Lord Krishna

ശ്രീമദ്ഭാഗവതമ് ൬.൪

(Srimad Bhagavatam Canto 6, Chapter 4 — Dakṣa's Hidden Prayer and the Lord's Reply in Malayalam)

Vyasa

Also known as devasuranrnam sargo naganam mrgapaksinam

Dakṣa's Hidden Prayer and the Lord's Reply. Śrīmad Bhāgavatam Canto 6, Chapter 4 — 54 verses in Sanskrit with transliteration in 9 scripts.

ശ്രീരാജോവാച
ദേവാസുരനൃണാം സര്ഗോ നാഗാനാം മൃഗപക്ഷിണാമ് ।
സാമാസികസ്ത്വയാ പ്രോക്തോ യസ്തു സ്വായമ്ഭുവേഽന്തരേ ॥ ൧ ॥
തസ്യൈവ വ്യാസമിച്ഛാമി ജ്ഞാതും തേ ഭഗവന് യഥാ ।
അനുസര്ഗം യയാ ശക്ത്യാ സസര്ജ ഭഗവാന് പരഃ ॥ ൨ ॥
ശ്രീസൂത ഉവാച
ഇതി സമ്പ്രശ്നമാകര്ണ്യ രാജര്ഷേര്ബാദരായണിഃ ।
പ്രതിനന്ദ്യ മഹായോഗീ ജഗാദ മുനിസത്തമാഃ ॥ ൩ ॥
ശ്രീശുക ഉവാച
യദാ പ്രചേതസഃ പുത്രാ ദശ പ്രാചീനബര്ഹിഷഃ ।
അന്തഃസമുദ്രാദുന്മഗ്നാ ദദൃശുര്ഗാം ദ്രുമൈര്വൃതാമ് ॥ ൪ ॥
ദ്രുമേഭ്യഃ ക്രുധ്യമാനാസ്തേ തപോദീപിതമന്യവഃ ।
മുഖതോ വായുമഗ്നിം ച സസൃജുസ്തദ്ദിധക്ഷയാ ॥ ൫ ॥
താഭ്യാം നിര്ദഹ്യമാനാംസ്താനുപലഭ്യ കുരൂദ്വഹ ।
രാജോവാച മഹാന് സോമോ മന്യും പ്രശമയന്നിവ ॥ ൬ ॥
ന ദ്രുമേഭ്യോ മഹാഭാഗാ ദീനേഭ്യോ ദ്രോഗ്ധുമര്ഹഥ ।
വിവര്ധയിഷവോ യൂയം പ്രജാനാം പതയഃ സ്മൃതാഃ ॥ ൭ ॥
അഹോ പ്രജാപതിപതിര്ഭഗവാന് ഹരിരവ്യയഃ ।
വനസ്പതീനോഷധീശ്ച സസര്ജോര്ജമിഷം വിഭുഃ ॥ ൮ ॥
അന്നം ചരാണാമചരാ ഹ്യപദഃ പാദചാരിണാമ് ।
അഹസ്താ ഹസ്തയുക്താനാം ദ്വിപദാം ച ചതുഷ്പദഃ ॥ ൯ ॥
യൂയം ച പിത്രാന്വാദിഷ്ടാ ദേവദേവേന ചാനഘാഃ ।
പ്രജാസര്ഗായ ഹി കഥം വൃക്ഷാന്നിര്ദഗ്ധുമര്ഹഥ ॥ ൧൦ ॥
ആതിഷ്ഠത സതാം മാര്ഗം കോപം യച്ഛത ദീപിതമ് ।
പിത്രാ പിതാമഹേനാപി ജുഷ്ടം വഃ പ്രപിതാമഹൈഃ ॥ ൧൧ ॥
തോകാനാം പിതരൌ ബന്ധൂ ദൃശഃ പക്ഷ്മ സ്ത്രിയാഃ പതിഃ ।
പതിഃ പ്രജാനാം ഭിക്ഷൂണാം ഗൃഹ്യജ്ഞാനാം ബുധഃ സുഹൃത് ॥ ൧൨ ॥
അന്തര്ദേഹേഷു ഭൂതാനാമാത്മാസ്തേ ഹരിരീശ്വരഃ ।
സര്വം തദ്ധിഷ്ണ്യമീക്ഷധ്വമേവം വസ്തോഷിതോ ഹ്യസൌ ॥ ൧൩ ॥
യഃ സമുത്പതിതം ദേഹ ആകാശാന്മന്യുമുല്ബണമ് ।
ആത്മജിജ്ഞാസയാ യച്ഛേത്സ ഗുണാനതിവര്തതേ ॥ ൧൪ ॥
അലം ദഗ്ധൈര്ദ്രുമൈര്ദീനൈഃ ഖിലാനാം ശിവമസ്തു വഃ ।
വാര്ക്ഷീ ഹ്യേഷാ വരാ കന്യാ പത്നീത്വേ പ്രതിഗൃഹ്യതാമ് ॥ ൧൫ ॥
ഇത്യാമന്ത്ര്യ വരാരോഹാം കന്യാമാപ്സരസീം നൃപ ।
സോമോ രാജാ യയൌ ദത്ത്വാ തേ ധര്മേണോപയേമിരേ ॥ ൧൬ ॥
തേഭ്യസ്തസ്യാം സമഭവദ് ദക്ഷഃ പ്രാചേതസഃ കില ।
യസ്യ പ്രജാവിസര്ഗേണ ലോകാ ആപൂരിതാസ്ത്രയഃ ॥ ൧൭ ॥
യഥാ സസര്ജ ഭൂതാനി ദക്ഷോ ദുഹിതൃവത്സലഃ ।
രേതസാ മനസാ ചൈവ തന്മമാവഹിതഃ ശൃണു ॥ ൧൮ ॥
മനസൈവാസൃജത്പൂര്വം പ്രജാപതിരിമാഃ പ്രജാഃ ।
ദേവാസുരമനുഷ്യാദീന്നഭഃസ്ഥലജലൌകസഃ ॥ ൧൯ ॥
തമബൃംഹിതമാലോക്യ പ്രജാസര്ഗം പ്രജാപതിഃ ।
വിന്ധ്യപാദാനുപവ്രജ്യ സോഽചരദ്ദുഷ്കരം തപഃ ॥ ൨൦ ॥
തത്രാഘമര്ഷണം നാമ തീര്ഥം പാപഹരം പരമ് ।
ഉപസ്പൃശ്യാനുസവനം തപസാതോഷയദ്ധരിമ് ॥ ൨൧ ॥
അസ്തൌഷീദ്ധംസഗുഹ്യേന ഭഗവന്തമധോക്ഷജമ് ।
തുഭ്യം തദഭിധാസ്യാമി കസ്യാതുഷ്യദ്യഥാ ഹരിഃ ॥ ൨൨ ॥
ശ്രീപ്രജാപതിരുവാച
നമഃ പരായാവിതഥാനുഭൂതയേ
ഗുണത്രയാഭാസനിമിത്തബന്ധവേ ।
അദൃഷ്ടധാമ്നേ ഗുണതത്ത്വബുദ്ധിഭി-
ര്നിവൃത്തമാനായ ദധേ സ്വയമ്ഭുവേ ॥ ൨൩ ॥
ന യസ്യ സഖ്യം പുരുഷോഽവൈതി സഖ്യുഃ
സഖാ വസന് സംവസതഃ പുരേഽസ്മിന് ।
ഗുണോ യഥാ ഗുണിനോ വ്യക്തദൃഷ്ടേ-
സ്തസ്മൈ മഹേശായ നമസ്കരോമി ॥ ൨൪ ॥
ദേഹോഽസവോഽക്ഷാ മനവോ ഭൂതമാത്രാ-
മാത്മാനമന്യം ച വിദുഃ പരം യത് ।
സര്വം പുമാന് വേദ ഗുണാംശ്ച തജ്ജ്ഞോ
ന വേദ സര്വജ്ഞമനന്തമീഡേ ॥ ൨൫ ॥
യദോപരാമോ മനസോ നാമരൂപ-
രൂപസ്യ ദൃഷ്ടസ്മൃതിസമ്പ്രമോഷാത് ।
യ ഈയതേ കേവലയാ സ്വസംസ്ഥയാ
ഹംസായ തസ്മൈ ശുചിസദ്മനേ നമഃ ॥ ൨൬ ॥
മനീഷിണോഽന്തര്ഹൃദി സന്നിവേശിതം
സ്വശക്തിഭിര്നവഭിശ്ച ത്രിവൃദ്ഭിഃ ।
വഹ്നിം യഥാ ദാരുണി പാഞ്ചദശ്യം
മനീഷയാ നിഷ്കര്ഷന്തി ഗൂഢമ് ॥ ൨൭ ॥
സ വൈ മമാശേഷവിശേഷമായാ
നിഷേധനിര്വാണസുഖാനുഭൂതിഃ ।
സ സര്വനാമാ സ ച വിശ്വരൂപഃ
പ്രസീദതാമനിരുക്താത്മശക്തിഃ ॥ ൨൮ ॥
യദ്യന്നിരുക്തം വചസാ നിരൂപിതം
ധിയാക്ഷഭിര്വാ മനസോത യസ്യ ।
മാ ഭൂത്സ്വരൂപം ഗുണരൂപം ഹി തത്തത്
സ വൈ ഗുണാപായവിസര്ഗലക്ഷണഃ ॥ ൨൯ ॥
യസ്മിന്യതോ യേന ച യസ്യ യസ്മൈ
യദ്യോ യഥാ കുരുതേ കാര്യതേ ച ।
പരാവരേഷാം പരമം പ്രാക് പ്രസിദ്ധം
തദ് ബ്രഹ്മ തദ്ധേതുരനന്യദേകമ് ॥ ൩൦ ॥
യച്ഛക്തയോ വദതാം വാദിനാം വൈ
വിവാദസംവാദഭുവോ ഭവന്തി ।
കുര്വന്തി ചൈഷാം മുഹുരാത്മമോഹം
തസ്മൈ നമോഽനന്തഗുണായ ഭൂമ്നേ ॥ ൩൧ ॥
അസ്തീതി നാസ്തീതി ച വസ്തുനിഷ്ഠയോ-
രേകസ്ഥയോര്ഭിന്നവിരുദ്ധധര്മണോഃ ।
അവേക്ഷിതം കിഞ്ചന യോഗസാങ്ഖ്യയോഃ
സമം പരം ഹ്യനുകൂലം ബൃഹത്തത് ॥ ൩൨ ॥
യോഽനുഗ്രഹാര്ഥം ഭജതാം പാദമൂല-
മനാമരൂപോ ഭഗവാനനന്തഃ ।
നാമാനി രൂപാണി ച ജന്മകര്മഭി-
ര്ഭേജേ സ മഹ്യം പരമഃ പ്രസീദതു ॥ ൩൩ ॥
യഃ പ്രാകൃതൈര്ജ്ഞാനപഥൈര്ജനാനാം
യഥാശയം ദേഹഗതോ വിഭാതി ।
യഥാനിലഃ പാര്ഥിവമാശ്രിതോ ഗുണം
സ ഈശ്വരോ മേ കുരുതാം മനോരഥമ് ॥ ൩൪ ॥
ശ്രീശുക ഉവാച
ഇതി സ്തുതഃ സംസ്തുവതഃ സ തസ്മിന്നഘമര്ഷണേ ।
പ്രാദുരാസീത്കുരുശ്രേഷ്ഠ ഭഗവാന് ഭക്തവത്സലഃ ॥ ൩൫ ॥
കൃതപാദഃ സുപര്ണാംസേ പ്രലമ്ബാഷ്ടമഹാഭുജഃ ।
ചക്രശങ്ഖാസിചര്മേഷുധനുഃപാശഗദാധരഃ ॥ ൩൬ ॥
പീതവാസാ ഘനശ്യാമഃ പ്രസന്നവദനേക്ഷണഃ ।
വനമാലാനിവീതാങ്ഗോ ലസച്ഛ്രീവത്സകൌസ്തുഭഃ ॥ ൩൭ ॥
മഹാകിരീടകടകഃ സ്ഫുരന്മകരകുണ്ഡലഃ ।
കാഞ്ച്യങ്ഗുലീയവലയനൂപുരാങ്ഗദഭൂഷിതഃ ॥ ൩൮ ॥
ത്രൈലോക്യമോഹനം രൂപം ബിഭ്രത് ത്രിഭുവനേശ്വരഃ ।
വൃതോ നാരദനന്ദാദ്യൈഃ പാര്ഷദൈഃ സുരയൂഥപൈഃ ।
സ്തൂയമാനോഽനുഗായദ്ഭിഃ സിദ്ധഗന്ധര്വചാരണൈഃ ॥ ൩൯ ॥
രൂപം തന്മഹദാശ്ചര്യം വിചക്ഷ്യാഗതസാധ്വസഃ ।
നനാമ ദണ്ഡവദ്ഭൂമൌ പ്രഹൃഷ്ടാത്മാ പ്രജാപതിഃ ॥ ൪൦ ॥
ന കിഞ്ചനോദീരയിതുമശകത് തീവ്രയാ മുദാ ।
ആപൂരിതമനോദ്വാരൈര്ഹ്രദിന്യ ഇവ നിര്ഝരൈഃ ॥ ൪൧ ॥
തം തഥാവനതം ഭക്തം പ്രജാകാമം പ്രജാപതിമ് ।
ചിത്തജ്ഞഃ സര്വഭൂതാനാമിദമാഹ ജനാര്ദനഃ ॥ ൪൨ ॥
ശ്രീഭഗവാനുവാച
പ്രാചേതസ മഹാഭാഗ സംസിദ്ധസ്തപസാ ഭവാന് ।
യച്ഛ്രദ്ധയാ മത്പരയാ മയി ഭാവം പരം ഗതഃ ॥ ൪൩ ॥
പ്രീതോഽഹം തേ പ്രജാനാഥ യത്തേഽസ്യോദ്ബൃംഹണം തപഃ ।
മമൈഷ കാമോ ഭൂതാനാം യദ്ഭൂയാസുര്വിഭൂതയഃ ॥ ൪൪ ॥
ബ്രഹ്മാ ഭവോ ഭവന്തശ്ച മനവോ വിബുധേശ്വരാഃ ।
വിഭൂതയോ മമ ഹ്യേതാ ഭൂതാനാം ഭൂതിഹേതവഃ ॥ ൪൫ ॥
തപോ മേ ഹൃദയം ബ്രഹ്മംസ്തനുര്വിദ്യാ ക്രിയാകൃതിഃ ।
അങ്ഗാനി ക്രതവോ ജാതാ ധര്മ ആത്മാസവഃ സുരാഃ ॥ ൪൬ ॥
അഹമേവാസമേവാഗ്രേ നാന്യത് കിഞ്ചാന്തരം ബഹിഃ ।
സംജ്ഞാനമാത്രമവ്യക്തം പ്രസുപ്തമിവ വിശ്വതഃ ॥ ൪൭ ॥
മയ്യനന്തഗുണേഽനന്തേ ഗുണതോ ഗുണവിഗ്രഹഃ ।
യദാസീത്തത ഏവാദ്യഃ സ്വയമ്ഭൂഃ സമഭൂദജഃ ॥ ൪൮ ॥
സ വൈ യദാ മഹാദേവോ മമ വീര്യോപബൃംഹിതഃ ।
മേനേ ഖിലമിവാത്മാനമുദ്യതഃ സ്വര്ഗകര്മണി ॥ ൪൯ ॥
അഥ മേഽഭിഹിതോ ദേവസ്തപോഽതപ്യത ദാരുണമ് ।
നവ വിശ്വസൃജോ യുഷ്മാന് യേനാദാവസൃജദ്വിഭുഃ ॥ ൫൦ ॥
ഏഷാ പഞ്ചജനസ്യാങ്ഗ ദുഹിതാ വൈ പ്രജാപതേഃ ।
അസിക്നീ നാമ പത്നീത്വേ പ്രജേശ പ്രതിഗൃഹ്യതാമ് ॥ ൫൧ ॥
മിഥുനവ്യവായധര്മസ്ത്വം പ്രജാസര്ഗമിമം പുനഃ ।
മിഥുനവ്യവായധര്മിണ്യാം ഭൂരിശോ ഭാവയിഷ്യസി ॥ ൫൨ ॥
ത്വത്തോഽധസ്താത്പ്രജാഃ സര്വാ മിഥുനീഭൂയ മായയാ ।
മദീയയാ ഭവിഷ്യന്തി ഹരിഷ്യന്തി ച മേ ബലിമ് ॥ ൫൩ ॥
ശ്രീശുക ഉവാച
ഇത്യുക്ത്വാ മിഷതസ്തസ്യ ഭഗവാന് വിശ്വഭാവനഃ ।
സ്വപ്നോപലബ്ധാര്ഥ ഇവ തത്രൈവാന്തര്ദധേ ഹരിഃ ॥ ൫൪ ॥

Explore More