ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ସ ଇତ୍ଥମାଚରନ୍ କାମାନ୍ ସ୍ତ୍ରୈଣୋଽପହ୍ନଵମାତ୍ମନଃ ।
ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ପ୍ରିଯାଯୈ ନିର୍ଵିଣ୍ଣୋ ଗାଥାମେତାମଗାଯତ ॥ ୧ ॥
ସ ଇତ୍ଥମାଚରନ୍ କାମାନ୍ ସ୍ତ୍ରୈଣୋଽପହ୍ନଵମାତ୍ମନଃ ।
ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ପ୍ରିଯାଯୈ ନିର୍ଵିଣ୍ଣୋ ଗାଥାମେତାମଗାଯତ ॥ ୧ ॥
ଶୃଣୁ ଭାର୍ଗଵ୍ଯମୂଂ ଗାଥାଂ ମଦ୍ଵିଧାଚରିତାଂ ଭୁଵି ।
ଧୀରା ଯସ୍ଯାନୁଶୋଚନ୍ତି ଵନେ ଗ୍ରାମନିଵାସିନଃ ॥ ୨ ॥
ଧୀରା ଯସ୍ଯାନୁଶୋଚନ୍ତି ଵନେ ଗ୍ରାମନିଵାସିନଃ ॥ ୨ ॥
ବସ୍ତ ଏକୋ ଵନେ କଶ୍ଚିଦ୍ ଵିଚିନ୍ଵନ୍ ପ୍ରିଯମାତ୍ମନଃ ।
ଦଦର୍ଶ କୂପେ ପତିତାଂ ସ୍ଵକର୍ମଵଶଗାମଜାମ୍ ॥ ୩ ॥
ଦଦର୍ଶ କୂପେ ପତିତାଂ ସ୍ଵକର୍ମଵଶଗାମଜାମ୍ ॥ ୩ ॥
ତସ୍ଯା ଉଦ୍ଧରଣୋପାଯଂ ବସ୍ତଃ କାମୀ ଵିଚିନ୍ତଯନ୍ ।
ଵ୍ଯଧତ୍ତ ତୀର୍ଥମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ଵିଷାଣାଗ୍ରେଣ ରୋଧସୀ ॥ ୪ ॥
ଵ୍ଯଧତ୍ତ ତୀର୍ଥମୁଦ୍ଧୃତ୍ଯ ଵିଷାଣାଗ୍ରେଣ ରୋଧସୀ ॥ ୪ ॥
ସୋତ୍ତୀର୍ଯ କୂପାତ୍ ସୁଶ୍ରୋଣୀ ତମେଵ ଚକମେ କିଲ ।
ତଯା ଵୃତଂ ସମୁଦ୍ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ବହ୍ଵ୍ଯୋଽଜାଃ କାନ୍ତକାମିନୀଃ ॥ ୫ ॥
ତଯା ଵୃତଂ ସମୁଦ୍ଵୀକ୍ଷ୍ଯ ବହ୍ଵ୍ଯୋଽଜାଃ କାନ୍ତକାମିନୀଃ ॥ ୫ ॥
ପୀଵାନଂ ଶ୍ମଶ୍ରୁଲଂ ପ୍ରେଷ୍ଠଂ ମୀଢ୍ଵାଂସଂ ଯାଭକୋଵିଦମ୍ ।
ସ ଏକୋଽଜଵୃଷସ୍ତାସାଂ ବହ୍ଵୀନାଂ ରତିଵର୍ଧନଃ ।
ରେମେ କାମଗ୍ରହଗ୍ରସ୍ତ ଆତ୍ମାନଂ ନାଵବୁଧ୍ଯତ ॥ ୬ ॥
ସ ଏକୋଽଜଵୃଷସ୍ତାସାଂ ବହ୍ଵୀନାଂ ରତିଵର୍ଧନଃ ।
ରେମେ କାମଗ୍ରହଗ୍ରସ୍ତ ଆତ୍ମାନଂ ନାଵବୁଧ୍ଯତ ॥ ୬ ॥
ତମେଵ ପ୍ରେଷ୍ଠତମଯା ରମମାଣମଜାନ୍ଯଯା ।
ଵିଲୋକ୍ଯ କୂପସଂଵିଗ୍ନା ନାମୃଷ୍ଯଦ୍ ବସ୍ତକର୍ମ ତତ୍ ॥ ୭ ॥
ଵିଲୋକ୍ଯ କୂପସଂଵିଗ୍ନା ନାମୃଷ୍ଯଦ୍ ବସ୍ତକର୍ମ ତତ୍ ॥ ୭ ॥
ତଂ ଦୁର୍ହୃଦଂ ସୁହୃଦ୍ରୂପଂ କାମିନଂ କ୍ଷଣସୌହୃଦମ୍ ।
ଇନ୍ଦ୍ରିଯାରାମମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ସ୍ଵାମିନଂ ଦୁଃଖିତା ଯଯୌ ॥ ୮ ॥
ଇନ୍ଦ୍ରିଯାରାମମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ସ୍ଵାମିନଂ ଦୁଃଖିତା ଯଯୌ ॥ ୮ ॥
ସୋଽପି ଚାନୁଗତଃ ସ୍ତ୍ରୈଣଃ କୃପଣସ୍ତାଂ ପ୍ରସାଦିତୁମ୍ ।
କୁର୍ଵନ୍ନିଡଵିଡାକାରଂ ନାଶକ୍ନୋତ୍ ପଥି ସନ୍ଧିତୁମ୍ ॥ ୯ ॥
କୁର୍ଵନ୍ନିଡଵିଡାକାରଂ ନାଶକ୍ନୋତ୍ ପଥି ସନ୍ଧିତୁମ୍ ॥ ୯ ॥
ତସ୍ଯତତ୍ର ଦ୍ଵିଜଃ କଶ୍ଚିଦଜାସ୍ଵାମ୍ଯଚ୍ଛିନଦ୍ ରୁଷା ।
ଲମ୍ବନ୍ତଂ ଵୃଷଣଂ ଭୂଯଃ ସନ୍ଦଧେଽର୍ଥାଯ ଯୋଗଵିତ୍ ॥ ୧୦ ॥
ଲମ୍ବନ୍ତଂ ଵୃଷଣଂ ଭୂଯଃ ସନ୍ଦଧେଽର୍ଥାଯ ଯୋଗଵିତ୍ ॥ ୧୦ ॥
ସମ୍ବଦ୍ଧଵୃଷଣଃ ସୋଽପି ହ୍ଯଜଯା କୂପଲବ୍ଧଯା ।
କାଲଂ ବହୁତିଥଂ ଭଦ୍ରେ କାମୈର୍ନାଦ୍ଯାପି ତୁଷ୍ଯତି ॥ ୧୧ ॥
କାଲଂ ବହୁତିଥଂ ଭଦ୍ରେ କାମୈର୍ନାଦ୍ଯାପି ତୁଷ୍ଯତି ॥ ୧୧ ॥
ତଥାହଂ କୃପଣଃ ସୁଭ୍ରୁ ଭଵତ୍ଯାଃ ପ୍ରେମଯନ୍ତ୍ରିତଃ ।
ଆତ୍ମାନଂ ନାଭିଜାନାମି ମୋହିତସ୍ତଵ ମାଯଯା ॥ ୧୨ ॥
ଆତ୍ମାନଂ ନାଭିଜାନାମି ମୋହିତସ୍ତଵ ମାଯଯା ॥ ୧୨ ॥
ଯତ୍ ପୃଥିଵ୍ଯାଂ ଵ୍ରୀହିଯଵଂ ହିରଣ୍ଯଂ ପଶଵଃ ସ୍ତ୍ରିଯଃ ।
ନ ଦୁହ୍ଯନ୍ତି ମନଃପ୍ରୀତିଂ ପୁଂସଃ କାମହତସ୍ଯ ତେ ॥ ୧୩ ॥
ନ ଦୁହ୍ଯନ୍ତି ମନଃପ୍ରୀତିଂ ପୁଂସଃ କାମହତସ୍ଯ ତେ ॥ ୧୩ ॥
ନ ଜାତୁ କାମଃ କାମାନାମୁପଭୋଗେନ ଶାମ୍ଯତି ।
ହଵିଷା କୃଷ୍ଣଵର୍ତ୍ମେଵ ଭୂଯ ଏଵାଭିଵର୍ଧତେ ॥ ୧୪ ॥
ହଵିଷା କୃଷ୍ଣଵର୍ତ୍ମେଵ ଭୂଯ ଏଵାଭିଵର୍ଧତେ ॥ ୧୪ ॥
ଯଦା ନ କୁରୁତେ ଭାଵଂ ସର୍ଵଭୂତେଷ୍ଵମଙ୍ଗଲମ୍ ।
ସମଦୃଷ୍ଟେସ୍ତଦା ପୁଂସଃ ସର୍ଵାଃ ସୁଖମଯା ଦିଶଃ ॥ ୧୫ ॥
ସମଦୃଷ୍ଟେସ୍ତଦା ପୁଂସଃ ସର୍ଵାଃ ସୁଖମଯା ଦିଶଃ ॥ ୧୫ ॥
ଯା ଦୁସ୍ତ୍ଯଜା ଦୁର୍ମତିଭିର୍ଜୀର୍ଯତୋ ଯା ନ ଜୀର୍ଯତେ ।
ତାଂ ତୃଷ୍ଣାଂ ଦୁଃଖନିଵହାଂ ଶର୍ମକାମୋ ଦ୍ରୁତଂ ତ୍ଯଜେତ୍ ॥ ୧୬ ॥
ତାଂ ତୃଷ୍ଣାଂ ଦୁଃଖନିଵହାଂ ଶର୍ମକାମୋ ଦ୍ରୁତଂ ତ୍ଯଜେତ୍ ॥ ୧୬ ॥
ମାତ୍ରା ସ୍ଵସ୍ରା ଦୁହିତ୍ରା ଵା ନାଵିଵିକ୍ତାସନୋ ଭଵେତ୍ ।
ବଲଵାନିନ୍ଦ୍ରିଯଗ୍ରାମୋ ଵିଦ୍ଵାଂସମପି କର୍ଷତି ॥ ୧୭ ॥
ବଲଵାନିନ୍ଦ୍ରିଯଗ୍ରାମୋ ଵିଦ୍ଵାଂସମପି କର୍ଷତି ॥ ୧୭ ॥
ପୂର୍ଣଂ ଵର୍ଷସହସ୍ରଂ ମେ ଵିଷଯାନ୍ ସେଵତୋଽସକୃତ୍ ।
ତଥାପି ଚାନୁସଵନଂ ତୃଷ୍ଣା ତେଷୂପଜାଯତେ ॥ ୧୮ ॥
ତଥାପି ଚାନୁସଵନଂ ତୃଷ୍ଣା ତେଷୂପଜାଯତେ ॥ ୧୮ ॥
ତସ୍ମାଦେତାମହଂ ତ୍ଯକ୍ତ୍ଵା ବ୍ରହ୍ମଣ୍ଯଧ୍ଯାଯ ମାନସମ୍ ।
ନିର୍ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵୋ ନିରହଙ୍କାରଶ୍ଚରିଷ୍ଯାମି ମୃଗୈଃ ସହ ॥ ୧୯ ॥
ନିର୍ଦ୍ଵନ୍ଦ୍ଵୋ ନିରହଙ୍କାରଶ୍ଚରିଷ୍ଯାମି ମୃଗୈଃ ସହ ॥ ୧୯ ॥
ଦୃଷ୍ଟଂ ଶ୍ରୁତମସଦ୍ବୁଦ୍ଧ୍ଵା ନାନୁଧ୍ଯାଯେନ୍ନ ସନ୍ଦିଶେତ୍ ।
ସଂସୃତିଂ ଚାତ୍ମନାଶଂ ଚ ତତ୍ର ଵିଦ୍ଵାନ୍ ସ ଆତ୍ମଦୃକ୍ ॥ ୨୦ ॥
ସଂସୃତିଂ ଚାତ୍ମନାଶଂ ଚ ତତ୍ର ଵିଦ୍ଵାନ୍ ସ ଆତ୍ମଦୃକ୍ ॥ ୨୦ ॥
ଇତ୍ଯୁକ୍ତ୍ଵା ନାହୁଷୋ ଜାଯାଂ ତଦୀଯଂ ପୂରଵେ ଵଯଃ ।
ଦତ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵଜରସଂ ତସ୍ମାଦାଦଦେ ଵିଗତସ୍ପୃହଃ ॥ ୨୧ ॥
ଦତ୍ତ୍ଵା ସ୍ଵଜରସଂ ତସ୍ମାଦାଦଦେ ଵିଗତସ୍ପୃହଃ ॥ ୨୧ ॥
ଦିଶି ଦକ୍ଷିଣପୂର୍ଵସ୍ଯାଂ ଦ୍ରୁହ୍ଯୁଂ ଦକ୍ଷିଣତୋ ଯଦୁମ୍ ।
ପ୍ରତୀଚ୍ଯାଂ ତୁର୍ଵସୁଂ ଚକ୍ର ଉଦୀଚ୍ଯାମନୁମୀଶ୍ଵରମ୍ ॥ ୨୨ ॥
ପ୍ରତୀଚ୍ଯାଂ ତୁର୍ଵସୁଂ ଚକ୍ର ଉଦୀଚ୍ଯାମନୁମୀଶ୍ଵରମ୍ ॥ ୨୨ ॥
ଭୂମଣ୍ଡଲସ୍ଯ ସର୍ଵସ୍ଯ ପୂରୁମର୍ହତ୍ତମଂ ଵିଶାମ୍ ।
ଅଭିଷିଚ୍ଯାଗ୍ରଜାଂସ୍ତସ୍ଯ ଵଶେ ସ୍ଥାପ୍ଯ ଵନଂ ଯଯୌ ॥ ୨୩ ॥
ଅଭିଷିଚ୍ଯାଗ୍ରଜାଂସ୍ତସ୍ଯ ଵଶେ ସ୍ଥାପ୍ଯ ଵନଂ ଯଯୌ ॥ ୨୩ ॥
ଆସେଵିତଂ ଵର୍ଷପୂଗାନ୍ ଷଡ୍ଵର୍ଗଂ ଵିଷଯେଷୁ ସଃ ।
କ୍ଷଣେନ ମୁମୁଚେ ନୀଡଂ ଜାତପକ୍ଷ ଇଵ ଦ୍ଵିଜଃ ॥ ୨୪ ॥
କ୍ଷଣେନ ମୁମୁଚେ ନୀଡଂ ଜାତପକ୍ଷ ଇଵ ଦ୍ଵିଜଃ ॥ ୨୪ ॥
ସ ତତ୍ର ନିର୍ମୁକ୍ତସମସ୍ତସଙ୍ଗ
ଆତ୍ମାନୁଭୂତ୍ଯା ଵିଧୁତତ୍ରିଲିଙ୍ଗଃ ।
ପରେଽମଲେ ବ୍ରହ୍ମଣି ଵାସୁଦେଵେ
ଲେଭେ ଗତିଂ ଭାଗଵତୀଂ ପ୍ରତୀତଃ ॥ ୨୫ ॥
ଆତ୍ମାନୁଭୂତ୍ଯା ଵିଧୁତତ୍ରିଲିଙ୍ଗଃ ।
ପରେଽମଲେ ବ୍ରହ୍ମଣି ଵାସୁଦେଵେ
ଲେଭେ ଗତିଂ ଭାଗଵତୀଂ ପ୍ରତୀତଃ ॥ ୨୫ ॥
ଶ୍ରୁତ୍ଵା ଗାଥାଂ ଦେଵଯାନୀ ମେନେ ପ୍ରସ୍ତୋଭମାତ୍ମନଃ ।
ସ୍ତ୍ରୀପୁଂସୋଃ ସ୍ନେହଵୈକ୍ଲଵ୍ଯାତ୍ ପରିହାସମିଵେରିତମ୍ ॥ ୨୬ ॥
ସ୍ତ୍ରୀପୁଂସୋଃ ସ୍ନେହଵୈକ୍ଲଵ୍ଯାତ୍ ପରିହାସମିଵେରିତମ୍ ॥ ୨୬ ॥
ସା ସନ୍ନିଵାସଂ ସୁହୃଦାଂ ପ୍ରପାଯାମିଵ ଗଚ୍ଛତାମ୍ ।
ଵିଜ୍ଞାଯେଶ୍ଵରତନ୍ତ୍ରାଣାଂ ମାଯାଵିରଚିତଂ ପ୍ରଭୋଃ ॥ ୨୭ ॥
ଵିଜ୍ଞାଯେଶ୍ଵରତନ୍ତ୍ରାଣାଂ ମାଯାଵିରଚିତଂ ପ୍ରଭୋଃ ॥ ୨୭ ॥
ସର୍ଵତ୍ର ସଙ୍ଗମୁତ୍ସୃଜ୍ଯ ସ୍ଵପ୍ନୌପମ୍ଯେନ ଭାର୍ଗଵୀ ।
କୃଷ୍ଣେ ମନଃ ସମାଵେଶ୍ଯ ଵ୍ଯଧୁନୋଲ୍ଲିଙ୍ଗମାତ୍ମନଃ ॥ ୨୮ ॥
କୃଷ୍ଣେ ମନଃ ସମାଵେଶ୍ଯ ଵ୍ଯଧୁନୋଲ୍ଲିଙ୍ଗମାତ୍ମନଃ ॥ ୨୮ ॥
ନମସ୍ତୁଭ୍ଯଂ ଭଗଵତେ ଵାସୁଦେଵାଯ ଵେଧସେ ।
ସର୍ଵଭୂତାଧିଵାସାଯ ଶାନ୍ତାଯ ବୃହତେ ନମଃ ॥ ୨୯ ॥
ସର୍ଵଭୂତାଧିଵାସାଯ ଶାନ୍ତାଯ ବୃହତେ ନମଃ ॥ ୨୯ ॥