శ్రీమద్భాగవతమ్ ౮.౧౨

శ్రీబాదరాయణిరువాచ
వృషధ్వజో నిశమ్యేదం యోషిద్రూపేణ దానవాన్ । మోహయిత్వా సురగణాన్హరిః సోమమపాయయత్ ॥ ౧ ॥

వృషమారుహ్య గిరిశః సర్వభూతగణైర్వృతః । సహ దేవ్యా యయౌ ద్రష్టుం యత్రాస్తే మధుసూదనః ॥ ౨ ॥

సభాజితో భగవతా సాదరం సోమయా భవః ।
సూపవిష్ట ఉవాచేదం ప్రతిపూజ్య స్మయన్హరిమ్ ॥ ౩ ॥

శ్రీమహాదేవ ఉవాచ
దేవదేవ జగద్వయాపిఞ్జగదీశ జగన్మయ ।
సర్వేషామపి భావానాం త్వమాత్మా హేతురీశ్వరః ॥ ౪ ॥

ఆద్యన్తావస్య యన్మధ్యమిదమన్యదహం బహిః । యతోఽవ్యయస్య నైతాని తత్ సత్యం బ్రహ్మ చిద్భవాన్ ॥ ౫ ॥

తవైవ చరణామ్భోజం శ్రేయస్కామా నిరాశిషః ।
విసృజ్యోభయతః సఙ్గం మునయః సముపాసతే ॥ ౬ ॥

త్వం బ్రహ్మ పూర్ణమమృతం విగుణం విశోక-
మానన్దమాత్రమవికారమనన్యదన్యత్ ।
విశ్వస్య హేతురుదయస్థితిసంయమానా-
మాత్మేశ్వరశ్చ తదపేక్షతయానపేక్షః ॥ ౭ ॥

ఏకస్త్వమేవ సదసద్ద్వయమద్వయం చ
స్వర్ణం కృతాకృతమివేహ న వస్తుభేదః ।
అజ్ఞానతస్త్వయి జనైర్విహితో వికల్పో
యస్మాద్ గుణవ్యతికరో నిరుపాధికస్య ॥ ౮ ॥

త్వాం బ్రహ్మ కేచిదవయన్త్యుత ధర్మమేకేఏకే పరం సదసతోః పురుషం పరేశమ్ । అన్యేఽవయన్తి నవశక్తియుతం పరం త్వాంకేచిన్మహాపురుషమవ్యయమాత్మతన్త్రమ్ ॥ ౯ ॥

నాహం పరాయుర్ఋషయో న మరీచిముఖ్యాజానన్తి యద్విరచితం ఖలు సత్త్వసర్గాః । యన్మాయయా ముషితచేతస ఈశ దైత్య-మర్త్యాదయః కిముత శశ్వదభద్రవృత్తాః ॥ ౧౦ ॥

స త్వం సమీహితమదః స్థితిజన్మనాశంభూతేహితం చ జగతో భవబన్ధమోక్షౌ । వాయుర్యథా విశతి ఖం చ చరాచరాఖ్యంసర్వం తదాత్మకతయావగమోఽవరున్త్సే ॥ ౧౧ ॥

అవతారా మయా దృష్టా రమమాణస్య తే గుణైః । సోఽహం తద్ద్రష్టుమిచ్ఛామి యత్ తే యోషిద్వపుర్ధృతమ్ ॥ ౧౨ ॥

యేన సమ్మోహితా దైత్యాః పాయితాశ్చామృతం సురాః । తద్ దిదృక్షవ ఆయాతాః పరం కౌతూహలం హి నః ॥ ౧౩ ॥

శ్రీశుక ఉవాచ
ఏవమభ్యర్థితో విష్ణుర్భగవాన్ శూలపాణినా । ప్రహస్య భావగమ్భీరం గిరిశం ప్రత్యభాషత ॥ ౧౪ ॥

శ్రీభగవానువాచ
కౌతూహలాయ దైత్యానాం యోషిద్వేషో మయా ధృతః । పశ్యతా సురకార్యాణి గతే పీయూషభాజనే ॥ ౧౫ ॥

తత్తేఽహం దర్శయిష్యామి దిదృక్షోః సురసత్తమ । కామినాం బహు మన్తవ్యం సఙ్కల్పప్రభవోదయమ్ ॥ ౧౬ ॥

శ్రీశుక ఉవాచ
ఇతి బ్రువాణో భగవాంస్తత్రైవాన్తరధీయత । సర్వతశ్చారయంశ్చక్షుర్భవ ఆస్తే సహోమయా ॥ ౧౭ ॥

తతో దదర్శోపవనే వరస్త్రియంవిచిత్రపుష్పారుణపల్లవద్రుమే । విక్రీడతీం కన్దుకలీలయా లసద్-దుకూలపర్యస్తనితమ్బమేఖలామ్ ॥ ౧౮ ॥

ఆవర్తనోద్వర్తనకమ్పితస్తన-ప్రకృష్టహారోరుభరైః పదే పదే । ప్రభజ్యమానామివ మధ్యతశ్చలత్-పదప్రవాలం నయతీం తతస్తతః ॥ ౧౯ ॥

దిక్షు భ్రమత్కన్దుకచాపలైర్భృశంప్రోద్విగ్నతారాయతలోలలోచనామ్ । స్వకర్ణవిభ్రాజితకుణ్డలోల్లసత్-కపోలనీలాలకమణ్డితాననామ్ ॥ ౨౦ ॥

శ్లథద్ దుకూలం కబరీం చ విచ్యుతాంసన్నహ్యతీం వామకరేణ వల్గునా । వినిఘ్నతీమన్యకరేణ కన్దుకంవిమోహయన్తీం జగదాత్మమాయయా ॥ ౨౧ ॥

తాం వీక్ష్య దేవ ఇతి కన్దుకలీలయేషద్-వ్రీడాస్ఫుటస్మితవిసృష్టకటాక్షముష్టః । స్త్రీప్రేక్షణప్రతిసమీక్షణవిహ్వలాత్మానాత్మానమన్తిక ఉమాం స్వగణాంశ్చ వేద ॥ ౨౨ ॥

తస్యాః కరాగ్రాత్ స తు కన్దుకో యదాగతో విదూరం తమనువ్రజత్స్త్రియాః । వాసః ససూత్రం లఘు మారుతోఽహరద్భవస్య దేవస్య కిలానుపశ్యతః ॥ ౨౩ ॥

ఏవం తాం రుచిరాపాఙ్గీం దర్శనీయాం మనోరమామ్ । దృష్ట్వా తస్యాం మనశ్చక్రే విషజ్జన్త్యాం భవః కిల ॥ ౨౪ ॥

తయాపహృతవిజ్ఞానస్తత్కృతస్మరవిహ్వలః । భవాన్యా అపి పశ్యన్త్యా గతహ్రీస్తత్పదం యయౌ ॥ ౨౫ ॥

సా తమాయాన్తమాలోక్య వివస్త్రా వ్రీడితా భృశమ్ । నిలీయమానా వృక్షేషు హసన్తీ నాన్వతిష్ఠత ॥ ౨౬ ॥

తామన్వగచ్ఛద్ భగవాన్ భవః ప్రముషితేన్ద్రియః । కామస్య చ వశం నీతః కరేణుమివ యూథపః ॥ ౨౭ ॥

సోఽనువ్రజ్యాతివేగేన గృహీత్వానిచ్ఛతీం స్త్రియమ్ । కేశబన్ధ ఉపానీయ బాహుభ్యాం పరిషస్వజే ॥ ౨౮ ॥

సోపగూఢా భగవతా కరిణా కరిణీ యథా । ఇతస్తతః ప్రసర్పన్తీ విప్రకీర్ణశిరోరుహా ॥ ౨౯ ॥

ఆత్మానం మోచయిత్వాఙ్గ సురర్షభభుజాన్తరాత్ । ప్రాద్రవత్సా పృథుశ్రోణీ మాయా దేవవినిర్మితా ॥ ౩౦ ॥

తస్యాసౌ పదవీం రుద్రో విష్ణోరద్భుతకర్మణః । ప్రత్యపద్యత కామేన వైరిణేవ వినిర్జితః ॥ ౩౧ ॥

తస్యానుధావతో రేతశ్చస్కన్దామోఘరేతసః । శుష్మిణో యూథపస్యేవ వాసితామనుధావతః ॥ ౩౨ ॥

యత్ర యత్రాపతన్మహ్యాం రేతస్తస్య మహాత్మనః । తాని రూప్యస్య హేమ్నశ్చ క్షేత్రాణ్యాసన్మహీపతే ॥ ౩౩ ॥

సరిత్సరఃసు శైలేషు వనేషూపవనేషు చ । యత్ర క్వ చాసన్నృషయస్తత్ర సన్నిహితో హరః ॥ ౩౪ ॥

స్కన్నే రేతసి సోఽపశ్యదాత్మానం దేవమాయయా । జడీకృతం నృపశ్రేష్ఠ సన్న్యవర్తత కశ్మలాత్ ॥ ౩౫ ॥

అథావగతమాహాత్మ్య ఆత్మనో జగదాత్మనః । అపరిజ్ఞేయవీర్యస్య న మేనే తదుహాద్భుతమ్ ॥ ౩౬ ॥

తమవిక్లవమవ్రీడమాలక్ష్య మధుసూదనః । ఉవాచపరమప్రీతో బిభ్రత్స్వాం పౌరుషీం తనుమ్ ॥ ౩౭ ॥

శ్రీభగవానువాచ
దిష్టయా త్వం విబుధశ్రేష్ఠ స్వాం నిష్ఠామాత్మనా స్థితః । యన్మే స్త్రీరూపయా స్వైరం మోహితోఽప్యఙ్గ మాయయా ॥ ౩౮ ॥

కో ను మేఽతితరేన్మాయాం విషక్తస్త్వదృతే పుమాన్ । తాంస్తాన్విసృజతీం భావాన్దుస్తరామకృతాత్మభిః ॥ ౩౯ ॥

సేయం గుణమయీ మాయా న త్వామభిభవిష్యతి । మయా సమేతా కాలేన కాలరూపేణ భాగశః ॥ ౪౦ ॥

శ్రీశుక ఉవాచ
ఏవం భగవతా రాజన్ శ్రీవత్సాఙ్కేన సత్కృతః । ఆమన్త్ర్య తం పరిక్రమ్య సగణః స్వాలయం యయౌ ॥ ౪౧ ॥

ఆత్మాంశభూతాం తాం మాయాం భవానీం భగవాన్భవః । సమ్మతామృషిముఖ్యానాం ప్రీత్యాచష్టాథ భారత ॥ ౪౨ ॥

అయి వ్యపశ్యస్త్వమజస్య మాయాంపరస్య పుంసః పరదేవతాయాః । అహం కలానామృషభోఽపి ముహ్యేయయావశోఽన్యే కిముతాస్వతన్త్రాః ॥ ౪౩ ॥

యం మామపృచ్ఛస్త్వముపేత్య యోగాత్సమాసహస్రాన్త ఉపారతం వై । స ఏష సాక్షాత్ పురుషః పురాణోన యత్ర కాలో విశతే న వేదః ॥ ౪౪ ॥

శ్రీశుక ఉవాచ
ఇతి తేఽభిహితస్తాత విక్రమః శార్ఙ్గధన్వనః । సిన్ధోర్నిర్మథనే యేన ధృతః పృష్ఠే మహాచలః ॥ ౪౫ ॥

ఏతన్ముహుః కీర్తయతోఽనుశృణ్వతో
న రిష్యతే జాతు సముద్యమః క్వచిత్ ।
యదుత్తమశ్లోకగుణానువర్ణనం
సమస్తసంసారపరిశ్రమాపహమ్ ॥ ౪౬ ॥

అసదవిషయమఙ్ఘ్రిం భావగమ్యం ప్రపన్నా-
నమృతమమరవర్యానాశయత్ సిన్ధుమథ్యమ్ ।
కపటయువతివేషో మోహయన్యః సురారీం-
స్తమహముపసృతానాం కామపూరం నతోఽస్మి ॥ ౪౭ ॥