শ্ৰীশুক উৱাচ
ৱিতথস্য সুতান্ মন্যোৰ্বৃহত্ক্ষত্ৰো জযস্ততঃ ।
মহাৱীৰ্যো নৰো গৰ্গঃ সঙ্কৃতিস্তু নৰাত্মজঃ ॥ ১ ॥
ৱিতথস্য সুতান্ মন্যোৰ্বৃহত্ক্ষত্ৰো জযস্ততঃ ।
মহাৱীৰ্যো নৰো গৰ্গঃ সঙ্কৃতিস্তু নৰাত্মজঃ ॥ ১ ॥
গুৰুশ্চ ৰন্তিদেৱশ্চ সঙ্কৃতেঃ পাণ্ডুনন্দন ।
ৰন্তিদেৱস্য মহিমা ইহামুত্ৰ চ গীযতে ॥ ২ ॥
ৰন্তিদেৱস্য মহিমা ইহামুত্ৰ চ গীযতে ॥ ২ ॥
ৱিযদ্ৱিত্তস্য দদতো লব্ধং লব্ধং বুভুক্ষতঃ ।
নিষ্কিঞ্চনস্য ধীৰস্য সকুটুম্বস্য সীদতঃ ॥ ৩ ॥
নিষ্কিঞ্চনস্য ধীৰস্য সকুটুম্বস্য সীদতঃ ॥ ৩ ॥
ৱ্যতীযুৰষ্টচত্ৱাৰিংশদহান্যপিবতঃ কিল ।
ঘৃতপাযসসংযাৱং তোযং প্ৰাতৰুপস্থিতম্ ॥ ৪ ॥
ঘৃতপাযসসংযাৱং তোযং প্ৰাতৰুপস্থিতম্ ॥ ৪ ॥
কৃচ্ছ্ৰপ্ৰাপ্তকুটুম্বস্য ক্ষুত্তৃড্ভ্যাং জাতৱেপথোঃ ।
অতিথিৰ্ব্ৰাহ্মণঃ কালে ভোক্তুকামস্য চাগমত্ ॥ ৫ ॥
অতিথিৰ্ব্ৰাহ্মণঃ কালে ভোক্তুকামস্য চাগমত্ ॥ ৫ ॥
তস্মৈ সংৱ্যভজত্ সোঽন্নমাদৃত্য শ্ৰদ্ধযান্ৱিতঃ ।
হৰিং সৰ্ৱত্ৰ সংপশ্যন্ স ভুক্ত্ৱা প্ৰযযৌ দ্ৱিজঃ ॥ ৬ ॥
হৰিং সৰ্ৱত্ৰ সংপশ্যন্ স ভুক্ত্ৱা প্ৰযযৌ দ্ৱিজঃ ॥ ৬ ॥
অথান্যো ভোক্ষ্যমাণস্য ৱিভক্তস্য মহীপতেঃ ।
ৱিভক্তং ৱ্যভজত্ তস্মৈ ৱৃষলায হৰিং স্মৰন্ ॥ ৭ ॥
ৱিভক্তং ৱ্যভজত্ তস্মৈ ৱৃষলায হৰিং স্মৰন্ ॥ ৭ ॥
যাতে শূদ্ৰে তমন্যোঽগাদতিথিঃ শ্ৱভিৰাৱৃতঃ ।
ৰাজন্ মে দীযতামন্নং সগণায বুভুক্ষতে ॥ ৮ ॥
ৰাজন্ মে দীযতামন্নং সগণায বুভুক্ষতে ॥ ৮ ॥
স আদৃত্যাৱশিষ্টং যদ্ম বহুমানপুৰস্কৃতম্ ।
তচ্চ দত্ত্ৱা নমশ্চক্ৰে শ্ৱভ্যঃ শ্ৱপতযে ৱিভুঃ ॥ ৯ ॥
তচ্চ দত্ত্ৱা নমশ্চক্ৰে শ্ৱভ্যঃ শ্ৱপতযে ৱিভুঃ ॥ ৯ ॥
পানীযমাত্ৰমুচ্ছেষং তচ্চৈকপৰিতৰ্পণম্ ।
পাস্যতঃ পুল্কসোঽভ্যাগাদপো দেহ্যশুভায মে ॥ ১০ ॥
পাস্যতঃ পুল্কসোঽভ্যাগাদপো দেহ্যশুভায মে ॥ ১০ ॥
তস্য তাং কৰুণাং ৱাচং নিশম্য ৱিপুলশ্ৰমাম্ ।
কৃপযা ভৃশসন্তপ্ত ইদমাহামৃতং ৱচঃ ॥ ১১ ॥
কৃপযা ভৃশসন্তপ্ত ইদমাহামৃতং ৱচঃ ॥ ১১ ॥
ন কামযেঽহং গতিমীশ্ৱৰাত্ পৰা-
মষ্টৰ্দ্ধিযুক্তামপুনৰ্ভৱং ৱা ।
আৰ্তিং প্ৰপদ্যেঽখিলদেহভাজা-
মন্তঃস্থিতো যেন ভৱন্ত্যদুঃখাঃ ॥ ১২ ॥
মষ্টৰ্দ্ধিযুক্তামপুনৰ্ভৱং ৱা ।
আৰ্তিং প্ৰপদ্যেঽখিলদেহভাজা-
মন্তঃস্থিতো যেন ভৱন্ত্যদুঃখাঃ ॥ ১২ ॥
ক্ষুত্তৃট্শ্ৰমো গাত্ৰপৰিভ্ৰমশ্চ
দৈন্যং ক্লমঃ শোকৱিষাদমোহাঃ ।
সৰ্ৱে নিৱৃত্তাঃ কৃপণস্য জন্তো-
ৰ্জিজীৱিষোৰ্জীৱজলাৰ্পণান্মে ॥ ১৩ ॥
দৈন্যং ক্লমঃ শোকৱিষাদমোহাঃ ।
সৰ্ৱে নিৱৃত্তাঃ কৃপণস্য জন্তো-
ৰ্জিজীৱিষোৰ্জীৱজলাৰ্পণান্মে ॥ ১৩ ॥
ইতি প্ৰভাষ্য পানীযং ম্ৰিযমাণঃ পিপাসযা ।
পুল্কসাযাদদাদ্ধীৰো নিসৰ্গকৰুণো নৃপঃ ॥ ১৪ ॥
পুল্কসাযাদদাদ্ধীৰো নিসৰ্গকৰুণো নৃপঃ ॥ ১৪ ॥
তস্য ত্ৰিভুৱনাধীশাঃ ফলদাঃ ফলমিচ্ছতাম্ ।
আত্মানং দৰ্শযাং চক্ৰুৰ্মাযা ৱিষ্ণুৱিনিৰ্মিতাঃ ॥ ১৫ ॥
আত্মানং দৰ্শযাং চক্ৰুৰ্মাযা ৱিষ্ণুৱিনিৰ্মিতাঃ ॥ ১৫ ॥
স ৱৈ তেভ্যো নমস্কৃত্য নিঃসঙ্গো ৱিগতস্পৃহঃ ।
ৱাসুদেৱে ভগৱতি ভক্ত্যা চক্ৰে মনঃ পৰম্ ॥ ১৬ ॥
ৱাসুদেৱে ভগৱতি ভক্ত্যা চক্ৰে মনঃ পৰম্ ॥ ১৬ ॥
ঈশ্ৱৰালম্বনং চিত্তং কুৰ্ৱতোঽনন্যৰাধসঃ ।
মাযা গুণমযী ৰাজন্স্ৱপ্নৱত্ প্ৰত্যলীযত ॥ ১৭ ॥
মাযা গুণমযী ৰাজন্স্ৱপ্নৱত্ প্ৰত্যলীযত ॥ ১৭ ॥
তত্প্ৰসঙ্গানুভাৱেন ৰন্তিদেৱানুৱৰ্তিনঃ ।
অভৱন্ যোগিনঃ সৰ্ৱে নাৰাযণপৰাযণাঃ ॥ ১৮ ॥
অভৱন্ যোগিনঃ সৰ্ৱে নাৰাযণপৰাযণাঃ ॥ ১৮ ॥
গৰ্গাচ্ছিনিস্ততো গাৰ্গ্যঃ ক্ষত্ৰাদ্ ব্ৰহ্ম হ্যৱৰ্তত ।
দুৰিতক্ষযো মহাৱীৰ্যাত্ তস্য ত্ৰয্যাৰুণিঃ কৱিঃ ॥ ১৯ ॥
দুৰিতক্ষযো মহাৱীৰ্যাত্ তস্য ত্ৰয্যাৰুণিঃ কৱিঃ ॥ ১৯ ॥
পুষ্কৰাৰুণিৰিত্যত্ৰ যে ব্ৰাহ্মণগতিং গতাঃ ।
বৃহত্ক্ষত্ৰস্য পুত্ৰোঽভূদ্ধস্তী যদ্ধস্তিনাপুৰম্ ॥ ২০ ॥
বৃহত্ক্ষত্ৰস্য পুত্ৰোঽভূদ্ধস্তী যদ্ধস্তিনাপুৰম্ ॥ ২০ ॥
অজমীঢো দ্ৱিমীঢশ্চ পুৰুমীঢশ্চ হস্তিনঃ ।
অজমীঢস্য ৱংশ্যাঃ স্যুঃ প্ৰিযমেধাদযো দ্ৱিজাঃ ॥ ২১ ॥
অজমীঢস্য ৱংশ্যাঃ স্যুঃ প্ৰিযমেধাদযো দ্ৱিজাঃ ॥ ২১ ॥
অজমীঢাদ্ বৃহদিষুস্তস্য পুত্ৰো বৃহদ্ধনুঃ ।
বৃহত্কাযস্ততস্তস্য পুত্ৰ আসীজ্জযদ্ৰথঃ ॥ ২২ ॥
বৃহত্কাযস্ততস্তস্য পুত্ৰ আসীজ্জযদ্ৰথঃ ॥ ২২ ॥
তত্সুতো ৱিশদস্তস্য স্যেনজিত্ সমজাযত ।
ৰুচিৰাশ্ৱো দৃঢহনুঃ কাশ্যো ৱত্সশ্চ তত্সুতাঃ ॥ ২৩ ॥
ৰুচিৰাশ্ৱো দৃঢহনুঃ কাশ্যো ৱত্সশ্চ তত্সুতাঃ ॥ ২৩ ॥
ৰুচিৰাশ্ৱসুতঃ পাৰঃ পৃথুসেনস্তদাত্মজঃ ।
পাৰস্য তনযো নীপস্তস্য পুত্ৰশতং ত্ৱভূত্ ॥ ২৪ ॥
পাৰস্য তনযো নীপস্তস্য পুত্ৰশতং ত্ৱভূত্ ॥ ২৪ ॥
স কৃত্ৱ্যাং শুককন্যাযাং ব্ৰহ্মদত্তমজীজনত্ ।
যোগী স গৱি ভাৰ্যাযাং ৱিষ্ৱক্সেনমধাত্ সুতম্ ॥ ২৫ ॥
যোগী স গৱি ভাৰ্যাযাং ৱিষ্ৱক্সেনমধাত্ সুতম্ ॥ ২৫ ॥
জৈগীষৱ্যোপদেশেন যোগতন্ত্ৰং চকাৰ হ ।
উদক্সেনস্ততস্তস্মাদ্ ভল্লাটো বাৰ্হদীষৱাঃ ॥ ২৬ ॥
উদক্সেনস্ততস্তস্মাদ্ ভল্লাটো বাৰ্হদীষৱাঃ ॥ ২৬ ॥
যৱীনৰো দ্ৱিমীঢস্য কৃতিমাংস্তত্সুতঃ স্মৃতঃ ।
নাম্না সত্যধৃতিস্তস্য দৃঢনেমিঃ সুপাৰ্শ্ৱকৃত্ ॥ ২৭ ॥
নাম্না সত্যধৃতিস্তস্য দৃঢনেমিঃ সুপাৰ্শ্ৱকৃত্ ॥ ২৭ ॥
সুপাৰ্শ্ৱাত্ সুমতিস্তস্য পুত্ৰঃ সন্নতিমাংস্ততঃ ।
কৃতী হিৰণ্যনাভাদ্ যো যোগং প্ৰাপ্য জগৌ স্ম ষট্ ॥ ২৮ ॥
কৃতী হিৰণ্যনাভাদ্ যো যোগং প্ৰাপ্য জগৌ স্ম ষট্ ॥ ২৮ ॥
সংহিতাঃ প্ৰাচ্যসাম্নাং ৱৈ নীপো হ্যুদ্গ্ৰাযুধস্ততঃ ।
তস্য ক্ষেম্যঃ সুৱীৰোঽথ সুৱীৰস্য ৰিপুঞ্জযঃ ॥ ২৯ ॥
তস্য ক্ষেম্যঃ সুৱীৰোঽথ সুৱীৰস্য ৰিপুঞ্জযঃ ॥ ২৯ ॥
ততো বহুৰথো নাম পুৰুমীঢোঽপ্ৰজোঽভৱত্ ।
নলিন্যামজমীঢস্য নীলঃ শান্তিস্তু তত্সুতঃ ॥ ৩০ ॥
নলিন্যামজমীঢস্য নীলঃ শান্তিস্তু তত্সুতঃ ॥ ৩০ ॥
শান্তেঃ সুশান্তিস্তত্পুত্ৰঃ পুৰুজোঽৰ্কস্ততোঽভৱত্ ।
ভৰ্ম্যাশ্ৱস্তনযস্তস্য পঞ্চাসন্মুদ্গলাদযঃ ॥ ৩১ ॥
ভৰ্ম্যাশ্ৱস্তনযস্তস্য পঞ্চাসন্মুদ্গলাদযঃ ॥ ৩১ ॥
যৱীনৰো বৃহদ্ৱিশ্ৱঃ কাম্পিল্লঃ সঞ্জযঃ সুতাঃ ।
ভৰ্ম্যাশ্ৱঃ প্ৰাহ পুত্ৰা মে পঞ্চানাং ৰক্ষণায হি ॥ ৩২ ॥
ভৰ্ম্যাশ্ৱঃ প্ৰাহ পুত্ৰা মে পঞ্চানাং ৰক্ষণায হি ॥ ৩২ ॥
ৱিষযাণামলমিমে ইতি পঞ্চালসংজ্ঞিতাঃ ।
মুদ্গলাদ্ ব্ৰহ্মনিৰ্ৱৃত্তং গোত্ৰং মৌদ্গল্যসংজ্ঞিতম্ ॥ ৩৩ ॥
মুদ্গলাদ্ ব্ৰহ্মনিৰ্ৱৃত্তং গোত্ৰং মৌদ্গল্যসংজ্ঞিতম্ ॥ ৩৩ ॥
মিথুনং মুদ্গলাদ্ ভাৰ্ম্যাদ্ দিৱোদাসঃ পুমানভূত্ ।
অহল্যা কন্যকা যস্যাং শতানন্দস্তু গৌতমাত্ ॥ ৩৪ ॥
অহল্যা কন্যকা যস্যাং শতানন্দস্তু গৌতমাত্ ॥ ৩৪ ॥
তস্য সত্যধৃতিঃ পুত্ৰো ধনুৰ্ৱেদৱিশাৰদঃ ।
শৰদ্ৱাংস্তত্সুতো যস্মাদুৰ্ৱশীদৰ্শনাত্ কিল ।
শৰস্তম্বেঽপতদ্ ৰেতো মিথুনং তদভূচ্ছুভম্ ॥ ৩৫ ॥
শৰদ্ৱাংস্তত্সুতো যস্মাদুৰ্ৱশীদৰ্শনাত্ কিল ।
শৰস্তম্বেঽপতদ্ ৰেতো মিথুনং তদভূচ্ছুভম্ ॥ ৩৫ ॥
তদ্ দৃষ্ট্ৱা কৃপযাগৃহ্ণাচ্ছান্তনুৰ্মৃগযাং চৰন্ ।
কৃপঃ কুমাৰঃ কন্যা চ দ্ৰোণপত্ন্যভৱত্কৃপী ॥ ৩৬ ॥
কৃপঃ কুমাৰঃ কন্যা চ দ্ৰোণপত্ন্যভৱত্কৃপী ॥ ৩৬ ॥