శ్రీమద్భాగవతమ్ ౫.౨

శ్రీశుక ఉవాచ
ఏవం పితరి సమ్ప్రవృత్తే తదనుశాసనే వర్తమాన ఆగ్నీధ్రో జమ్బూద్వీపౌకసః ప్రజా ఔరసవద్ధర్మావేక్షమాణః పర్యగోపాయత్ ॥ ౧ ॥

స చ కదాచిత్పితృలోకకామః సురవరవనితాక్రీడాచలద్రోణ్యాం భగవన్తం విశ్వసృజాం పతిమాభృతపరిచర్యోపకరణ ఆత్మైకాగ్ర్యేణ తపస్వ్యారాధయాం బభూవ ॥ ౨ ॥

తదుపలభ్య భగవానాదిపురుషః సదసి గాయన్తీం పూర్వచిత్తిం నామాప్సరసమభియాపయామాస ॥ ౩ ॥

సా చ తదాశ్రమోపవనమతిరమణీయం వివిధనిబిడవిటపివిటపనికరసంశ్లిష్టపురటలతారూఢస్థలవిహఙ్గమమిథునైః ప్రోచ్యమానశ్రుతిభిః ప్రతిబోధ్యమానసలిలకుక్కుటకారణ్డవకలహంసాదిభిర్విచిత్రముపకూజితామలజలాశయకమలాకరముపబభ్రామ ॥ ౪ ॥

తస్యాః సులలితగమనపదవిన్యాసగతివిలాసాయాశ్చానుపదం ఖణఖణాయమానరుచిరచరణాభరణస్వనముపాకర్ణ్య నరదేవకుమారః సమాధియోగేనామీలితనయననలినముకులయుగలమీషద్వికచయ్య వ్యచష్ట ॥ ౫ ॥

తామేవావిదూరే మధుకరీమివ సుమనస ఉపజిఘ్రన్తీం దివిజమనుజమనోనయనాహ్లాదదుఘైర్గతివిహారవ్రీడావినయావలోకసుస్వరాక్షరావయవైర్మనసి నృణాం కుసుమాయుధస్య విదధతీం వివరం నిజముఖ విగలితామృతాసవసహాసభాషణామోదమదాన్ధమధుకరనికరోపరోధేన ద్రుతపదవిన్యాసేన వల్గుస్పన్దనస్తనకలశకబరభారరశనాం దేవీం తదవలోకనేన వివృతావసరస్య భగవతో మకరధ్వజస్య వశముపనీతో జడవదితి హోవాచ ॥ ౬ ॥

కా త్వం చికీర్షసి చ కిం మునివర్య శైలే
మాయాసి కాపి భగవత్పరదేవతాయాః । విజ్యే బిభర్షి ధనుషీ సుహృదాత్మనోఽర్థేకిం వా మృగాన్మృగయసే విపినే ప్రమత్తాన్ ॥ ౭ ॥

బాణావిమౌ భగవతః శతపత్రపత్రౌశాన్తావపుఙ్ఖరుచిరావతితిగ్మదన్తౌ । కస్మై యుయుఙ్క్షసి వనే విచరన్న విద్మఃక్షేమాయ నో జడధియాం తవ విక్రమోఽస్తు ॥ ౮ ॥

శిష్యా ఇమే భగవతః పరితః పఠన్తిగాయన్తి సామ సరహస్యమజస్రమీశమ్ । యుష్మచ్ఛిఖావిలులితాః సుమనోఽభివృష్టీఃసర్వే భజన్త్యృషిగణా ఇవ వేదశాఖాః ॥ ౯ ॥

వాచం పరం చరణపఞ్జరతిత్తిరీణాంబ్రహ్మన్నరూపముఖరాం శృణవామ తుభ్యమ్ । లబ్ధా కదమ్బరుచిరఙ్కవిటఙ్కబిమ్బేయస్యామలాతపరిధిః క్వ చ వల్కలం తే ॥ ౧౦ ॥

కిం సమ్భృతం రుచిరయోర్ద్విజ శృఙ్గయోస్తేమధ్యే కృశో వహసి యత్ర దృశిః శ్రితా మే । పఙ్కోఽరుణః సురభీరాత్మవిషాణ ఈదృగ్యేనాశ్రమం సుభగ మే సురభీకరోషి ॥ ౧౧ ॥

లోకం ప్రదర్శయ సుహృత్తమ తావకం మేయత్రత్య ఇత్థమురసావయవావపూర్వౌ । అస్మద్విధస్య మనఉన్నయనౌ బిభర్తిబహ్వద్భుతం సరసరాససుధాది వక్త్రే ॥ ౧౨ ॥

కా వాఽఽత్మవృత్తిరదనాద్ధవిరఙ్గ వాతివిష్ణోః కలాస్యనిమిషోన్మకరౌ చ కర్ణౌ । ఉద్విగ్నమీనయుగలం ద్విజపఙ్క్తిశోచి-రాసన్నభృఙ్గనికరం సర ఇన్ముఖం తే ॥ ౧౩ ॥

యోఽసౌ త్వయా కరసరోజహతః పతఙ్గోదిక్షు భ్రమన్ భ్రమత ఏజయతేఽక్షిణీ మే । ముక్తం న తే స్మరసి వక్రజటావరూథంకష్టోఽనిలో హరతి లమ్పట ఏష నీవీమ్ ॥ ౧౪ ॥

రూపం తపోధన తపశ్చరతాం తపోఘ్నంహ్యేతత్తు కేన తపసా భవతోపలబ్ధమ్ । చర్తుం తపోఽర్హసి మయా సహ మిత్ర మహ్యంకిం వా ప్రసీదతి స వై భవభావనో మే ॥ ౧౫ ॥

న త్వాం త్యజామి దయితం ద్విజదేవదత్తంయస్మిన్మనో దృగపి నో న వియాతి లగ్నమ్ । మాం చారుశృఙ్గ్యర్హసి నేతుమనువ్రతం తేచిత్తం యతః ప్రతిసరన్తు శివాః సచివ్యః ॥ ౧౬ ॥

శ్రీశుక ఉవాచ
ఇతి లలనానునయాతివిశారదో గ్రామ్యవైదగ్ధ్యయా పరిభాషయా తాం విబుధవధూం విబుధమతిరధిసభాజయామాస ॥ ౧౭ ॥

సా చ తతస్తస్య వీరయూథపతేర్బుద్ధిశీలరూపవయఃశ్రియౌదార్యేణ పరాక్షిప్తమనాస్తేన సహాయుతాయుతపరివత్సరోపలక్షణం కాలం జమ్బూద్వీపపతినా భౌమస్వర్గభోగాన్ బుభుజే ॥ ౧౮ ॥

తస్యాము హ వా ఆత్మజాన్ స రాజవర ఆగ్నీధ్రో నాభికిమ్పురుషహరివర్షేలావృతరమ్యకహిరణ్మయకురుభద్రాశ్వకేతుమాలసంజ్ఞాన్నవ పుత్రానజనయత్ ॥ ౧౯ ॥

సా సూత్వాథ సుతాన్నవానువత్సరం గృహ ఏవాపహాయ పూర్వచిత్తిర్భూయ ఏవాజం దేవముపతస్థే ॥ ౨౦ ॥

ఆగ్నీధ్రసుతాస్తే మాతురనుగ్రహాదౌత్పత్తికేనైవ సంహననబలోపేతాః పిత్రా విభక్తా ఆత్మతుల్యనామాని యథాభాగం జమ్బూద్వీపవర్షాణి బుభుజుః ॥ ౨౧ ॥

ఆగ్నీధ్రో రాజాతృప్తః కామానామప్సరసమేవానుదినమధిమన్యమానస్తస్యాః సలోకతాం శ్రుతిభిరవారున్ధ యత్ర పితరో మాదయన్తే ॥ ౨౨ ॥

సమ్పరేతే పితరి నవ భ్రాతరో మేరుదుహితృర్మేరుదేవీం ప్రతిరూపాముగ్రదంష్ట్రీం లతాం రమ్యాం శ్యామాం నారీం భద్రాం దేవవీతిమితిసంజ్ఞా నవోదవహన్ ॥ ౨౩ ॥