শ্ৰীমদ্ভাগৱতম্ ৮.৭

শ্ৰীশুক উৱাচ
তে নাগৰাজমামন্ত্ৰ্য ফলভাগেন ৱাসুকিম্ ।
পৰিৱীয গিৰৌ তস্মিন্ নেত্ৰমব্ধিং মুদান্ৱিতাঃ ।
আৰেভিৰে সুৰা যত্তা অমৃতাৰ্থে কুৰূদ্ৱহ ॥ ১ ॥

হৰিঃ পুৰস্তাজ্জগৃহে পূৰ্ৱং দেৱাস্ততোঽভৱন্ ॥ ২ ॥

তন্নৈচ্ছন্ দৈত্যপতযো মহাপুৰুষচেষ্টিতম্ ।
ন গৃহ্ণীমো ৱযং পুচ্ছমহেৰঙ্গমমঙ্গলম্ ।
স্ৱাধ্যাযশ্ৰুতসম্পন্নাঃ প্ৰখ্যাতা জন্মকৰ্মভিঃ ॥ ৩ ॥

ইতি তূষ্ণীং স্থিতান্দৈত্যান্ ৱিলোক্য পুৰুষোত্তমঃ ।
স্মযমানো ৱিসৃজ্যাগ্ৰং পুচ্ছং জগ্ৰাহ সামৰঃ ॥ ৪ ॥

কৃতস্থানৱিভাগাস্ত এৱং কশ্যপনন্দনাঃ ।
মমন্থুঃ পৰমং যত্তা অমৃতাৰ্থং পযোনিধিম্ ॥ ৫ ॥

মথ্যমানেঽৰ্ণৱে সোঽদ্ৰিৰনাধাৰো হ্যপোঽৱিশত্ ।
ধ্ৰিযমাণোঽপি বলিভিৰ্গৌৰৱাত্ পাণ্ডুনন্দন ॥ ৬ ॥

তে সুনিৰ্ৱিণ্ণমনসঃ পৰিম্লানমুখশ্ৰিযঃ ।
আসন্ স্ৱপৌৰুষে নষ্টে দৈৱেনাতিবলীযসা ॥ ৭ ॥

ৱিলোক্য ৱিঘ্নেশৱিধিং তদেশ্ৱৰো
দুৰন্তৱীৰ্যোঽৱিতথাভিসন্ধিঃ ।
কৃত্ৱা ৱপুঃ কচ্ছপমদ্ভুতং মহত্
প্ৰৱিশ্য তোযং গিৰিমুজ্জহাৰ ॥ ৮ ॥

তমুত্থিতং ৱীক্ষ্য কুলাচলং পুনঃ
সমুদ্যতা নিৰ্মথিতুং সুৰাসুৰাঃ ।
দধাৰ পৃষ্ঠেন স লক্ষযোজন-
প্ৰস্তাৰিণা দ্ৱীপ ইৱাপৰো মহান্ ॥ ৯ ॥

সুৰাসুৰেন্দ্ৰৈৰ্ভুজৱীৰ্যৱেপিতং
পৰিভ্ৰমন্তং গিৰিমঙ্গ পৃষ্ঠতঃ ।
বিভ্ৰত্ তদাৱৰ্তনমাদিকচ্ছপো
মেনেঽঙ্গকণ্ডূযনমপ্ৰমেযঃ ॥ ১০ ॥

তথাসুৰানাৱিশদাসুৰেণ
ৰূপেণ তেষাং বলৱীৰ্যমীৰযন্ ।
উদ্দীপযন্ দেৱগণাংশ্চ ৱিষ্ণু-
ৰ্দৈৱেন নাগেন্দ্ৰমবোধৰূপঃ ॥ ১১ ॥

উপৰ্যগেন্দ্ৰং গিৰিৰাডিৱান্য
আক্ৰম্য হস্তেন সহস্ৰবাহুঃ ।
তস্থৌ দিৱি ব্ৰহ্মভৱেন্দ্ৰমুখ্যৈ-
ৰভিষ্টুৱদ্ভিঃ সুমনোঽভিৱৃষ্টঃ ॥ ১২ ॥

উপৰ্যধশ্চাত্মনি গোত্ৰনেত্ৰযোঃ
পৰেণ তে প্ৰাৱিশতা সমেধিতাঃ ।
মমন্থুৰব্ধিং তৰসা মদোত্কটা
মহাদ্ৰিণা ক্ষোভিতনক্ৰচক্ৰম্ ॥ ১৩ ॥

অহীন্দ্ৰসাহস্ৰকঠোৰদৃঙ্মুখ-
শ্ৱাসাগ্নিধূমাহতৱৰ্চসোঽসুৰাঃ ।
পৌলোমকালেযবলীল্ৱলাদযো
দৱাগ্নিদগ্ধাঃ সৰলা ইৱাভৱন্ ॥ ১৪ ॥

দেৱাংশ্চ তচ্ছ্ৱাসশিখাহতপ্ৰভান্
ধূম্ৰাম্বৰস্ৰগ্ৱৰকঞ্চুকাননান্ ।
সমভ্যৱৰ্ষন্ভগৱদ্ৱশা ঘনা
ৱৱুঃ সমুদ্ৰোৰ্ম্যুপগূঢৱাযৱঃ ॥ ১৫ ॥

মথ্যমানাত্ তথা সিন্ধোৰ্দেৱাসুৰৱৰূথপৈঃ ।
যদা সুধা ন জাযেত নিৰ্মমন্থাজিতঃ স্ৱযম্ ॥ ১৬ ॥

মেঘশ্যামঃ কনকপৰিধিঃ কৰ্ণৱিদ্যোতৱিদ্যু-
ন্মূৰ্ধ্নি ভ্ৰাজদ্ৱিলুলিতকচঃ স্ৰগ্ধৰো ৰক্তনেত্ৰঃ ।
জৈত্ৰৈৰ্দোৰ্ভিৰ্জগদভযদৈৰ্দন্দশূকং গৃহীত্ৱা
মথ্নন্ মথ্না প্ৰতিগিৰিৰিৱাশোভতাথো ধৃতাদ্ৰিঃ ॥ ১৭ ॥

নিৰ্মথ্যমানাদুদধেৰভূদ্ৱিষং
মহোল্বণং হালহলাহ্ৱমগ্ৰতঃ ।
সম্ভ্ৰান্তমীনোন্মকৰাহিকচ্ছপাত্
তিমিদ্ৱিপগ্ৰাহতিমিঙ্গিলাকুলাত্ ॥ ১৮ ॥

তদুগ্ৰৱেগং দিশি দিশ্যুপৰ্যধো
ৱিসৰ্পদুত্সৰ্পদসহ্যমপ্ৰতি ।
ভীতাঃ প্ৰজা দুদ্ৰুৱুৰঙ্গ সেশ্ৱৰা
অৰক্ষ্যমাণাঃ শৰণং সদাশিৱম্ ॥ ১৯ ॥

ৱিলোক্য তং দেৱৱৰং ত্ৰিলোক্যা
ভৱায দেৱ্যাভিমতং মুনীনাম্ ।
আসীনমদ্ৰাৱপৱৰ্গহেতো-
স্তপো জুষাণং স্তুতিভিঃ প্ৰণেমুঃ ॥ ২০ ॥

শ্ৰীপ্ৰজাপতয ঊচুঃ
দেৱদেৱ মহাদেৱ ভূতাত্মন্ ভূতভাৱন ।
ত্ৰাহি নঃ শৰণাপন্নাংস্ত্ৰৈলোক্যদহনাদ্ ৱিষাত্ ॥ ২১ ॥

ত্ৱমেকঃ সৰ্ৱজগত ঈশ্ৱৰো বন্ধমোক্ষযোঃ ।
তং ত্ৱামৰ্চন্তি কুশলাঃ প্ৰপন্নাৰ্তিহৰং গুৰুম্ ॥ ২২ ॥

গুণময্যা স্ৱশক্ত্যাস্য সৰ্গস্থিত্যপ্যযান্ৱিভো ।
ধত্সে যদা স্ৱদৃগ্ ভূমন্ব্ৰহ্মৱিষ্ণুশিৱাভিধাম্ ॥ ২৩ ॥

ত্ৱং ব্ৰহ্ম পৰমং গুহ্যং সদসদ্ভাৱভাৱনম্ ।
নানাশক্তিভিৰাভাতস্ত্ৱমাত্মা জগদীশ্ৱৰঃ ॥ ২৪ ॥

ত্ৱং শব্দযোনিৰ্জগদাদিৰাত্মা
প্ৰাণেন্দ্ৰিযদ্ৰৱ্যগুণঃ স্ৱভাৱঃ ।
কালঃ ক্ৰতুঃ সত্যমৃতং চ ধৰ্ম-
স্ত্ৱয্যক্ষৰং যত্ ত্ৰিৱৃদামনন্তি ॥ ২৫ ॥

অগ্নিৰ্মুখং তেঽখিলদেৱতাত্মা
ক্ষিতিং ৱিদুৰ্লোকভৱাঙ্ঘ্ৰিপঙ্কজম্ ।
কালং গতিং তেঽখিলদেৱতাত্মনো
দিশশ্চ কৰ্ণৌ ৰসনং জলেশম্ ॥ ২৬ ॥

নাভিৰ্নভস্তে শ্ৱসনং নভস্ৱান্
সূৰ্যশ্চ চক্ষূংষি জলং স্ম ৰেতঃ ।
পৰাৱৰাত্মাশ্ৰযণং তৱাত্মা
সোমো মনো দ্যৌৰ্ভগৱন্ শিৰস্তে ॥ ২৭ ॥

কুক্ষিঃ সমুদ্ৰা গিৰযোঽস্থিসঙ্ঘা
ৰোমাণি সৰ্ৱৌষধিৱীৰুধস্তে ।
ছন্দাংসি সাক্ষাত্ তৱ সপ্ত ধাতৱ-
স্ত্ৰযীমযাত্মন্ হৃদযং সৰ্ৱধৰ্মঃ ॥ ২৮ ॥

মুখানি পঞ্চোপনিষদস্তৱেশ
যৈস্ত্ৰিংশদষ্টোত্তৰমন্ত্ৰৱৰ্গঃ ।
যত্ তচ্ছিৱাখ্যং পৰমাত্মতত্ত্ৱং
দেৱ স্ৱযংজ্যোতিৰৱস্থিতিস্তে ॥ ২৯ ॥

ছাযা ত্ৱধৰ্মোৰ্মিষু যৈৰ্ৱিসৰ্গো
নেত্ৰত্ৰযং সত্ত্ৱৰজস্তমাংসি ।
সাঙ্খ্যাত্মনঃ শাস্ত্ৰকৃতস্তৱেক্ষা
ছন্দোমযো দেৱ ঋষিঃ পুৰাণঃ ॥ ৩০ ॥

ন তে গিৰিত্ৰাখিললোকপাল-
ৱিৰিঞ্চৱৈকুণ্ঠসুৰেন্দ্ৰগম্যম্ ।
জ্যোতিঃ পৰং যত্ৰ ৰজস্তমশ্চ
সত্ত্ৱং ন যদ্ ব্ৰহ্ম নিৰস্তভেদম্ ॥ ৩১ ॥

কামাধ্ৱৰত্ৰিপুৰকালগৰাদ্যনেক-
ভূতদ্ৰুহঃ ক্ষপযতঃ স্তুতযে ন তত্ তে ।
যস্ত্ৱন্তকাল ইদমাত্মকৃতং স্ৱনেত্ৰ-
ৱহ্নিস্ফুলিঙ্গশিখযা ভসিতং ন ৱেদ ॥ ৩২ ॥

যে ত্ৱাত্মৰামগুৰুভিৰ্হৃদি চিন্তিতাঙ্ঘ্ৰি-
দ্ৱন্দ্ৱং চৰন্তমুমযা তপসাভিতপ্তম্ ।
কত্থন্ত উগ্ৰপৰুষং নিৰতং শ্মশানে
তে নূনমূতিমৱিদংস্তৱ হাতলজ্জাঃ ॥ ৩৩ ॥

তত্ তস্য তে সদসতোঃ পৰতঃ পৰস্য
নাঞ্জঃ স্ৱৰূপগমনে প্ৰভৱন্তি ভূম্নঃ ।
ব্ৰহ্মাদযঃ কিমুত সংস্তৱনে ৱযং তু
তত্সৰ্গসৰ্গৱিষযা অপি শক্তিমাত্ৰম্ ॥ ৩৪ ॥

এতত্ পৰং প্ৰপশ্যামো ন পৰং তে মহেশ্ৱৰ ।
মৃডনায হি লোকস্য ৱ্যক্তিস্তেঽৱ্যক্তকৰ্মণঃ ॥ ৩৫ ॥

শ্ৰীশুক উৱাচ
তদ্ৱীক্ষ্য ৱ্যসনং তাসাং কৃপযা ভৃশপীডিতঃ ।
সৰ্ৱভূতসুহৃদ্ দেৱ ইদমাহ সতীং প্ৰিযাম্ ॥ ৩৬ ॥

শ্ৰীশিৱ উৱাচ
অহো বত ভৱান্যেতত্ প্ৰজানাং পশ্য ৱৈশসম্ ।
ক্ষীৰোদমথনোদ্ভূতাত্ কালকূটাদুপস্থিতম্ ॥ ৩৭ ॥

আসাং প্ৰাণপৰীপ্সূনাং ৱিধেযমভযং হি মে ।
এতাৱান্হি প্ৰভোৰৰ্থো যদ্ দীনপৰিপালনম্ ॥ ৩৮ ॥

প্ৰাণৈঃ স্ৱৈঃ প্ৰাণিনঃ পান্তি সাধৱঃ ক্ষণভঙ্গুৰৈঃ ।
বদ্ধৱৈৰেষু ভূতেষু মোহিতেষ্ৱাত্মমাযযা ॥ ৩৯ ॥

পুংসঃ কৃপযতো ভদ্ৰে সৰ্ৱাত্মা প্ৰীযতে হৰিঃ ।
প্ৰীতে হৰৌ ভগৱতি প্ৰীযেঽহং সচৰাচৰঃ ।
তস্মাদিদং গৰং ভুঞ্জে প্ৰজানাং স্ৱস্তিৰস্তু মে ॥ ৪০ ॥

শ্ৰীশুক উৱাচ
এৱমামন্ত্ৰ্য ভগৱান্ভৱানীং ৱিশ্ৱভাৱনঃ ।
তদ্ ৱিষং জগ্ধুমাৰেভে প্ৰভাৱজ্ঞান্ৱমোদত ॥ ৪১ ॥

ততঃ কৰতলীকৃত্য ৱ্যাপি হালাহলং ৱিষম্ ।
অভক্ষযন্মহাদেৱঃ কৃপযা ভূতভাৱনঃ ॥ ৪২ ॥

তস্যাপি দৰ্শযামাস স্ৱৱীৰ্যং জলকল্মষঃ ।
যচ্চকাৰ গলে নীলং তচ্চ সাধোৰ্ৱিভূষণম্ ॥ ৪৩ ॥

তপ্যন্তে লোকতাপেন সাধৱঃ প্ৰাযশো জনাঃ ।
পৰমাৰাধনং তদ্ধি পুৰুষস্যাখিলাত্মনঃ ॥ ৪৪ ॥

নিশম্য কৰ্ম তচ্ছম্ভোৰ্দেৱদেৱস্য মীঢুষঃ ।
প্ৰজা দাক্ষাযণী ব্ৰহ্মা ৱৈকুণ্ঠশ্চ শশংসিৰে ॥ ৪৫ ॥

প্ৰস্কন্নং পিবতঃ পাণেৰ্যত্ কিঞ্চিজ্জগৃহুঃ স্ম তত্ ।
ৱৃশ্চিকাহিৱিষৌষধ্যো দন্দশূকাশ্চ যেঽপৰে ॥ ৪৬ ॥