শ্ৰীশুক উৱাচ
ভৰতস্যাত্মজঃ সুমতিৰ্নামাভিহিতো যমু হ ৱাৱ কেচিত্পাখণ্ডিন ঋষভপদৱীমনুৱৰ্তমানং চানাৰ্যা অৱেদসমাম্নাতাং দেৱতাং স্ৱমনীষযা পাপীযস্যা কলৌ কল্পযিষ্যন্তি ॥ ১ ॥
ভৰতস্যাত্মজঃ সুমতিৰ্নামাভিহিতো যমু হ ৱাৱ কেচিত্পাখণ্ডিন ঋষভপদৱীমনুৱৰ্তমানং চানাৰ্যা অৱেদসমাম্নাতাং দেৱতাং স্ৱমনীষযা পাপীযস্যা কলৌ কল্পযিষ্যন্তি ॥ ১ ॥
তস্মাদ্ৱৃদ্ধসেনাযাং দেৱতাজিন্নাম পুত্ৰোঽভৱত্ ॥ ২ ॥
অথাসুৰ্যাং তত্তনযো দেৱদ্যুম্নস্ততো ধেনুমত্যাং সুতঃ পৰমেষ্ঠী তস্য সুৱৰ্চলাযাং প্ৰতীহ উপজাতঃ ॥ ৩ ॥
য আত্মৱিদ্যামাখ্যায স্ৱযং সংশুদ্ধো মহাপুৰুষমনুসস্মাৰ ॥ ৪ ॥
প্ৰতীহাত্সুৱৰ্চলাযাং প্ৰতিহৰ্ত্ৰাদযস্ত্ৰয আসন্নিজ্যাকোৱিদাঃ সূনৱঃ প্ৰতিহৰ্তুঃ স্তুত্যামজভূমানাৱজনিষাতাম্ ॥ ৫ ॥
ভূম্ন ঋষিকুল্যাযামুদ্গীথস্ততঃ প্ৰস্তাৱো দেৱকুল্যাযাং প্ৰস্তাৱান্নিযুত্সাযাং হৃদযজ আসীদ্ৱিভুৰ্ৱিভো ৰত্যাং চ পৃথুষেণস্তস্মান্নক্ত আকূত্যাং জজ্ঞে নক্তাদ্দ্ৰুতিপুত্ৰো গযো ৰাজৰ্ষিপ্ৰৱৰ উদাৰশ্ৰৱা অজাযত সাক্ষাদ্ভগৱতো ৱিষ্ণোৰ্জগদ্ৰিৰক্ষিষযা গৃহীতসত্ত্ৱস্য কলাঽঽত্মৱত্ত্ৱাদিলক্ষণেন মহাপুৰুষতাং প্ৰাপ্তঃ ॥ ৬ ॥
স ৱৈ স্ৱধৰ্মেণ প্ৰজাপালন পোষণপ্ৰীণনোপলালনানুশাসনলক্ষণেনেজ্যাদিনা চ ভগৱতি মহাপুৰুষে পৰাৱৰে ব্ৰহ্মণি সৰ্ৱাত্মনাৰ্পিতপৰমাৰ্থলক্ষণেন ব্ৰহ্মৱিচ্চৰণানুসেৱযাঽঽপাদিতভগৱদ্ভক্তিযোগেন চাভীক্ষ্ণশঃ পৰিভাৱিতাতিশুদ্ধ মতিৰুপৰতানাত্ম্য আত্মনি স্ৱযমুপলভ্যমানব্ৰহ্মাত্মানুভৱোঽপি নিৰভিমান এৱাৱনিমজূগুপত্ ॥ ৭ ॥
তস্যেমাং গাথাং পাণ্ডৱেয পুৰাৱিদ উপগাযন্তি ॥ ৮ ॥
গযং নৃপঃ কঃ প্ৰতিযাতি কৰ্মভি-ৰ্যজ্ৱাভিমানী বহুৱিদ্ধৰ্মগোপ্তা । সমাগতশ্ৰীঃ সদসস্পতিঃ সতাংসত্সেৱকোঽন্যো ভগৱত্কলামৃতে ॥ ৯ ॥
যমভ্যষিঞ্চন্ পৰযা মুদা সতীঃসত্যাশিষো দক্ষকন্যাঃ সৰিদ্ভিঃ । যস্য প্ৰজানাং দুদুহে ধৰাঽঽশিষোনিৰাশিষো গুণৱত্সস্নুতোধাঃ ॥ ১০ ॥
ছন্দাংস্যকামস্য চ যস্য কামান্দুদূহুৰাজহ্ৰুৰথো বলিং নৃপাঃ । প্ৰত্যঞ্চিতা যুধি ধৰ্মেণ ৱিপ্ৰাযদাশিষাং ষষ্ঠমংশং পৰেত্য ॥ ১১ ॥
যস্যাধ্ৱৰে ভগৱানধ্ৱৰাত্মামঘোনি মাদ্যত্যুৰুসোমপীথে । শ্ৰদ্ধাৱিশুদ্ধাচলভক্তিযোগ-সমৰ্পিতেজ্যাফলমাজহাৰ ॥ ১২ ॥
যত্প্ৰীণনাদ্বৰ্হিষি দেৱতিৰ্যঙ্-মনুষ্যৱীৰুত্তৃণমাৱিৰিঞ্চাত্ । প্ৰীযেত সদ্যঃ স হ ৱিশ্ৱজীৱঃপ্ৰীতঃ স্ৱযং প্ৰীতিমগাদ্গযস্য ॥ ১৩ ॥
গযাদ্গযন্ত্যাং চিত্ৰৰথঃ সুগতিৰৱৰোধন ইতি ত্ৰযঃ পুত্ৰা বভূৱুশ্চিত্ৰৰথাদূৰ্ণাযাং সম্ৰাডজনিষ্ট তত উত্কলাযাং মৰীচিৰ্মৰীচে ॥ ১৪ ॥
ৰ্বিন্দুমত্যাং বিন্দুমানুদপদ্যত তস্মাত্সৰঘাযাং মধুৰ্নামাভৱন্মধোঃ সুমনসি ৱীৰৱ্ৰতস্ততো ভোজাযাং মন্থুপ্ৰমন্থূ জজ্ঞাতে মন্থোঃ সত্যাযাং ভৌৱনস্ততো দূষণাযাং ত্ৱষ্টাজনিষ্ট ত্ৱষ্টুৰ্ৱিৰোচনাযাং ৱিৰজো ৱিৰজস্য শতজিত্প্ৰৱৰং পুত্ৰশতং কন্যা চ ৱিষূচ্যাং কিল জাতম্ ॥ ১৫ ॥
তত্ৰাযং শ্লোক:—
প্ৰৈযৱ্ৰতং ৱংশমিমং ৱিৰজশ্চৰমোদ্ভৱঃ । অকৰোদত্যলং কীৰ্ত্যা ৱিষ্ণুঃ সুৰগণং যথা ॥ ১৬ ॥
প্ৰৈযৱ্ৰতং ৱংশমিমং ৱিৰজশ্চৰমোদ্ভৱঃ । অকৰোদত্যলং কীৰ্ত্যা ৱিষ্ণুঃ সুৰগণং যথা ॥ ১৬ ॥
