శ్రీశుక ఉవాచ
భరతస్యాత్మజః సుమతిర్నామాభిహితో యము హ వావ కేచిత్పాఖణ్డిన ఋషభపదవీమనువర్తమానం చానార్యా అవేదసమామ్నాతాం దేవతాం స్వమనీషయా పాపీయస్యా కలౌ కల్పయిష్యన్తి ॥ ౧ ॥
భరతస్యాత్మజః సుమతిర్నామాభిహితో యము హ వావ కేచిత్పాఖణ్డిన ఋషభపదవీమనువర్తమానం చానార్యా అవేదసమామ్నాతాం దేవతాం స్వమనీషయా పాపీయస్యా కలౌ కల్పయిష్యన్తి ॥ ౧ ॥
తస్మాద్వృద్ధసేనాయాం దేవతాజిన్నామ పుత్రోఽభవత్ ॥ ౨ ॥
అథాసుర్యాం తత్తనయో దేవద్యుమ్నస్తతో ధేనుమత్యాం సుతః పరమేష్ఠీ తస్య సువర్చలాయాం ప్రతీహ ఉపజాతః ॥ ౩ ॥
య ఆత్మవిద్యామాఖ్యాయ స్వయం సంశుద్ధో మహాపురుషమనుసస్మార ॥ ౪ ॥
ప్రతీహాత్సువర్చలాయాం ప్రతిహర్త్రాదయస్త్రయ ఆసన్నిజ్యాకోవిదాః సూనవః ప్రతిహర్తుః స్తుత్యామజభూమానావజనిషాతామ్ ॥ ౫ ॥
భూమ్న ఋషికుల్యాయాముద్గీథస్తతః ప్రస్తావో దేవకుల్యాయాం ప్రస్తావాన్నియుత్సాయాం హృదయజ ఆసీద్విభుర్విభో రత్యాం చ పృథుషేణస్తస్మాన్నక్త ఆకూత్యాం జజ్ఞే నక్తాద్ద్రుతిపుత్రో గయో రాజర్షిప్రవర ఉదారశ్రవా అజాయత సాక్షాద్భగవతో విష్ణోర్జగద్రిరక్షిషయా గృహీతసత్త్వస్య కలాఽఽత్మవత్త్వాదిలక్షణేన మహాపురుషతాం ప్రాప్తః ॥ ౬ ॥
స వై స్వధర్మేణ ప్రజాపాలన పోషణప్రీణనోపలాలనానుశాసనలక్షణేనేజ్యాదినా చ భగవతి మహాపురుషే పరావరే బ్రహ్మణి సర్వాత్మనార్పితపరమార్థలక్షణేన బ్రహ్మవిచ్చరణానుసేవయాఽఽపాదితభగవద్భక్తియోగేన చాభీక్ష్ణశః పరిభావితాతిశుద్ధ మతిరుపరతానాత్మ్య ఆత్మని స్వయముపలభ్యమానబ్రహ్మాత్మానుభవోఽపి నిరభిమాన ఏవావనిమజూగుపత్ ॥ ౭ ॥
తస్యేమాం గాథాం పాణ్డవేయ పురావిద ఉపగాయన్తి ॥ ౮ ॥
గయం నృపః కః ప్రతియాతి కర్మభి-ర్యజ్వాభిమానీ బహువిద్ధర్మగోప్తా । సమాగతశ్రీః సదసస్పతిః సతాంసత్సేవకోఽన్యో భగవత్కలామృతే ॥ ౯ ॥
యమభ్యషిఞ్చన్ పరయా ముదా సతీఃసత్యాశిషో దక్షకన్యాః సరిద్భిః । యస్య ప్రజానాం దుదుహే ధరాఽఽశిషోనిరాశిషో గుణవత్సస్నుతోధాః ॥ ౧౦ ॥
ఛన్దాంస్యకామస్య చ యస్య కామాన్దుదూహురాజహ్రురథో బలిం నృపాః । ప్రత్యఞ్చితా యుధి ధర్మేణ విప్రాయదాశిషాం షష్ఠమంశం పరేత్య ॥ ౧౧ ॥
యస్యాధ్వరే భగవానధ్వరాత్మామఘోని మాద్యత్యురుసోమపీథే । శ్రద్ధావిశుద్ధాచలభక్తియోగ-సమర్పితేజ్యాఫలమాజహార ॥ ౧౨ ॥
యత్ప్రీణనాద్బర్హిషి దేవతిర్యఙ్-మనుష్యవీరుత్తృణమావిరిఞ్చాత్ । ప్రీయేత సద్యః స హ విశ్వజీవఃప్రీతః స్వయం ప్రీతిమగాద్గయస్య ॥ ౧౩ ॥
గయాద్గయన్త్యాం చిత్రరథః సుగతిరవరోధన ఇతి త్రయః పుత్రా బభూవుశ్చిత్రరథాదూర్ణాయాం సమ్రాడజనిష్ట తత ఉత్కలాయాం మరీచిర్మరీచే ॥ ౧౪ ॥
ర్బిన్దుమత్యాం బిన్దుమానుదపద్యత తస్మాత్సరఘాయాం మధుర్నామాభవన్మధోః సుమనసి వీరవ్రతస్తతో భోజాయాం మన్థుప్రమన్థూ జజ్ఞాతే మన్థోః సత్యాయాం భౌవనస్తతో దూషణాయాం త్వష్టాజనిష్ట త్వష్టుర్విరోచనాయాం విరజో విరజస్య శతజిత్ప్రవరం పుత్రశతం కన్యా చ విషూచ్యాం కిల జాతమ్ ॥ ౧౫ ॥
తత్రాయం శ్లోక:—
ప్రైయవ్రతం వంశమిమం విరజశ్చరమోద్భవః । అకరోదత్యలం కీర్త్యా విష్ణుః సురగణం యథా ॥ ౧౬ ॥
ప్రైయవ్రతం వంశమిమం విరజశ్చరమోద్భవః । అకరోదత్యలం కీర్త్యా విష్ణుః సురగణం యథా ॥ ౧౬ ॥
