শ্ৰীপ্ৰহ্ৰাদ উৱাচ
কৌমাৰ আচৰেত্প্ৰাজ্ঞো ধৰ্মান্ভাগৱতানিহ ।
দুৰ্লভং মানুষং জন্ম তদপ্যধ্ৰুৱমৰ্থদম্ ॥ ১ ॥
কৌমাৰ আচৰেত্প্ৰাজ্ঞো ধৰ্মান্ভাগৱতানিহ ।
দুৰ্লভং মানুষং জন্ম তদপ্যধ্ৰুৱমৰ্থদম্ ॥ ১ ॥
যথা হি পুৰুষস্যেহ ৱিষ্ণোঃ পাদোপসৰ্পণম্ ।
যদেষ সৰ্ৱভূতানাং প্ৰিয আত্মেশ্ৱৰঃ সুহৃত্ ॥ ২ ॥
যদেষ সৰ্ৱভূতানাং প্ৰিয আত্মেশ্ৱৰঃ সুহৃত্ ॥ ২ ॥
সুখমৈন্দ্ৰিযকং দৈত্যা দেহযোগেন দেহিনাম্ ।
সৰ্ৱত্ৰ লভ্যতে দৈৱাদ্যথা দুঃখমযত্নতঃ ॥ ৩ ॥
সৰ্ৱত্ৰ লভ্যতে দৈৱাদ্যথা দুঃখমযত্নতঃ ॥ ৩ ॥
তত্প্ৰযাসো ন কৰ্তৱ্যো যত আযুৰ্ৱ্যযঃ পৰম্ ।
ন তথা ৱিন্দতে ক্ষেমং মুকুন্দচৰণাম্বুজম্ ॥ ৪ ॥
ন তথা ৱিন্দতে ক্ষেমং মুকুন্দচৰণাম্বুজম্ ॥ ৪ ॥
ততো যতেত কুশলঃ ক্ষেমায ভৱমাশ্ৰিতঃ ।
শৰীৰং পৌৰুষং যাৱন্ন ৱিপদ্যেত পুষ্কলম্ ॥ ৫ ॥
শৰীৰং পৌৰুষং যাৱন্ন ৱিপদ্যেত পুষ্কলম্ ॥ ৫ ॥
পুংসো ৱৰ্ষশতং হ্যাযুস্তদৰ্ধং চাজিতাত্মনঃ ।
নিষ্ফলং যদসৌ ৰাত্ৰ্যাং শেতেঽন্ধং প্ৰাপিতস্তমঃ ॥ ৬ ॥
নিষ্ফলং যদসৌ ৰাত্ৰ্যাং শেতেঽন্ধং প্ৰাপিতস্তমঃ ॥ ৬ ॥
মুগ্ধস্য বাল্যে কৈশোৰে ক্ৰীডতো যাতি ৱিংশতিঃ ।
জৰযা গ্ৰস্তদেহস্য যাত্যকল্পস্য ৱিংশতিঃ ॥ ৭ ॥
জৰযা গ্ৰস্তদেহস্য যাত্যকল্পস্য ৱিংশতিঃ ॥ ৭ ॥
দুৰাপূৰেণ কামেন মোহেন চ বলীযসা ।
শেষং গৃহেষু সক্তস্য প্ৰমত্তস্যাপযাতি হি ॥ ৮ ॥
শেষং গৃহেষু সক্তস্য প্ৰমত্তস্যাপযাতি হি ॥ ৮ ॥
কো গৃহেষু পুমান্সক্তমাত্মানমজিতেন্দ্ৰিযঃ ।
স্নেহপাশৈৰ্দৃঢৈৰ্বদ্ধমুত্সহেত ৱিমোচিতুম্ ॥ ৯ ॥
স্নেহপাশৈৰ্দৃঢৈৰ্বদ্ধমুত্সহেত ৱিমোচিতুম্ ॥ ৯ ॥
কো ন্ৱৰ্থতৃষ্ণাং ৱিসৃজেত্প্ৰাণেভ্যোঽপি য ঈপ্সিতঃ ।
যং ক্ৰীণাত্যসুভিঃ প্ৰেষ্ঠৈস্তস্কৰঃ সেৱকো ৱণিক্ ॥ ১০ ॥
যং ক্ৰীণাত্যসুভিঃ প্ৰেষ্ঠৈস্তস্কৰঃ সেৱকো ৱণিক্ ॥ ১০ ॥
কথং প্ৰিযাযা অনুকম্পিতাযাঃ
সঙ্গং ৰহস্যং ৰুচিৰাংশ্চ মন্ত্ৰান্ ।
সুহৃত্সু তত্স্নেহসিতঃ শিশূনাং
কলাক্ষৰাণামনুৰক্তচিত্তঃ ॥ ১১ ॥
সঙ্গং ৰহস্যং ৰুচিৰাংশ্চ মন্ত্ৰান্ ।
সুহৃত্সু তত্স্নেহসিতঃ শিশূনাং
কলাক্ষৰাণামনুৰক্তচিত্তঃ ॥ ১১ ॥
পুত্ৰান্স্মৰংস্তা দুহিতৃৰ্হৃদয্যা
ভ্ৰাতৃন্ স্ৱসৃৰ্ৱা পিতৰৌ চ দীনৌ ।
গৃহান্ মনোজ্ঞোৰুপৰিচ্ছদাংশ্চ
ৱৃত্তীশ্চ কুল্যাঃ পশুভৃত্যৱৰ্গান্ ॥ ১২ ॥
ভ্ৰাতৃন্ স্ৱসৃৰ্ৱা পিতৰৌ চ দীনৌ ।
গৃহান্ মনোজ্ঞোৰুপৰিচ্ছদাংশ্চ
ৱৃত্তীশ্চ কুল্যাঃ পশুভৃত্যৱৰ্গান্ ॥ ১২ ॥
ত্যজেত কোশস্কৃদিৱেহমানঃ
কৰ্মাণি লোভাদৱিতৃপ্তকামঃ ।
ঔপস্থ্যজৈহ্ৱং বহুমন্যমানঃ
কথং ৱিৰজ্যেত দুৰন্তমোহঃ ॥ ১৩ ॥
কৰ্মাণি লোভাদৱিতৃপ্তকামঃ ।
ঔপস্থ্যজৈহ্ৱং বহুমন্যমানঃ
কথং ৱিৰজ্যেত দুৰন্তমোহঃ ॥ ১৩ ॥
কুটুম্বপোষায ৱিযন্নিজাযু
ৰ্ন বুধ্যতেঽৰ্থং ৱিহতং প্ৰমত্তঃ ।
সৰ্ৱত্ৰ তাপত্ৰযদুঃখিতাত্মা
নিৰ্ৱিদ্যতে ন স্ৱকুটুম্বৰামঃ ॥ ১৪ ॥
ৰ্ন বুধ্যতেঽৰ্থং ৱিহতং প্ৰমত্তঃ ।
সৰ্ৱত্ৰ তাপত্ৰযদুঃখিতাত্মা
নিৰ্ৱিদ্যতে ন স্ৱকুটুম্বৰামঃ ॥ ১৪ ॥
ৱিত্তেষু নিত্যাভিনিৱিষ্টচেতা
ৱিদ্ৱাংশ্চ দোষং পৰৱিত্তহৰ্তুঃ ।
প্ৰেত্যেহ ৱাথাপ্যজিতেন্দ্ৰিযস্ত-
দশান্তকামো হৰতে কুটুম্বী ॥ ১৫ ॥
ৱিদ্ৱাংশ্চ দোষং পৰৱিত্তহৰ্তুঃ ।
প্ৰেত্যেহ ৱাথাপ্যজিতেন্দ্ৰিযস্ত-
দশান্তকামো হৰতে কুটুম্বী ॥ ১৫ ॥
ৱিদ্ৱানপীত্থং দনুজাঃ কুটুম্বং
পুষ্ণন্স্ৱলোকায ন কল্পতে ৱৈ ।
যঃ স্ৱীযপাৰক্যৱিভিন্নভাৱ-
স্তমঃ প্ৰপদ্যেত যথা ৱিমূঢঃ ॥ ১৬ ॥
পুষ্ণন্স্ৱলোকায ন কল্পতে ৱৈ ।
যঃ স্ৱীযপাৰক্যৱিভিন্নভাৱ-
স্তমঃ প্ৰপদ্যেত যথা ৱিমূঢঃ ॥ ১৬ ॥
যতো ন কশ্চিত্ ক্ৱ চ কুত্ৰচিদ্ ৱা
দীনঃ স্ৱমাত্মানমলং সমৰ্থঃ ।
ৱিমোচিতুং কামদৃশাং ৱিহাৰ-
ক্ৰীডামৃগো যন্নিগডো ৱিসৰ্গঃ ॥ ১৭ ॥
দীনঃ স্ৱমাত্মানমলং সমৰ্থঃ ।
ৱিমোচিতুং কামদৃশাং ৱিহাৰ-
ক্ৰীডামৃগো যন্নিগডো ৱিসৰ্গঃ ॥ ১৭ ॥
ততো ৱিদূৰাত্ পৰিহৃত্য দৈত্যা
দৈত্যেষু সঙ্গং ৱিষযাত্মকেষু ।
উপেত নাৰাযণমাদিদেৱং
স মুক্তসঙ্গৈৰিষিতোঽপৱৰ্গঃ ॥ ১৮ ॥
দৈত্যেষু সঙ্গং ৱিষযাত্মকেষু ।
উপেত নাৰাযণমাদিদেৱং
স মুক্তসঙ্গৈৰিষিতোঽপৱৰ্গঃ ॥ ১৮ ॥
ন হ্যচ্যুতং প্ৰীণযতো বহ্ৱাযাসোঽসুৰাত্মজাঃ ।
আত্মত্ৱাত্সৰ্ৱভূতানাং সিদ্ধত্ৱাদিহ সৰ্ৱতঃ ॥ ১৯ ॥
আত্মত্ৱাত্সৰ্ৱভূতানাং সিদ্ধত্ৱাদিহ সৰ্ৱতঃ ॥ ১৯ ॥
পৰাৱৰেষু ভূতেষু ব্ৰহ্মান্তস্থাৱৰাদিষু ।
ভৌতিকেষু ৱিকাৰেষু ভূতেষ্ৱথ মহত্সু চ ॥ ২০ ॥
ভৌতিকেষু ৱিকাৰেষু ভূতেষ্ৱথ মহত্সু চ ॥ ২০ ॥
গুণেষু গুণসাম্যে চ গুণৱ্যতিকৰে তথা ।
এক এৱ পৰো হ্যাত্মা ভগৱানীশ্ৱৰোঽৱ্যযঃ ॥ ২১ ॥
এক এৱ পৰো হ্যাত্মা ভগৱানীশ্ৱৰোঽৱ্যযঃ ॥ ২১ ॥
প্ৰত্যগাত্মস্ৱৰূপেণ দৃশ্যৰূপেণ চ স্ৱযম্ ।
ৱ্যাপ্যৱ্যাপকনিৰ্দেশ্যো হ্যনিৰ্দেশ্যোঽৱিকল্পিতঃ ॥ ২২ ॥
ৱ্যাপ্যৱ্যাপকনিৰ্দেশ্যো হ্যনিৰ্দেশ্যোঽৱিকল্পিতঃ ॥ ২২ ॥
কেৱলানুভৱানন্দস্ৱৰূপঃ পৰমেশ্ৱৰঃ ।
মাযযান্তৰ্হিতৈশ্ৱৰ্য ঈযতে গুণসৰ্গযা ॥ ২৩ ॥
মাযযান্তৰ্হিতৈশ্ৱৰ্য ঈযতে গুণসৰ্গযা ॥ ২৩ ॥
তস্মাত্সৰ্ৱেষু ভূতেষু দযাং কুৰুত সৌহৃদম্ ।
ভাৱমাসুৰমুন্মুচ্য যযা তুষ্যত্যধোক্ষজঃ ॥ ২৪ ॥
ভাৱমাসুৰমুন্মুচ্য যযা তুষ্যত্যধোক্ষজঃ ॥ ২৪ ॥
তুষ্টে চ তত্ৰ কিমলভ্যমনন্ত আদ্যে
কিং তৈৰ্গুণৱ্যতিকৰাদিহ যে স্ৱসিদ্ধাঃ ।
ধৰ্মাদযঃ কিমগুণেন চ কাঙ্ক্ষিতেন
সাৰং জুষাং চৰণযোৰুপগাযতাং নঃ ॥ ২৫ ॥
কিং তৈৰ্গুণৱ্যতিকৰাদিহ যে স্ৱসিদ্ধাঃ ।
ধৰ্মাদযঃ কিমগুণেন চ কাঙ্ক্ষিতেন
সাৰং জুষাং চৰণযোৰুপগাযতাং নঃ ॥ ২৫ ॥
ধৰ্মাৰ্থকাম ইতি যোঽভিহিতস্ত্ৰিৱৰ্গ
ঈক্ষা ত্ৰযী নযদমৌ ৱিৱিধা চ ৱাৰ্তা ।
মন্যে তদেতদখিলং নিগমস্য সত্যং
স্ৱাত্মাৰ্পণং স্ৱসুহৃদঃ পৰমস্য পুংসঃ ॥ ২৬ ॥
ঈক্ষা ত্ৰযী নযদমৌ ৱিৱিধা চ ৱাৰ্তা ।
মন্যে তদেতদখিলং নিগমস্য সত্যং
স্ৱাত্মাৰ্পণং স্ৱসুহৃদঃ পৰমস্য পুংসঃ ॥ ২৬ ॥
জ্ঞানং তদেতদমলং দুৰৱাপমাহ
নাৰাযণো নৰসখঃ কিল নাৰদায ।
একান্তিনাং ভগৱতস্তদকিঞ্চনানাং
পাদাৰৱিন্দৰজসাপ্লুতদেহিনাং স্যাত্ ॥ ২৭ ॥
নাৰাযণো নৰসখঃ কিল নাৰদায ।
একান্তিনাং ভগৱতস্তদকিঞ্চনানাং
পাদাৰৱিন্দৰজসাপ্লুতদেহিনাং স্যাত্ ॥ ২৭ ॥
শ্ৰুতমেতন্মযা পূৰ্ৱং জ্ঞানং ৱিজ্ঞানসংযুতম্ ।
ধৰ্মং ভাগৱতং শুদ্ধং নাৰদাদ্দেৱদৰ্শনাত্ ॥ ২৮ ॥
ধৰ্মং ভাগৱতং শুদ্ধং নাৰদাদ্দেৱদৰ্শনাত্ ॥ ২৮ ॥
শ্ৰীদৈত্যপুত্ৰা ঊচুঃ
প্ৰহ্ৰাদ ত্ৱং ৱযং চাপি নৰ্তেঽন্যং ৱিদ্মহে গুৰুম্ ।
এতাভ্যাং গুৰুপুত্ৰাভ্যাং বালানামপি হীশ্ৱৰৌ ॥ ২৯ ॥
প্ৰহ্ৰাদ ত্ৱং ৱযং চাপি নৰ্তেঽন্যং ৱিদ্মহে গুৰুম্ ।
এতাভ্যাং গুৰুপুত্ৰাভ্যাং বালানামপি হীশ্ৱৰৌ ॥ ২৯ ॥
বালস্যান্তঃপুৰস্থস্য মহত্সঙ্গো দুৰন্ৱযঃ ।
ছিন্ধি নঃ সংশযং সৌম্য স্যাচ্চেদ্ৱিস্ৰম্ভকাৰণম্ ॥ ৩০ ॥
ছিন্ধি নঃ সংশযং সৌম্য স্যাচ্চেদ্ৱিস্ৰম্ভকাৰণম্ ॥ ৩০ ॥