ଶ୍ରୀମଦ୍ଭାଗଵତମ୍ ୮.୨୨

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଏଵଂ ଵିପ୍ରକୃତୋ ରାଜନ୍ ବଲିର୍ଭଗଵତାସୁରଃ ।
ଭିଦ୍ଯମାନୋଽପ୍ଯଭିନ୍ନାତ୍ମା ପ୍ରତ୍ଯାହାଵିକ୍ଲଵଂ ଵଚଃ ॥ ୧ ॥

ଶ୍ରୀବଲିରୁଵାଚ
ଯଦ୍ଯୁତ୍ତମଶ୍ଲୋକ ଭଵାନ୍ ମମେରିତଂ
ଵଚୋ ଵ୍ଯଲୀକଂ ସୁରଵର୍ଯ ମନ୍ଯତେ ।
କରୋମ୍ଯୃତଂ ତନ୍ନ ଭଵେତ୍ ପ୍ରଲମ୍ଭନଂ
ପଦଂ ତୃତୀଯଂ କୁରୁ ଶୀର୍ଷ୍ଣି ମେ ନିଜମ୍ ॥ ୨ ॥

ବିଭେମି ନାହଂ ନିରଯାତ୍ ପଦଚ୍ଯୁତୋ
ନ ପାଶବନ୍ଧାଦ୍ ଵ୍ଯସନାଦ୍ ଦୁରତ୍ଯଯାତ୍ ।
ନୈଵାର୍ଥକୃଚ୍ଛ୍ରାଦ୍ ଭଵତୋ ଵିନିଗ୍ରହା-
ଦସାଧୁଵାଦାଦ୍ ଭୃଶମୁଦ୍ଵିଜେ ଯଥା ॥ ୩ ॥

ପୁଂସାଂ ଶ୍ଲାଘ୍ଯତମଂ ମନ୍ଯେ ଦଣ୍ଡମର୍ହତ୍ତମାର୍ପିତମ୍ ।
ଯଂ ନ ମାତା ପିତା ଭ୍ରାତା ସୁହୃଦଶ୍ଚାଦିଶନ୍ତି ହି ॥ ୪ ॥

ତ୍ଵଂ ନୂନମସୁରାଣାଂ ନଃ ପରୋକ୍ଷଃ ପରମୋ ଗୁରୁଃ ।
ଯୋ ନୋଽନେକମଦାନ୍ଧାନାଂ ଵିଭ୍ରଂଶଂ ଚକ୍ଷୁରାଦିଶତ୍ ॥ ୫ ॥

ଯସ୍ମିନ୍ ଵୈରାନୁବନ୍ଧେନ ଵ୍ଯୂଢେନ ଵିବୁଧେତରାଃ ।
ବହଵୋ ଲେଭିରେ ସିଦ୍ଧିଂ ଯାମୁ ହୈକାନ୍ତଯୋଗିନଃ ॥ ୬ ॥

ତେନାହଂ ନିଗୃହୀତୋଽସ୍ମି ଭଵତା ଭୂରିକର୍ମଣା ।
ବଦ୍ଧଶ୍ଚ ଵାରୁଣୈଃ ପାଶୈର୍ନାତିଵ୍ରୀଡେ ନ ଚ ଵ୍ଯଥେ ॥ ୭ ॥

ପିତାମହୋ ମେ ଭଵଦୀଯସମ୍ମତଃ
ପ୍ରହ୍ଲାଦ ଆଵିଷ୍କୃତସାଧୁଵାଦଃ ।
ଭଵଦ୍ଵିପକ୍ଷେଣ ଵିଚିତ୍ରଵୈଶସଂ
ସମ୍ପ୍ରାପିତସ୍ତ୍ଵଂ ପରମଃ ସ୍ଵପିତ୍ରା ॥ ୮ ॥

କିମାତ୍ମନାନେନ ଜହାତି ଯୋଽନ୍ତତଃ
କିଂ ରିକ୍ଥହାରୈଃ ସ୍ଵଜନାଖ୍ଯଦସ୍ଯୁଭିଃ ।
କିଂ ଜାଯଯା ସଂସୃତିହେତୁଭୂତଯା
ମର୍ତ୍ଯସ୍ଯ ଗେହୈଃ କିମିହାଯୁଷୋ ଵ୍ଯଯଃ ॥ ୯ ॥

ଇତ୍ଥଂ ସ ନିଶ୍ଚିତ୍ଯ ପିତାମହୋ ମହା-
ନଗାଧବୋଧୋ ଭଵତଃ ପାଦପଦ୍ମମ୍ ।
ଧ୍ରୁଵଂ ପ୍ରପେଦେ ହ୍ଯକୁତୋଭଯଂ ଜନାଦ୍
ଭୀତଃ ସ୍ଵପକ୍ଷକ୍ଷପଣସ୍ଯ ସତ୍ତମ ॥ ୧୦ ॥

ଅଥାହମପ୍ଯାତ୍ମରିପୋସ୍ତଵାନ୍ତିକଂ
ଦୈଵେନ ନୀତଃ ପ୍ରସଭଂ ତ୍ଯାଜିତଶ୍ରୀଃ ।
ଇଦଂ କୃତାନ୍ତାନ୍ତିକଵର୍ତି ଜୀଵିତଂ
ଯଯାଧ୍ରୁଵଂ ସ୍ତବ୍ଧମତିର୍ନ ବୁଧ୍ଯତେ ॥ ୧୧ ॥

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ତସ୍ଯେତ୍ଥଂ ଭାଷମାଣସ୍ଯ ପ୍ରହ୍ଲାଦୋ ଭଗଵତ୍ପ୍ରିଯଃ ।
ଆଜଗାମ କୁରୁଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାକାପତିରିଵୋତ୍ଥିତଃ ॥ ୧୨ ॥

ତମିନ୍ଦ୍ରସେନଃ ସ୍ଵପିତାମହଂ ଶ୍ରିଯା
ଵିରାଜମାନଂ ନଲିନାଯତେକ୍ଷଣମ୍ ।
ପ୍ରାଂଶୁଂ ପିଶଙ୍ଗାମ୍ବରମଞ୍ଜନତ୍ଵିଷଂ
ପ୍ରଲମ୍ବବାହୁଂ ଶୁଭଗର୍ଷଭମୈକ୍ଷତ ॥ ୧୩ ॥

ତସ୍ମୈ ବଲିର୍ଵାରୁଣପାଶଯନ୍ତ୍ରିତଃ
ସମର୍ହଣଂ ନୋପଜହାର ପୂର୍ଵଵତ୍ ।
ନନାମ ମୂର୍ଧ୍ନାଶ୍ରୁଵିଲୋଲଲୋଚନଃ
ସଵ୍ରୀଡନୀଚୀନମୁଖୋ ବଭୂଵ ହ ॥ ୧୪ ॥

ସ ତତ୍ର ହାସୀନମୁଦୀକ୍ଷ୍ଯ ସତ୍ପତିଂ
ହରିଂ ସୁନନ୍ଦାଦ୍ଯନୁଗୈରୁପାସିତମ୍ ।
ଉପେତ୍ଯ ଭୂମୌ ଶିରସା ମହାମନା
ନନାମ ମୂର୍ଧ୍ନା ପୁଲକାଶ୍ରୁଵିକ୍ଲଵଃ ॥ ୧୫ ॥

ଶ୍ରୀପ୍ରହ୍ଲାଦ ଉଵାଚ
ତ୍ଵଯୈଵ ଦତ୍ତଂ ପଦମୈନ୍ଦ୍ରମୂର୍ଜିତଂ
ହୃତଂ ତଦେଵାଦ୍ଯ ତଥୈଵ ଶୋଭନମ୍ ।
ମନ୍ଯେ ମହାନସ୍ଯ କୃତୋ ହ୍ଯନୁଗ୍ରହୋ
ଵିଭ୍ରଂଶିତୋ ଯଚ୍ଛ୍ରିଯ ଆତ୍ମମୋହନାତ୍ ॥ ୧୬ ॥

ଯଯା ହି ଵିଦ୍ଵାନପି ମୁହ୍ଯତେ ଯତ-
ସ୍ତତ୍ କୋ ଵିଚଷ୍ଟେ ଗତିମାତ୍ମନୋ ଯଥା ।
ତସ୍ମୈ ନମସ୍ତେ ଜଗଦୀଶ୍ଵରାଯ ଵୈ
ନାରାଯଣାଯାଖିଲଲୋକସାକ୍ଷିଣେ ॥ ୧୭ ॥

ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ତସ୍ଯାନୁଶୃଣ୍ଵତୋ ରାଜନ୍ ପ୍ରହ୍ଲାଦସ୍ଯ କୃତାଞ୍ଜଲେଃ ।
ହିରଣ୍ଯଗର୍ଭୋ ଭଗଵାନୁଵାଚ ମଧୁସୂଦନମ୍ ॥ ୧୮ ॥

ବଦ୍ଧଂ ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ପତିଂ ସାଧ୍ଵୀ ତତ୍ପତ୍ନୀ ଭଯଵିହ୍ଵଲା ।
ପ୍ରାଞ୍ଜଲିଃ ପ୍ରଣତୋପେନ୍ଦ୍ରଂ ବଭାଷେଽଵାଙ୍ମୁଖୀ ନୃପ ॥ ୧୯ ॥

ଶ୍ରୀଵିନ୍ଧ୍ଯାଵଲିରୁଵାଚ
କ୍ରୀଡାର୍ଥମାତ୍ମନ ଇଦଂ ତ୍ରିଜଗତ୍ କୃତଂ ତେ
ସ୍ଵାମ୍ଯଂ ତୁ ତତ୍ର କୁଧିଯୋଽପର ଈଶ କୁର୍ଯୁଃ ।
କର୍ତୁଃ ପ୍ରଭୋସ୍ତଵ କିମସ୍ଯତ ଆଵହନ୍ତି
ତ୍ଯକ୍ତହ୍ରିଯସ୍ତ୍ଵଦଵରୋପିତକର୍ତୃଵାଦାଃ ॥ ୨୦ ॥

ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମୋଵାଚ
ଭୂତଭାଵନ ଭୂତେଶ ଦେଵଦେଵ ଜଗନ୍ମଯ ।
ମୁଞ୍ଚୈନଂ ହୃତସର୍ଵସ୍ଵଂ ନାଯମର୍ହତି ନିଗ୍ରହମ୍ ॥ ୨୧ ॥

କୃତ୍ସ୍ନା ତେଽନେନ ଦତ୍ତା ଭୂର୍ଲୋକାଃ କର୍ମାର୍ଜିତାଶ୍ଚ ଯେ ।
ନିଵେଦିତଂ ଚ ସର୍ଵସ୍ଵମାତ୍ମାଵିକ୍ଲଵଯା ଧିଯା ॥ ୨୨ ॥

ଯତ୍ପାଦଯୋରଶଠଧୀଃ ସଲିଲଂ ପ୍ରଦାଯ
ଦୂର୍ଵାଙ୍କୁରୈରପି ଵିଧାଯ ସତୀଂ ସପର୍ଯାମ୍ ।
ଅପ୍ଯୁତ୍ତମାଂ ଗତିମସୌ ଭଜତେ ତ୍ରିଲୋକୀଂ
ଦାଶ୍ଵାନଵିକ୍ଲଵମନାଃ କଥମାର୍ତିମୃଚ୍ଛେତ୍ ॥ ୨୩ ॥

ଶ୍ରୀଭଗଵାନୁଵାଚ
ବ୍ରହ୍ମନ୍ ଯମନୁଗୃହ୍ଣାମି ତଦ୍ଵିଶୋ ଵିଧୁନୋମ୍ଯହମ୍ ।
ଯନ୍ମଦଃ ପୁରୁଷଃ ସ୍ତବ୍ଧୋ ଲୋକଂ ମାଂ ଚାଵମନ୍ଯତେ ॥ ୨୪ ॥

ଯଦା କଦାଚିଜ୍ଜୀଵାତ୍ମା ସଂସରନ୍ ନିଜକର୍ମଭିଃ ।
ନାନାଯୋନିଷ୍ଵନୀଶୋଽଯଂ ପୌରୁଷୀଂ ଗତିମାଵ୍ରଜେତ୍ ॥ ୨୫ ॥

ଜନ୍ମକର୍ମଵଯୋରୂପଵିଦ୍ଯୈଶ୍ଵର୍ଯଧନାଦିଭିଃ ।
ଯଦ୍ଯସ୍ଯ ନ ଭଵେତ୍ ସ୍ତମ୍ଭସ୍ତତ୍ରାଯଂ ମଦନୁଗ୍ରହଃ ॥ ୨୬ ॥

ମାନସ୍ତମ୍ଭନିମିତ୍ତାନାଂ ଜନ୍ମାଦୀନାଂ ସମନ୍ତତଃ ।
ସର୍ଵଶ୍ରେଯଃପ୍ରତୀପାନାଂ ହନ୍ତ ମୁହ୍ଯେନ୍ନ ମତ୍ପରଃ ॥ ୨୭ ॥

ଏଷ ଦାନଵଦୈତ୍ଯାନାମଗ୍ରଣୀଃ କୀର୍ତିଵର୍ଧନଃ ।
ଅଜୈଷୀଦଜଯାଂ ମାଯାଂ ସୀଦନ୍ନପି ନ ମୁହ୍ଯତି ॥ ୨୮ ॥

କ୍ଷୀଣରିକ୍ଥଶ୍ଚ୍ଯୁତଃ ସ୍ଥାନାତ୍ କ୍ଷିପ୍ତୋ ବଦ୍ଧଶ୍ଚ ଶତ୍ରୁଭିଃ ।
ଜ୍ଞାତିଭିଶ୍ଚ ପରିତ୍ଯକ୍ତୋ ଯାତନାମନୁଯାପିତଃ ॥ ୨୯ ॥

ଗୁରୁଣା ଭର୍ତ୍ସିତଃ ଶପ୍ତୋ ଜହୌ ସତ୍ଯଂ ନ ସୁଵ୍ରତଃ ।
ଛଲୈରୁକ୍ତୋ ମଯା ଧର୍ମୋ ନାଯଂ ତ୍ଯଜତି ସତ୍ଯଵାକ୍ ॥ ୩୦ ॥

ଏଷ ମେ ପ୍ରାପିତଃ ସ୍ଥାନଂ ଦୁଷ୍ପ୍ରାପମମରୈରପି ।
ସାଵର୍ଣେରନ୍ତରସ୍ଯାଯଂ ଭଵିତେନ୍ଦ୍ରୋ ମଦାଶ୍ରଯଃ ॥ ୩୧ ॥

ତାଵତ୍ ସୁତଲମଧ୍ଯାସ୍ତାଂ ଵିଶ୍ଵକର୍ମଵିନିର୍ମିତମ୍ ।
ଯଦାଧଯୋ ଵ୍ଯାଧଯଶ୍ଚ କ୍ଲମସ୍ତନ୍ଦ୍ରା ପରାଭଵଃ ।
ନୋପସର୍ଗା ନିଵସତାଂ ସମ୍ଭଵନ୍ତି ମମେକ୍ଷଯା ॥ ୩୨ ॥

ଇନ୍ଦ୍ରସେନ ମହାରାଜ ଯାହି ଭୋ ଭଦ୍ରମସ୍ତୁ ତେ ।
ସୁତଲଂ ସ୍ଵର୍ଗିଭିଃ ପ୍ରାର୍ଥ୍ଯଂ ଜ୍ଞାତିଭିଃ ପରିଵାରିତଃ ॥ ୩୩ ॥

ନ ତ୍ଵାମଭିଭଵିଷ୍ଯନ୍ତି ଲୋକେଶାଃ କିମୁତାପରେ ।
ତ୍ଵଚ୍ଛାସନାତିଗାନ୍ ଦୈତ୍ଯାଂଶ୍ଚକ୍ରଂ ମେ ସୂଦଯିଷ୍ଯତି ॥ ୩୪ ॥

ରକ୍ଷିଷ୍ଯେ ସର୍ଵତୋଽହଂ ତ୍ଵାଂ ସାନୁଗଂ ସପରିଚ୍ଛଦମ୍ ।
ସଦା ସନ୍ନିହିତଂ ଵୀର ତତ୍ର ମାଂ ଦ୍ରକ୍ଷ୍ଯତେ ଭଵାନ୍ ॥ ୩୫ ॥

ତତ୍ର ଦାନଵଦୈତ୍ଯାନାଂ ସଙ୍ଗାତ୍ତେ ଭାଵ ଆସୁରଃ ।
ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା ମଦନୁଭାଵଂ ଵୈ ସଦ୍ଯଃ କୁଣ୍ଠୋ ଵିନଙ୍କ୍ଷ୍ଯତି ॥ ୩୬ ॥