શ્રીશુક ઉવાચ
પૃશ્નિસ્તુ પત્ની સવિતુઃ સાવિત્રીં વ્યાહૃતિં ત્રયીમ્ ।
અગ્નિહોત્રં પશું સોમં ચાતુર્માસ્યં મહામખાન્ ॥ ૧ ॥
પૃશ્નિસ્તુ પત્ની સવિતુઃ સાવિત્રીં વ્યાહૃતિં ત્રયીમ્ ।
અગ્નિહોત્રં પશું સોમં ચાતુર્માસ્યં મહામખાન્ ॥ ૧ ॥
સિદ્ધિર્ભગસ્ય ભાર્યાઙ્ગ મહિમાનં વિભું પ્રભુમ્ ।
આશિષં ચ વરારોહાં કન્યાં પ્રાસૂત સુવ્રતામ્ ॥ ૨ ॥
આશિષં ચ વરારોહાં કન્યાં પ્રાસૂત સુવ્રતામ્ ॥ ૨ ॥
ધાતુઃ કુહૂઃ સિનીવાલી રાકા ચાનુમતિસ્તથા ।
સાયં દર્શમથ પ્રાતઃ પૂર્ણમાસમનુક્રમાત્ ॥ ૩ ॥
સાયં દર્શમથ પ્રાતઃ પૂર્ણમાસમનુક્રમાત્ ॥ ૩ ॥
અગ્નીન્ પુરીષ્યાનાધત્ત ક્રિયાયાં સમનન્તરઃ ।
ચર્ષણી વરુણસ્યાસીદ્યસ્યાં જાતો ભૃગુઃ પુનઃ ॥ ૪ ॥
ચર્ષણી વરુણસ્યાસીદ્યસ્યાં જાતો ભૃગુઃ પુનઃ ॥ ૪ ॥
વાલ્મીકિશ્ચ મહાયોગી વલ્મીકાદભવત્કિલ ।
અગસ્ત્યશ્ચ વસિષ્ઠશ્ચ મિત્રાવરુણયોઋર્ષી ॥ ૫ ॥
અગસ્ત્યશ્ચ વસિષ્ઠશ્ચ મિત્રાવરુણયોઋર્ષી ॥ ૫ ॥
રેતઃ સિષિચતુઃ કુમ્ભે ઉર્વશ્યાઃ સન્નિધૌ દ્રુતમ્ ।
રેવત્યાં મિત્ર ઉત્સર્ગમરિષ્ટં પિપ્પલં વ્યધાત્ ॥ ૬ ॥
રેવત્યાં મિત્ર ઉત્સર્ગમરિષ્ટં પિપ્પલં વ્યધાત્ ॥ ૬ ॥
પૌલોમ્યામિન્દ્ર આધત્ત ત્રીન્ પુત્રાનિતિ નઃ શ્રુતમ્ ।
જયન્તમૃષભં તાત તૃતીયં મીઢુષં પ્રભુઃ ॥ ૭ ॥
જયન્તમૃષભં તાત તૃતીયં મીઢુષં પ્રભુઃ ॥ ૭ ॥
ઉરુક્રમસ્ય દેવસ્ય માયાવામનરૂપિણઃ ।
કીર્તૌ પત્ન્યાં બૃહચ્છ્લોકસ્તસ્યાસન્ સૌભગાદયઃ ॥ ૮ ॥
કીર્તૌ પત્ન્યાં બૃહચ્છ્લોકસ્તસ્યાસન્ સૌભગાદયઃ ॥ ૮ ॥
તત્કર્મગુણવીર્યાણિ કાશ્યપસ્ય મહાત્મનઃ ।
પશ્ચાદ્વક્ષ્યામહેઽદિત્યાં યથૈવાવતતાર હ ॥ ૯ ॥
પશ્ચાદ્વક્ષ્યામહેઽદિત્યાં યથૈવાવતતાર હ ॥ ૯ ॥
અથ કશ્યપદાયાદાન્ દૈતેયાન્ કીર્તયામિ તે ।
યત્ર ભાગવતઃ શ્રીમાન્ પ્રહ્રાદો બલિરેવ ચ ॥ ૧૦ ॥
યત્ર ભાગવતઃ શ્રીમાન્ પ્રહ્રાદો બલિરેવ ચ ॥ ૧૦ ॥
દિતેર્દ્વાવેવ દાયાદૌ દૈત્યદાનવવન્દિતૌ ।
હિરણ્યકશિપુર્નામ હિરણ્યાક્ષશ્ચ કીર્તિતૌ ॥ ૧૧ ॥
હિરણ્યકશિપુર્નામ હિરણ્યાક્ષશ્ચ કીર્તિતૌ ॥ ૧૧ ॥
હિરણ્યકશિપોર્ભાર્યા કયાધુર્નામ દાનવી ।
જમ્ભસ્ય તનયા સા તુ સુષુવે ચતુરઃ સુતાન્ ॥ ૧૨ ॥
જમ્ભસ્ય તનયા સા તુ સુષુવે ચતુરઃ સુતાન્ ॥ ૧૨ ॥
સંહ્રાદં પ્રાગનુહ્રાદં હ્રાદં પ્રહ્રાદમેવ ચ ।
તત્સ્વસા સિંહિકા નામ રાહું વિપ્રચિતોઽગ્રહીત્ ॥ ૧૩ ॥
તત્સ્વસા સિંહિકા નામ રાહું વિપ્રચિતોઽગ્રહીત્ ॥ ૧૩ ॥
શિરોઽહરદ્યસ્ય હરિશ્ચક્રેણ પિબતોઽમૃતમ્ ।
સંહ્રાદસ્ય કૃતિર્ભાર્યાસૂત પઞ્ચજનં તતઃ ॥ ૧૪ ॥
સંહ્રાદસ્ય કૃતિર્ભાર્યાસૂત પઞ્ચજનં તતઃ ॥ ૧૪ ॥
હ્રાદસ્ય ધમનિર્ભાર્યાસૂત વાતાપિમિલ્વલમ્ ।
યોઽગસ્ત્યાય ત્વતિથયે પેચે વાતાપિમિલ્વલઃ ॥ ૧૫ ॥
યોઽગસ્ત્યાય ત્વતિથયે પેચે વાતાપિમિલ્વલઃ ॥ ૧૫ ॥
અનુહ્રાદસ્ય સૂર્યાયાં બાષ્કલો મહિષસ્તથા ।
વિરોચનસ્તુ પ્રાહ્રાદિર્દેવ્યાં તસ્યાભવદ્બલિઃ ॥ ૧૬ ॥
વિરોચનસ્તુ પ્રાહ્રાદિર્દેવ્યાં તસ્યાભવદ્બલિઃ ॥ ૧૬ ॥
બાણજ્યેષ્ઠં પુત્રશતમશનાયાં તતોઽભવત્ ।
તસ્યાનુભાવં
સુશ્લોક્યં પશ્ચાદેવાભિધાસ્યતે ॥ ૧૭ ॥
તસ્યાનુભાવં
સુશ્લોક્યં પશ્ચાદેવાભિધાસ્યતે ॥ ૧૭ ॥
બાણ આરાધ્ય ગિરિશં લેભે તદ્ગણમુખ્યતામ્ ।
યત્પાર્શ્વે
ભગવાનાસ્તે હ્યદ્યાપિ પુરપાલકઃ ॥ ૧૮ ॥
યત્પાર્શ્વે
ભગવાનાસ્તે હ્યદ્યાપિ પુરપાલકઃ ॥ ૧૮ ॥
મરુતશ્ચ દિતેઃ
પુત્રાશ્ચત્વારિંશન્નવાધિકાઃ ।
ત આસન્નપ્રજાઃ સર્વે નીતા ઇન્દ્રેણ
સાત્મતામ્ ॥ ૧૯ ॥
પુત્રાશ્ચત્વારિંશન્નવાધિકાઃ ।
ત આસન્નપ્રજાઃ સર્વે નીતા ઇન્દ્રેણ
સાત્મતામ્ ॥ ૧૯ ॥
શ્રીરાજોવાચ
કથં ત આસુરં ભાવમપોહ્યૌત્પત્તિકં ગુરો ।
ઇન્દ્રેણ પ્રાપિતાઃ સાત્મ્યં કિં તત્સાધુ કૃતં હિ તૈઃ ॥ ૨૦ ॥
કથં ત આસુરં ભાવમપોહ્યૌત્પત્તિકં ગુરો ।
ઇન્દ્રેણ પ્રાપિતાઃ સાત્મ્યં કિં તત્સાધુ કૃતં હિ તૈઃ ॥ ૨૦ ॥
ઇમે શ્રદ્દધતે બ્રહ્મન્નૃષયો હિ મયા સહ ।
પરિજ્ઞાનાય ભગવંસ્તન્નો વ્યાખ્યાતુમર્હસિ ॥ ૨૧ ॥
પરિજ્ઞાનાય ભગવંસ્તન્નો વ્યાખ્યાતુમર્હસિ ॥ ૨૧ ॥
શ્રીસૂત ઉવાચ
તદ્વિષ્ણુરાતસ્ય સ બાદરાયણિ-
ર્વચો નિશમ્યાદૃતમલ્પમર્થવત્ ।
સભાજયન્ સન્નિભૃતેન ચેતસા
જગાદ સત્રાયણ સર્વદર્શનઃ ॥ ૨૨ ॥
તદ્વિષ્ણુરાતસ્ય સ બાદરાયણિ-
ર્વચો નિશમ્યાદૃતમલ્પમર્થવત્ ।
સભાજયન્ સન્નિભૃતેન ચેતસા
જગાદ સત્રાયણ સર્વદર્શનઃ ॥ ૨૨ ॥
શ્રીશુક ઉવાચ
હતપુત્રા દિતિઃ શક્રપાર્ષ્ણિગ્રાહેણ વિષ્ણુના ।
મન્યુના શોકદીપ્તેન જ્વલન્તી પર્યચિન્તયત્ ॥ ૨૩ ॥
હતપુત્રા દિતિઃ શક્રપાર્ષ્ણિગ્રાહેણ વિષ્ણુના ।
મન્યુના શોકદીપ્તેન જ્વલન્તી પર્યચિન્તયત્ ॥ ૨૩ ॥
કદા નુ ભ્રાતૃહન્તારમિન્દ્રિયારામમુલ્બણમ્ ।
અક્લિન્નહૃદયં પાપં ઘાતયિત્વા શયે સુખમ્ ॥ ૨૪ ॥
અક્લિન્નહૃદયં પાપં ઘાતયિત્વા શયે સુખમ્ ॥ ૨૪ ॥
કૃમિવિડ્ભસ્મસંજ્ઞાસીદ્યસ્યેશાભિહિતસ્ય ચ ।
ભૂતધ્રુક્ તત્કૃતે સ્વાર્થં કિં વેદ નિરયો યતઃ ॥ ૨૫ ॥
ભૂતધ્રુક્ તત્કૃતે સ્વાર્થં કિં વેદ નિરયો યતઃ ॥ ૨૫ ॥
આશાસાનસ્ય તસ્યેદં ધ્રુવમુન્નદ્ધચેતસઃ ।
મદશોષક ઇન્દ્રસ્ય ભૂયાદ્યેન સુતો હિ મે ॥ ૨૬ ॥
મદશોષક ઇન્દ્રસ્ય ભૂયાદ્યેન સુતો હિ મે ॥ ૨૬ ॥
ઇતિ ભાવેન સા ભર્તુરાચચારાસકૃત્પ્રિયમ્ ।
શુશ્રૂષયાનુરાગેણ પ્રશ્રયેણ દમેન ચ ॥ ૨૭ ॥
શુશ્રૂષયાનુરાગેણ પ્રશ્રયેણ દમેન ચ ॥ ૨૭ ॥
ભક્ત્યા પરમયા રાજન્ મનોજ્ઞૈર્વલ્ગુભાષિતૈઃ ।
મનો જગ્રાહ ભાવજ્ઞા સસ્મિતાપાઙ્ગવીક્ષણૈઃ ॥ ૨૮ ॥
મનો જગ્રાહ ભાવજ્ઞા સસ્મિતાપાઙ્ગવીક્ષણૈઃ ॥ ૨૮ ॥
એવં સ્ત્રિયા જડીભૂતો વિદ્વાનપિ મનોજ્ઞયા ।
બાઢમિત્યાહ વિવશો ન તચ્ચિત્રં હિ યોષિતિ ॥ ૨૯ ॥
બાઢમિત્યાહ વિવશો ન તચ્ચિત્રં હિ યોષિતિ ॥ ૨૯ ॥
વિલોક્યૈકાન્તભૂતાનિ ભૂતાન્યાદૌ પ્રજાપતિઃ ।
સ્ત્રિયં ચક્રે સ્વદેહાર્ધં યયા પુંસાં મતિર્હૃતા ॥ ૩૦ ॥
સ્ત્રિયં ચક્રે સ્વદેહાર્ધં યયા પુંસાં મતિર્હૃતા ॥ ૩૦ ॥
એવં શુશ્રૂષિતસ્તાત ભગવાન્ કશ્યપઃ સ્ત્રિયા ।
પ્રહસ્ય પરમપ્રીતો દિતિમાહાભિનન્દ્ય ચ ॥ ૩૧ ॥
પ્રહસ્ય પરમપ્રીતો દિતિમાહાભિનન્દ્ય ચ ॥ ૩૧ ॥
શ્રીકશ્યપ ઉવાચ
વરં વરય વામોરુ પ્રીતસ્તેઽહમનિન્દિતે ।
સ્ત્રિયા ભર્તરિ સુપ્રીતે કઃ કામ ઇહ ચાગમઃ ॥ ૩૨ ॥
વરં વરય વામોરુ પ્રીતસ્તેઽહમનિન્દિતે ।
સ્ત્રિયા ભર્તરિ સુપ્રીતે કઃ કામ ઇહ ચાગમઃ ॥ ૩૨ ॥
પતિરેવ હિ નારીણાં દૈવતં પરમં સ્મૃતમ્ ।
માનસઃ સર્વભૂતાનાં વાસુદેવઃ શ્રિયઃ પતિઃ ॥ ૩૩ ॥
માનસઃ સર્વભૂતાનાં વાસુદેવઃ શ્રિયઃ પતિઃ ॥ ૩૩ ॥
સ એવ દેવતાલિઙ્ગૈર્નામરૂપવિકલ્પિતૈઃ ।
ઇજ્યતે ભગવાન્ પુમ્ભિઃ સ્ત્રીભિશ્ચ પતિરૂપધૃક્ ॥ ૩૪ ॥
ઇજ્યતે ભગવાન્ પુમ્ભિઃ સ્ત્રીભિશ્ચ પતિરૂપધૃક્ ॥ ૩૪ ॥
તસ્માત્પતિવ્રતા નાર્યઃ શ્રેયસ્કામાઃ સુમધ્યમે ।
યજન્તેઽનન્યભાવેન પતિમાત્માનમીશ્વરમ્ ॥ ૩૫ ॥
યજન્તેઽનન્યભાવેન પતિમાત્માનમીશ્વરમ્ ॥ ૩૫ ॥
સોઽહં ત્વયાર્ચિતો ભદ્રે ઈદૃગ્ભાવેન ભક્તિતઃ ।
તં તે સમ્પાદયે કામમસતીનાં સુદુર્લભમ્ ॥ ૩૬ ॥
તં તે સમ્પાદયે કામમસતીનાં સુદુર્લભમ્ ॥ ૩૬ ॥
દિતિરુવાચ
વરદો યદિ મે બ્રહ્મન્ પુત્રમિન્દ્રહણં વૃણે ।
અમૃત્યું મૃતપુત્રાહં યેન મે ઘાતિતૌ સુતૌ ॥ ૩૭ ॥
વરદો યદિ મે બ્રહ્મન્ પુત્રમિન્દ્રહણં વૃણે ।
અમૃત્યું મૃતપુત્રાહં યેન મે ઘાતિતૌ સુતૌ ॥ ૩૭ ॥
નિશમ્ય તદ્વચો વિપ્રો વિમનાઃ પર્યતપ્યત ।
અહો અધર્મઃ સુમહાનદ્ય મે સમુપસ્થિતઃ ॥ ૩૮ ॥
અહો અધર્મઃ સુમહાનદ્ય મે સમુપસ્થિતઃ ॥ ૩૮ ॥
અહો અર્થેન્દ્રિયારામો યોષિન્મય્યેહ માયયા ।
ગૃહીતચેતાઃ કૃપણઃ પતિષ્યે નરકે ધ્રુવમ્ ॥ ૩૯ ॥
ગૃહીતચેતાઃ કૃપણઃ પતિષ્યે નરકે ધ્રુવમ્ ॥ ૩૯ ॥
કોઽતિક્રમોઽનુવર્તન્ત્યાઃ સ્વભાવમિહ યોષિતઃ ।
ધિઙ્માં બતાબુધં સ્વાર્થે યદહં ત્વજિતેન્દ્રિયઃ ॥ ૪૦ ॥
ધિઙ્માં બતાબુધં સ્વાર્થે યદહં ત્વજિતેન્દ્રિયઃ ॥ ૪૦ ॥
શરત્પદ્મોત્સવં વક્ત્રં વચશ્ચ શ્રવણામૃતમ્ ।
હૃદયં ક્ષુરધારાભં સ્ત્રીણાં કો વેદ ચેષ્ટિતમ્ ॥ ૪૧ ॥
હૃદયં ક્ષુરધારાભં સ્ત્રીણાં કો વેદ ચેષ્ટિતમ્ ॥ ૪૧ ॥
ન હિ કશ્ચિત્પ્રિયઃ સ્ત્રીણામઞ્જસા સ્વાશિષાત્મનામ્ ।
પતિં પુત્રં ભ્રાતરં વા ઘ્નન્ત્યર્થે ઘાતયન્તિ ચ ॥ ૪૨ ॥
પતિં પુત્રં ભ્રાતરં વા ઘ્નન્ત્યર્થે ઘાતયન્તિ ચ ॥ ૪૨ ॥
પ્રતિશ્રુતં દદામીતિ વચસ્તન્ન મૃષા ભવેત્ ।
વધં નાર્હતિ ચેન્દ્રોઽપિ તત્રેદમુપકલ્પતે ॥ ૪૩ ॥
વધં નાર્હતિ ચેન્દ્રોઽપિ તત્રેદમુપકલ્પતે ॥ ૪૩ ॥
ઇતિ સઞ્ચિન્ત્ય ભગવાન્મારીચઃ કુરુનન્દન ।
ઉવાચકિઞ્ચિત્ કુપિત આત્માનં ચ વિગર્હયન્ ॥ ૪૪ ॥
ઉવાચકિઞ્ચિત્ કુપિત આત્માનં ચ વિગર્હયન્ ॥ ૪૪ ॥
શ્રીકશ્યપ ઉવાચ
પુત્રસ્તે ભવિતા ભદ્રે ઇન્દ્રહાદેવબાન્ધવઃ ।
સંવત્સરં વ્રતમિદં યદ્યઞ્જો ધારયિષ્યસિ ॥ ૪૫ ॥
પુત્રસ્તે ભવિતા ભદ્રે ઇન્દ્રહાદેવબાન્ધવઃ ।
સંવત્સરં વ્રતમિદં યદ્યઞ્જો ધારયિષ્યસિ ॥ ૪૫ ॥
દિતિરુવાચ
ધારયિષ્યે વ્રતં બ્રહ્મન્બ્રૂહિ કાર્યાણિ યાનિ મે ।
યાનિ ચેહ નિષિદ્ધાનિ ન વ્રતં ઘ્નન્તિ યાન્યુત ॥ ૪૬ ॥
ધારયિષ્યે વ્રતં બ્રહ્મન્બ્રૂહિ કાર્યાણિ યાનિ મે ।
યાનિ ચેહ નિષિદ્ધાનિ ન વ્રતં ઘ્નન્તિ યાન્યુત ॥ ૪૬ ॥
શ્રીકશ્યપ ઉવાચ
ન હિંસ્યાદ્ભૂતજાતાનિ ન શપેન્નાનૃતં વદેત્ ।
ન છિન્દ્યાન્નખરોમાણિ ન સ્પૃશેદ્યદમઙ્ગલમ્ ॥ ૪૭ ॥
ન હિંસ્યાદ્ભૂતજાતાનિ ન શપેન્નાનૃતં વદેત્ ।
ન છિન્દ્યાન્નખરોમાણિ ન સ્પૃશેદ્યદમઙ્ગલમ્ ॥ ૪૭ ॥
નાપ્સુ સ્નાયાન્ન કુપ્યેત ન સમ્ભાષેત દુર્જનૈઃ ।
ન વસીતાધૌતવાસઃ સ્રજં ચ વિધૃતાં ક્વચિત્ ॥ ૪૮ ॥
ન વસીતાધૌતવાસઃ સ્રજં ચ વિધૃતાં ક્વચિત્ ॥ ૪૮ ॥
નોચ્છિષ્ટં ચણ્ડિકાન્નં ચ સામિષં વૃષલાહૃતમ્ ।
ભુઞ્જીતોદક્યયા દૃષ્ટં પિબેન્નાઞ્જલિના ત્વપઃ ॥ ૪૯ ॥
ભુઞ્જીતોદક્યયા દૃષ્ટં પિબેન્નાઞ્જલિના ત્વપઃ ॥ ૪૯ ॥
નોચ્છિષ્ટાસ્પૃષ્ટસલિલા સન્ધ્યાયાં મુક્તમૂર્ધજા ।
અનર્ચિતાસંયતવાક્નાસંવીતા બહિશ્ચરેત્ ॥ ૫૦ ॥
અનર્ચિતાસંયતવાક્નાસંવીતા બહિશ્ચરેત્ ॥ ૫૦ ॥
નાધૌતપાદાપ્રયતા નાર્દ્રપાદા ઉદક્શિરાઃ ।
શયીત નાપરાઙ્નાન્યૈર્ન નગ્ના ન ચ સન્ધ્યયોઃ ॥ ૫૧ ॥
શયીત નાપરાઙ્નાન્યૈર્ન નગ્ના ન ચ સન્ધ્યયોઃ ॥ ૫૧ ॥
ધૌતવાસા શુચિર્નિત્યં સર્વમઙ્ગલસંયુતા ।
પૂજયેત્પ્રાતરાશાત્પ્રાગ્ગોવિપ્રાઞ્ શ્રિયમચ્યુતમ્ ॥ ૫૨ ॥
પૂજયેત્પ્રાતરાશાત્પ્રાગ્ગોવિપ્રાઞ્ શ્રિયમચ્યુતમ્ ॥ ૫૨ ॥
સ્ત્રિયો વીરવતીશ્ચાર્ચેત્સ્રગ્ગન્ધબલિમણ્ડનૈઃ ।
પતિં ચાર્ચ્યોપતિષ્ઠેત ધ્યાયેત્કોષ્ઠગતં ચ તમ્ ॥ ૫૩ ॥
પતિં ચાર્ચ્યોપતિષ્ઠેત ધ્યાયેત્કોષ્ઠગતં ચ તમ્ ॥ ૫૩ ॥
સાંવત્સરં પુંસવનં વ્રતમેતદવિપ્લુતમ્ ।
ધારયિષ્યસિ ચેત્તુભ્યં શક્રહા ભવિતા સુતઃ ॥ ૫૪ ॥
ધારયિષ્યસિ ચેત્તુભ્યં શક્રહા ભવિતા સુતઃ ॥ ૫૪ ॥
બાઢમિત્યભ્યુપેત્યાથ દિતી રાજન્મહામનાઃ ।
કશ્યપાદ્ ગર્ભમાધત્ત વ્રતં ચાઞ્જો દધાર સા ॥ ૫૫ ॥
કશ્યપાદ્ ગર્ભમાધત્ત વ્રતં ચાઞ્જો દધાર સા ॥ ૫૫ ॥
માતૃષ્વસુરભિપ્રાયમિન્દ્ર આજ્ઞાય માનદ ।
શુશ્રૂષણેનાશ્રમસ્થાં દિતિં પર્યચરત્કવિઃ ॥ ૫૬ ॥
શુશ્રૂષણેનાશ્રમસ્થાં દિતિં પર્યચરત્કવિઃ ॥ ૫૬ ॥
નિત્યં વનાત્સુમનસઃ ફલમૂલસમિત્કુશાન્ ।
પત્રાઙ્કુરમૃદોઽપશ્ચ કાલે કાલ ઉપાહરત્ ॥ ૫૭ ॥
પત્રાઙ્કુરમૃદોઽપશ્ચ કાલે કાલ ઉપાહરત્ ॥ ૫૭ ॥
એવં તસ્યા વ્રતસ્થાયા વ્રતચ્છિદ્રં હરિર્નૃપ ।
પ્રેપ્સુઃ પર્યચરજ્જિહ્મો મૃગહેવ મૃગાકૃતિઃ ॥ ૫૮ ॥
પ્રેપ્સુઃ પર્યચરજ્જિહ્મો મૃગહેવ મૃગાકૃતિઃ ॥ ૫૮ ॥
નાધ્યગચ્છદ્વ્રતચ્છિદ્રં તત્પરોઽથ મહીપતે ।
ચિન્તાં તીવ્રાં ગતઃ શક્રઃ કેન મે સ્યાચ્છિવં ત્વિહ ॥ ૫૯ ॥
ચિન્તાં તીવ્રાં ગતઃ શક્રઃ કેન મે સ્યાચ્છિવં ત્વિહ ॥ ૫૯ ॥
એકદા સા તુ સન્ધ્યાયામુચ્છિષ્ટા વ્રતકર્શિતા ।
અસ્પૃષ્ટવાર્યધૌતાઙ્ઘ્રિઃ સુષ્વાપ વિધિમોહિતા ॥ ૬૦ ॥
અસ્પૃષ્ટવાર્યધૌતાઙ્ઘ્રિઃ સુષ્વાપ વિધિમોહિતા ॥ ૬૦ ॥
લબ્ધ્વા તદન્તરં શક્રો નિદ્રાપહૃતચેતસઃ ।
દિતેઃ પ્રવિષ્ટ ઉદરં યોગેશો યોગમાયયા ॥ ૬૧ ॥
દિતેઃ પ્રવિષ્ટ ઉદરં યોગેશો યોગમાયયા ॥ ૬૧ ॥
ચકર્ત સપ્તધા ગર્ભં વજ્રેણ કનકપ્રભમ્ ।
રુદન્તં સપ્તધૈકૈકં મા રોદીરિતિ તાન્ પુનઃ ॥ ૬૨ ॥
રુદન્તં સપ્તધૈકૈકં મા રોદીરિતિ તાન્ પુનઃ ॥ ૬૨ ॥
તમૂચુઃ પાટ્યમાનાસ્તે સર્વે પ્રાઞ્જલયો નૃપ ।
કિં ન ઇન્દ્ર જિઘાંસસિ ભ્રાતરો મરુતસ્તવ ॥ ૬૩ ॥
કિં ન ઇન્દ્ર જિઘાંસસિ ભ્રાતરો મરુતસ્તવ ॥ ૬૩ ॥
મા ભૈષ્ટ ભ્રાતરો મહ્યં યૂયમિત્યાહ કૌશિકઃ ।
અનન્યભાવાન્ પાર્ષદાનાત્મનો મરુતાં ગણાન્ ॥ ૬૪ ॥
અનન્યભાવાન્ પાર્ષદાનાત્મનો મરુતાં ગણાન્ ॥ ૬૪ ॥
ન મમાર દિતેર્ગર્ભઃ શ્રીનિવાસાનુકમ્પયા ।
બહુધા કુલિશક્ષુણ્ણો દ્રૌણ્યસ્ત્રેણ યથા ભવાન્ ॥ ૬૫ ॥
બહુધા કુલિશક્ષુણ્ણો દ્રૌણ્યસ્ત્રેણ યથા ભવાન્ ॥ ૬૫ ॥
સકૃદિષ્ટ્વાદિપુરુષં પુરુષો યાતિ સામ્યતામ્ ।
સંવત્સરં કિઞ્ચિદૂનં દિત્યા યદ્ધરિરર્ચિતઃ ॥ ૬૬ ॥
સંવત્સરં કિઞ્ચિદૂનં દિત્યા યદ્ધરિરર્ચિતઃ ॥ ૬૬ ॥
સજૂરિન્દ્રેણ પઞ્ચાશદ્દેવાસ્તે મરુતોઽભવન્ ।
વ્યપોહ્ય માતૃદોષં તે હરિણા સોમપાઃ કૃતાઃ ॥ ૬૭ ॥
વ્યપોહ્ય માતૃદોષં તે હરિણા સોમપાઃ કૃતાઃ ॥ ૬૭ ॥
દિતિરુત્થાય દદૃશે કુમારાનનલપ્રભાન્ ।
ઇન્દ્રેણ સહિતાન્ દેવી પર્યતુષ્યદનિન્દિતા ॥ ૬૮ ॥
ઇન્દ્રેણ સહિતાન્ દેવી પર્યતુષ્યદનિન્દિતા ॥ ૬૮ ॥
અથેન્દ્રમાહ તાતાહમાદિત્યાનાં ભયાવહમ્ ।
અપત્યમિચ્છન્ત્યચરં વ્રતમેતત્સુદુષ્કરમ્ ॥ ૬૯ ॥
અપત્યમિચ્છન્ત્યચરં વ્રતમેતત્સુદુષ્કરમ્ ॥ ૬૯ ॥
એકઃ સઙ્કલ્પિતઃ પુત્રઃ સપ્ત સપ્તાભવન્ કથમ્ ।
યદિ તે વિદિતં પુત્ર સત્યં કથય મા મૃષા ॥ ૭૦ ॥
યદિ તે વિદિતં પુત્ર સત્યં કથય મા મૃષા ॥ ૭૦ ॥
ઇન્દ્ર ઉવાચ
અમ્બ તેઽહં વ્યવસિતમુપધાર્યાગતોઽન્તિકમ્ ।
લબ્ધાન્તરોઽચ્છિદં ગર્ભમર્થબુદ્ધિર્ન ધર્મદૃક્ ॥ ૭૧ ॥
અમ્બ તેઽહં વ્યવસિતમુપધાર્યાગતોઽન્તિકમ્ ।
લબ્ધાન્તરોઽચ્છિદં ગર્ભમર્થબુદ્ધિર્ન ધર્મદૃક્ ॥ ૭૧ ॥
કૃત્તો મે સપ્તધા ગર્ભ આસન્ સપ્ત કુમારકાઃ ।
તેઽપિ ચૈકૈકશો વૃક્ણાઃ સપ્તધા નાપિ મમ્રિરે ॥ ૭૨ ॥
તેઽપિ ચૈકૈકશો વૃક્ણાઃ સપ્તધા નાપિ મમ્રિરે ॥ ૭૨ ॥
તતસ્તત્પરમાશ્ચર્યં વીક્ષ્ય વ્યવસિતં મયા ।
મહાપુરુષપૂજાયાઃ સિદ્ધિઃ કાપ્યાનુષઙ્ગિણી ॥ ૭૩ ॥
મહાપુરુષપૂજાયાઃ સિદ્ધિઃ કાપ્યાનુષઙ્ગિણી ॥ ૭૩ ॥
આરાધનં ભગવત ઈહમાના નિરાશિષઃ ।
યે તુ નેચ્છન્ત્યપિ પરં તે સ્વાર્થકુશલાઃ સ્મૃતાઃ ॥ ૭૪ ॥
યે તુ નેચ્છન્ત્યપિ પરં તે સ્વાર્થકુશલાઃ સ્મૃતાઃ ॥ ૭૪ ॥
આરાધ્યાત્મપ્રદં દેવં સ્વાત્માનં જગદીશ્વરમ્ ।
કો વૃણીત ગુણસ્પર્શં બુધઃ સ્યાન્નરકેઽપિ યત્ ॥ ૭૫ ॥
કો વૃણીત ગુણસ્પર્શં બુધઃ સ્યાન્નરકેઽપિ યત્ ॥ ૭૫ ॥
તદિદં મમ દૌર્જન્યં બાલિશસ્ય મહીયસિ ।
ક્ષન્તુમર્હસિ માતસ્ત્વં દિષ્ટ્યા ગર્ભો મૃતોત્થિતઃ ॥ ૭૬ ॥
ક્ષન્તુમર્હસિ માતસ્ત્વં દિષ્ટ્યા ગર્ભો મૃતોત્થિતઃ ॥ ૭૬ ॥
શ્રીશુક ઉવાચ
ઇન્દ્રસ્તયાભ્યનુજ્ઞાતઃ શુદ્ધભાવેન તુષ્ટયા ।
મરુદ્ભિઃ સહ તાં નત્વા જગામ ત્રિદિવં પ્રભુઃ ॥ ૭૭ ॥
ઇન્દ્રસ્તયાભ્યનુજ્ઞાતઃ શુદ્ધભાવેન તુષ્ટયા ।
મરુદ્ભિઃ સહ તાં નત્વા જગામ ત્રિદિવં પ્રભુઃ ॥ ૭૭ ॥
એવં તે સર્વમાખ્યાતં યન્માં ત્વં પરિપૃચ્છસિ ।
મઙ્ગલં મરુતાં જન્મ કિં ભૂયઃ કથયામિ તે ॥ ૭૮ ॥
મઙ્ગલં મરુતાં જન્મ કિં ભૂયઃ કથયામિ તે ॥ ૭૮ ॥