শ্ৰীৰাজোৱাচ
মন্ৱন্তৰাণি সৰ্ৱাণি ত্ৱযোক্তানি শ্ৰুতানি মে ।
ৱীৰ্যাণ্যনন্তৱীৰ্যস্য হৰেস্তত্ৰ কৃতানি চ ॥ ১ ॥
মন্ৱন্তৰাণি সৰ্ৱাণি ত্ৱযোক্তানি শ্ৰুতানি মে ।
ৱীৰ্যাণ্যনন্তৱীৰ্যস্য হৰেস্তত্ৰ কৃতানি চ ॥ ১ ॥
যোঽসৌ সত্যৱ্ৰতো নাম ৰাজৰ্ষিৰ্দ্ৰৱিডেশ্ৱৰঃ ।
জ্ঞানং যোঽতীতকল্পান্তে লেভে পুৰুষসেৱযা ॥ ২ ॥
জ্ঞানং যোঽতীতকল্পান্তে লেভে পুৰুষসেৱযা ॥ ২ ॥
স ৱৈ ৱিৱস্ৱতঃ পুত্ৰো মনুৰাসীদিতি শ্ৰুতম্ ।
ত্ৱত্তস্তস্য সুতাঃপ্ৰোক্তা ইক্ষ্ৱাকুপ্ৰমুখা নৃপাঃ ॥ ৩ ॥
ত্ৱত্তস্তস্য সুতাঃপ্ৰোক্তা ইক্ষ্ৱাকুপ্ৰমুখা নৃপাঃ ॥ ৩ ॥
তেষাং ৱংশং পৃথগ্ ব্ৰহ্মন্ ৱংশানুচৰিতানি চ ।
কীৰ্তযস্ৱ মহাভাগ নিত্যং শুশ্ৰূষতাং হি নঃ ॥ ৪ ॥
কীৰ্তযস্ৱ মহাভাগ নিত্যং শুশ্ৰূষতাং হি নঃ ॥ ৪ ॥
যে ভূতা যে ভৱিষ্যাশ্চ ভৱন্ত্যদ্যতনাশ্চ যে ।
তেষাং নঃ পুণ্যকীৰ্তীনাং সৰ্ৱেষাং ৱদ ৱিক্ৰমান্ ॥ ৫ ॥
তেষাং নঃ পুণ্যকীৰ্তীনাং সৰ্ৱেষাং ৱদ ৱিক্ৰমান্ ॥ ৫ ॥
শ্ৰীসূত উৱাচ
এৱং পৰীক্ষিতা ৰাজ্ঞা সদসি ব্ৰহ্মৱাদিনাম্ ।
পৃষ্টঃ প্ৰোৱাচ ভগৱাঞ্ছুকঃ পৰমধৰ্মৱিত্ ॥ ৬ ॥
এৱং পৰীক্ষিতা ৰাজ্ঞা সদসি ব্ৰহ্মৱাদিনাম্ ।
পৃষ্টঃ প্ৰোৱাচ ভগৱাঞ্ছুকঃ পৰমধৰ্মৱিত্ ॥ ৬ ॥
শ্ৰীশুক উৱাচ
শ্ৰূযতাং মানৱো ৱংশঃ প্ৰাচুৰ্যেণ পৰন্তপ ।
ন শক্যতে ৱিস্তৰতো ৱক্তুং ৱৰ্ষশতৈৰপি ॥ ৭ ॥
শ্ৰূযতাং মানৱো ৱংশঃ প্ৰাচুৰ্যেণ পৰন্তপ ।
ন শক্যতে ৱিস্তৰতো ৱক্তুং ৱৰ্ষশতৈৰপি ॥ ৭ ॥
পৰাৱৰেষাং ভূতানামাত্মা যঃ পুৰুষঃ পৰঃ ।
স এৱাসীদিদং ৱিশ্ৱং কল্পান্তেঽন্যন্ন কিঞ্চন ॥ ৮ ॥
স এৱাসীদিদং ৱিশ্ৱং কল্পান্তেঽন্যন্ন কিঞ্চন ॥ ৮ ॥
তস্য নাভেঃ সমভৱত্ পদ্মকোষো হিৰণ্মযঃ ।
তস্মিঞ্জজ্ঞে মহাৰাজ স্ৱযম্ভূশ্চতুৰাননঃ ॥ ৯ ॥
তস্মিঞ্জজ্ঞে মহাৰাজ স্ৱযম্ভূশ্চতুৰাননঃ ॥ ৯ ॥
মৰীচিৰ্মনসস্তস্য জজ্ঞে তস্যাপি কশ্যপঃ ।
দাক্ষাযণ্যাং ততোঽদিত্যাং ৱিৱস্ৱানভৱত্ সুতঃ ॥ ১০ ॥
দাক্ষাযণ্যাং ততোঽদিত্যাং ৱিৱস্ৱানভৱত্ সুতঃ ॥ ১০ ॥
ততো মনুঃ শ্ৰাদ্ধদেৱঃ সংজ্ঞাযামাস ভাৰত ।
শ্ৰদ্ধাযাং জনযামাস দশ পুত্ৰান্ স আত্মৱান্ ॥ ১১ ॥
শ্ৰদ্ধাযাং জনযামাস দশ পুত্ৰান্ স আত্মৱান্ ॥ ১১ ॥
ইক্ষ্ৱাকুনৃগশৰ্যাতিদিষ্টধৃষ্টকৰূষকান্ ।
নৰিষ্যন্তং পৃষধ্ৰং চ নভগং চ কৱিং ৱিভুঃ ॥ ১২ ॥
নৰিষ্যন্তং পৃষধ্ৰং চ নভগং চ কৱিং ৱিভুঃ ॥ ১২ ॥
অপ্ৰজস্য মনোঃ পূৰ্ৱং ৱসিষ্ঠো ভগৱান্ কিল ।
মিত্ৰাৱৰুণযোৰিষ্টিং প্ৰজাৰ্থমকৰোদ্ ৱিভুঃ ॥ ১৩ ॥
মিত্ৰাৱৰুণযোৰিষ্টিং প্ৰজাৰ্থমকৰোদ্ ৱিভুঃ ॥ ১৩ ॥
তত্ৰ শ্ৰদ্ধা মনোঃ পত্নী হোতাৰং সমযাচত ।
দুহিত্ৰৰ্থমুপাগম্য প্ৰণিপত্য পযোৱ্ৰতা ॥ ১৪ ॥
দুহিত্ৰৰ্থমুপাগম্য প্ৰণিপত্য পযোৱ্ৰতা ॥ ১৪ ॥
প্ৰেষিতোঽধ্ৱৰ্যুণা হোতা ৱ্যচৰত্ তত্ সমাহিতঃ ।
গৃহীতে হৱিষি ৱাচা ৱষট্কাৰং গৃণন্দ্ৱিজঃ ॥ ১৫ ॥
গৃহীতে হৱিষি ৱাচা ৱষট্কাৰং গৃণন্দ্ৱিজঃ ॥ ১৫ ॥
হোতুস্তদ্ৱ্যভিচাৰেণ কন্যেলা নাম সাভৱত্ ।
তাং ৱিলোক্য মনুঃ প্ৰাহ নাতিতুষ্টমনা গুৰুম্ ॥ ১৬ ॥
তাং ৱিলোক্য মনুঃ প্ৰাহ নাতিতুষ্টমনা গুৰুম্ ॥ ১৬ ॥
ভগৱন্ কিমিদং জাতং কৰ্ম ৱো ব্ৰহ্মৱাদিনাম্ ।
ৱিপৰ্যযমহো কষ্টং মৈৱং স্যাদ্ ব্ৰহ্মৱিক্ৰিযা ॥ ১৭ ॥
ৱিপৰ্যযমহো কষ্টং মৈৱং স্যাদ্ ব্ৰহ্মৱিক্ৰিযা ॥ ১৭ ॥
যূযং ব্ৰহ্মৱিদো যুক্তাস্তপসা দগ্ধকিল্বিষাঃ ।
কুতঃ সঙ্কল্পৱৈষম্যমনৃতং ৱিবুধেষ্ৱিৱ ॥ ১৮ ॥
কুতঃ সঙ্কল্পৱৈষম্যমনৃতং ৱিবুধেষ্ৱিৱ ॥ ১৮ ॥
নিশম্য তদ্ ৱচস্তস্য ভগৱান্ প্ৰপিতামহঃ ।
হোতুৰ্ৱ্যতিক্ৰমং জ্ঞাত্ৱা বভাষে ৰৱিনন্দনম্ ॥ ১৯ ॥
হোতুৰ্ৱ্যতিক্ৰমং জ্ঞাত্ৱা বভাষে ৰৱিনন্দনম্ ॥ ১৯ ॥
এতত্ সঙ্কল্পৱৈষম্যং হোতুস্তে ৱ্যভিচাৰতঃ ।
তথাপি সাধযিষ্যে তে সুপ্ৰজাস্ত্ৱং স্ৱতেজসা ॥ ২০ ॥
তথাপি সাধযিষ্যে তে সুপ্ৰজাস্ত্ৱং স্ৱতেজসা ॥ ২০ ॥
এৱং ৱ্যৱসিতো ৰাজন্ ভগৱান্ স মহাযশাঃ ।
অস্তৌষীদাদিপুৰুষমিলাযাঃ পুংস্ত্ৱকাম্যযা ॥ ২১ ॥
অস্তৌষীদাদিপুৰুষমিলাযাঃ পুংস্ত্ৱকাম্যযা ॥ ২১ ॥
তস্মৈ কামৱৰং তুষ্টো ভগৱান্ হৰিৰীশ্ৱৰঃ ।
দদাৱিলাভৱত্ তেন সুদ্যুম্নঃ পুৰুষৰ্ষভঃ ॥ ২২ ॥
দদাৱিলাভৱত্ তেন সুদ্যুম্নঃ পুৰুষৰ্ষভঃ ॥ ২২ ॥
স একদা মহাৰাজ ৱিচৰন্ মৃগযাং ৱনে ।
ৱৃতঃ কতিপযামাত্যৈৰশ্ৱমাৰুহ্য সৈন্ধৱম্ ॥ ২৩ ॥
ৱৃতঃ কতিপযামাত্যৈৰশ্ৱমাৰুহ্য সৈন্ধৱম্ ॥ ২৩ ॥
প্ৰগৃহ্য ৰুচিৰং চাপং শৰাংশ্চ পৰমাদ্ভুতান্ ।
দংশিতোঽনুমৃগং ৱীৰো জগাম দিশমুত্তৰাম্ ॥ ২৪ ॥
দংশিতোঽনুমৃগং ৱীৰো জগাম দিশমুত্তৰাম্ ॥ ২৪ ॥
সুকুমাৰৱনং মেৰোৰধস্তাত্ প্ৰৱিৱেশ হ ।
যত্ৰাস্তে ভগৱাঞ্ছৰ্ৱো ৰমমাণঃ সহোমযা ॥ ২৫ ॥
যত্ৰাস্তে ভগৱাঞ্ছৰ্ৱো ৰমমাণঃ সহোমযা ॥ ২৫ ॥
তস্মিন্ প্ৰৱিষ্ট এৱাসৌ সুদ্যুম্নঃ পৰৱীৰহা ।
অপশ্যত্ স্ৰিযমাত্মানমশ্ৱং চ ৱডৱাং নৃপ ॥ ২৬ ॥
অপশ্যত্ স্ৰিযমাত্মানমশ্ৱং চ ৱডৱাং নৃপ ॥ ২৬ ॥
তথা তদনুগাঃ সৰ্ৱে আত্মলিঙ্গৱিপৰ্যযম্ ।
দৃষ্ট্ৱা ৱিমনসোঽভূৱন্ ৱীক্ষমাণাঃ পৰস্পৰম্ ॥ ২৭ ॥
দৃষ্ট্ৱা ৱিমনসোঽভূৱন্ ৱীক্ষমাণাঃ পৰস্পৰম্ ॥ ২৭ ॥
শ্ৰীৰাজোৱাচ
কথমেৱং গুণো দেশঃ কেন ৱা ভগৱন্ কৃতঃ ।
প্ৰশ্নমেনং সমাচক্ষ্ৱ পৰং কৌতূহলং হি নঃ ॥ ২৮ ॥
কথমেৱং গুণো দেশঃ কেন ৱা ভগৱন্ কৃতঃ ।
প্ৰশ্নমেনং সমাচক্ষ্ৱ পৰং কৌতূহলং হি নঃ ॥ ২৮ ॥
শ্ৰীশুক উৱাচ
একদা গিৰিশং দ্ৰষ্টুমৃষযস্তত্ৰ সুৱ্ৰতাঃ ।
দিশো ৱিতিমিৰাভাসাঃ কুৰ্ৱন্তঃ সমুপাগমন্ ॥ ২৯ ॥
একদা গিৰিশং দ্ৰষ্টুমৃষযস্তত্ৰ সুৱ্ৰতাঃ ।
দিশো ৱিতিমিৰাভাসাঃ কুৰ্ৱন্তঃ সমুপাগমন্ ॥ ২৯ ॥
তান্ ৱিলোক্যাম্বিকা দেৱী ৱিৱাসা ৱ্ৰীডিতা ভৃশম্ ।
ভৰ্তুৰঙ্কাত্ সমুত্থায নীৱীমাশ্ৱথ পৰ্যধাত্ ॥ ৩০ ॥
ভৰ্তুৰঙ্কাত্ সমুত্থায নীৱীমাশ্ৱথ পৰ্যধাত্ ॥ ৩০ ॥
ঋষযোঽপি তযোৰ্ৱীক্ষ্য প্ৰসঙ্গং ৰমমাণযোঃ ।
নিৱৃত্তাঃ প্ৰযযুস্তস্মান্নৰনাৰাযণাশ্ৰমম্ ॥ ৩১ ॥
নিৱৃত্তাঃ প্ৰযযুস্তস্মান্নৰনাৰাযণাশ্ৰমম্ ॥ ৩১ ॥
তদিদং ভগৱানাহ প্ৰিযাযাঃ প্ৰিযকাম্যযা ।
স্থানং যঃ প্ৰৱিশেদেতত্ স ৱৈ যোষিদ্ ভৱেদিতি ॥ ৩২ ॥
স্থানং যঃ প্ৰৱিশেদেতত্ স ৱৈ যোষিদ্ ভৱেদিতি ॥ ৩২ ॥
তত ঊৰ্ধ্ৱং ৱনং তদ্ ৱৈ পুৰুষা ৱৰ্জযন্তি হি ।
সা চানুচৰসংযুক্তা ৱিচচাৰ ৱনাদ্ ৱনম্ ॥ ৩৩ ॥
সা চানুচৰসংযুক্তা ৱিচচাৰ ৱনাদ্ ৱনম্ ॥ ৩৩ ॥
অথ তামাশ্ৰমাভ্যাশে চৰন্তীং প্ৰমদোত্তমাম্ ।
স্ৰীভিঃ পৰিৱৃতাং ৱীক্ষ্য চকমে ভগৱান্ বুধঃ ॥ ৩৪ ॥
স্ৰীভিঃ পৰিৱৃতাং ৱীক্ষ্য চকমে ভগৱান্ বুধঃ ॥ ৩৪ ॥
সাপি তং চকমে সুভ্ৰূঃ সোমৰাজসুতং পতিম্ ।
স তস্যাং জনযামাস পুৰূৰৱসমাত্মজম্ ॥ ৩৫ ॥
স তস্যাং জনযামাস পুৰূৰৱসমাত্মজম্ ॥ ৩৫ ॥
এৱং স্ৰীত্ৱমনুপ্ৰাপ্তঃ সুদ্যুম্নো মানৱো নৃপঃ ।
সস্মাৰ স কুলাচাৰ্যং ৱসিষ্ঠমিতি শুশ্ৰুম ॥ ৩৬ ॥
সস্মাৰ স কুলাচাৰ্যং ৱসিষ্ঠমিতি শুশ্ৰুম ॥ ৩৬ ॥
স তস্য তাং দশাং দৃষ্ট্ৱা কৃপযা ভৃশপীডিতঃ ।
সুদ্যুম্নস্যাশযন্ পুংস্ত্ৱমুপাধাৱত শঙ্কৰম্ ॥ ৩৭ ॥
সুদ্যুম্নস্যাশযন্ পুংস্ত্ৱমুপাধাৱত শঙ্কৰম্ ॥ ৩৭ ॥
তুষ্টস্তস্মৈ স ভগৱানৃষযে প্ৰিযমাৱহন্ ।
স্ৱাং চ ৱাচমৃতাং কুৰ্ৱন্নিদমাহ ৱিশাম্পতে ॥ ৩৮ ॥
স্ৱাং চ ৱাচমৃতাং কুৰ্ৱন্নিদমাহ ৱিশাম্পতে ॥ ৩৮ ॥
মাসং পুমান্ স ভৱিতা মাসং স্ৰী তৱ গোত্ৰজঃ ।
ইত্থং ৱ্যৱস্থযা কামং সুদ্যুম্নোঽৱতু মেদিনীম্ ॥ ৩৯ ॥
ইত্থং ৱ্যৱস্থযা কামং সুদ্যুম্নোঽৱতু মেদিনীম্ ॥ ৩৯ ॥
আচাৰ্যানুগ্ৰহাত্ কামং লব্ধ্ৱা পুংস্ত্ৱং ৱ্যৱস্থযা ।
পালযামাস জগতীং নাভ্যনন্দন্ স্ম তং প্ৰজাঃ ॥ ৪০ ॥
পালযামাস জগতীং নাভ্যনন্দন্ স্ম তং প্ৰজাঃ ॥ ৪০ ॥
তস্যোত্কলো গযো ৰাজন্ ৱিমলশ্চ ত্ৰযঃ সুতাঃ ।
দক্ষিণাপথৰাজানো বভূৱুৰ্ধৰ্মৱত্সলাঃ ॥ ৪১ ॥
দক্ষিণাপথৰাজানো বভূৱুৰ্ধৰ্মৱত্সলাঃ ॥ ৪১ ॥
ততঃ পৰিণতে কালে প্ৰতিষ্ঠানপতিঃ প্ৰভুঃ ।
পুৰূৰৱস উত্সৃজ্য গাং পুত্ৰায গতো ৱনম্ ॥ ৪২ ॥
পুৰূৰৱস উত্সৃজ্য গাং পুত্ৰায গতো ৱনম্ ॥ ৪২ ॥