শ্ৰীনাৰদ উৱাচ
কল্পস্ত্ৱেৱং পৰিৱ্ৰজ্য দেহমাত্ৰাৱশেষিতঃ ।
গ্ৰামৈকৰাত্ৰৱিধিনা নিৰপেক্ষশ্চৰেন্মহীম্ ॥ ১ ॥
কল্পস্ত্ৱেৱং পৰিৱ্ৰজ্য দেহমাত্ৰাৱশেষিতঃ ।
গ্ৰামৈকৰাত্ৰৱিধিনা নিৰপেক্ষশ্চৰেন্মহীম্ ॥ ১ ॥
বিভৃযাদ্ যদ্যসৌ ৱাসঃ কৌপীনাচ্ছাদনং পৰম্ ।
ত্যক্তং ন লিঙ্গাদ্ দণ্ডাদেৰন্যত্ কিঞ্চিদনাপদি ॥ ২ ॥
ত্যক্তং ন লিঙ্গাদ্ দণ্ডাদেৰন্যত্ কিঞ্চিদনাপদি ॥ ২ ॥
এক এৱ চৰেদ্ভিক্ষুৰাত্মাৰামোঽনপাশ্ৰযঃ ।
সৰ্ৱভূতসুহৃচ্ছান্তো নাৰাযণপৰাযণঃ ॥ ৩ ॥
সৰ্ৱভূতসুহৃচ্ছান্তো নাৰাযণপৰাযণঃ ॥ ৩ ॥
পশ্যেদাত্মন্যদো ৱিশ্ৱং পৰে সদসতোঽৱ্যযে ।
আত্মানং চ পৰং ব্ৰহ্ম সৰ্ৱত্ৰ সদসন্মযে ॥ ৪ ॥
আত্মানং চ পৰং ব্ৰহ্ম সৰ্ৱত্ৰ সদসন্মযে ॥ ৪ ॥
সুপ্তিপ্ৰবোধযোঃ সন্ধাৱাত্মনো গতিমাত্মদৃক্ ।
পশ্যন্বন্ধং চ মোক্ষং চ মাযামাত্ৰং ন ৱস্তুতঃ ॥ ৫ ॥
পশ্যন্বন্ধং চ মোক্ষং চ মাযামাত্ৰং ন ৱস্তুতঃ ॥ ৫ ॥
নাভিনন্দেদ্ ধ্ৰুৱং মৃত্যুমধ্ৰুৱং ৱাস্য জীৱিতম্ ।
কালং পৰং প্ৰতীক্ষেত ভূতানাং প্ৰভৱাপ্যযম্ ॥ ৬ ॥
কালং পৰং প্ৰতীক্ষেত ভূতানাং প্ৰভৱাপ্যযম্ ॥ ৬ ॥
নাসচ্ছাস্ত্ৰেষু সজ্জেত নোপজীৱেত জীৱিকাম্ ।
ৱাদৱাদাংস্ত্যজেত্তৰ্কান্পক্ষং কংচ ন সংশ্ৰযেত্ ॥ ৭ ॥
ৱাদৱাদাংস্ত্যজেত্তৰ্কান্পক্ষং কংচ ন সংশ্ৰযেত্ ॥ ৭ ॥
ন শিষ্যাননুবধ্নীত গ্ৰন্থান্নৈৱাভ্যসেদ্ বহূন্ ।
ন ৱ্যাখ্যামুপযুঞ্জীত নাৰম্ভানাৰভেত্ক্ৱচিত্ ॥ ৮ ॥
ন ৱ্যাখ্যামুপযুঞ্জীত নাৰম্ভানাৰভেত্ক্ৱচিত্ ॥ ৮ ॥
ন যতেৰাশ্ৰমঃ প্ৰাযো ধৰ্মহেতুৰ্মহাত্মনঃ ।
শান্তস্য সমচিত্তস্য বিভৃযাদুত ৱা ত্যজেত্ ॥ ৯ ॥
শান্তস্য সমচিত্তস্য বিভৃযাদুত ৱা ত্যজেত্ ॥ ৯ ॥
অৱ্যক্তলিঙ্গো ৱ্যক্তাৰ্থো মনীষ্যুন্মত্তবালৱত্ ।
কৱিৰ্মূকৱদাত্মানং স দৃষ্টযা দৰ্শযেন্নৃণাম্ ॥ ১০ ॥
কৱিৰ্মূকৱদাত্মানং স দৃষ্টযা দৰ্শযেন্নৃণাম্ ॥ ১০ ॥
অত্ৰাপ্যুদাহৰন্তীমমিতিহাসং পুৰাতনম্ ।
প্ৰহ্ৰাদস্য চ সংৱাদং মুনেৰাজগৰস্য চ ॥ ১১ ॥
প্ৰহ্ৰাদস্য চ সংৱাদং মুনেৰাজগৰস্য চ ॥ ১১ ॥
তং শযানং ধৰোপস্থে কাৱেৰ্যাং সহ্যসানুনি ।
ৰজস্ৱলৈস্তনূদেশৈৰ্নিগূঢামলতেজসম্ ॥ ১২ ॥
ৰজস্ৱলৈস্তনূদেশৈৰ্নিগূঢামলতেজসম্ ॥ ১২ ॥
দদৰ্শ লোকান্ৱিচৰন্ লোকতত্ত্ৱৱিৱিত্সযা ।
ৱৃতোঽমাত্যৈঃ কতিপযৈঃ প্ৰহ্ৰাদো ভগৱত্প্ৰিযঃ ॥ ১৩ ॥
ৱৃতোঽমাত্যৈঃ কতিপযৈঃ প্ৰহ্ৰাদো ভগৱত্প্ৰিযঃ ॥ ১৩ ॥
কৰ্মণাকৃতিভিৰ্ৱাচা লিঙ্গৈৰ্ৱৰ্ণাশ্ৰমাদিভিঃ ।
ন ৱিদন্তি জনা যং ৱৈ সোঽসাৱিতি ন ৱেতি চ ॥ ১৪ ॥
ন ৱিদন্তি জনা যং ৱৈ সোঽসাৱিতি ন ৱেতি চ ॥ ১৪ ॥
তং নত্ৱাভ্যৰ্চ্য ৱিধিৱত্পাদযোঃ শিৰসা স্পৃশন্ ।
ৱিৱিত্সুৰিদমপ্ৰাক্ষীন্মহাভাগৱতোঽসুৰঃ ॥ ১৫ ॥
ৱিৱিত্সুৰিদমপ্ৰাক্ষীন্মহাভাগৱতোঽসুৰঃ ॥ ১৫ ॥
বিভৰ্ষি কাযং পীৱানং সোদ্যমো ভোগৱান্যথা ॥ ১৬ ॥
ৱিত্তং চৈৱোদ্যমৱতাং ভোগো ৱিত্তৱতামিহ ।
ভোগিনাং খলু দেহোঽযং পীৱা ভৱতি নান্যথা ॥ ১৭ ॥
ভোগিনাং খলু দেহোঽযং পীৱা ভৱতি নান্যথা ॥ ১৭ ॥
ন তে শযানস্য নিৰুদ্যমস্য
ব্ৰহ্মন্নু হাৰ্থো যত এৱ ভোগঃ ।
অভোগিনোঽযং তৱ ৱিপ্ৰ দেহঃ
পীৱা যতস্তদ্ৱদ নঃ ক্ষমং চেত্ ॥ ১৮ ॥
ব্ৰহ্মন্নু হাৰ্থো যত এৱ ভোগঃ ।
অভোগিনোঽযং তৱ ৱিপ্ৰ দেহঃ
পীৱা যতস্তদ্ৱদ নঃ ক্ষমং চেত্ ॥ ১৮ ॥
কৱিঃ কল্পো নিপুণদৃক্ চিত্ৰপ্ৰিযকথঃ সমঃ । লোকস্য কুৰ্ৱতঃ কৰ্ম শেষে তদ্ৱীক্ষিতাপি ৱা ॥ ১৯ ॥
শ্ৰীনাৰদ উৱাচ
\স ইত্থং দৈত্যপতিনা পৰিপৃষ্টো মহামুনিঃ ।
স্মযমানস্তমভ্যাহ তদ্ৱাগমৃতযন্ত্ৰিতঃ ॥ ২০ ॥
\স ইত্থং দৈত্যপতিনা পৰিপৃষ্টো মহামুনিঃ ।
স্মযমানস্তমভ্যাহ তদ্ৱাগমৃতযন্ত্ৰিতঃ ॥ ২০ ॥
শ্ৰীব্ৰাহ্মণ উৱাচ
ৱেদেদমসুৰশ্ৰেষ্ঠ ভৱান্ নন্ৱাৰ্যসম্মতঃ ।
ঈহোপৰমযোৰ্নৃণাং পদান্যধ্যাত্মচক্ষুষা ॥ ২১ ॥
ৱেদেদমসুৰশ্ৰেষ্ঠ ভৱান্ নন্ৱাৰ্যসম্মতঃ ।
ঈহোপৰমযোৰ্নৃণাং পদান্যধ্যাত্মচক্ষুষা ॥ ২১ ॥
যস্য নাৰাযণো দেৱো ভগৱান্হৃদ্গতঃ সদা ।
ভক্ত্যা কেৱলযাজ্ঞানং ধুনোতি ধ্ৱান্তমৰ্কৱত্ ॥ ২২ ॥
ভক্ত্যা কেৱলযাজ্ঞানং ধুনোতি ধ্ৱান্তমৰ্কৱত্ ॥ ২২ ॥
তথাপি ব্ৰূমহে প্ৰশ্নাংস্তৱ ৰাজন্যথাশ্ৰুতম্ ।
সম্ভাষণীযো হি ভৱানাত্মনঃ শুদ্ধিমিচ্ছতা ॥ ২৩ ॥
সম্ভাষণীযো হি ভৱানাত্মনঃ শুদ্ধিমিচ্ছতা ॥ ২৩ ॥
তৃষ্ণযা ভৱৱাহিন্যা যোগ্যৈঃ কামৈৰপূৰ্যযা ।
কৰ্মাণি কাৰ্যমাণোঽহং নানাযোনিষু যোজিতঃ ॥ ২৪ ॥
কৰ্মাণি কাৰ্যমাণোঽহং নানাযোনিষু যোজিতঃ ॥ ২৪ ॥
যদৃচ্ছযা লোকমিমং প্ৰাপিতঃ কৰ্মভিৰ্ভ্ৰমন্ ।
স্ৱৰ্গাপৱৰ্গযোৰ্দ্ৱাৰং তিৰশ্চাং পুনৰস্য চ ॥ ২৫ ॥
স্ৱৰ্গাপৱৰ্গযোৰ্দ্ৱাৰং তিৰশ্চাং পুনৰস্য চ ॥ ২৫ ॥
তত্ৰাপি দম্পতীনাং চ সুখাযান্যাপনুত্তযে ।
কৰ্মাণি কুৰ্ৱতাং দৃষ্ট্ৱা নিৱৃত্তোঽস্মি ৱিপৰ্যযম্ ॥ ২৬ ॥
কৰ্মাণি কুৰ্ৱতাং দৃষ্ট্ৱা নিৱৃত্তোঽস্মি ৱিপৰ্যযম্ ॥ ২৬ ॥
সুখমস্যাত্মনো ৰূপং সৰ্ৱেহোপৰতিস্তনুঃ ।
মনঃসংস্পৰ্শজান্ দৃষ্ট্ৱা ভোগান্স্ৱপ্স্যামি সংৱিশন্ ॥ ২৭ ॥
মনঃসংস্পৰ্শজান্ দৃষ্ট্ৱা ভোগান্স্ৱপ্স্যামি সংৱিশন্ ॥ ২৭ ॥
ইত্যেতদাত্মনঃ স্ৱাৰ্থং সন্তং ৱিস্মৃত্য ৱৈ পুমান্ ।
ৱিচিত্ৰামসতি দ্ৱৈতে ঘোৰামাপ্নোতি সংসৃতিম্ ॥ ২৮ ॥
ৱিচিত্ৰামসতি দ্ৱৈতে ঘোৰামাপ্নোতি সংসৃতিম্ ॥ ২৮ ॥
জলং তদুদ্ভৱৈশ্ছন্নং হিত্ৱাজ্ঞো জলকাম্যযা ।
মৃগতৃষ্ণামুপাধাৱেত্তথান্যত্ৰাৰ্থদৃক্ স্ৱতঃ ॥ ২৯ ॥
মৃগতৃষ্ণামুপাধাৱেত্তথান্যত্ৰাৰ্থদৃক্ স্ৱতঃ ॥ ২৯ ॥
দেহাদিভিৰ্দৈৱতন্ত্ৰৈৰাত্মনঃ সুখমীহতঃ ।
দুঃখাত্যযং চানীশস্য ক্ৰিযা মোঘাঃ কৃতাঃ কৃতাঃ ॥ ৩০ ॥
দুঃখাত্যযং চানীশস্য ক্ৰিযা মোঘাঃ কৃতাঃ কৃতাঃ ॥ ৩০ ॥
আধ্যাত্মিকাদিভিৰ্দুঃখৈৰৱিমুক্তস্য কৰ্হিচিত্ ।
মৰ্ত্যস্য কৃচ্ছ্ৰোপনতৈৰৰ্থৈঃ কামৈঃ ক্ৰিযেত কিম্ ॥ ৩১ ॥
মৰ্ত্যস্য কৃচ্ছ্ৰোপনতৈৰৰ্থৈঃ কামৈঃ ক্ৰিযেত কিম্ ॥ ৩১ ॥
পশ্যামি ধনিনাং ক্লেশং লুব্ধানামজিতাত্মনাম্ ।
ভযাদলব্ধনিদ্ৰাণাং সৰ্ৱতোঽভিৱিশঙ্কিনাম্ ॥ ৩২ ॥
ভযাদলব্ধনিদ্ৰাণাং সৰ্ৱতোঽভিৱিশঙ্কিনাম্ ॥ ৩২ ॥
ৰাজতশ্চৌৰতঃ শত্ৰোঃ স্ৱজনাত্পশুপক্ষিতঃ ।
অৰ্থিভ্যঃ কালতঃ স্ৱস্মান্নিত্যং প্ৰাণাৰ্থৱদ্ভযম্ ॥ ৩৩ ॥
অৰ্থিভ্যঃ কালতঃ স্ৱস্মান্নিত্যং প্ৰাণাৰ্থৱদ্ভযম্ ॥ ৩৩ ॥
শোকমোহভযক্ৰোধৰাগক্লৈব্যশ্ৰমাদযঃ ।
যন্মূলাঃ স্যুৰ্নৃণাং জহ্যাত্স্পৃহাং প্ৰাণাৰ্থযোৰ্বুধঃ ॥ ৩৪ ॥
যন্মূলাঃ স্যুৰ্নৃণাং জহ্যাত্স্পৃহাং প্ৰাণাৰ্থযোৰ্বুধঃ ॥ ৩৪ ॥
মধুকাৰমহাসৰ্পৌ লোকেঽস্মিন্নো গুৰূত্তমৌ ।
ৱৈৰাগ্যং পৰিতোষং চ প্ৰাপ্তা যচ্ছিক্ষযা ৱযম্ ॥ ৩৫ ॥
ৱৈৰাগ্যং পৰিতোষং চ প্ৰাপ্তা যচ্ছিক্ষযা ৱযম্ ॥ ৩৫ ॥
ৱিৰাগঃ সৰ্ৱকামেভ্যঃ শিক্ষিতো মে মধুৱ্ৰতাত্ ।
কৃচ্ছ্ৰাপ্তং মধুৱদ্ৱিত্তং হত্ৱাপ্যন্যো হৰেত্পতিম্ ॥ ৩৬ ॥
কৃচ্ছ্ৰাপ্তং মধুৱদ্ৱিত্তং হত্ৱাপ্যন্যো হৰেত্পতিম্ ॥ ৩৬ ॥
অনীহঃ পৰিতুষ্টাত্মা যদৃচ্ছোপনতাদহম্ ।
নো চেচ্ছযে বহ্ৱহানি মহাহিৰিৱ সত্ত্ৱৱান্ ॥ ৩৭ ॥
নো চেচ্ছযে বহ্ৱহানি মহাহিৰিৱ সত্ত্ৱৱান্ ॥ ৩৭ ॥
ক্ৱচিদল্পং ক্ৱচিদ্ভূৰি ভুঞ্জেঽন্নং স্ৱাদ্ৱস্ৱাদু ৱা ।
ক্ৱচিদ্ভূৰি গুণোপেতং গুণহীনমুত ক্ৱচিত্ ।
শ্ৰদ্ধযোপহৃতং ক্ৱাপি কদাচিন্মানৱৰ্জিতম্ ।
ভুঞ্জে ভুক্ত্ৱাথ কস্মিংশ্চিদ্দিৱা নক্তং যদৃচ্ছযা ॥ ৩৮ ॥
ক্ৱচিদ্ভূৰি গুণোপেতং গুণহীনমুত ক্ৱচিত্ ।
শ্ৰদ্ধযোপহৃতং ক্ৱাপি কদাচিন্মানৱৰ্জিতম্ ।
ভুঞ্জে ভুক্ত্ৱাথ কস্মিংশ্চিদ্দিৱা নক্তং যদৃচ্ছযা ॥ ৩৮ ॥
ক্ষৌমং দুকূলমজিনং চীৰং ৱল্কলমেৱ ৱা ।
ৱসেঽন্যদপি সম্প্ৰাপ্তং দিষ্টভুক্তুষ্টধীৰহম্ ॥ ৩৯ ॥
ৱসেঽন্যদপি সম্প্ৰাপ্তং দিষ্টভুক্তুষ্টধীৰহম্ ॥ ৩৯ ॥
ক্ৱচিচ্ছযে ধৰোপস্থে তৃণপৰ্ণাশ্মভস্মসু ।
ক্ৱচিত্প্ৰাসাদপৰ্যঙ্কে কশিপৌ ৱা পৰেচ্ছযা ॥ ৪০ ॥
ক্ৱচিত্প্ৰাসাদপৰ্যঙ্কে কশিপৌ ৱা পৰেচ্ছযা ॥ ৪০ ॥
ক্ৱচিত্স্নাতোঽনুলিপ্তাঙ্গঃ সুৱাসাঃ স্ৰগ্ৱ্যলঙ্কৃতঃ ।
ৰথেভাশ্ৱৈশ্চৰে
ক্ৱাপি দিগ্ৱাসা গ্ৰহৱদ্ৱিভো ॥ ৪১ ॥
ৰথেভাশ্ৱৈশ্চৰে
ক্ৱাপি দিগ্ৱাসা গ্ৰহৱদ্ৱিভো ॥ ৪১ ॥
নাহং নিন্দে ন চ স্তৌমি স্ৱভাৱৱিষমং জনম্ ।
এতেষাং শ্ৰেয আশাসে
উতৈকাত্ম্যং মহাত্মনি ॥ ৪২ ॥
এতেষাং শ্ৰেয আশাসে
উতৈকাত্ম্যং মহাত্মনি ॥ ৪২ ॥
ৱিকল্পং জুহুযাচ্চিত্তৌ তাং মনস্যৰ্থৱিভ্ৰমে ।
মনো ৱৈকাৰিকে হুত্ৱা তং মাযাযাং জুহোত্যনু ॥ ৪৩ ॥
মনো ৱৈকাৰিকে হুত্ৱা তং মাযাযাং জুহোত্যনু ॥ ৪৩ ॥
আত্মানুভূতৌ তাং মাযাং জুহুযাত্সত্যদৃঙ্মুনিঃ ।
ততো নিৰীহো ৱিৰমেত্ স্ৱানুভূত্যাত্মনি স্থিতঃ ॥ ৪৪ ॥
ততো নিৰীহো ৱিৰমেত্ স্ৱানুভূত্যাত্মনি স্থিতঃ ॥ ৪৪ ॥
স্ৱাত্মৱৃত্তং মযেত্থং তে সুগুপ্তমপি ৱৰ্ণিতম্ ।
ৱ্যপেতং লোকশাস্ত্ৰাভ্যাং ভৱান্হি ভগৱত্পৰঃ ॥ ৪৫ ॥
ৱ্যপেতং লোকশাস্ত্ৰাভ্যাং ভৱান্হি ভগৱত্পৰঃ ॥ ৪৫ ॥
শ্ৰীনাৰদ উৱাচ
ধৰ্মং পাৰমহংস্যং ৱৈ মুনেঃ শ্ৰুত্ৱাসুৰেশ্ৱৰঃ ।
পূজযিত্ৱা ততঃ প্ৰীত আমন্ত্ৰ্যপ্ৰযযৌ গৃহম্ ॥ ৪৬ ॥
ধৰ্মং পাৰমহংস্যং ৱৈ মুনেঃ শ্ৰুত্ৱাসুৰেশ্ৱৰঃ ।
পূজযিত্ৱা ততঃ প্ৰীত আমন্ত্ৰ্যপ্ৰযযৌ গৃহম্ ॥ ৪৬ ॥
