ଶ୍ରୀରାଜୋଵାଚ
ଦେଵାସୁରନୃଣାଂ ସର୍ଗୋ ନାଗାନାଂ ମୃଗପକ୍ଷିଣାମ୍ ।
ସାମାସିକସ୍ତ୍ଵଯା ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଯସ୍ତୁ ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵେଽନ୍ତରେ ॥ ୧ ॥
ଦେଵାସୁରନୃଣାଂ ସର୍ଗୋ ନାଗାନାଂ ମୃଗପକ୍ଷିଣାମ୍ ।
ସାମାସିକସ୍ତ୍ଵଯା ପ୍ରୋକ୍ତୋ ଯସ୍ତୁ ସ୍ଵାଯମ୍ଭୁଵେଽନ୍ତରେ ॥ ୧ ॥
ତସ୍ଯୈଵ ଵ୍ଯାସମିଚ୍ଛାମି ଜ୍ଞାତୁଂ ତେ ଭଗଵନ୍ ଯଥା ।
ଅନୁସର୍ଗଂ ଯଯା ଶକ୍ତ୍ଯା ସସର୍ଜ ଭଗଵାନ୍ ପରଃ ॥ ୨ ॥
ଅନୁସର୍ଗଂ ଯଯା ଶକ୍ତ୍ଯା ସସର୍ଜ ଭଗଵାନ୍ ପରଃ ॥ ୨ ॥
ଶ୍ରୀସୂତ ଉଵାଚ
ଇତି ସମ୍ପ୍ରଶ୍ନମାକର୍ଣ୍ଯ ରାଜର୍ଷେର୍ବାଦରାଯଣିଃ ।
ପ୍ରତିନନ୍ଦ୍ଯ ମହାଯୋଗୀ ଜଗାଦ ମୁନିସତ୍ତମାଃ ॥ ୩ ॥
ଇତି ସମ୍ପ୍ରଶ୍ନମାକର୍ଣ୍ଯ ରାଜର୍ଷେର୍ବାଦରାଯଣିଃ ।
ପ୍ରତିନନ୍ଦ୍ଯ ମହାଯୋଗୀ ଜଗାଦ ମୁନିସତ୍ତମାଃ ॥ ୩ ॥
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଯଦା ପ୍ରଚେତସଃ ପୁତ୍ରା ଦଶ ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିଷଃ ।
ଅନ୍ତଃସମୁଦ୍ରାଦୁନ୍ମଗ୍ନା ଦଦୃଶୁର୍ଗାଂ ଦ୍ରୁମୈର୍ଵୃତାମ୍ ॥ ୪ ॥
ଯଦା ପ୍ରଚେତସଃ ପୁତ୍ରା ଦଶ ପ୍ରାଚୀନବର୍ହିଷଃ ।
ଅନ୍ତଃସମୁଦ୍ରାଦୁନ୍ମଗ୍ନା ଦଦୃଶୁର୍ଗାଂ ଦ୍ରୁମୈର୍ଵୃତାମ୍ ॥ ୪ ॥
ଦ୍ରୁମେଭ୍ଯଃ କ୍ରୁଧ୍ଯମାନାସ୍ତେ ତପୋଦୀପିତମନ୍ଯଵଃ ।
ମୁଖତୋ ଵାଯୁମଗ୍ନିଂ ଚ ସସୃଜୁସ୍ତଦ୍ଦିଧକ୍ଷଯା ॥ ୫ ॥
ମୁଖତୋ ଵାଯୁମଗ୍ନିଂ ଚ ସସୃଜୁସ୍ତଦ୍ଦିଧକ୍ଷଯା ॥ ୫ ॥
ତାଭ୍ଯାଂ ନିର୍ଦହ୍ଯମାନାଂସ୍ତାନୁପଲଭ୍ଯ କୁରୂଦ୍ଵହ ।
ରାଜୋଵାଚ ମହାନ୍ ସୋମୋ ମନ୍ଯୁଂ ପ୍ରଶମଯନ୍ନିଵ ॥ ୬ ॥
ରାଜୋଵାଚ ମହାନ୍ ସୋମୋ ମନ୍ଯୁଂ ପ୍ରଶମଯନ୍ନିଵ ॥ ୬ ॥
ନ ଦ୍ରୁମେଭ୍ଯୋ ମହାଭାଗା ଦୀନେଭ୍ଯୋ ଦ୍ରୋଗ୍ଧୁମର୍ହଥ ।
ଵିଵର୍ଧଯିଷଵୋ ଯୂଯଂ ପ୍ରଜାନାଂ ପତଯଃ ସ୍ମୃତାଃ ॥ ୭ ॥
ଵିଵର୍ଧଯିଷଵୋ ଯୂଯଂ ପ୍ରଜାନାଂ ପତଯଃ ସ୍ମୃତାଃ ॥ ୭ ॥
ଅହୋ ପ୍ରଜାପତିପତିର୍ଭଗଵାନ୍ ହରିରଵ୍ଯଯଃ ।
ଵନସ୍ପତୀନୋଷଧୀଶ୍ଚ ସସର୍ଜୋର୍ଜମିଷଂ ଵିଭୁଃ ॥ ୮ ॥
ଵନସ୍ପତୀନୋଷଧୀଶ୍ଚ ସସର୍ଜୋର୍ଜମିଷଂ ଵିଭୁଃ ॥ ୮ ॥
ଅନ୍ନଂ ଚରାଣାମଚରା ହ୍ଯପଦଃ ପାଦଚାରିଣାମ୍ ।
ଅହସ୍ତା ହସ୍ତଯୁକ୍ତାନାଂ ଦ୍ଵିପଦାଂ ଚ ଚତୁଷ୍ପଦଃ ॥ ୯ ॥
ଅହସ୍ତା ହସ୍ତଯୁକ୍ତାନାଂ ଦ୍ଵିପଦାଂ ଚ ଚତୁଷ୍ପଦଃ ॥ ୯ ॥
ଯୂଯଂ ଚ ପିତ୍ରାନ୍ଵାଦିଷ୍ଟା ଦେଵଦେଵେନ ଚାନଘାଃ ।
ପ୍ରଜାସର୍ଗାଯ ହି କଥଂ ଵୃକ୍ଷାନ୍ନିର୍ଦଗ୍ଧୁମର୍ହଥ ॥ ୧୦ ॥
ପ୍ରଜାସର୍ଗାଯ ହି କଥଂ ଵୃକ୍ଷାନ୍ନିର୍ଦଗ୍ଧୁମର୍ହଥ ॥ ୧୦ ॥
ଆତିଷ୍ଠତ ସତାଂ ମାର୍ଗଂ କୋପଂ ଯଚ୍ଛତ ଦୀପିତମ୍ ।
ପିତ୍ରା ପିତାମହେନାପି ଜୁଷ୍ଟଂ ଵଃ ପ୍ରପିତାମହୈଃ ॥ ୧୧ ॥
ପିତ୍ରା ପିତାମହେନାପି ଜୁଷ୍ଟଂ ଵଃ ପ୍ରପିତାମହୈଃ ॥ ୧୧ ॥
ତୋକାନାଂ ପିତରୌ ବନ୍ଧୂ ଦୃଶଃ ପକ୍ଷ୍ମ ସ୍ତ୍ରିଯାଃ ପତିଃ ।
ପତିଃ ପ୍ରଜାନାଂ ଭିକ୍ଷୂଣାଂ ଗୃହ୍ଯଜ୍ଞାନାଂ ବୁଧଃ ସୁହୃତ୍ ॥ ୧୨ ॥
ପତିଃ ପ୍ରଜାନାଂ ଭିକ୍ଷୂଣାଂ ଗୃହ୍ଯଜ୍ଞାନାଂ ବୁଧଃ ସୁହୃତ୍ ॥ ୧୨ ॥
ଅନ୍ତର୍ଦେହେଷୁ ଭୂତାନାମାତ୍ମାସ୍ତେ ହରିରୀଶ୍ଵରଃ ।
ସର୍ଵଂ ତଦ୍ଧିଷ୍ଣ୍ଯମୀକ୍ଷଧ୍ଵମେଵଂ ଵସ୍ତୋଷିତୋ ହ୍ଯସୌ ॥ ୧୩ ॥
ସର୍ଵଂ ତଦ୍ଧିଷ୍ଣ୍ଯମୀକ୍ଷଧ୍ଵମେଵଂ ଵସ୍ତୋଷିତୋ ହ୍ଯସୌ ॥ ୧୩ ॥
ଯଃ ସମୁତ୍ପତିତଂ ଦେହ ଆକାଶାନ୍ମନ୍ଯୁମୁଲ୍ବଣମ୍ ।
ଆତ୍ମଜିଜ୍ଞାସଯା ଯଚ୍ଛେତ୍ସ ଗୁଣାନତିଵର୍ତତେ ॥ ୧୪ ॥
ଆତ୍ମଜିଜ୍ଞାସଯା ଯଚ୍ଛେତ୍ସ ଗୁଣାନତିଵର୍ତତେ ॥ ୧୪ ॥
ଅଲଂ ଦଗ୍ଧୈର୍ଦ୍ରୁମୈର୍ଦୀନୈଃ ଖିଲାନାଂ ଶିଵମସ୍ତୁ ଵଃ ।
ଵାର୍କ୍ଷୀ ହ୍ଯେଷା ଵରା କନ୍ଯା ପତ୍ନୀତ୍ଵେ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯତାମ୍ ॥ ୧୫ ॥
ଵାର୍କ୍ଷୀ ହ୍ଯେଷା ଵରା କନ୍ଯା ପତ୍ନୀତ୍ଵେ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯତାମ୍ ॥ ୧୫ ॥
ଇତ୍ଯାମନ୍ତ୍ର୍ଯ ଵରାରୋହାଂ କନ୍ଯାମାପ୍ସରସୀଂ ନୃପ ।
ସୋମୋ ରାଜା ଯଯୌ ଦତ୍ତ୍ଵା ତେ ଧର୍ମେଣୋପଯେମିରେ ॥ ୧୬ ॥
ସୋମୋ ରାଜା ଯଯୌ ଦତ୍ତ୍ଵା ତେ ଧର୍ମେଣୋପଯେମିରେ ॥ ୧୬ ॥
ତେଭ୍ଯସ୍ତସ୍ଯାଂ ସମଭଵଦ୍ ଦକ୍ଷଃ ପ୍ରାଚେତସଃ କିଲ ।
ଯସ୍ଯ ପ୍ରଜାଵିସର୍ଗେଣ ଲୋକା ଆପୂରିତାସ୍ତ୍ରଯଃ ॥ ୧୭ ॥
ଯସ୍ଯ ପ୍ରଜାଵିସର୍ଗେଣ ଲୋକା ଆପୂରିତାସ୍ତ୍ରଯଃ ॥ ୧୭ ॥
ଯଥା ସସର୍ଜ ଭୂତାନି ଦକ୍ଷୋ ଦୁହିତୃଵତ୍ସଲଃ ।
ରେତସା ମନସା ଚୈଵ ତନ୍ମମାଵହିତଃ ଶୃଣୁ ॥ ୧୮ ॥
ରେତସା ମନସା ଚୈଵ ତନ୍ମମାଵହିତଃ ଶୃଣୁ ॥ ୧୮ ॥
ମନସୈଵାସୃଜତ୍ପୂର୍ଵଂ ପ୍ରଜାପତିରିମାଃ ପ୍ରଜାଃ ।
ଦେଵାସୁରମନୁଷ୍ଯାଦୀନ୍ନଭଃସ୍ଥଲଜଲୌକସଃ ॥ ୧୯ ॥
ଦେଵାସୁରମନୁଷ୍ଯାଦୀନ୍ନଭଃସ୍ଥଲଜଲୌକସଃ ॥ ୧୯ ॥
ତମବୃଂହିତମାଲୋକ୍ଯ ପ୍ରଜାସର୍ଗଂ ପ୍ରଜାପତିଃ ।
ଵିନ୍ଧ୍ଯପାଦାନୁପଵ୍ରଜ୍ଯ ସୋଽଚରଦ୍ଦୁଷ୍କରଂ ତପଃ ॥ ୨୦ ॥
ଵିନ୍ଧ୍ଯପାଦାନୁପଵ୍ରଜ୍ଯ ସୋଽଚରଦ୍ଦୁଷ୍କରଂ ତପଃ ॥ ୨୦ ॥
ତତ୍ରାଘମର୍ଷଣଂ ନାମ ତୀର୍ଥଂ ପାପହରଂ ପରମ୍ ।
ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯାନୁସଵନଂ ତପସାତୋଷଯଦ୍ଧରିମ୍ ॥ ୨୧ ॥
ଉପସ୍ପୃଶ୍ଯାନୁସଵନଂ ତପସାତୋଷଯଦ୍ଧରିମ୍ ॥ ୨୧ ॥
ଅସ୍ତୌଷୀଦ୍ଧଂସଗୁହ୍ଯେନ ଭଗଵନ୍ତମଧୋକ୍ଷଜମ୍ ।
ତୁଭ୍ଯଂ ତଦଭିଧାସ୍ଯାମି କସ୍ଯାତୁଷ୍ଯଦ୍ଯଥା ହରିଃ ॥ ୨୨ ॥
ତୁଭ୍ଯଂ ତଦଭିଧାସ୍ଯାମି କସ୍ଯାତୁଷ୍ଯଦ୍ଯଥା ହରିଃ ॥ ୨୨ ॥
ଶ୍ରୀପ୍ରଜାପତିରୁଵାଚ
ନମଃ ପରାଯାଵିତଥାନୁଭୂତଯେ
ଗୁଣତ୍ରଯାଭାସନିମିତ୍ତବନ୍ଧଵେ ।
ଅଦୃଷ୍ଟଧାମ୍ନେ ଗୁଣତତ୍ତ୍ଵବୁଦ୍ଧିଭି-
ର୍ନିଵୃତ୍ତମାନାଯ ଦଧେ ସ୍ଵଯମ୍ଭୁଵେ ॥ ୨୩ ॥
ନମଃ ପରାଯାଵିତଥାନୁଭୂତଯେ
ଗୁଣତ୍ରଯାଭାସନିମିତ୍ତବନ୍ଧଵେ ।
ଅଦୃଷ୍ଟଧାମ୍ନେ ଗୁଣତତ୍ତ୍ଵବୁଦ୍ଧିଭି-
ର୍ନିଵୃତ୍ତମାନାଯ ଦଧେ ସ୍ଵଯମ୍ଭୁଵେ ॥ ୨୩ ॥
ନ ଯସ୍ଯ ସଖ୍ଯଂ ପୁରୁଷୋଽଵୈତି ସଖ୍ଯୁଃ
ସଖା ଵସନ୍ ସଂଵସତଃ ପୁରେଽସ୍ମିନ୍ ।
ଗୁଣୋ ଯଥା ଗୁଣିନୋ ଵ୍ଯକ୍ତଦୃଷ୍ଟେ-
ସ୍ତସ୍ମୈ ମହେଶାଯ ନମସ୍କରୋମି ॥ ୨୪ ॥
ସଖା ଵସନ୍ ସଂଵସତଃ ପୁରେଽସ୍ମିନ୍ ।
ଗୁଣୋ ଯଥା ଗୁଣିନୋ ଵ୍ଯକ୍ତଦୃଷ୍ଟେ-
ସ୍ତସ୍ମୈ ମହେଶାଯ ନମସ୍କରୋମି ॥ ୨୪ ॥
ଦେହୋଽସଵୋଽକ୍ଷା ମନଵୋ ଭୂତମାତ୍ରା-
ମାତ୍ମାନମନ୍ଯଂ ଚ ଵିଦୁଃ ପରଂ ଯତ୍ ।
ସର୍ଵଂ ପୁମାନ୍ ଵେଦ ଗୁଣାଂଶ୍ଚ ତଜ୍ଜ୍ଞୋ
ନ ଵେଦ ସର୍ଵଜ୍ଞମନନ୍ତମୀଡେ ॥ ୨୫ ॥
ମାତ୍ମାନମନ୍ଯଂ ଚ ଵିଦୁଃ ପରଂ ଯତ୍ ।
ସର୍ଵଂ ପୁମାନ୍ ଵେଦ ଗୁଣାଂଶ୍ଚ ତଜ୍ଜ୍ଞୋ
ନ ଵେଦ ସର୍ଵଜ୍ଞମନନ୍ତମୀଡେ ॥ ୨୫ ॥
ଯଦୋପରାମୋ ମନସୋ ନାମରୂପ-
ରୂପସ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟସ୍ମୃତିସମ୍ପ୍ରମୋଷାତ୍ ।
ଯ ଈଯତେ କେଵଲଯା ସ୍ଵସଂସ୍ଥଯା
ହଂସାଯ ତସ୍ମୈ ଶୁଚିସଦ୍ମନେ ନମଃ ॥ ୨୬ ॥
ରୂପସ୍ଯ ଦୃଷ୍ଟସ୍ମୃତିସମ୍ପ୍ରମୋଷାତ୍ ।
ଯ ଈଯତେ କେଵଲଯା ସ୍ଵସଂସ୍ଥଯା
ହଂସାଯ ତସ୍ମୈ ଶୁଚିସଦ୍ମନେ ନମଃ ॥ ୨୬ ॥
ମନୀଷିଣୋଽନ୍ତର୍ହୃଦି ସନ୍ନିଵେଶିତଂ
ସ୍ଵଶକ୍ତିଭିର୍ନଵଭିଶ୍ଚ ତ୍ରିଵୃଦ୍ଭିଃ ।
ଵହ୍ନିଂ ଯଥା ଦାରୁଣି ପାଞ୍ଚଦଶ୍ଯଂ
ମନୀଷଯା ନିଷ୍କର୍ଷନ୍ତି ଗୂଢମ୍ ॥ ୨୭ ॥
ସ୍ଵଶକ୍ତିଭିର୍ନଵଭିଶ୍ଚ ତ୍ରିଵୃଦ୍ଭିଃ ।
ଵହ୍ନିଂ ଯଥା ଦାରୁଣି ପାଞ୍ଚଦଶ୍ଯଂ
ମନୀଷଯା ନିଷ୍କର୍ଷନ୍ତି ଗୂଢମ୍ ॥ ୨୭ ॥
ସ ଵୈ ମମାଶେଷଵିଶେଷମାଯା
ନିଷେଧନିର୍ଵାଣସୁଖାନୁଭୂତିଃ ।
ସ ସର୍ଵନାମା ସ ଚ ଵିଶ୍ଵରୂପଃ
ପ୍ରସୀଦତାମନିରୁକ୍ତାତ୍ମଶକ୍ତିଃ ॥ ୨୮ ॥
ନିଷେଧନିର୍ଵାଣସୁଖାନୁଭୂତିଃ ।
ସ ସର୍ଵନାମା ସ ଚ ଵିଶ୍ଵରୂପଃ
ପ୍ରସୀଦତାମନିରୁକ୍ତାତ୍ମଶକ୍ତିଃ ॥ ୨୮ ॥
ଯଦ୍ଯନ୍ନିରୁକ୍ତଂ ଵଚସା ନିରୂପିତଂ
ଧିଯାକ୍ଷଭିର୍ଵା ମନସୋତ ଯସ୍ଯ ।
ମା ଭୂତ୍ସ୍ଵରୂପଂ ଗୁଣରୂପଂ ହି ତତ୍ତତ୍
ସ ଵୈ ଗୁଣାପାଯଵିସର୍ଗଲକ୍ଷଣଃ ॥ ୨୯ ॥
ଧିଯାକ୍ଷଭିର୍ଵା ମନସୋତ ଯସ୍ଯ ।
ମା ଭୂତ୍ସ୍ଵରୂପଂ ଗୁଣରୂପଂ ହି ତତ୍ତତ୍
ସ ଵୈ ଗୁଣାପାଯଵିସର୍ଗଲକ୍ଷଣଃ ॥ ୨୯ ॥
ଯସ୍ମିନ୍ଯତୋ ଯେନ ଚ ଯସ୍ଯ ଯସ୍ମୈ
ଯଦ୍ଯୋ ଯଥା କୁରୁତେ କାର୍ଯତେ ଚ ।
ପରାଵରେଷାଂ ପରମଂ ପ୍ରାକ୍ ପ୍ରସିଦ୍ଧଂ
ତଦ୍ ବ୍ରହ୍ମ ତଦ୍ଧେତୁରନନ୍ଯଦେକମ୍ ॥ ୩୦ ॥
ଯଦ୍ଯୋ ଯଥା କୁରୁତେ କାର୍ଯତେ ଚ ।
ପରାଵରେଷାଂ ପରମଂ ପ୍ରାକ୍ ପ୍ରସିଦ୍ଧଂ
ତଦ୍ ବ୍ରହ୍ମ ତଦ୍ଧେତୁରନନ୍ଯଦେକମ୍ ॥ ୩୦ ॥
ଯଚ୍ଛକ୍ତଯୋ ଵଦତାଂ ଵାଦିନାଂ ଵୈ
ଵିଵାଦସଂଵାଦଭୁଵୋ ଭଵନ୍ତି ।
କୁର୍ଵନ୍ତି ଚୈଷାଂ ମୁହୁରାତ୍ମମୋହଂ
ତସ୍ମୈ ନମୋଽନନ୍ତଗୁଣାଯ ଭୂମ୍ନେ ॥ ୩୧ ॥
ଵିଵାଦସଂଵାଦଭୁଵୋ ଭଵନ୍ତି ।
କୁର୍ଵନ୍ତି ଚୈଷାଂ ମୁହୁରାତ୍ମମୋହଂ
ତସ୍ମୈ ନମୋଽନନ୍ତଗୁଣାଯ ଭୂମ୍ନେ ॥ ୩୧ ॥
ଅସ୍ତୀତି ନାସ୍ତୀତି ଚ ଵସ୍ତୁନିଷ୍ଠଯୋ-
ରେକସ୍ଥଯୋର୍ଭିନ୍ନଵିରୁଦ୍ଧଧର୍ମଣୋଃ ।
ଅଵେକ୍ଷିତଂ କିଞ୍ଚନ ଯୋଗସାଙ୍ଖ୍ଯଯୋଃ
ସମଂ ପରଂ ହ୍ଯନୁକୂଲଂ ବୃହତ୍ତତ୍ ॥ ୩୨ ॥
ରେକସ୍ଥଯୋର୍ଭିନ୍ନଵିରୁଦ୍ଧଧର୍ମଣୋଃ ।
ଅଵେକ୍ଷିତଂ କିଞ୍ଚନ ଯୋଗସାଙ୍ଖ୍ଯଯୋଃ
ସମଂ ପରଂ ହ୍ଯନୁକୂଲଂ ବୃହତ୍ତତ୍ ॥ ୩୨ ॥
ଯୋଽନୁଗ୍ରହାର୍ଥଂ ଭଜତାଂ ପାଦମୂଲ-
ମନାମରୂପୋ ଭଗଵାନନନ୍ତଃ ।
ନାମାନି ରୂପାଣି ଚ ଜନ୍ମକର୍ମଭି-
ର୍ଭେଜେ ସ ମହ୍ଯଂ ପରମଃ ପ୍ରସୀଦତୁ ॥ ୩୩ ॥
ମନାମରୂପୋ ଭଗଵାନନନ୍ତଃ ।
ନାମାନି ରୂପାଣି ଚ ଜନ୍ମକର୍ମଭି-
ର୍ଭେଜେ ସ ମହ୍ଯଂ ପରମଃ ପ୍ରସୀଦତୁ ॥ ୩୩ ॥
ଯଃ ପ୍ରାକୃତୈର୍ଜ୍ଞାନପଥୈର୍ଜନାନାଂ
ଯଥାଶଯଂ ଦେହଗତୋ ଵିଭାତି ।
ଯଥାନିଲଃ ପାର୍ଥିଵମାଶ୍ରିତୋ ଗୁଣଂ
ସ ଈଶ୍ଵରୋ ମେ କୁରୁତାଂ ମନୋରଥମ୍ ॥ ୩୪ ॥
ଯଥାଶଯଂ ଦେହଗତୋ ଵିଭାତି ।
ଯଥାନିଲଃ ପାର୍ଥିଵମାଶ୍ରିତୋ ଗୁଣଂ
ସ ଈଶ୍ଵରୋ ମେ କୁରୁତାଂ ମନୋରଥମ୍ ॥ ୩୪ ॥
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଇତି ସ୍ତୁତଃ ସଂସ୍ତୁଵତଃ ସ ତସ୍ମିନ୍ନଘମର୍ଷଣେ ।
ପ୍ରାଦୁରାସୀତ୍କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭଗଵାନ୍ ଭକ୍ତଵତ୍ସଲଃ ॥ ୩୫ ॥
ଇତି ସ୍ତୁତଃ ସଂସ୍ତୁଵତଃ ସ ତସ୍ମିନ୍ନଘମର୍ଷଣେ ।
ପ୍ରାଦୁରାସୀତ୍କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ଭଗଵାନ୍ ଭକ୍ତଵତ୍ସଲଃ ॥ ୩୫ ॥
କୃତପାଦଃ ସୁପର୍ଣାଂସେ ପ୍ରଲମ୍ବାଷ୍ଟମହାଭୁଜଃ ।
ଚକ୍ରଶଙ୍ଖାସିଚର୍ମେଷୁଧନୁଃପାଶଗଦାଧରଃ ॥ ୩୬ ॥
ଚକ୍ରଶଙ୍ଖାସିଚର୍ମେଷୁଧନୁଃପାଶଗଦାଧରଃ ॥ ୩୬ ॥
ପୀତଵାସା ଘନଶ୍ଯାମଃ ପ୍ରସନ୍ନଵଦନେକ୍ଷଣଃ ।
ଵନମାଲାନିଵୀତାଙ୍ଗୋ ଲସଚ୍ଛ୍ରୀଵତ୍ସକୌସ୍ତୁଭଃ ॥ ୩୭ ॥
ଵନମାଲାନିଵୀତାଙ୍ଗୋ ଲସଚ୍ଛ୍ରୀଵତ୍ସକୌସ୍ତୁଭଃ ॥ ୩୭ ॥
ମହାକିରୀଟକଟକଃ ସ୍ଫୁରନ୍ମକରକୁଣ୍ଡଲଃ ।
କାଞ୍ଚ୍ଯଙ୍ଗୁଲୀଯଵଲଯନୂପୁରାଙ୍ଗଦଭୂଷିତଃ ॥ ୩୮ ॥
କାଞ୍ଚ୍ଯଙ୍ଗୁଲୀଯଵଲଯନୂପୁରାଙ୍ଗଦଭୂଷିତଃ ॥ ୩୮ ॥
ତ୍ରୈଲୋକ୍ଯମୋହନଂ ରୂପଂ ବିଭ୍ରତ୍ ତ୍ରିଭୁଵନେଶ୍ଵରଃ ।
ଵୃତୋ ନାରଦନନ୍ଦାଦ୍ଯୈଃ ପାର୍ଷଦୈଃ ସୁରଯୂଥପୈଃ ।
ସ୍ତୂଯମାନୋଽନୁଗାଯଦ୍ଭିଃ ସିଦ୍ଧଗନ୍ଧର୍ଵଚାରଣୈଃ ॥ ୩୯ ॥
ଵୃତୋ ନାରଦନନ୍ଦାଦ୍ଯୈଃ ପାର୍ଷଦୈଃ ସୁରଯୂଥପୈଃ ।
ସ୍ତୂଯମାନୋଽନୁଗାଯଦ୍ଭିଃ ସିଦ୍ଧଗନ୍ଧର୍ଵଚାରଣୈଃ ॥ ୩୯ ॥
ରୂପଂ ତନ୍ମହଦାଶ୍ଚର୍ଯଂ ଵିଚକ୍ଷ୍ଯାଗତସାଧ୍ଵସଃ ।
ନନାମ ଦଣ୍ଡଵଦ୍ଭୂମୌ ପ୍ରହୃଷ୍ଟାତ୍ମା ପ୍ରଜାପତିଃ ॥ ୪୦ ॥
ନନାମ ଦଣ୍ଡଵଦ୍ଭୂମୌ ପ୍ରହୃଷ୍ଟାତ୍ମା ପ୍ରଜାପତିଃ ॥ ୪୦ ॥
ନ କିଞ୍ଚନୋଦୀରଯିତୁମଶକତ୍ ତୀଵ୍ରଯା ମୁଦା ।
ଆପୂରିତମନୋଦ୍ଵାରୈର୍ହ୍ରଦିନ୍ଯ ଇଵ ନିର୍ଝରୈଃ ॥ ୪୧ ॥
ଆପୂରିତମନୋଦ୍ଵାରୈର୍ହ୍ରଦିନ୍ଯ ଇଵ ନିର୍ଝରୈଃ ॥ ୪୧ ॥
ତଂ ତଥାଵନତଂ ଭକ୍ତଂ ପ୍ରଜାକାମଂ ପ୍ରଜାପତିମ୍ ।
ଚିତ୍ତଜ୍ଞଃ ସର୍ଵଭୂତାନାମିଦମାହ ଜନାର୍ଦନଃ ॥ ୪୨ ॥
ଚିତ୍ତଜ୍ଞଃ ସର୍ଵଭୂତାନାମିଦମାହ ଜନାର୍ଦନଃ ॥ ୪୨ ॥
ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ
ପ୍ରାଚେତସ ମହାଭାଗ ସଂସିଦ୍ଧସ୍ତପସା ଭଵାନ୍ ।
ଯଚ୍ଛ୍ରଦ୍ଧଯା ମତ୍ପରଯା ମଯି ଭାଵଂ ପରଂ ଗତଃ ॥ ୪୩ ॥
ପ୍ରାଚେତସ ମହାଭାଗ ସଂସିଦ୍ଧସ୍ତପସା ଭଵାନ୍ ।
ଯଚ୍ଛ୍ରଦ୍ଧଯା ମତ୍ପରଯା ମଯି ଭାଵଂ ପରଂ ଗତଃ ॥ ୪୩ ॥
ପ୍ରୀତୋଽହଂ ତେ ପ୍ରଜାନାଥ ଯତ୍ତେଽସ୍ଯୋଦ୍ବୃଂହଣଂ ତପଃ ।
ମମୈଷ କାମୋ ଭୂତାନାଂ ଯଦ୍ଭୂଯାସୁର୍ଵିଭୂତଯଃ ॥ ୪୪ ॥
ମମୈଷ କାମୋ ଭୂତାନାଂ ଯଦ୍ଭୂଯାସୁର୍ଵିଭୂତଯଃ ॥ ୪୪ ॥
ବ୍ରହ୍ମା ଭଵୋ ଭଵନ୍ତଶ୍ଚ ମନଵୋ ଵିବୁଧେଶ୍ଵରାଃ ।
ଵିଭୂତଯୋ ମମ ହ୍ଯେତା ଭୂତାନାଂ ଭୂତିହେତଵଃ ॥ ୪୫ ॥
ଵିଭୂତଯୋ ମମ ହ୍ଯେତା ଭୂତାନାଂ ଭୂତିହେତଵଃ ॥ ୪୫ ॥
ତପୋ ମେ ହୃଦଯଂ ବ୍ରହ୍ମଂସ୍ତନୁର୍ଵିଦ୍ଯା କ୍ରିଯାକୃତିଃ ।
ଅଙ୍ଗାନି କ୍ରତଵୋ ଜାତା ଧର୍ମ ଆତ୍ମାସଵଃ ସୁରାଃ ॥ ୪୬ ॥
ଅଙ୍ଗାନି କ୍ରତଵୋ ଜାତା ଧର୍ମ ଆତ୍ମାସଵଃ ସୁରାଃ ॥ ୪୬ ॥
ଅହମେଵାସମେଵାଗ୍ରେ ନାନ୍ଯତ୍ କିଞ୍ଚାନ୍ତରଂ ବହିଃ ।
ସଂଜ୍ଞାନମାତ୍ରମଵ୍ଯକ୍ତଂ ପ୍ରସୁପ୍ତମିଵ ଵିଶ୍ଵତଃ ॥ ୪୭ ॥
ସଂଜ୍ଞାନମାତ୍ରମଵ୍ଯକ୍ତଂ ପ୍ରସୁପ୍ତମିଵ ଵିଶ୍ଵତଃ ॥ ୪୭ ॥
ମଯ୍ଯନନ୍ତଗୁଣେଽନନ୍ତେ ଗୁଣତୋ ଗୁଣଵିଗ୍ରହଃ ।
ଯଦାସୀତ୍ତତ ଏଵାଦ୍ଯଃ ସ୍ଵଯମ୍ଭୂଃ ସମଭୂଦଜଃ ॥ ୪୮ ॥
ଯଦାସୀତ୍ତତ ଏଵାଦ୍ଯଃ ସ୍ଵଯମ୍ଭୂଃ ସମଭୂଦଜଃ ॥ ୪୮ ॥
ସ ଵୈ ଯଦା ମହାଦେଵୋ ମମ ଵୀର୍ଯୋପବୃଂହିତଃ ।
ମେନେ ଖିଲମିଵାତ୍ମାନମୁଦ୍ଯତଃ ସ୍ଵର୍ଗକର୍ମଣି ॥ ୪୯ ॥
ମେନେ ଖିଲମିଵାତ୍ମାନମୁଦ୍ଯତଃ ସ୍ଵର୍ଗକର୍ମଣି ॥ ୪୯ ॥
ଅଥ ମେଽଭିହିତୋ ଦେଵସ୍ତପୋଽତପ୍ଯତ ଦାରୁଣମ୍ ।
ନଵ ଵିଶ୍ଵସୃଜୋ ଯୁଷ୍ମାନ୍ ଯେନାଦାଵସୃଜଦ୍ଵିଭୁଃ ॥ ୫୦ ॥
ନଵ ଵିଶ୍ଵସୃଜୋ ଯୁଷ୍ମାନ୍ ଯେନାଦାଵସୃଜଦ୍ଵିଭୁଃ ॥ ୫୦ ॥
ଏଷା ପଞ୍ଚଜନସ୍ଯାଙ୍ଗ ଦୁହିତା ଵୈ ପ୍ରଜାପତେଃ ।
ଅସିକ୍ନୀ ନାମ ପତ୍ନୀତ୍ଵେ ପ୍ରଜେଶ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯତାମ୍ ॥ ୫୧ ॥
ଅସିକ୍ନୀ ନାମ ପତ୍ନୀତ୍ଵେ ପ୍ରଜେଶ ପ୍ରତିଗୃହ୍ଯତାମ୍ ॥ ୫୧ ॥
ମିଥୁନଵ୍ଯଵାଯଧର୍ମସ୍ତ୍ଵଂ ପ୍ରଜାସର୍ଗମିମଂ ପୁନଃ ।
ମିଥୁନଵ୍ଯଵାଯଧର୍ମିଣ୍ଯାଂ ଭୂରିଶୋ ଭାଵଯିଷ୍ଯସି ॥ ୫୨ ॥
ମିଥୁନଵ୍ଯଵାଯଧର୍ମିଣ୍ଯାଂ ଭୂରିଶୋ ଭାଵଯିଷ୍ଯସି ॥ ୫୨ ॥
ତ୍ଵତ୍ତୋଽଧସ୍ତାତ୍ପ୍ରଜାଃ ସର୍ଵା ମିଥୁନୀଭୂଯ ମାଯଯା ।
ମଦୀଯଯା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ହରିଷ୍ଯନ୍ତି ଚ ମେ ବଲିମ୍ ॥ ୫୩ ॥
ମଦୀଯଯା ଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ହରିଷ୍ଯନ୍ତି ଚ ମେ ବଲିମ୍ ॥ ୫୩ ॥
ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ମିଷତସ୍ତସ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ ଵିଶ୍ଵଭାଵନଃ ।
ସ୍ଵପ୍ନୋପଲବ୍ଧାର୍ଥ ଇଵ ତତ୍ରୈଵାନ୍ତର୍ଦଧେ ହରିଃ ॥ ୫୪ ॥
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ମିଷତସ୍ତସ୍ଯ ଭଗଵାନ୍ ଵିଶ୍ଵଭାଵନଃ ।
ସ୍ଵପ୍ନୋପଲବ୍ଧାର୍ଥ ଇଵ ତତ୍ରୈଵାନ୍ତର୍ଦଧେ ହରିଃ ॥ ୫୪ ॥