ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତମ୍ ୫.୧୫

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଭରତସ୍ଯାତ୍ମଜଃ ସୁମତିର୍ନାମାଭିହିତୋ ଯମୁ ହ ଵାଵ କେଚିତ୍ପାଖଣ୍ଡିନ ଋଷଭପଦଵୀମନୁଵର୍ତମାନଂ ଚାନାର୍ଯା ଅଵେଦସମାମ୍ନାତାଂ ଦେଵତାଂ ସ୍ଵମନୀଷଯା ପାପୀଯସ୍ଯା କଲୌ କଲ୍ପଯିଷ୍ଯନ୍ତି ॥ ୧ ॥

ତସ୍ମାଦ୍ଵୃଦ୍ଧସେନାଯାଂ ଦେଵତାଜିନ୍ନାମ ପୁତ୍ରୋଽଭଵତ୍ ॥ ୨ ॥

ଅଥାସୁର୍ଯାଂ ତତ୍ତନଯୋ ଦେଵଦ୍ଯୁମ୍ନସ୍ତତୋ ଧେନୁମତ୍ଯାଂ ସୁତଃ ପରମେଷ୍ଠୀ ତସ୍ଯ ସୁଵର୍ଚଲାଯାଂ ପ୍ରତୀହ ଉପଜାତଃ ॥ ୩ ॥

ଯ ଆତ୍ମଵିଦ୍ଯାମାଖ୍ଯାଯ ସ୍ଵଯଂ ସଂଶୁଦ୍ଧୋ ମହାପୁରୁଷମନୁସସ୍ମାର ॥ ୪ ॥

ପ୍ରତୀହାତ୍ସୁଵର୍ଚଲାଯାଂ ପ୍ରତିହର୍ତ୍ରାଦଯସ୍ତ୍ରଯ ଆସନ୍ନିଜ୍ଯାକୋଵିଦାଃ ସୂନଵଃ ପ୍ରତିହର୍ତୁଃ ସ୍ତୁତ୍ଯାମଜଭୂମାନାଵଜନିଷାତାମ୍ ॥ ୫ ॥

ଭୂମ୍ନ ଋଷିକୁଲ୍ଯାଯାମୁଦ୍ଗୀଥସ୍ତତଃ ପ୍ରସ୍ତାଵୋ ଦେଵକୁଲ୍ଯାଯାଂ ପ୍ରସ୍ତାଵାନ୍ନିଯୁତ୍ସାଯାଂ ହୃଦଯଜ ଆସୀଦ୍ଵିଭୁର୍ଵିଭୋ ରତ୍ଯାଂ ଚ ପୃଥୁଷେଣସ୍ତସ୍ମାନ୍ନକ୍ତ ଆକୂତ୍ଯାଂ ଜଜ୍ଞେ ନକ୍ତାଦ୍ଦ୍ରୁତିପୁତ୍ରୋ ଗଯୋ ରାଜର୍ଷିପ୍ରଵର ଉଦାରଶ୍ରଵା ଅଜାଯତ ସାକ୍ଷାଦ୍ଭଗଵତୋ ଵିଷ୍ଣୋର୍ଜଗଦ୍ରିରକ୍ଷିଷଯା ଗୃହୀତସତ୍ତ୍ଵସ୍ଯ କଲାଽଽତ୍ମଵତ୍ତ୍ଵାଦିଲକ୍ଷଣେନ ମହାପୁରୁଷତାଂ ପ୍ରାପ୍ତଃ ॥ ୬ ॥

ସ ଵୈ ସ୍ଵଧର୍ମେଣ ପ୍ରଜାପାଲନ ପୋଷଣପ୍ରୀଣନୋପଲାଲନାନୁଶାସନଲକ୍ଷଣେନେଜ୍ଯାଦିନା ଚ ଭଗଵତି ମହାପୁରୁଷେ ପରାଵରେ ବ୍ରହ୍ମଣି ସର୍ଵାତ୍ମନାର୍ପିତପରମାର୍ଥଲକ୍ଷଣେନ ବ୍ରହ୍ମଵିଚ୍ଚରଣାନୁସେଵଯାଽଽପାଦିତଭଗଵଦ୍ଭକ୍ତିଯୋଗେନ ଚାଭୀକ୍ଷ୍ଣଶଃ ପରିଭାଵିତାତିଶୁଦ୍ଧ ମତିରୁପରତାନାତ୍ମ୍ଯ ଆତ୍ମନି ସ୍ଵଯମୁପଲଭ୍ଯମାନବ୍ରହ୍ମାତ୍ମାନୁଭଵୋଽପି ନିରଭିମାନ ଏଵାଵନିମଜୂଗୁପତ୍ ॥ ୭ ॥

ତସ୍ଯେମାଂ ଗାଥାଂ ପାଣ୍ଡଵେଯ ପୁରାଵିଦ ଉପଗାଯନ୍ତି ॥ ୮ ॥

ଗଯଂ ନୃପଃ କଃ ପ୍ରତିଯାତି କର୍ମଭି-ର୍ଯଜ୍ଵାଭିମାନୀ ବହୁଵିଦ୍ଧର୍ମଗୋପ୍ତା । ସମାଗତଶ୍ରୀଃ ସଦସସ୍ପତିଃ ସତାଂସତ୍ସେଵକୋଽନ୍ଯୋ ଭଗଵତ୍କଲାମୃତେ ॥ ୯ ॥

ଯମଭ୍ଯଷିଞ୍ଚନ୍ ପରଯା ମୁଦା ସତୀଃସତ୍ଯାଶିଷୋ ଦକ୍ଷକନ୍ଯାଃ ସରିଦ୍ଭିଃ । ଯସ୍ଯ ପ୍ରଜାନାଂ ଦୁଦୁହେ ଧରାଽଽଶିଷୋନିରାଶିଷୋ ଗୁଣଵତ୍ସସ୍ନୁତୋଧାଃ ॥ ୧୦ ॥

ଛନ୍ଦାଂସ୍ଯକାମସ୍ଯ ଚ ଯସ୍ଯ କାମାନ୍ଦୁଦୂହୁରାଜହ୍ରୁରଥୋ ବଲିଂ ନୃପାଃ । ପ୍ରତ୍ଯଞ୍ଚିତା ଯୁଧି ଧର୍ମେଣ ଵିପ୍ରାଯଦାଶିଷାଂ ଷଷ୍ଠମଂଶଂ ପରେତ୍ଯ ॥ ୧୧ ॥

ଯସ୍ଯାଧ୍ଵରେ ଭଗଵାନଧ୍ଵରାତ୍ମାମଘୋନି ମାଦ୍ଯତ୍ଯୁରୁସୋମପୀଥେ । ଶ୍ରଦ୍ଧାଵିଶୁଦ୍ଧାଚଲଭକ୍ତିଯୋଗ-ସମର୍ପିତେଜ୍ଯାଫଲମାଜହାର ॥ ୧୨ ॥

ଯତ୍ପ୍ରୀଣନାଦ୍ବର୍ହିଷି ଦେଵତିର୍ଯଙ୍-ମନୁଷ୍ଯଵୀରୁତ୍ତୃଣମାଵିରିଞ୍ଚାତ୍ । ପ୍ରୀଯେତ ସଦ୍ଯଃ ସ ହ ଵିଶ୍ଵଜୀଵଃପ୍ରୀତଃ ସ୍ଵଯଂ ପ୍ରୀତିମଗାଦ୍ଗଯସ୍ଯ ॥ ୧୩ ॥

ଗଯାଦ୍ଗଯନ୍ତ୍ଯାଂ ଚିତ୍ରରଥଃ ସୁଗତିରଵରୋଧନ ଇତି ତ୍ରଯଃ ପୁତ୍ରା ବଭୂଵୁଶ୍ଚିତ୍ରରଥାଦୂର୍ଣାଯାଂ ସମ୍ରାଡଜନିଷ୍ଟ ତତ ଉତ୍କଲାଯାଂ ମରୀଚିର୍ମରୀଚେ ॥ ୧୪ ॥

ର୍ବିନ୍ଦୁମତ୍ଯାଂ ବିନ୍ଦୁମାନୁଦପଦ୍ଯତ ତସ୍ମାତ୍ସରଘାଯାଂ ମଧୁର୍ନାମାଭଵନ୍ମଧୋଃ ସୁମନସି ଵୀରଵ୍ରତସ୍ତତୋ ଭୋଜାଯାଂ ମନ୍ଥୁପ୍ରମନ୍ଥୂ ଜଜ୍ଞାତେ ମନ୍ଥୋଃ ସତ୍ଯାଯାଂ ଭୌଵନସ୍ତତୋ ଦୂଷଣାଯାଂ ତ୍ଵଷ୍ଟାଜନିଷ୍ଟ ତ୍ଵଷ୍ଟୁର୍ଵିରୋଚନାଯାଂ ଵିରଜୋ ଵିରଜସ୍ଯ ଶତଜିତ୍ପ୍ରଵରଂ ପୁତ୍ରଶତଂ କନ୍ଯା ଚ ଵିଷୂଚ୍ଯାଂ କିଲ ଜାତମ୍ ॥ ୧୫ ॥

ତତ୍ରାଯଂ ଶ୍ଲୋକ:—
ପ୍ରୈଯଵ୍ରତଂ ଵଂଶମିମଂ ଵିରଜଶ୍ଚରମୋଦ୍ଭଵଃ । ଅକରୋଦତ୍ଯଲଂ କୀର୍ତ୍ଯା ଵିଷ୍ଣୁଃ ସୁରଗଣଂ ଯଥା ॥ ୧୬ ॥