శ్రీమద్భాగవతమ్ ౭.౧౩

శ్రీనారద ఉవాచ
కల్పస్త్వేవం పరివ్రజ్య దేహమాత్రావశేషితః ।
గ్రామైకరాత్రవిధినా నిరపేక్షశ్చరేన్మహీమ్ ॥ ౧ ॥

బిభృయాద్ యద్యసౌ వాసః కౌపీనాచ్ఛాదనం పరమ్ ।
త్యక్తం న లిఙ్గాద్ దణ్డాదేరన్యత్ కిఞ్చిదనాపది ॥ ౨ ॥

ఏక ఏవ చరేద్భిక్షురాత్మారామోఽనపాశ్రయః ।
సర్వభూతసుహృచ్ఛాన్తో నారాయణపరాయణః ॥ ౩ ॥

పశ్యేదాత్మన్యదో విశ్వం పరే సదసతోఽవ్యయే ।
ఆత్మానం చ పరం బ్రహ్మ సర్వత్ర సదసన్మయే ॥ ౪ ॥

సుప్తిప్రబోధయోః సన్ధావాత్మనో గతిమాత్మదృక్ ।
పశ్యన్బన్ధం చ మోక్షం చ మాయామాత్రం న వస్తుతః ॥ ౫ ॥

నాభినన్దేద్ ధ్రువం మృత్యుమధ్రువం వాస్య జీవితమ్ ।
కాలం పరం ప్రతీక్షేత భూతానాం ప్రభవాప్యయమ్ ॥ ౬ ॥

నాసచ్ఛాస్త్రేషు సజ్జేత నోపజీవేత జీవికామ్ ।
వాదవాదాంస్త్యజేత్తర్కాన్పక్షం కంచ న సంశ్రయేత్ ॥ ౭ ॥

న శిష్యాననుబధ్నీత గ్రన్థాన్నైవాభ్యసేద్ బహూన్ ।
న వ్యాఖ్యాముపయుఞ్జీత నారమ్భానారభేత్క్వచిత్ ॥ ౮ ॥

న యతేరాశ్రమః ప్రాయో ధర్మహేతుర్మహాత్మనః ।
శాన్తస్య సమచిత్తస్య బిభృయాదుత వా త్యజేత్ ॥ ౯ ॥

అవ్యక్తలిఙ్గో వ్యక్తార్థో మనీష్యున్మత్తబాలవత్ ।
కవిర్మూకవదాత్మానం స దృష్టయా దర్శయేన్నృణామ్ ॥ ౧౦ ॥

అత్రాప్యుదాహరన్తీమమితిహాసం పురాతనమ్ ।
ప్రహ్రాదస్య చ సంవాదం మునేరాజగరస్య చ ॥ ౧౧ ॥

తం శయానం ధరోపస్థే కావేర్యాం సహ్యసానుని ।
రజస్వలైస్తనూదేశైర్నిగూఢామలతేజసమ్ ॥ ౧౨ ॥

దదర్శ లోకాన్విచరన్ లోకతత్త్వవివిత్సయా ।
వృతోఽమాత్యైః కతిపయైః ప్రహ్రాదో భగవత్ప్రియః ॥ ౧౩ ॥

కర్మణాకృతిభిర్వాచా లిఙ్గైర్వర్ణాశ్రమాదిభిః ।
న విదన్తి జనా యం వై సోఽసావితి న వేతి చ ॥ ౧౪ ॥

తం నత్వాభ్యర్చ్య విధివత్పాదయోః శిరసా స్పృశన్ ।
వివిత్సురిదమప్రాక్షీన్మహాభాగవతోఽసురః ॥ ౧౫ ॥

బిభర్షి కాయం పీవానం సోద్యమో భోగవాన్యథా ॥ ౧౬ ॥

విత్తం చైవోద్యమవతాం భోగో విత్తవతామిహ ।
భోగినాం ఖలు దేహోఽయం పీవా భవతి నాన్యథా ॥ ౧౭ ॥

న తే శయానస్య నిరుద్యమస్య
బ్రహ్మన్ను హార్థో యత ఏవ భోగః ।
అభోగినోఽయం తవ విప్ర దేహః
పీవా యతస్తద్వద నః క్షమం చేత్ ॥ ౧౮ ॥

కవిః కల్పో నిపుణదృక్ చిత్రప్రియకథః సమః । లోకస్య కుర్వతః కర్మ శేషే తద్వీక్షితాపి వా ॥ ౧౯ ॥

శ్రీనారద ఉవాచ
\స ఇత్థం దైత్యపతినా పరిపృష్టో మహామునిః ।
స్మయమానస్తమభ్యాహ తద్వాగమృతయన్త్రితః ॥ ౨౦ ॥

శ్రీబ్రాహ్మణ ఉవాచ
వేదేదమసురశ్రేష్ఠ భవాన్ నన్వార్యసమ్మతః ।
ఈహోపరమయోర్నృణాం పదాన్యధ్యాత్మచక్షుషా ॥ ౨౧ ॥

యస్య నారాయణో దేవో భగవాన్హృద్గతః సదా ।
భక్త్యా కేవలయాజ్ఞానం ధునోతి ధ్వాన్తమర్కవత్ ॥ ౨౨ ॥

తథాపి బ్రూమహే ప్రశ్నాంస్తవ రాజన్యథాశ్రుతమ్ ।
సమ్భాషణీయో హి భవానాత్మనః శుద్ధిమిచ్ఛతా ॥ ౨౩ ॥

తృష్ణయా భవవాహిన్యా యోగ్యైః కామైరపూర్యయా ।
కర్మాణి కార్యమాణోఽహం నానాయోనిషు యోజితః ॥ ౨౪ ॥

యదృచ్ఛయా లోకమిమం ప్రాపితః కర్మభిర్భ్రమన్ ।
స్వర్గాపవర్గయోర్ద్వారం తిరశ్చాం పునరస్య చ ॥ ౨౫ ॥

తత్రాపి దమ్పతీనాం చ సుఖాయాన్యాపనుత్తయే ।
కర్మాణి కుర్వతాం దృష్ట్వా నివృత్తోఽస్మి విపర్యయమ్ ॥ ౨౬ ॥

సుఖమస్యాత్మనో రూపం సర్వేహోపరతిస్తనుః ।
మనఃసంస్పర్శజాన్ దృష్ట్వా భోగాన్స్వప్స్యామి సంవిశన్ ॥ ౨౭ ॥

ఇత్యేతదాత్మనః స్వార్థం సన్తం విస్మృత్య వై పుమాన్ ।
విచిత్రామసతి ద్వైతే ఘోరామాప్నోతి సంసృతిమ్ ॥ ౨౮ ॥

జలం తదుద్భవైశ్ఛన్నం హిత్వాజ్ఞో జలకామ్యయా ।
మృగతృష్ణాముపాధావేత్తథాన్యత్రార్థదృక్ స్వతః ॥ ౨౯ ॥

దేహాదిభిర్దైవతన్త్రైరాత్మనః సుఖమీహతః ।
దుఃఖాత్యయం చానీశస్య క్రియా మోఘాః కృతాః కృతాః ॥ ౩౦ ॥

ఆధ్యాత్మికాదిభిర్దుఃఖైరవిముక్తస్య కర్హిచిత్ ।
మర్త్యస్య కృచ్ఛ్రోపనతైరర్థైః కామైః క్రియేత కిమ్ ॥ ౩౧ ॥

పశ్యామి ధనినాం క్లేశం లుబ్ధానామజితాత్మనామ్ ।
భయాదలబ్ధనిద్రాణాం సర్వతోఽభివిశఙ్కినామ్ ॥ ౩౨ ॥

రాజతశ్చౌరతః శత్రోః స్వజనాత్పశుపక్షితః ।
అర్థిభ్యః కాలతః స్వస్మాన్నిత్యం ప్రాణార్థవద్భయమ్ ॥ ౩౩ ॥

శోకమోహభయక్రోధరాగక్లైబ్యశ్రమాదయః ।
యన్మూలాః స్యుర్నృణాం జహ్యాత్స్పృహాం ప్రాణార్థయోర్బుధః ॥ ౩౪ ॥

మధుకారమహాసర్పౌ లోకేఽస్మిన్నో గురూత్తమౌ ।
వైరాగ్యం పరితోషం చ ప్రాప్తా యచ్ఛిక్షయా వయమ్ ॥ ౩౫ ॥

విరాగః సర్వకామేభ్యః శిక్షితో మే మధువ్రతాత్ ।
కృచ్ఛ్రాప్తం మధువద్విత్తం హత్వాప్యన్యో హరేత్పతిమ్ ॥ ౩౬ ॥

అనీహః పరితుష్టాత్మా యదృచ్ఛోపనతాదహమ్ ।
నో చేచ్ఛయే బహ్వహాని మహాహిరివ సత్త్వవాన్ ॥ ౩౭ ॥

క్వచిదల్పం క్వచిద్భూరి భుఞ్జేఽన్నం స్వాద్వస్వాదు వా ।
క్వచిద్భూరి గుణోపేతం గుణహీనముత క్వచిత్ ।
శ్రద్ధయోపహృతం క్వాపి కదాచిన్మానవర్జితమ్ ।
భుఞ్జే భుక్త్వాథ కస్మింశ్చిద్దివా నక్తం యదృచ్ఛయా ॥ ౩౮ ॥

క్షౌమం దుకూలమజినం చీరం వల్కలమేవ వా ।
వసేఽన్యదపి సమ్ప్రాప్తం దిష్టభుక్తుష్టధీరహమ్ ॥ ౩౯ ॥

క్వచిచ్ఛయే ధరోపస్థే తృణపర్ణాశ్మభస్మసు ।
క్వచిత్ప్రాసాదపర్యఙ్కే కశిపౌ వా పరేచ్ఛయా ॥ ౪౦ ॥

క్వచిత్స్నాతోఽనులిప్తాఙ్గః సువాసాః స్రగ్వ్యలఙ్కృతః ।
రథేభాశ్వైశ్చరే
క్వాపి దిగ్వాసా గ్రహవద్విభో ॥ ౪౧ ॥

నాహం నిన్దే న చ స్తౌమి స్వభావవిషమం జనమ్ ।
ఏతేషాం శ్రేయ ఆశాసే
ఉతైకాత్మ్యం మహాత్మని ॥ ౪౨ ॥

వికల్పం జుహుయాచ్చిత్తౌ తాం మనస్యర్థవిభ్రమే ।
మనో వైకారికే హుత్వా తం మాయాయాం జుహోత్యను ॥ ౪౩ ॥

ఆత్మానుభూతౌ తాం మాయాం జుహుయాత్సత్యదృఙ్మునిః ।
తతో నిరీహో విరమేత్ స్వానుభూత్యాత్మని స్థితః ॥ ౪౪ ॥

స్వాత్మవృత్తం మయేత్థం తే సుగుప్తమపి వర్ణితమ్ ।
వ్యపేతం లోకశాస్త్రాభ్యాం భవాన్హి భగవత్పరః ॥ ౪౫ ॥

శ్రీనారద ఉవాచ
ధర్మం పారమహంస్యం వై మునేః శ్రుత్వాసురేశ్వరః ।
పూజయిత్వా తతః ప్రీత ఆమన్త్ర్యప్రయయౌ గృహమ్ ॥ ౪౬ ॥