Lord Krishna

శ్రీమద్భాగవతమ్ ౫.౧౧

(Srimad Bhagavatam Canto 5, Chapter 11 — Jaḍa Bharata on the Mind and Its Bondage in Telugu)

Vyasa

Also known as akovida kovidavadavadanvadasyatho natividam varistha na surayo

Jaḍa Bharata on the Mind and Its Bondage. Śrīmad Bhāgavatam Canto 5, Chapter 11 (The Shape of the Worlds), 17 verses in Sanskrit with transliteration in 9 scripts.

బ్రాహ్మణ ఉవాచ
అకోవిదః కోవిదవాదవాదాన్వదస్యథో నాతివిదాం వరిష్ఠః । న సూరయో హి వ్యవహారమేనంతత్త్వావమర్శేన సహామనన్తి ॥ ౧ ॥
తథైవ రాజన్నురుగార్హమేధ-వితానవిద్యోరువిజృమ్భితేషు । న వేదవాదేషు హి తత్త్వవాదఃప్రాయేణ శుద్ధో ను చకాస్తి సాధుః ॥ ౨ ॥
న తస్య తత్త్వగ్రహణాయ సాక్షాద్వరీయసీరపి వాచః సమాసన్ । స్వప్నే నిరుక్త్యా గృహమేధిసౌఖ్యంన యస్య హేయానుమితం స్వయం స్యాత్ ॥ ౩ ॥
యావన్మనో రజసా పూరుషస్యసత్త్వేన వా తమసా వానురుద్ధమ్ । చేతోభిరాకూతిభిరాతనోతినిరఙ్కుశం కుశలం చేతరం వా ॥ ౪ ॥
స వాసనాత్మా విషయోపరక్తోగుణప్రవాహో వికృతః షోడశాత్మా । బిభ్రత్పృథఙ్నామభి రూపభేద-మన్తర్బహిష్ట్వం చ పురైస్తనోతి ॥ ౫ ॥
దుఃఖం సుఖం వ్యతిరిక్తం చ తీవ్రంకాలోపపన్నం ఫలమావ్యనక్తి । ఆలిఙ్గ్య మాయారచితాన్తరాత్మాస్వదేహినం సంసృతిచక్రకూటః ॥ ౬ ॥
తావానయం వ్యవహారః సదావిఃక్షేత్రజ్ఞసాక్ష్యో భవతి స్థూలసూక్ష్మః । తస్మాన్మనో లిఙ్గమదో వదన్తిగుణాగుణత్వస్య పరావరస్య ॥ ౭ ॥
గుణానురక్తం వ్యసనాయ జన్తోః
క్షేమాయ నైర్గుణ్యమథో మనః స్యాత్ ।
యథా ప్రదీపో ఘృతవర్తిమశ్నన్
శిఖాః సధూమా భజతి హ్యన్యదా స్వమ్ ।
పదం తథా గుణకర్మానుబద్ధం
వృత్తీర్మనః శ్రయతేఽన్యత్ర తత్త్వమ్ ॥ ౮ ॥
ఏకాదశాసన్మనసో హి వృత్తయ
ఆకూతయః పఞ్చ ధియోఽభిమానః ।
మాత్రాణి కర్మాణి పురం చ తాసాం
వదన్తి హైకాదశ వీర భూమీః ॥ ౯ ॥
గన్ధాకృతిస్పర్శరసశ్రవాంసి
విసర్గరత్యర్త్యభిజల్పశిల్పాః ।
ఏకాదశం స్వీకరణం మమేతి
శయ్యామహం ద్వాదశమేక ఆహుః ॥ ౧౦ ॥
ద్రవ్యస్వభావాశయకర్మకాలై-
రేకాదశామీ మనసో వికారాః ।
సహస్రశః శతశః కోటిశశ్చ
క్షేత్రజ్ఞతో న మిథో న స్వతః స్యుః ॥ ౧౧ ॥
క్షేత్రజ్ఞ ఏతా మనసో విభూతీ-
ర్జీవస్య మాయారచితస్య నిత్యాః ।
ఆవిర్హితాః క్వాపి తిరోహితాశ్చ
శుద్ధో విచష్టే హ్యవిశుద్ధకర్తుః ॥ ౧౨ ॥
క్షేత్రజ్ఞ ఆత్మా పురుషః పురాణః
సాక్షాత్స్వయంజ్యోతిరజః పరేశః ।
నారాయణో భగవాన్ వాసుదేవః
స్వమాయయాఽఽత్మన్యవధీయమానః ॥ ౧౩ ॥
యథానిలః స్థావరజఙ్గమానా-
మాత్మస్వరూపేణ నివిష్ట ఈశేత్ ।
ఏవం పరో భగవాన్ వాసుదేవః
క్షేత్రజ్ఞ ఆత్మేదమనుప్రవిష్టః ॥ ౧౪ ॥
న యావదేతాం తనుభృన్నరేన్ద్ర
విధూయ మాయాం వయునోదయేన ।
విముక్తసఙ్గో జితషట్సపత్నో
వేదాత్మతత్త్వం భ్రమతీహ తావత్ ॥ ౧౫ ॥
న యావదేతన్మన ఆత్మలిఙ్గం
సంసారతాపావపనం జనస్య ।
యచ్ఛోకమోహామయరాగలోభ-
వైరానుబన్ధం మమతాం విధత్తే ॥ ౧౬ ॥
భ్రాతృవ్యమేనం తదదభ్రవీర్య-
ముపేక్షయాధ్యేధితమప్రమత్తః ।
గురోర్హరేశ్చరణోపాసనాస్త్రో
జహి వ్యలీకం స్వయమాత్మమోషమ్ ॥ ౧౭ ॥

Explore More