ശ്രീമദ്ഭാഗവതമ് ൫.൧൫

ശ്രീശുക ഉവാച
ഭരതസ്യാത്മജഃ സുമതിര്നാമാഭിഹിതോ യമു ഹ വാവ കേചിത്പാഖണ്ഡിന ഋഷഭപദവീമനുവര്തമാനം ചാനാര്യാ അവേദസമാമ്നാതാം ദേവതാം സ്വമനീഷയാ പാപീയസ്യാ കലൌ കല്പയിഷ്യന്തി ॥ ൧ ॥

തസ്മാദ്വൃദ്ധസേനായാം ദേവതാജിന്നാമ പുത്രോഽഭവത് ॥ ൨ ॥

അഥാസുര്യാം തത്തനയോ ദേവദ്യുമ്നസ്തതോ ധേനുമത്യാം സുതഃ പരമേഷ്ഠീ തസ്യ സുവര്ചലായാം പ്രതീഹ ഉപജാതഃ ॥ ൩ ॥

യ ആത്മവിദ്യാമാഖ്യായ സ്വയം സംശുദ്ധോ മഹാപുരുഷമനുസസ്മാര ॥ ൪ ॥

പ്രതീഹാത്സുവര്ചലായാം പ്രതിഹര്ത്രാദയസ്ത്രയ ആസന്നിജ്യാകോവിദാഃ സൂനവഃ പ്രതിഹര്തുഃ സ്തുത്യാമജഭൂമാനാവജനിഷാതാമ് ॥ ൫ ॥

ഭൂമ്ന ഋഷികുല്യായാമുദ്ഗീഥസ്തതഃ പ്രസ്താവോ ദേവകുല്യായാം പ്രസ്താവാന്നിയുത്സായാം ഹൃദയജ ആസീദ്വിഭുര്വിഭോ രത്യാം ച പൃഥുഷേണസ്തസ്മാന്നക്ത ആകൂത്യാം ജജ്ഞേ നക്താദ്ദ്രുതിപുത്രോ ഗയോ രാജര്ഷിപ്രവര ഉദാരശ്രവാ അജായത സാക്ഷാദ്ഭഗവതോ വിഷ്ണോര്ജഗദ്രിരക്ഷിഷയാ ഗൃഹീതസത്ത്വസ്യ കലാഽഽത്മവത്ത്വാദിലക്ഷണേന മഹാപുരുഷതാം പ്രാപ്തഃ ॥ ൬ ॥

സ വൈ സ്വധര്മേണ പ്രജാപാലന പോഷണപ്രീണനോപലാലനാനുശാസനലക്ഷണേനേജ്യാദിനാ ച ഭഗവതി മഹാപുരുഷേ പരാവരേ ബ്രഹ്മണി സര്വാത്മനാര്പിതപരമാര്ഥലക്ഷണേന ബ്രഹ്മവിച്ചരണാനുസേവയാഽഽപാദിതഭഗവദ്ഭക്തിയോഗേന ചാഭീക്ഷ്ണശഃ പരിഭാവിതാതിശുദ്ധ മതിരുപരതാനാത്മ്യ ആത്മനി സ്വയമുപലഭ്യമാനബ്രഹ്മാത്മാനുഭവോഽപി നിരഭിമാന ഏവാവനിമജൂഗുപത് ॥ ൭ ॥

തസ്യേമാം ഗാഥാം പാണ്ഡവേയ പുരാവിദ ഉപഗായന്തി ॥ ൮ ॥

ഗയം നൃപഃ കഃ പ്രതിയാതി കര്മഭി-ര്യജ്വാഭിമാനീ ബഹുവിദ്ധര്മഗോപ്താ । സമാഗതശ്രീഃ സദസസ്പതിഃ സതാംസത്സേവകോഽന്യോ ഭഗവത്കലാമൃതേ ॥ ൯ ॥

യമഭ്യഷിഞ്ചന് പരയാ മുദാ സതീഃസത്യാശിഷോ ദക്ഷകന്യാഃ സരിദ്ഭിഃ । യസ്യ പ്രജാനാം ദുദുഹേ ധരാഽഽശിഷോനിരാശിഷോ ഗുണവത്സസ്നുതോധാഃ ॥ ൧൦ ॥

ഛന്ദാംസ്യകാമസ്യ ച യസ്യ കാമാന്ദുദൂഹുരാജഹ്രുരഥോ ബലിം നൃപാഃ । പ്രത്യഞ്ചിതാ യുധി ധര്മേണ വിപ്രായദാശിഷാം ഷഷ്ഠമംശം പരേത്യ ॥ ൧൧ ॥

യസ്യാധ്വരേ ഭഗവാനധ്വരാത്മാമഘോനി മാദ്യത്യുരുസോമപീഥേ । ശ്രദ്ധാവിശുദ്ധാചലഭക്തിയോഗ-സമര്പിതേജ്യാഫലമാജഹാര ॥ ൧൨ ॥

യത്പ്രീണനാദ്ബര്ഹിഷി ദേവതിര്യങ്-മനുഷ്യവീരുത്തൃണമാവിരിഞ്ചാത് । പ്രീയേത സദ്യഃ സ ഹ വിശ്വജീവഃപ്രീതഃ സ്വയം പ്രീതിമഗാദ്ഗയസ്യ ॥ ൧൩ ॥

ഗയാദ്ഗയന്ത്യാം ചിത്രരഥഃ സുഗതിരവരോധന ഇതി ത്രയഃ പുത്രാ ബഭൂവുശ്ചിത്രരഥാദൂര്ണായാം സമ്രാഡജനിഷ്ട തത ഉത്കലായാം മരീചിര്മരീചേ ॥ ൧൪ ॥

ര്ബിന്ദുമത്യാം ബിന്ദുമാനുദപദ്യത തസ്മാത്സരഘായാം മധുര്നാമാഭവന്മധോഃ സുമനസി വീരവ്രതസ്തതോ ഭോജായാം മന്ഥുപ്രമന്ഥൂ ജജ്ഞാതേ മന്ഥോഃ സത്യായാം ഭൌവനസ്തതോ ദൂഷണായാം ത്വഷ്ടാജനിഷ്ട ത്വഷ്ടുര്വിരോചനായാം വിരജോ വിരജസ്യ ശതജിത്പ്രവരം പുത്രശതം കന്യാ ച വിഷൂച്യാം കില ജാതമ് ॥ ൧൫ ॥

തത്രായം ശ്ലോക:—
പ്രൈയവ്രതം വംശമിമം വിരജശ്ചരമോദ്ഭവഃ । അകരോദത്യലം കീര്ത്യാ വിഷ്ണുഃ സുരഗണം യഥാ ॥ ൧൬ ॥