শ্ৰীশুক উৱাচ
অথ হ তমুত্পত্ত্যৈৱাভিৱ্যজ্যমানভগৱল্লক্ষণং সাম্যোপশমৱৈৰাগ্যৈশ্ৱৰ্যমহাৱিভূতিভিৰনুদিনমেধমানানুভাৱং প্ৰকৃতযঃ প্ৰজা ব্ৰাহ্মণা দেৱতাশ্চাৱনিতলসমৱনাযাতিতৰাং জগৃধুঃ ॥ ১ ॥
অথ হ তমুত্পত্ত্যৈৱাভিৱ্যজ্যমানভগৱল্লক্ষণং সাম্যোপশমৱৈৰাগ্যৈশ্ৱৰ্যমহাৱিভূতিভিৰনুদিনমেধমানানুভাৱং প্ৰকৃতযঃ প্ৰজা ব্ৰাহ্মণা দেৱতাশ্চাৱনিতলসমৱনাযাতিতৰাং জগৃধুঃ ॥ ১ ॥
তস্য হ ৱা ইত্থং ৱৰ্ষ্মণা ৱৰীযসা বৃহচ্ছ্লোকেন চৌজসা বলেন শ্ৰিযা যশসা ৱীৰ্যশৌৰ্যাভ্যাং চ পিতা ঋষভ ইতীদং নাম চকাৰ ॥ ২ ॥
যস্য হীন্দ্ৰঃ স্পৰ্ধমানো ভগৱান্ ৱৰ্ষে ন ৱৱৰ্ষ তদৱধাৰ্য ভগৱানৃষভদেৱো যোগেশ্ৱৰঃ প্ৰহস্যাত্মযোগমাযযা স্ৱৱৰ্ষমজনাভং নামাভ্যৱৰ্ষত্ ॥ ৩ ॥
নাভিস্তু যথাভিলষিতং সুপ্ৰজস্ত্ৱমৱৰুধ্যাতিপ্ৰমোদভৰৱিহ্ৱলো গদ্গদাক্ষৰযা গিৰা স্ৱৈৰং গৃহীত নৰলোকসধৰ্মং ভগৱন্তং পুৰাণপুৰুষং মাযাৱিলসিতমতিৰ্ৱত্স তাতেতি সানুৰাগমুপলালযন্ পৰাং নিৰ্ৱৃতিমুপগতঃ ॥ ৪ ॥
ৱিদিতানুৰাগমাপৌৰপ্ৰকৃতি জনপদো ৰাজা নাভিৰাত্মজং সমযসেতুৰক্ষাযামভিষিচ্য ব্ৰাহ্মণেষূপনিধায সহ মেৰুদেৱ্যা ৱিশালাযাং প্ৰসন্ননিপুণেন তপসা সমাধিযোগেন নৰনাৰাযণাখ্যং ভগৱন্তং ৱাসুদেৱমুপাসীনঃ কালেন তন্মহিমানমৱাপ ॥ ৫ ॥
যস্য হ পাণ্ডৱেয শ্লোকাৱুদাহৰন্তি—
কো নু তত্কৰ্ম ৰাজৰ্ষেৰ্নাভেৰন্ৱাচৰেত্পুমান্ ।
অপত্যতামগাদ্যস্য হৰিঃ শুদ্ধেন কৰ্মণা ॥ ৬ ॥
কো নু তত্কৰ্ম ৰাজৰ্ষেৰ্নাভেৰন্ৱাচৰেত্পুমান্ ।
অপত্যতামগাদ্যস্য হৰিঃ শুদ্ধেন কৰ্মণা ॥ ৬ ॥
ব্ৰহ্মণ্যোঽন্যঃ কুতো নাভেৰ্ৱিপ্ৰা মঙ্গলপূজিতাঃ ।
যস্য বৰ্হিষি যজ্ঞেশং দৰ্শযামাসুৰোজসা ॥ ৭ ॥
যস্য বৰ্হিষি যজ্ঞেশং দৰ্শযামাসুৰোজসা ॥ ৭ ॥
অথ হ ভগৱানৃষভদেৱঃ স্ৱৱৰ্ষং কৰ্মক্ষেত্ৰমনুমন্যমানঃ প্ৰদৰ্শিতগুৰুকুলৱাসো লব্ধৱৰৈৰ্গুৰুভিৰনুজ্ঞাতো গৃহমেধিনাং ধৰ্মাননুশিক্ষমাণো জযন্ত্যামিন্দ্ৰদত্তাযামুভযলক্ষণং কৰ্ম সমাম্নাযাম্নাতমভিযুঞ্জন্নাত্মজানামাত্মসমানানাং শতং জনযামাস ॥ ৮ ॥
যেষাং খলু মহাযোগী ভৰতো জ্যেষ্ঠঃ শ্ৰেষ্ঠগুণ আসীদ্যেনেদং ৱৰ্ষং ভাৰতমিতি ৱ্যপদিশন্তি ॥ ৯ ॥
তমনু কুশাৱৰ্ত ইলাৱৰ্তো ব্ৰহ্মাৱৰ্তো মলযঃ কেতুৰ্ভদ্ৰসেন ইন্দ্ৰস্পৃগ্ৱিদৰ্ভঃ কীকট ইতি নৱ নৱতি প্ৰধানাঃ ॥ ১০ ॥
কৱিৰ্হৱিৰন্তৰিক্ষঃ প্ৰবুদ্ধঃ পিপ্পলাযনঃ ।
আৱিৰ্হোত্ৰোঽথ দ্ৰুমিলশ্চমসঃ কৰভাজনঃ ॥ ১১ ॥
আৱিৰ্হোত্ৰোঽথ দ্ৰুমিলশ্চমসঃ কৰভাজনঃ ॥ ১১ ॥
ইতি ভাগৱতধৰ্মদৰ্শনা নৱ মহাভাগৱতাস্তেষাং সুচৰিতং ভগৱন্মহিমোপবৃংহিতং ৱসুদেৱনাৰদসংৱাদমুপশমাযনমুপৰিষ্টাদ্ৱৰ্ণযিষ্যামঃ ॥ ১২ ॥
যৱীযাংস একাশীতিৰ্জাযন্তেযাঃ পিতুৰাদেশকৰা মহাশালীনা মহাশ্ৰোত্ৰিযা যজ্ঞশীলাঃ কৰ্মৱিশুদ্ধা ব্ৰাহ্মণা বভূৱুঃ ॥ ১৩ ॥
ভগৱানৃষভসংজ্ঞ আত্মতন্ত্ৰঃ স্ৱযং নিত্যনিৱৃত্তানৰ্থপৰম্পৰঃ কেৱলানন্দানুভৱ ঈশ্ৱৰ এৱ ৱিপৰীতৱত্কৰ্মাণ্যাৰভমাণঃ কালেনানুগতং ধৰ্মমাচৰণেনোপশিক্ষযন্নতদ্ৱিদাং সম উপশান্তো মৈত্ৰঃ কাৰুণিকো ধৰ্মাৰ্থযশঃ প্ৰজানন্দামৃতাৱৰোধেন গৃহেষু লোকং নিযমযত্ ॥ ১৪ ॥
যদ্যচ্ছীৰ্ষণ্যাচৰিতং তত্তদনুৱৰ্ততে লোকঃ ॥ ১৫ ॥
যদ্যপি স্ৱৱিদিতং সকলধৰ্মং ব্ৰাহ্মং গুহ্যং ব্ৰাহ্মণৈৰ্দৰ্শিতমাৰ্গেণ সামাদিভিৰুপাযৈৰ্জনতামনুশশাস ॥ ১৬ ॥
দ্ৰৱ্যদেশকালৱযঃশ্ৰদ্ধৰ্ত্ৱিগ্ৱিৱিধোদ্দেশোপচিতৈঃ সৰ্ৱৈৰপি ক্ৰতুভিৰ্যথোপদেশং শতকৃত্ৱ ইযাজ ॥ ১৭ ॥
ভগৱতৰ্ষভেণ পৰিৰক্ষ্যমাণ এতস্মিন্ ৱৰ্ষে ন কশ্চন পুৰুষো ৱাঞ্ছত্যৱিদ্যমানমিৱাত্মনোঽন্যস্মাত্কথঞ্চন কিমপি কৰ্হিচিদৱেক্ষতে ভৰ্তৰ্যনুসৱনং ৱিজৃম্ভিতস্নেহাতিশযমন্তৰেণ ॥ ১৮ ॥
স কদাচিদটমানো ভগৱানৃষভো ব্ৰহ্মাৱৰ্তগতো ব্ৰহ্মৰ্ষিপ্ৰৱৰসভাযাং প্ৰজানাং নিশামযন্তীনামাত্মজানৱহিতাত্মনঃ প্ৰশ্ৰযপ্ৰণযভৰসুযন্ত্ৰিতানপ্যুপশিক্ষযন্নিতি হোৱাচ ॥ ১৯ ॥