സഹസ്രശഃ ശതശഃ കോടിശശ്ച
ക്ഷേത്രജ്ഞതോ ന മിഥോ ന സ്വതഃ സ്യുഃ ॥ ൧൧ ॥
ക്ഷേത്രജ്ഞ ഏതാ മനസോ വിഭൂതീ-
ര്ജീവസ്യ മായാരചിതസ്യ നിത്യാഃ ।
ആവിര്ഹിതാഃ ക്വാപി തിരോഹിതാശ്ച
ശുദ്ധോ വിചഷ്ടേ ഹ്യവിശുദ്ധകര്തുഃ ॥ ൧൨ ॥
ര്ജീവസ്യ മായാരചിതസ്യ നിത്യാഃ ।
ആവിര്ഹിതാഃ ക്വാപി തിരോഹിതാശ്ച
ശുദ്ധോ വിചഷ്ടേ ഹ്യവിശുദ്ധകര്തുഃ ॥ ൧൨ ॥
ക്ഷേത്രജ്ഞ ആത്മാ പുരുഷഃ പുരാണഃ
സാക്ഷാത്സ്വയംജ്യോതിരജഃ പരേശഃ ।
നാരായണോ ഭഗവാന് വാസുദേവഃ
സ്വമായയാഽഽത്മന്യവധീയമാനഃ ॥ ൧൩ ॥
സാക്ഷാത്സ്വയംജ്യോതിരജഃ പരേശഃ ।
നാരായണോ ഭഗവാന് വാസുദേവഃ
സ്വമായയാഽഽത്മന്യവധീയമാനഃ ॥ ൧൩ ॥
യഥാനിലഃ സ്ഥാവരജങ്ഗമാനാ-
മാത്മസ്വരൂപേണ നിവിഷ്ട ഈശേത് ।
ഏവം പരോ ഭഗവാന് വാസുദേവഃ
ക്ഷേത്രജ്ഞ ആത്മേദമനുപ്രവിഷ്ടഃ ॥ ൧൪ ॥
മാത്മസ്വരൂപേണ നിവിഷ്ട ഈശേത് ।
ഏവം പരോ ഭഗവാന് വാസുദേവഃ
ക്ഷേത്രജ്ഞ ആത്മേദമനുപ്രവിഷ്ടഃ ॥ ൧൪ ॥
ന യാവദേതാം തനുഭൃന്നരേന്ദ്ര
വിധൂയ മായാം വയുനോദയേന ।
വിമുക്തസങ്ഗോ ജിതഷട്സപത്നോ
വേദാത്മതത്ത്വം ഭ്രമതീഹ താവത് ॥ ൧൫ ॥
വിധൂയ മായാം വയുനോദയേന ।
വിമുക്തസങ്ഗോ ജിതഷട്സപത്നോ
വേദാത്മതത്ത്വം ഭ്രമതീഹ താവത് ॥ ൧൫ ॥
ന യാവദേതന്മന ആത്മലിങ്ഗം
സംസാരതാപാവപനം ജനസ്യ ।
യച്ഛോകമോഹാമയരാഗലോഭ-
വൈരാനുബന്ധം മമതാം വിധത്തേ ॥ ൧൬ ॥
സംസാരതാപാവപനം ജനസ്യ ।
യച്ഛോകമോഹാമയരാഗലോഭ-
വൈരാനുബന്ധം മമതാം വിധത്തേ ॥ ൧൬ ॥
ഭ്രാതൃവ്യമേനം തദദഭ്രവീര്യ-
മുപേക്ഷയാധ്യേധിതമപ്രമത്തഃ ।
ഗുരോര്ഹരേശ്ചരണോപാസനാസ്ത്രോ
ജഹി വ്യലീകം സ്വയമാത്മമോഷമ് ॥ ൧൭ ॥
മുപേക്ഷയാധ്യേധിതമപ്രമത്തഃ ।
ഗുരോര്ഹരേശ്ചരണോപാസനാസ്ത്രോ
ജഹി വ്യലീകം സ്വയമാത്മമോഷമ് ॥ ൧൭ ॥