શ્રીમદ્ભાગવતમ્ ૮.૧૫

શ્રીરાજોવાચ
બલેઃ પદત્રયં ભૂમેઃ કસ્માદ્ધરિરયાચત ।
ભૂતેશ્વરઃ કૃપણવલ્લબ્ધાર્થોઽપિ બબન્ધ તમ્ ॥ ૧ ॥

એતદ્ વેદિતુમિચ્છામો મહત્કૌતૂહલં હિ નઃ ।
યાચ્ઞેશ્વરસ્ય પૂર્ણસ્ય બન્ધનં ચાપ્યનાગસઃ ॥ ૨ ॥

શ્રીશુક ઉવાચ
પરાજિતશ્રીરસુભિશ્ચ હાપિતો
હીન્દ્રેણ રાજન્ભૃગુભિઃ સ જીવિતઃ ।
સર્વાત્મના તાનભજદ્ ભૃગૂન્બલિઃ
શિષ્યો મહાત્માર્થનિવેદનેન ॥ ૩ ॥

તં બ્રાહ્મણા ભૃગવઃ પ્રીયમાણા
અયાજયન્વિશ્વજિતા ત્રિણાકમ્ ।
જિગીષમાણં વિધિનાભિષિચ્ય
મહાભિષેકેણ મહાનુભાવાઃ ॥ ૪ ॥

તતો રથઃ કાઞ્ચનપટ્ટનદ્ધો
હયાશ્ચ હર્યશ્વતુરઙ્ગવર્ણાઃ ।
ધ્વજશ્ચ સિંહેન વિરાજમાનો
હુતાશનાદાસ હવિર્ભિરિષ્ટાત્ ॥ ૫ ॥

ધનુશ્ચ દિવ્યં પુરટોપનદ્ધં
તૂણાવરિક્તૌ કવચં ચ દિવ્યમ્ ।
પિતામહસ્તસ્ય દદૌ ચ માલા-
મમ્લાનપુષ્પાં જલજં ચ શુક્રઃ ॥ ૬ ॥

એવં સ વિપ્રાર્જિતયોધનાર્થ-
સ્તૈઃ કલ્પિતસ્વસ્ત્યયનોઽથ વિપ્રાન્ ।
પ્રદક્ષિણીકૃત્ય કૃતપ્રણામઃ
પ્રહ્લાદમામન્ત્ર્ય નમશ્ચકાર ॥ ૭ ॥

અથારુહ્ય રથં દિવ્યં ભૃગુદત્તં મહારથઃ ।
સુસ્રગ્ધરોઽથ સન્નહ્ય ધન્વી ખડ્ગી ધૃતેષુધિઃ ॥ ૮ ॥

હેમાઙ્ગદલસબ્દાહુઃ સ્ફુરન્મકરકુણ્ડલઃ ।
રરાજ રથમારૂઢો ધિષ્ણ્યસ્થ ઇવ હવ્યવાટ્ ॥ ૯ ॥

તુલ્યૈશ્વર્યબલશ્રીભિઃ સ્વયૂથૈર્દૈત્યયૂથપૈઃ ।
પિબદ્ભિરિવ ખં દૃગ્ભિર્દહદ્ભિઃ પરિધીનિવ ॥ ૧૦ ॥

વૃતો વિકર્ષન્ મહતીમાસુરીં ધ્વજિનીં વિભુઃ ।
યયાવિન્દ્રપુરીં સ્વૃદ્ધાં કમ્પયન્નિવ રોદસી ॥ ૧૧ ॥

રમ્યામુપવનોદ્યાનૈઃ શ્રીમદ્ભિર્નન્દનાદિભિઃ ।
કૂજદ્વિહઙ્ગમિથુનૈર્ગાયન્મત્તમધુવ્રતૈઃ ।
પ્રવાલફલપુષ્પોરુભારશાખામરદ્રુમૈઃ ॥ ૧૨ ॥

હંસસારસચક્રાહ્વકારણ્ડવકુલાકુલાઃ ।
નલિન્યો યત્ર ક્રીડન્તિ પ્રમદાઃ સુરસેવિતાઃ ॥ ૧૩ ॥

આકાશગઙ્ગયા દેવ્યા વૃતાં પરિખભૂતયા ।
પ્રાકારેણાગ્નિવર્ણેન સાટ્ટાલેનોન્નતેન ચ ॥ ૧૪ ॥

રુક્મપટ્ટકપાટૈશ્ચ દ્વારૈઃ સ્ફટિકગોપુરૈઃ ।
જુષ્ટાં વિભક્તપ્રપથાં વિશ્વકર્મવિનિર્મિતામ્ ॥ ૧૫ ॥

સભાચત્વરરથ્યાઢ્યાં વિમાનૈર્ન્યર્બુદૈર્યુતામ્ ।
શૃઙ્ગાટકૈર્મણિમયૈર્વજ્રવિદ્રુમવેદિભિઃ ॥ ૧૬ ॥

યત્ર નિત્યવયોરૂપાઃ શ્યામા વિરજવાસસઃ ।
ભ્રાજન્તે રૂપવન્નાર્યો હ્યર્ચિર્ભિરિવ વહ્નયઃ ॥ ૧૭ ॥

સુરસ્ત્રીકેશવિભ્રષ્ટનવસૌગન્ધિકસ્રજામ્ ।
યત્રામોદમુપાદાય માર્ગ આવાતિ મારુતઃ ॥ ૧૮ ॥

હેમજાલાક્ષનિર્ગચ્છદ્ધૂમેનાગુરુગન્ધિના ।
પાણ્ડુરેણ પ્રતિચ્છન્નમાર્ગે યાન્તિ સુરપ્રિયાઃ ॥ ૧૯ ॥

મુક્તાવિતાનૈર્મણિહેમકેતુભિ-
ર્નાનાપતાકાવલભીભિરાવૃતામ્ ।
શિખણ્ડિપારાવતભૃઙ્ગનાદિતાં
વૈમાનિકસ્ત્રીકલગીતમઙ્ગલામ્ ॥ ૨૦ ॥

મૃદઙ્ગશઙ્ખાનકદુન્દુભિસ્વનૈઃ
સતાલવીણામુરજેષ્ટવેણુભિઃ ।
નૃત્યૈઃ સવાદ્યૈરુપદેવગીતકૈ-
ર્મનોરમાં સ્વપ્રભયા જિતપ્રભામ્ ॥ ૨૧ ॥

યાં ન વ્રજન્ત્યધર્મિષ્ઠાઃ ખલા ભૂતદ્રુહઃ શઠાઃ ।
માનિનઃ કામિનો લુબ્ધા એભિર્હીના વ્રજન્તિ યત્ ॥ ૨૨ ॥

તાં દેવધાનીં સ વરૂથિનીપતિ-
ર્બહિઃ સમન્તાદ્ રુરુધે પૃતન્યયા ।
આચાર્યદત્તં જલજં મહાસ્વનં
દધ્મૌ પ્રયુઞ્જન્ભયમિન્દ્રયોષિતામ્ ॥ ૨૩ ॥

મઘવાંસ્તમભિપ્રેત્ય બલેઃ પરમમુદ્યમમ્ ।
સર્વદેવગણોપેતો ગુરુમેતદુવાચ હ ॥ ૨૪ ॥

ભગવન્નુદ્યમો ભૂયાન્બલેર્નઃ પૂર્વવૈરિણઃ ।
અવિષહ્યમિમં મન્યે કેનાસીત્તેજસોર્જિતઃ ॥ ૨૫ ॥

નૈનં કશ્ચિત્ કુતો વાપિ પ્રતિવ્યોઢુમધીશ્વરઃ ।
પિબન્નિવ મુખેનેદં લિહન્નિવ દિશો દશ ।
દહન્નિવ દિશો દૃગ્ભિઃ સંવર્તાગ્નિરિવોત્થિતઃ ॥ ૨૬ ॥

બ્રૂહિ કારણમેતસ્ય દુર્ધર્ષત્વસ્ય મદ્રિપોઃ ।
ઓજઃ સહો બલં તેજો યત એતત્સમુદ્યમઃ ॥ ૨૭ ॥

શ્રીગુરુરુવાચ
જાનામિ મઘવઞ્છત્રોરુન્નતેરસ્ય કારણમ્ ।
શિષ્યાયોપભૃતં તેજો ભૃગુભિર્બ્રહ્મવાદિભિઃ ॥ ૨૮ ॥

ઓજસ્વિનં બલિં જેતું ન સમર્થોઽસ્તિ કશ્ચન ।
ભવદ્વિધો ભવાન્વાપિ વર્જયિત્વેશ્વરં હરિમ્ ।
વિજેષ્યતિ ન કોઽપ્યેનં બ્રહ્મતેજઃસમેધિતમ્ ।
નાસ્ય શક્તઃ પુરઃ સ્થાતું કૃતાન્તસ્ય યથા જનાઃ ॥ ૨૯ ॥

તસ્માન્નિલયમુત્સૃજ્ય યૂયં સર્વે ત્રિવિષ્ટપમ્ ।
યાત કાલં પ્રતીક્ષન્તો યતઃ શત્રોર્વિપર્યયઃ ॥ ૩૦ ॥

એષ વિપ્રબલોદર્કઃ સમ્પ્રત્યૂર્જિતવિક્રમઃ ।
તેષામેવાપમાનેન સાનુબન્ધો વિનઙ્ક્ષ્યતિ ॥ ૩૧ ॥

એવં સુમન્ત્રિતાર્થાસ્તે ગુરુણાર્થાનુદર્શિના ।
હિત્વા ત્રિવિષ્ટપં જગ્મુર્ગીર્વાણાઃ કામરૂપિણઃ ॥ ૩૨ ॥

દેવેષ્વથ નિલીનેષુ બલિર્વૈરોચનઃ પુરીમ્ ।
દેવધાનીમધિષ્ઠાય વશં નિન્યે જગત્ત્રયમ્ ॥ ૩૩ ॥

તં વિશ્વજયિનં શિષ્યં ભૃગવઃ શિષ્યવત્સલાઃ ।
શતેન હયમેધાનામનુવ્રતમયાજયન્ ॥ ૩૪ ॥

તતસ્તદનુભાવેન ભુવનત્રયવિશ્રુતામ્ ।
કીર્તિં દિક્ષુ વિતન્વાનઃ સ રેજ ઉડુરાડિવ ॥ ૩૫ ॥

બુભુજે ચ શ્રિયં સ્વૃદ્ધાં દ્વિજદેવોપલમ્ભિતામ્ ।
કૃતકૃત્યમિવાત્માનં મન્યમાનો મહામનાઃ ॥ ૩૬ ॥