ശ്രീമദ്ഭാഗവതമ് ൮.൨൨

ശ്രീശുക ഉവാച
ഏവം വിപ്രകൃതോ രാജന് ബലിര്ഭഗവതാസുരഃ ।
ഭിദ്യമാനോഽപ്യഭിന്നാത്മാ പ്രത്യാഹാവിക്ലവം വചഃ ॥ ൧ ॥

ശ്രീബലിരുവാച
യദ്യുത്തമശ്ലോക ഭവാന് മമേരിതം
വചോ വ്യലീകം സുരവര്യ മന്യതേ ।
കരോമ്യൃതം തന്ന ഭവേത് പ്രലമ്ഭനം
പദം തൃതീയം കുരു ശീര്ഷ്ണി മേ നിജമ് ॥ ൨ ॥

ബിഭേമി നാഹം നിരയാത് പദച്യുതോ
ന പാശബന്ധാദ് വ്യസനാദ് ദുരത്യയാത് ।
നൈവാര്ഥകൃച്ഛ്രാദ് ഭവതോ വിനിഗ്രഹാ-
ദസാധുവാദാദ് ഭൃശമുദ്വിജേ യഥാ ॥ ൩ ॥

പുംസാം ശ്ലാഘ്യതമം മന്യേ ദണ്ഡമര്ഹത്തമാര്പിതമ് ।
യം ന മാതാ പിതാ ഭ്രാതാ സുഹൃദശ്ചാദിശന്തി ഹി ॥ ൪ ॥

ത്വം നൂനമസുരാണാം നഃ പരോക്ഷഃ പരമോ ഗുരുഃ ।
യോ നോഽനേകമദാന്ധാനാം വിഭ്രംശം ചക്ഷുരാദിശത് ॥ ൫ ॥

യസ്മിന് വൈരാനുബന്ധേന വ്യൂഢേന വിബുധേതരാഃ ।
ബഹവോ ലേഭിരേ സിദ്ധിം യാമു ഹൈകാന്തയോഗിനഃ ॥ ൬ ॥

തേനാഹം നിഗൃഹീതോഽസ്മി ഭവതാ ഭൂരികര്മണാ ।
ബദ്ധശ്ച വാരുണൈഃ പാശൈര്നാതിവ്രീഡേ ന ച വ്യഥേ ॥ ൭ ॥

പിതാമഹോ മേ ഭവദീയസമ്മതഃ
പ്രഹ്ലാദ ആവിഷ്കൃതസാധുവാദഃ ।
ഭവദ്വിപക്ഷേണ വിചിത്രവൈശസം
സമ്പ്രാപിതസ്ത്വം പരമഃ സ്വപിത്രാ ॥ ൮ ॥

കിമാത്മനാനേന ജഹാതി യോഽന്തതഃ
കിം രിക്ഥഹാരൈഃ സ്വജനാഖ്യദസ്യുഭിഃ ।
കിം ജായയാ സംസൃതിഹേതുഭൂതയാ
മര്ത്യസ്യ ഗേഹൈഃ കിമിഹായുഷോ വ്യയഃ ॥ ൯ ॥

ഇത്ഥം സ നിശ്ചിത്യ പിതാമഹോ മഹാ-
നഗാധബോധോ ഭവതഃ പാദപദ്മമ് ।
ധ്രുവം പ്രപേദേ ഹ്യകുതോഭയം ജനാദ്
ഭീതഃ സ്വപക്ഷക്ഷപണസ്യ സത്തമ ॥ ൧൦ ॥

അഥാഹമപ്യാത്മരിപോസ്തവാന്തികം
ദൈവേന നീതഃ പ്രസഭം ത്യാജിതശ്രീഃ ।
ഇദം കൃതാന്താന്തികവര്തി ജീവിതം
യയാധ്രുവം സ്തബ്ധമതിര്ന ബുധ്യതേ ॥ ൧൧ ॥

ശ്രീശുക ഉവാച
തസ്യേത്ഥം ഭാഷമാണസ്യ പ്രഹ്ലാദോ ഭഗവത്പ്രിയഃ ।
ആജഗാമ കുരുശ്രേഷ്ഠ രാകാപതിരിവോത്ഥിതഃ ॥ ൧൨ ॥

തമിന്ദ്രസേനഃ സ്വപിതാമഹം ശ്രിയാ
വിരാജമാനം നലിനായതേക്ഷണമ് ।
പ്രാംശും പിശങ്ഗാമ്ബരമഞ്ജനത്വിഷം
പ്രലമ്ബബാഹും ശുഭഗര്ഷഭമൈക്ഷത ॥ ൧൩ ॥

തസ്മൈ ബലിര്വാരുണപാശയന്ത്രിതഃ
സമര്ഹണം നോപജഹാര പൂര്വവത് ।
നനാമ മൂര്ധ്നാശ്രുവിലോലലോചനഃ
സവ്രീഡനീചീനമുഖോ ബഭൂവ ഹ ॥ ൧൪ ॥

സ തത്ര ഹാസീനമുദീക്ഷ്യ സത്പതിം
ഹരിം സുനന്ദാദ്യനുഗൈരുപാസിതമ് ।
ഉപേത്യ ഭൂമൌ ശിരസാ മഹാമനാ
നനാമ മൂര്ധ്നാ പുലകാശ്രുവിക്ലവഃ ॥ ൧൫ ॥

ശ്രീപ്രഹ്ലാദ ഉവാച
ത്വയൈവ ദത്തം പദമൈന്ദ്രമൂര്ജിതം
ഹൃതം തദേവാദ്യ തഥൈവ ശോഭനമ് ।
മന്യേ മഹാനസ്യ കൃതോ ഹ്യനുഗ്രഹോ
വിഭ്രംശിതോ യച്ഛ്രിയ ആത്മമോഹനാത് ॥ ൧൬ ॥

യയാ ഹി വിദ്വാനപി മുഹ്യതേ യത-
സ്തത് കോ വിചഷ്ടേ ഗതിമാത്മനോ യഥാ ।
തസ്മൈ നമസ്തേ ജഗദീശ്വരായ വൈ
നാരായണായാഖിലലോകസാക്ഷിണേ ॥ ൧൭ ॥

ശ്രീശുക ഉവാച
തസ്യാനുശൃണ്വതോ രാജന് പ്രഹ്ലാദസ്യ കൃതാഞ്ജലേഃ ।
ഹിരണ്യഗര്ഭോ ഭഗവാനുവാച മധുസൂദനമ് ॥ ൧൮ ॥

ബദ്ധം വീക്ഷ്യ പതിം സാധ്വീ തത്പത്നീ ഭയവിഹ്വലാ ।
പ്രാഞ്ജലിഃ പ്രണതോപേന്ദ്രം ബഭാഷേഽവാങ്മുഖീ നൃപ ॥ ൧൯ ॥

ശ്രീവിന്ധ്യാവലിരുവാച
ക്രീഡാര്ഥമാത്മന ഇദം ത്രിജഗത് കൃതം തേ
സ്വാമ്യം തു തത്ര കുധിയോഽപര ഈശ കുര്യുഃ ।
കര്തുഃ പ്രഭോസ്തവ കിമസ്യത ആവഹന്തി
ത്യക്തഹ്രിയസ്ത്വദവരോപിതകര്തൃവാദാഃ ॥ ൨൦ ॥

ശ്രീബ്രഹ്മോവാച
ഭൂതഭാവന ഭൂതേശ ദേവദേവ ജഗന്മയ ।
മുഞ്ചൈനം ഹൃതസര്വസ്വം നായമര്ഹതി നിഗ്രഹമ് ॥ ൨൧ ॥

കൃത്സ്നാ തേഽനേന ദത്താ ഭൂര്ലോകാഃ കര്മാര്ജിതാശ്ച യേ ।
നിവേദിതം ച സര്വസ്വമാത്മാവിക്ലവയാ ധിയാ ॥ ൨൨ ॥

യത്പാദയോരശഠധീഃ സലിലം പ്രദായ
ദൂര്വാങ്കുരൈരപി വിധായ സതീം സപര്യാമ് ।
അപ്യുത്തമാം ഗതിമസൌ ഭജതേ ത്രിലോകീം
ദാശ്വാനവിക്ലവമനാഃ കഥമാര്തിമൃച്ഛേത് ॥ ൨൩ ॥

ശ്രീഭഗവാനുവാച
ബ്രഹ്മന് യമനുഗൃഹ്ണാമി തദ്വിശോ വിധുനോമ്യഹമ് ।
യന്മദഃ പുരുഷഃ സ്തബ്ധോ ലോകം മാം ചാവമന്യതേ ॥ ൨൪ ॥

യദാ കദാചിജ്ജീവാത്മാ സംസരന് നിജകര്മഭിഃ ।
നാനായോനിഷ്വനീശോഽയം പൌരുഷീം ഗതിമാവ്രജേത് ॥ ൨൫ ॥

ജന്മകര്മവയോരൂപവിദ്യൈശ്വര്യധനാദിഭിഃ ।
യദ്യസ്യ ന ഭവേത് സ്തമ്ഭസ്തത്രായം മദനുഗ്രഹഃ ॥ ൨൬ ॥

മാനസ്തമ്ഭനിമിത്താനാം ജന്മാദീനാം സമന്തതഃ ।
സര്വശ്രേയഃപ്രതീപാനാം ഹന്ത മുഹ്യേന്ന മത്പരഃ ॥ ൨൭ ॥

ഏഷ ദാനവദൈത്യാനാമഗ്രണീഃ കീര്തിവര്ധനഃ ।
അജൈഷീദജയാം മായാം സീദന്നപി ന മുഹ്യതി ॥ ൨൮ ॥

ക്ഷീണരിക്ഥശ്ച്യുതഃ സ്ഥാനാത് ക്ഷിപ്തോ ബദ്ധശ്ച ശത്രുഭിഃ ।
ജ്ഞാതിഭിശ്ച പരിത്യക്തോ യാതനാമനുയാപിതഃ ॥ ൨൯ ॥

ഗുരുണാ ഭര്ത്സിതഃ ശപ്തോ ജഹൌ സത്യം ന സുവ്രതഃ ।
ഛലൈരുക്തോ മയാ ധര്മോ നായം ത്യജതി സത്യവാക് ॥ ൩൦ ॥

ഏഷ മേ പ്രാപിതഃ സ്ഥാനം ദുഷ്പ്രാപമമരൈരപി ।
സാവര്ണേരന്തരസ്യായം ഭവിതേന്ദ്രോ മദാശ്രയഃ ॥ ൩൧ ॥

താവത് സുതലമധ്യാസ്താം വിശ്വകര്മവിനിര്മിതമ് ।
യദാധയോ വ്യാധയശ്ച ക്ലമസ്തന്ദ്രാ പരാഭവഃ ।
നോപസര്ഗാ നിവസതാം സമ്ഭവന്തി മമേക്ഷയാ ॥ ൩൨ ॥

ഇന്ദ്രസേന മഹാരാജ യാഹി ഭോ ഭദ്രമസ്തു തേ ।
സുതലം സ്വര്ഗിഭിഃ പ്രാര്ഥ്യം ജ്ഞാതിഭിഃ പരിവാരിതഃ ॥ ൩൩ ॥

ന ത്വാമഭിഭവിഷ്യന്തി ലോകേശാഃ കിമുതാപരേ ।
ത്വച്ഛാസനാതിഗാന് ദൈത്യാംശ്ചക്രം മേ സൂദയിഷ്യതി ॥ ൩൪ ॥

രക്ഷിഷ്യേ സര്വതോഽഹം ത്വാം സാനുഗം സപരിച്ഛദമ് ।
സദാ സന്നിഹിതം വീര തത്ര മാം ദ്രക്ഷ്യതേ ഭവാന് ॥ ൩൫ ॥

തത്ര ദാനവദൈത്യാനാം സങ്ഗാത്തേ ഭാവ ആസുരഃ ।
ദൃഷ്ട്വാ മദനുഭാവം വൈ സദ്യഃ കുണ്ഠോ വിനങ്ക്ഷ്യതി ॥ ൩൬ ॥