শ্ৰীমদ্ভাগৱতম্ ৮.১২

শ্ৰীবাদৰাযণিৰুৱাচ
ৱৃষধ্ৱজো নিশম্যেদং যোষিদ্ৰূপেণ দানৱান্ । মোহযিত্ৱা সুৰগণান্হৰিঃ সোমমপাযযত্ ॥ ১ ॥

ৱৃষমাৰুহ্য গিৰিশঃ সৰ্ৱভূতগণৈৰ্ৱৃতঃ । সহ দেৱ্যা যযৌ দ্ৰষ্টুং যত্ৰাস্তে মধুসূদনঃ ॥ ২ ॥

সভাজিতো ভগৱতা সাদৰং সোমযা ভৱঃ ।
সূপৱিষ্ট উৱাচেদং প্ৰতিপূজ্য স্মযন্হৰিম্ ॥ ৩ ॥

শ্ৰীমহাদেৱ উৱাচ
দেৱদেৱ জগদ্ৱযাপিঞ্জগদীশ জগন্ময ।
সৰ্ৱেষামপি ভাৱানাং ত্ৱমাত্মা হেতুৰীশ্ৱৰঃ ॥ ৪ ॥

আদ্যন্তাৱস্য যন্মধ্যমিদমন্যদহং বহিঃ । যতোঽৱ্যযস্য নৈতানি তত্ সত্যং ব্ৰহ্ম চিদ্ভৱান্ ॥ ৫ ॥

তৱৈৱ চৰণাম্ভোজং শ্ৰেযস্কামা নিৰাশিষঃ ।
ৱিসৃজ্যোভযতঃ সঙ্গং মুনযঃ সমুপাসতে ॥ ৬ ॥

ত্ৱং ব্ৰহ্ম পূৰ্ণমমৃতং ৱিগুণং ৱিশোক-
মানন্দমাত্ৰমৱিকাৰমনন্যদন্যত্ ।
ৱিশ্ৱস্য হেতুৰুদযস্থিতিসংযমানা-
মাত্মেশ্ৱৰশ্চ তদপেক্ষতযানপেক্ষঃ ॥ ৭ ॥

একস্ত্ৱমেৱ সদসদ্দ্ৱযমদ্ৱযং চ
স্ৱৰ্ণং কৃতাকৃতমিৱেহ ন ৱস্তুভেদঃ ।
অজ্ঞানতস্ত্ৱযি জনৈৰ্ৱিহিতো ৱিকল্পো
যস্মাদ্ গুণৱ্যতিকৰো নিৰুপাধিকস্য ॥ ৮ ॥

ত্ৱাং ব্ৰহ্ম কেচিদৱযন্ত্যুত ধৰ্মমেকেএকে পৰং সদসতোঃ পুৰুষং পৰেশম্ । অন্যেঽৱযন্তি নৱশক্তিযুতং পৰং ত্ৱাংকেচিন্মহাপুৰুষমৱ্যযমাত্মতন্ত্ৰম্ ॥ ৯ ॥

নাহং পৰাযুৰ্ঋষযো ন মৰীচিমুখ্যাজানন্তি যদ্ৱিৰচিতং খলু সত্ত্ৱসৰ্গাঃ । যন্মাযযা মুষিতচেতস ঈশ দৈত্য-মৰ্ত্যাদযঃ কিমুত শশ্ৱদভদ্ৰৱৃত্তাঃ ॥ ১০ ॥

স ত্ৱং সমীহিতমদঃ স্থিতিজন্মনাশংভূতেহিতং চ জগতো ভৱবন্ধমোক্ষৌ । ৱাযুৰ্যথা ৱিশতি খং চ চৰাচৰাখ্যংসৰ্ৱং তদাত্মকতযাৱগমোঽৱৰুন্ত্সে ॥ ১১ ॥

অৱতাৰা মযা দৃষ্টা ৰমমাণস্য তে গুণৈঃ । সোঽহং তদ্দ্ৰষ্টুমিচ্ছামি যত্ তে যোষিদ্ৱপুৰ্ধৃতম্ ॥ ১২ ॥

যেন সম্মোহিতা দৈত্যাঃ পাযিতাশ্চামৃতং সুৰাঃ । তদ্ দিদৃক্ষৱ আযাতাঃ পৰং কৌতূহলং হি নঃ ॥ ১৩ ॥

শ্ৰীশুক উৱাচ
এৱমভ্যৰ্থিতো ৱিষ্ণুৰ্ভগৱান্ শূলপাণিনা । প্ৰহস্য ভাৱগম্ভীৰং গিৰিশং প্ৰত্যভাষত ॥ ১৪ ॥

শ্ৰীভগৱানুৱাচ
কৌতূহলায দৈত্যানাং যোষিদ্ৱেষো মযা ধৃতঃ । পশ্যতা সুৰকাৰ্যাণি গতে পীযূষভাজনে ॥ ১৫ ॥

তত্তেঽহং দৰ্শযিষ্যামি দিদৃক্ষোঃ সুৰসত্তম । কামিনাং বহু মন্তৱ্যং সঙ্কল্পপ্ৰভৱোদযম্ ॥ ১৬ ॥

শ্ৰীশুক উৱাচ
ইতি ব্ৰুৱাণো ভগৱাংস্তত্ৰৈৱান্তৰধীযত । সৰ্ৱতশ্চাৰযংশ্চক্ষুৰ্ভৱ আস্তে সহোমযা ॥ ১৭ ॥

ততো দদৰ্শোপৱনে ৱৰস্ত্ৰিযংৱিচিত্ৰপুষ্পাৰুণপল্লৱদ্ৰুমে । ৱিক্ৰীডতীং কন্দুকলীলযা লসদ্-দুকূলপৰ্যস্তনিতম্বমেখলাম্ ॥ ১৮ ॥

আৱৰ্তনোদ্ৱৰ্তনকম্পিতস্তন-প্ৰকৃষ্টহাৰোৰুভৰৈঃ পদে পদে । প্ৰভজ্যমানামিৱ মধ্যতশ্চলত্-পদপ্ৰৱালং নযতীং ততস্ততঃ ॥ ১৯ ॥

দিক্ষু ভ্ৰমত্কন্দুকচাপলৈৰ্ভৃশংপ্ৰোদ্ৱিগ্নতাৰাযতলোললোচনাম্ । স্ৱকৰ্ণৱিভ্ৰাজিতকুণ্ডলোল্লসত্-কপোলনীলালকমণ্ডিতাননাম্ ॥ ২০ ॥

শ্লথদ্ দুকূলং কবৰীং চ ৱিচ্যুতাংসন্নহ্যতীং ৱামকৰেণ ৱল্গুনা । ৱিনিঘ্নতীমন্যকৰেণ কন্দুকংৱিমোহযন্তীং জগদাত্মমাযযা ॥ ২১ ॥

তাং ৱীক্ষ্য দেৱ ইতি কন্দুকলীলযেষদ্-ৱ্ৰীডাস্ফুটস্মিতৱিসৃষ্টকটাক্ষমুষ্টঃ । স্ত্ৰীপ্ৰেক্ষণপ্ৰতিসমীক্ষণৱিহ্ৱলাত্মানাত্মানমন্তিক উমাং স্ৱগণাংশ্চ ৱেদ ॥ ২২ ॥

তস্যাঃ কৰাগ্ৰাত্ স তু কন্দুকো যদাগতো ৱিদূৰং তমনুৱ্ৰজত্স্ত্ৰিযাঃ । ৱাসঃ সসূত্ৰং লঘু মাৰুতোঽহৰদ্ভৱস্য দেৱস্য কিলানুপশ্যতঃ ॥ ২৩ ॥

এৱং তাং ৰুচিৰাপাঙ্গীং দৰ্শনীযাং মনোৰমাম্ । দৃষ্ট্ৱা তস্যাং মনশ্চক্ৰে ৱিষজ্জন্ত্যাং ভৱঃ কিল ॥ ২৪ ॥

তযাপহৃতৱিজ্ঞানস্তত্কৃতস্মৰৱিহ্ৱলঃ । ভৱান্যা অপি পশ্যন্ত্যা গতহ্ৰীস্তত্পদং যযৌ ॥ ২৫ ॥

সা তমাযান্তমালোক্য ৱিৱস্ত্ৰা ৱ্ৰীডিতা ভৃশম্ । নিলীযমানা ৱৃক্ষেষু হসন্তী নান্ৱতিষ্ঠত ॥ ২৬ ॥

তামন্ৱগচ্ছদ্ ভগৱান্ ভৱঃ প্ৰমুষিতেন্দ্ৰিযঃ । কামস্য চ ৱশং নীতঃ কৰেণুমিৱ যূথপঃ ॥ ২৭ ॥

সোঽনুৱ্ৰজ্যাতিৱেগেন গৃহীত্ৱানিচ্ছতীং স্ত্ৰিযম্ । কেশবন্ধ উপানীয বাহুভ্যাং পৰিষস্ৱজে ॥ ২৮ ॥

সোপগূঢা ভগৱতা কৰিণা কৰিণী যথা । ইতস্ততঃ প্ৰসৰ্পন্তী ৱিপ্ৰকীৰ্ণশিৰোৰুহা ॥ ২৯ ॥

আত্মানং মোচযিত্ৱাঙ্গ সুৰৰ্ষভভুজান্তৰাত্ । প্ৰাদ্ৰৱত্সা পৃথুশ্ৰোণী মাযা দেৱৱিনিৰ্মিতা ॥ ৩০ ॥

তস্যাসৌ পদৱীং ৰুদ্ৰো ৱিষ্ণোৰদ্ভুতকৰ্মণঃ । প্ৰত্যপদ্যত কামেন ৱৈৰিণেৱ ৱিনিৰ্জিতঃ ॥ ৩১ ॥

তস্যানুধাৱতো ৰেতশ্চস্কন্দামোঘৰেতসঃ । শুষ্মিণো যূথপস্যেৱ ৱাসিতামনুধাৱতঃ ॥ ৩২ ॥

যত্ৰ যত্ৰাপতন্মহ্যাং ৰেতস্তস্য মহাত্মনঃ । তানি ৰূপ্যস্য হেম্নশ্চ ক্ষেত্ৰাণ্যাসন্মহীপতে ॥ ৩৩ ॥

সৰিত্সৰঃসু শৈলেষু ৱনেষূপৱনেষু চ । যত্ৰ ক্ৱ চাসন্নৃষযস্তত্ৰ সন্নিহিতো হৰঃ ॥ ৩৪ ॥

স্কন্নে ৰেতসি সোঽপশ্যদাত্মানং দেৱমাযযা । জডীকৃতং নৃপশ্ৰেষ্ঠ সন্ন্যৱৰ্তত কশ্মলাত্ ॥ ৩৫ ॥

অথাৱগতমাহাত্ম্য আত্মনো জগদাত্মনঃ । অপৰিজ্ঞেযৱীৰ্যস্য ন মেনে তদুহাদ্ভুতম্ ॥ ৩৬ ॥

তমৱিক্লৱমৱ্ৰীডমালক্ষ্য মধুসূদনঃ । উৱাচপৰমপ্ৰীতো বিভ্ৰত্স্ৱাং পৌৰুষীং তনুম্ ॥ ৩৭ ॥

শ্ৰীভগৱানুৱাচ
দিষ্টযা ত্ৱং ৱিবুধশ্ৰেষ্ঠ স্ৱাং নিষ্ঠামাত্মনা স্থিতঃ । যন্মে স্ত্ৰীৰূপযা স্ৱৈৰং মোহিতোঽপ্যঙ্গ মাযযা ॥ ৩৮ ॥

কো নু মেঽতিতৰেন্মাযাং ৱিষক্তস্ত্ৱদৃতে পুমান্ । তাংস্তান্ৱিসৃজতীং ভাৱান্দুস্তৰামকৃতাত্মভিঃ ॥ ৩৯ ॥

সেযং গুণমযী মাযা ন ত্ৱামভিভৱিষ্যতি । মযা সমেতা কালেন কালৰূপেণ ভাগশঃ ॥ ৪০ ॥

শ্ৰীশুক উৱাচ
এৱং ভগৱতা ৰাজন্ শ্ৰীৱত্সাঙ্কেন সত্কৃতঃ । আমন্ত্ৰ্য তং পৰিক্ৰম্য সগণঃ স্ৱালযং যযৌ ॥ ৪১ ॥

আত্মাংশভূতাং তাং মাযাং ভৱানীং ভগৱান্ভৱঃ । সম্মতামৃষিমুখ্যানাং প্ৰীত্যাচষ্টাথ ভাৰত ॥ ৪২ ॥

অযি ৱ্যপশ্যস্ত্ৱমজস্য মাযাংপৰস্য পুংসঃ পৰদেৱতাযাঃ । অহং কলানামৃষভোঽপি মুহ্যেযযাৱশোঽন্যে কিমুতাস্ৱতন্ত্ৰাঃ ॥ ৪৩ ॥

যং মামপৃচ্ছস্ত্ৱমুপেত্য যোগাত্সমাসহস্ৰান্ত উপাৰতং ৱৈ । স এষ সাক্ষাত্ পুৰুষঃ পুৰাণোন যত্ৰ কালো ৱিশতে ন ৱেদঃ ॥ ৪৪ ॥

শ্ৰীশুক উৱাচ
ইতি তেঽভিহিতস্তাত ৱিক্ৰমঃ শাৰ্ঙ্গধন্ৱনঃ । সিন্ধোৰ্নিৰ্মথনে যেন ধৃতঃ পৃষ্ঠে মহাচলঃ ॥ ৪৫ ॥

এতন্মুহুঃ কীৰ্তযতোঽনুশৃণ্ৱতো
ন ৰিষ্যতে জাতু সমুদ্যমঃ ক্ৱচিত্ ।
যদুত্তমশ্লোকগুণানুৱৰ্ণনং
সমস্তসংসাৰপৰিশ্ৰমাপহম্ ॥ ৪৬ ॥

অসদৱিষযমঙ্ঘ্ৰিং ভাৱগম্যং প্ৰপন্না-
নমৃতমমৰৱৰ্যানাশযত্ সিন্ধুমথ্যম্ ।
কপটযুৱতিৱেষো মোহযন্যঃ সুৰাৰীং-
স্তমহমুপসৃতানাং কামপূৰং নতোঽস্মি ॥ ৪৭ ॥