Lord Krishna

શ્રીમદ્ભાગવતમ્ ૮.૧૬

(Srimad Bhagavatam Canto 8, Chapter 16 — Kaśyapa Teaches Aditi the Payo Vow in Gujarati)

Vyasa

Also known as evam putresu nastesu devamataditistada

Kaśyapa Teaches Aditi the Payo Vow. Śrīmad Bhāgavatam Canto 8, Chapter 16 — 62 verses in Sanskrit with transliteration in 9 scripts.

#of 62
શ્રીશુક ઉવાચ
એવં પુત્રેષુ નષ્ટેષુ દેવમાતાદિતિસ્તદા ।
હૃતે ત્રિવિષ્ટપે દૈત્યૈઃ પર્યતપ્યદનાથવત્ ॥ ૧ ॥
એકદા કશ્યપસ્તસ્યા આશ્રમં ભગવાનગાત્ ।
નિરુત્સવં નિરાનન્દં સમાધેર્વિરતશ્ચિરાત્ ॥ ૨ ॥
સ પત્નીં દીનવદનાં કૃતાસનપરિગ્રહઃ ।
સભાજિતો યથાન્યાયમિદમાહ કુરૂદ્વહ ॥ ૩ ॥
અપ્યભદ્રં ન વિપ્રાણાં ભદ્રે લોકેઽધુનાગતમ્ ।
ન ધર્મસ્ય ન લોકસ્ય મૃત્યોશ્છન્દાનુવર્તિનઃ ॥ ૪ ॥
અપિ વાકુશલં કિઞ્ચિદ્ ગૃહેષુ ગૃહમેધિનિ ।
ધર્મસ્યાર્થસ્ય કામસ્ય યત્ર યોગો હ્યયોગિનામ્ ॥ ૫ ॥
અપિ વાતિથયોઽભ્યેત્ય કુટુમ્બાસક્તયા ત્વયા ।
ગૃહાદપૂજિતા યાતાઃ પ્રત્યુત્થાનેન વા ક્વચિત્ ॥ ૬ ॥
ગૃહેષુ યેષ્વતિથયો નાર્ચિતાઃ સલિલૈરપિ ।
યદિ નિર્યાન્તિ તે નૂનં ફેરુરાજગૃહોપમાઃ ॥ ૭ ॥
અપ્યગ્નયસ્તુ વેલાયાં ન હુતા હવિષા સતિ ।
ત્વયોદ્વિગ્નધિયા ભદ્રે પ્રોષિતે મયિ કર્હિચિત્ ॥ ૮ ॥
યત્પૂજયા કામદુઘાન્યાતિ લોકાન્ગૃહાન્વિતઃ ।
બ્રાહ્મણોઽગ્નિશ્ચ વૈ વિષ્ણોઃ સર્વદેવાત્મનો મુખમ્ ॥ ૯ ॥
અપિ સર્વે કુશલિનસ્તવ પુત્રા મનસ્વિનિ ।
લક્ષયેઽસ્વસ્થમાત્માનં ભવત્યા લક્ષણૈરહમ્ ॥ ૧૦ ॥
શ્રીઅદિતિરુવાચ
ભદ્રં દ્વિજગવાં બ્રહ્મન્ધર્મસ્યાસ્ય જનસ્ય ચ ।
ત્રિવર્ગસ્ય પરં ક્ષેત્રં ગૃહમેધિન્ગૃહા ઇમે ॥ ૧૧ ॥
અગ્નયોઽતિથયો ભૃત્યા ભિક્ષવો યે ચ લિપ્સવઃ ।
સર્વં ભગવતો બ્રહ્મન્નનુધ્યાનાન્ન રિષ્યતિ ॥ ૧૨ ॥
કો નુ મે ભગવન્કામો ન સમ્પદ્યેત માનસઃ ।
યસ્યા ભવાન્પ્રજાધ્યક્ષ એવં ધર્માન્પ્રભાષતે ॥ ૧૩ ॥
તવૈવ મારીચ મનઃશરીરજાઃ
પ્રજા ઇમાઃ સત્ત્વરજસ્તમોજુષઃ ।
સમો ભવાંસ્તાસ્વસુરાદિષુ પ્રભો
તથાપિ ભક્તં ભજતે મહેશ્વરઃ ॥ ૧૪ ॥
તસ્માદીશ ભજન્ત્યા મે શ્રેયશ્ચિન્તય સુવ્રત ।
હૃતશ્રિયો હૃતસ્થાનાન્સપત્નૈઃ પાહિ નઃ પ્રભો ॥ ૧૫ ॥
પરૈર્વિવાસિતા સાહં મગ્ના વ્યસનસાગરે ।
ઐશ્વર્યં શ્રીર્યશઃ સ્થાનં હૃતાનિ પ્રબલૈર્મમ ॥ ૧૬ ॥
યથા તાનિ પુનઃ સાધો પ્રપદ્યેરન્ મમાત્મજાઃ ।
તથા વિધેહિ કલ્યાણં ધિયા કલ્યાણકૃત્તમ ॥ ૧૭ ॥
શ્રીશુક ઉવાચ
એવમભ્યર્થિતોઽદિત્યા કસ્તામાહ સ્મયન્નિવ ।
અહો માયાબલં વિષ્ણોઃ સ્નેહબદ્ધમિદં જગત્ ॥ ૧૮ ॥
ક્વ દેહો ભૌતિકોઽનાત્મા ક્વ ચાત્મા પ્રકૃતેઃ પરઃ ।
કસ્ય કે પતિપુત્રાદ્યા મોહ એવ હિ કારણમ્ ॥ ૧૯ ॥
ઉપતિષ્ઠસ્વ પુરુષં ભગવન્તં જનાર્દનમ્ ।
સર્વભૂતગુહાવાસં વાસુદેવં જગદ્ગુરુમ્ ॥ ૨૦ ॥
સ વિધાસ્યતિ તે કામાન્હરિર્દીનાનુકમ્પનઃ ।
અમોઘા ભગવદ્ભક્તિર્નેતરેતિ મતિર્મમ ॥ ૨૧ ॥
શ્રીઅદિતિરુવાચ
કેનાહં વિધિના બ્રહ્મન્નુપસ્થાસ્યે જગત્પતિમ્ ।
યથા મે સત્યસઙ્કલ્પો વિદધ્યાત્ સ મનોરથમ્ ॥ ૨૨ ॥
આદિશ ત્વં દ્વિજશ્રેષ્ઠ વિધિં તદુપધાવનમ્ ।
આશુ તુષ્યતિ મે દેવઃ સીદન્ત્યાઃ સહ પુત્રકૈઃ ॥ ૨૩ ॥
શ્રીકશ્યપ ઉવાચ
એતન્મે ભગવાન્પૃષ્ટઃ પ્રજાકામસ્ય પદ્મજઃ ।
યદાહ તે પ્રવક્ષ્યામિ વ્રતં કેશવતોષણમ્ ॥ ૨૪ ॥
ફાલ્ગુનસ્યામલે પક્ષે દ્વાદશાહં પયોવ્રતમ્ ।
અર્ચયેદરવિન્દાક્ષં ભક્ત્યા પરમયાન્વિતઃ ॥ ૨૫ ॥
સિનીવાલ્યાં મૃદાલિપ્ય સ્નાયાત્ ક્રોડવિદીર્ણયા ।
યદિ લભ્યેત વૈ સ્રોતસ્યેતં મન્ત્રમુદીરયેત્ ॥ ૨૬ ॥
ત્વં દેવ્યાદિવરાહેણ રસાયાઃ સ્થાનમિચ્છતા ।
ઉદ્ધૃતાસિ નમસ્તુભ્યં પાપ્માનં મે પ્રણાશય ॥ ૨૭ ॥
નિર્વર્તિતાત્મનિયમો દેવમર્ચેત્ સમાહિતઃ ।
અર્ચાયાં સ્થણ્ડિલે સૂર્યે જલે વહ્નૌ ગુરાવપિ ॥ ૨૮ ॥
નમસ્તુભ્યં ભગવતે પુરુષાય મહીયસે ।
સર્વભૂતનિવાસાય વાસુદેવાય સાક્ષિણે ॥ ૨૯ ॥
નમોઽવ્યક્તાય સૂક્ષ્માય પ્રધાનપુરુષાય ચ ।
ચતુર્વિંશદ્ગુણજ્ઞાય ગુણસઙ્ખ્યાનહેતવે ॥ ૩૦ ॥
નમો દ્વિશીર્ષ્ણે ત્રિપદે ચતુઃશૃઙ્ગાય તન્તવે ।
સપ્તહસ્તાય યજ્ઞાય ત્રયીવિદ્યાત્મને નમઃ ॥ ૩૧ ॥
નમઃ શિવાય રુદ્રાય નમઃ શક્તિધરાય ચ ।
સર્વવિદ્યાધિપતયે ભૂતાનાં પતયે નમઃ ॥ ૩૨ ॥
નમો હિરણ્યગર્ભાય પ્રાણાય જગદાત્મને ।
યોગૈશ્વર્યશરીરાય નમસ્તે યોગહેતવે ॥ ૩૩ ॥
નમસ્ત આદિદેવાય સાક્ષિભૂતાય તે નમઃ ।
નારાયણાય ઋષયે નરાય હરયે નમઃ ॥ ૩૪ ॥
નમો મરકતશ્યામવપુષેઽધિગતશ્રિયે ।
કેશવાય નમસ્તુભ્યં નમસ્તે પીતવાસસે ॥ ૩૫ ॥
ત્વં સર્વવરદઃ પુંસાં વરેણ્ય વરદર્ષભ ।
અતસ્તે શ્રેયસે ધીરાઃ પાદરેણુમુપાસતે ॥ ૩૬ ॥
અન્વવર્તન્ત યં દેવાઃ શ્રીશ્ચ તત્પાદપદ્મયોઃ ।
સ્પૃહયન્ત ઇવામોદં ભગવાન્મે પ્રસીદતામ્ ॥ ૩૭ ॥
એતૈર્મન્ત્રૈર્હૃષીકેશમાવાહનપુરસ્કૃતમ્ ।
અર્ચયેચ્છ્રદ્ધયા યુક્તઃ પાદ્યોપસ્પર્શનાદિભિઃ ॥ ૩૮ ॥
અર્ચિત્વા ગન્ધમાલ્યાદ્યૈઃ પયસા સ્નપયેદ્ વિભુમ્ ।
વસ્ત્રોપવીતાભરણપાદ્યોપસ્પર્શનૈસ્તતઃ ।
ગન્ધધૂપાદિભિશ્ચાર્ચેદ્દ્વાદશાક્ષરવિદ્યયા ॥ ૩૯ ॥
શૃતં પયસિ નૈવેદ્યં શાલ્યન્નં વિભવે સતિ ।
સસર્પિઃ સગુડં દત્ત્વા જુહુયાન્મૂલવિદ્યયા ॥ ૪૦ ॥
નિવેદિતં તદ્ભક્તાય દદ્યાદ્ભુઞ્જીત વા સ્વયમ્ ।
દત્ત્વાચમનમર્ચિત્વા તામ્બૂલં ચ નિવેદયેત્ ॥ ૪૧ ॥
જપેદષ્ટોત્તરશતં સ્તુવીત સ્તુતિભિઃ પ્રભુમ્ ।
કૃત્વા પ્રદક્ષિણં ભૂમૌ પ્રણમેદ્ દણ્ડવન્મુદા ॥ ૪૨ ॥
કૃત્વા શિરસિ તચ્છેષાં દેવમુદ્વાસયેત્ તતઃ ।
દ્વયવરાન્ભોજયેદ્ વિપ્રાન્પાયસેન યથોચિતમ્ ॥ ૪૩ ॥
ભુઞ્જીત તૈરનુજ્ઞાતઃ સેષ્ટઃ શેષં સભાજિતૈઃ ।
બ્રહ્મચાર્યથ તદ્રાત્ર્યાં શ્વોભૂતે પ્રથમેઽહનિ ॥ ૪૪ ॥
સ્નાતઃ શુચિર્યથોક્તેન વિધિના સુસમાહિતઃ ।
પયસા સ્નાપયિત્વાર્ચેદ્ યાવદ્વ્રતસમાપનમ્ ॥ ૪૫ ॥
પયોભક્ષો વ્રતમિદં ચરેદ્ વિષ્ણવર્ચનાદૃતઃ ।
પૂર્વવજ્જુહુયાદગ્નિં બ્રાહ્મણાંશ્ચાપિ ભોજયેત્ ॥ ૪૬ ॥
એવં ત્વહરહઃ કુર્યાદ્દ્વાદશાહં પયોવ્રતમ્ ।
હરેરારાધનં હોમમર્હણં દ્વિજતર્પણમ્ ॥ ૪૭ ॥
પ્રતિપદ્દિનમારભ્ય યાવચ્છુક્લત્રયોદશીમ્ ।
બ્રહ્મચર્યમધઃસ્વપ્નં સ્નાનં ત્રિષવણં ચરેત્ ॥ ૪૮ ॥
વર્જયેદસદાલાપં ભોગાનુચ્ચાવચાંસ્તથા ।
અહિંસ્રઃ સર્વભૂતાનાં વાસુદેવપરાયણઃ ॥ ૪૯ ॥
ત્રયોદશ્યામથો વિષ્ણોઃ સ્નપનં પઞ્ચકૈર્વિભોઃ ।
કારયેચ્છાસ્ત્રદૃષ્ટેન વિધિના વિધિકોવિદૈઃ ॥ ૫૦ ॥
પૂજાં ચ મહતીં કુર્યાદ્ વિત્તશાઠ્યવિવર્જિતઃ ।
ચરું નિરૂપ્ય પયસિ શિપિવિષ્ટાય વિષ્ણવે ॥ ૫૧ ॥
સૂક્તેન તેન પુરુષં યજેત સુસમાહિતઃ ।
નૈવેદ્યં ચાતિગુણવદ્ દદ્યાત્પુરુષતુષ્ટિદમ્ ॥ ૫૨ ॥
આચાર્યં જ્ઞાનસમ્પન્નં વસ્ત્રાભરણધેનુભિઃ ।
તોષયેદૃત્વિજશ્ચૈવ તદ્વિદ્ધ્યારાધનં હરેઃ ॥ ૫૩ ॥
ભોજયેત્ તાન્ગુણવતા સદન્નેન શુચિસ્મિતે ।
અન્યાંશ્ચ બ્રાહ્મણાઞ્છક્ત્યા યે ચ તત્ર સમાગતાઃ ॥ ૫૪ ॥
દક્ષિણાં ગુરવે દદ્યાદૃત્વિગ્ભ્યશ્ચ યથાર્હતઃ ।
અન્નાદ્યેનાશ્વપાકાંશ્ચ પ્રીણયેત્સમુપાગતાન્ ॥ ૫૫ ॥
ભુક્તવત્સુ ચ સર્વેષુ દીનાન્ધકૃપણાદિષુ ।
વિષ્ણોસ્તત્પ્રીણનં વિદ્વાન્ભુઞ્જીત સહ બન્ધુભિઃ ॥ ૫૬ ॥
નૃત્યવાદિત્રગીતૈશ્ચ સ્તુતિભિઃ સ્વસ્તિવાચકૈઃ ।
કારયેત્તત્કથાભિશ્ચ પૂજાં ભગવતોઽન્વહમ્ ॥ ૫૭ ॥
એતત્પયોવ્રતં નામ પુરુષારાધનં પરમ્ ।
પિતામહેનાભિહિતં મયા તે સમુદાહૃતમ્ ॥ ૫૮ ॥
ત્વં ચાનેન મહાભાગે સમ્યક્ચીર્ણેન કેશવમ્ ।
આત્મના શુદ્ધભાવેન નિયતાત્મા ભજાવ્યયમ્ ॥ ૫૯ ॥
અયં વૈ સર્વયજ્ઞાખ્યઃ સર્વવ્રતમિતિ સ્મૃતમ્ ।
તપઃસારમિદં ભદ્રે દાનં ચેશ્વરતર્પણમ્ ॥ ૬૦ ॥
ત એવ નિયમાઃ સાક્ષાત્ત એવ ચ યમોત્તમાઃ ।
તપો દાનં વ્રતં યજ્ઞો યેન તુષ્યત્યધોક્ષજઃ ॥ ૬૧ ॥
તસ્માદેતદ્વ્રતં ભદ્રે પ્રયતા શ્રદ્ધયાચર ।
ભગવાન્પરિતુષ્ટસ્તે વરાનાશુ વિધાસ્યતિ ॥ ૬૨ ॥

Explore More