ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତମ୍ ୫.୪

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଅଥ ହ ତମୁତ୍ପତ୍ତ୍ଯୈଵାଭିଵ୍ଯଜ୍ଯମାନଭଗଵଲ୍ଲକ୍ଷଣଂ ସାମ୍ଯୋପଶମଵୈରାଗ୍ଯୈଶ୍ଵର୍ଯମହାଵିଭୂତିଭିରନୁଦିନମେଧମାନାନୁଭାଵଂ ପ୍ରକୃତଯଃ ପ୍ରଜା ବ୍ରାହ୍ମଣା ଦେଵତାଶ୍ଚାଵନିତଲସମଵନାଯାତିତରାଂ ଜଗୃଧୁଃ ॥ ୧ ॥

ତସ୍ଯ ହ ଵା ଇତ୍ଥଂ ଵର୍ଷ୍ମଣା ଵରୀଯସା ବୃହଚ୍ଛ୍ଲୋକେନ ଚୌଜସା ବଲେନ ଶ୍ରିଯା ଯଶସା ଵୀର୍ଯଶୌର୍ଯାଭ୍ଯାଂ ଚ ପିତା ଋଷଭ ଇତୀଦଂ ନାମ ଚକାର ॥ ୨ ॥

ଯସ୍ଯ ହୀନ୍ଦ୍ରଃ ସ୍ପର୍ଧମାନୋ ଭଗଵାନ୍ ଵର୍ଷେ ନ ଵଵର୍ଷ ତଦଵଧାର୍ଯ ଭଗଵାନୃଷଭଦେଵୋ ଯୋଗେଶ୍ଵରଃ ପ୍ରହସ୍ଯାତ୍ମଯୋଗମାଯଯା ସ୍ଵଵର୍ଷମଜନାଭଂ ନାମାଭ୍ଯଵର୍ଷତ୍ ॥ ୩ ॥

ନାଭିସ୍ତୁ ଯଥାଭିଲଷିତଂ ସୁପ୍ରଜସ୍ତ୍ଵମଵରୁଧ୍ଯାତିପ୍ରମୋଦଭରଵିହ୍ଵଲୋ ଗଦ୍ଗଦାକ୍ଷରଯା ଗିରା ସ୍ଵୈରଂ ଗୃହୀତ ନରଲୋକସଧର୍ମଂ ଭଗଵନ୍ତଂ ପୁରାଣପୁରୁଷଂ ମାଯାଵିଲସିତମତିର୍ଵତ୍ସ ତାତେତି ସାନୁରାଗମୁପଲାଲଯନ୍ ପରାଂ ନିର୍ଵୃତିମୁପଗତଃ ॥ ୪ ॥

ଵିଦିତାନୁରାଗମାପୌରପ୍ରକୃତି ଜନପଦୋ ରାଜା ନାଭିରାତ୍ମଜଂ ସମଯସେତୁରକ୍ଷାଯାମଭିଷିଚ୍ଯ ବ୍ରାହ୍ମଣେଷୂପନିଧାଯ ସହ ମେରୁଦେଵ୍ଯା ଵିଶାଲାଯାଂ ପ୍ରସନ୍ନନିପୁଣେନ ତପସା ସମାଧିଯୋଗେନ ନରନାରାଯଣାଖ୍ଯଂ ଭଗଵନ୍ତଂ ଵାସୁଦେଵମୁପାସୀନଃ କାଲେନ ତନ୍ମହିମାନମଵାପ ॥ ୫ ॥

ଯସ୍ଯ ହ ପାଣ୍ଡଵେଯ ଶ୍ଲୋକାଵୁଦାହରନ୍ତି—
କୋ ନୁ ତତ୍କର୍ମ ରାଜର୍ଷେର୍ନାଭେରନ୍ଵାଚରେତ୍ପୁମାନ୍ ।
ଅପତ୍ଯତାମଗାଦ୍ଯସ୍ଯ ହରିଃ ଶୁଦ୍ଧେନ କର୍ମଣା ॥ ୬ ॥

ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯୋଽନ୍ଯଃ କୁତୋ ନାଭେର୍ଵିପ୍ରା ମଙ୍ଗଲପୂଜିତାଃ ।
ଯସ୍ଯ ବର୍ହିଷି ଯଜ୍ଞେଶଂ ଦର୍ଶଯାମାସୁରୋଜସା ॥ ୭ ॥

ଅଥ ହ ଭଗଵାନୃଷଭଦେଵଃ ସ୍ଵଵର୍ଷଂ କର୍ମକ୍ଷେତ୍ରମନୁମନ୍ଯମାନଃ ପ୍ରଦର୍ଶିତଗୁରୁକୁଲଵାସୋ ଲବ୍ଧଵରୈର୍ଗୁରୁଭିରନୁଜ୍ଞାତୋ ଗୃହମେଧିନାଂ ଧର୍ମାନନୁଶିକ୍ଷମାଣୋ ଜଯନ୍ତ୍ଯାମିନ୍ଦ୍ରଦତ୍ତାଯାମୁଭଯଲକ୍ଷଣଂ କର୍ମ ସମାମ୍ନାଯାମ୍ନାତମଭିଯୁଞ୍ଜନ୍ନାତ୍ମଜାନାମାତ୍ମସମାନାନାଂ ଶତଂ ଜନଯାମାସ ॥ ୮ ॥

ଯେଷାଂ ଖଲୁ ମହାଯୋଗୀ ଭରତୋ ଜ୍ଯେଷ୍ଠଃ ଶ୍ରେଷ୍ଠଗୁଣ ଆସୀଦ୍ଯେନେଦଂ ଵର୍ଷଂ ଭାରତମିତି ଵ୍ଯପଦିଶନ୍ତି ॥ ୯ ॥

ତମନୁ କୁଶାଵର୍ତ ଇଲାଵର୍ତୋ ବ୍ରହ୍ମାଵର୍ତୋ ମଲଯଃ କେତୁର୍ଭଦ୍ରସେନ ଇନ୍ଦ୍ରସ୍ପୃଗ୍ଵିଦର୍ଭଃ କୀକଟ ଇତି ନଵ ନଵତି ପ୍ରଧାନାଃ ॥ ୧୦ ॥

କଵିର୍ହଵିରନ୍ତରିକ୍ଷଃ ପ୍ରବୁଦ୍ଧଃ ପିପ୍ପଲାଯନଃ ।
ଆଵିର୍ହୋତ୍ରୋଽଥ ଦ୍ରୁମିଲଶ୍ଚମସଃ କରଭାଜନଃ ॥ ୧୧ ॥

ଇତି ଭାଗଵତଧର୍ମଦର୍ଶନା ନଵ ମହାଭାଗଵତାସ୍ତେଷାଂ ସୁଚରିତଂ ଭଗଵନ୍ମହିମୋପବୃଂହିତଂ ଵସୁଦେଵନାରଦସଂଵାଦମୁପଶମାଯନମୁପରିଷ୍ଟାଦ୍ଵର୍ଣଯିଷ୍ଯାମଃ ॥ ୧୨ ॥

ଯଵୀଯାଂସ ଏକାଶୀତିର୍ଜାଯନ୍ତେଯାଃ ପିତୁରାଦେଶକରା ମହାଶାଲୀନା ମହାଶ୍ରୋତ୍ରିଯା ଯଜ୍ଞଶୀଲାଃ କର୍ମଵିଶୁଦ୍ଧା ବ୍ରାହ୍ମଣା ବଭୂଵୁଃ ॥ ୧୩ ॥

ଭଗଵାନୃଷଭସଂଜ୍ଞ ଆତ୍ମତନ୍ତ୍ରଃ ସ୍ଵଯଂ ନିତ୍ଯନିଵୃତ୍ତାନର୍ଥପରମ୍ପରଃ କେଵଲାନନ୍ଦାନୁଭଵ ଈଶ୍ଵର ଏଵ ଵିପରୀତଵତ୍କର୍ମାଣ୍ଯାରଭମାଣଃ କାଲେନାନୁଗତଂ ଧର୍ମମାଚରଣେନୋପଶିକ୍ଷଯନ୍ନତଦ୍ଵିଦାଂ ସମ ଉପଶାନ୍ତୋ ମୈତ୍ରଃ କାରୁଣିକୋ ଧର୍ମାର୍ଥଯଶଃ ପ୍ରଜାନନ୍ଦାମୃତାଵରୋଧେନ ଗୃହେଷୁ ଲୋକଂ ନିଯମଯତ୍ ॥ ୧୪ ॥

ଯଦ୍ଯଚ୍ଛୀର୍ଷଣ୍ଯାଚରିତଂ ତତ୍ତଦନୁଵର୍ତତେ ଲୋକଃ ॥ ୧୫ ॥

ଯଦ୍ଯପି ସ୍ଵଵିଦିତଂ ସକଲଧର୍ମଂ ବ୍ରାହ୍ମଂ ଗୁହ୍ଯଂ ବ୍ରାହ୍ମଣୈର୍ଦର୍ଶିତମାର୍ଗେଣ ସାମାଦିଭିରୁପାଯୈର୍ଜନତାମନୁଶଶାସ ॥ ୧୬ ॥

ଦ୍ରଵ୍ଯଦେଶକାଲଵଯଃଶ୍ରଦ୍ଧର୍ତ୍ଵିଗ୍ଵିଵିଧୋଦ୍ଦେଶୋପଚିତୈଃ ସର୍ଵୈରପି କ୍ରତୁଭିର୍ଯଥୋପଦେଶଂ ଶତକୃତ୍ଵ ଇଯାଜ ॥ ୧୭ ॥

ଭଗଵତର୍ଷଭେଣ ପରିରକ୍ଷ୍ଯମାଣ ଏତସ୍ମିନ୍ ଵର୍ଷେ ନ କଶ୍ଚନ ପୁରୁଷୋ ଵାଞ୍ଛତ୍ଯଵିଦ୍ଯମାନମିଵାତ୍ମନୋଽନ୍ଯସ୍ମାତ୍କଥଞ୍ଚନ କିମପି କର୍ହିଚିଦଵେକ୍ଷତେ ଭର୍ତର୍ଯନୁସଵନଂ ଵିଜୃମ୍ଭିତସ୍ନେହାତିଶଯମନ୍ତରେଣ ॥ ୧୮ ॥

ସ କଦାଚିଦଟମାନୋ ଭଗଵାନୃଷଭୋ ବ୍ରହ୍ମାଵର୍ତଗତୋ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିପ୍ରଵରସଭାଯାଂ ପ୍ରଜାନାଂ ନିଶାମଯନ୍ତୀନାମାତ୍ମଜାନଵହିତାତ୍ମନଃ ପ୍ରଶ୍ରଯପ୍ରଣଯଭରସୁଯନ୍ତ୍ରିତାନପ୍ଯୁପଶିକ୍ଷଯନ୍ନିତି ହୋଵାଚ ॥ ୧୯ ॥