ଶ୍ରୀଶୁକ ଉଵାଚ
ଵିତଥସ୍ଯ ସୁତାନ୍ ମନ୍ଯୋର୍ବୃହତ୍କ୍ଷତ୍ରୋ ଜଯସ୍ତତଃ ।
ମହାଵୀର୍ଯୋ ନରୋ ଗର୍ଗଃ ସଙ୍କୃତିସ୍ତୁ ନରାତ୍ମଜଃ ॥ ୧ ॥
ଵିତଥସ୍ଯ ସୁତାନ୍ ମନ୍ଯୋର୍ବୃହତ୍କ୍ଷତ୍ରୋ ଜଯସ୍ତତଃ ।
ମହାଵୀର୍ଯୋ ନରୋ ଗର୍ଗଃ ସଙ୍କୃତିସ୍ତୁ ନରାତ୍ମଜଃ ॥ ୧ ॥
ଗୁରୁଶ୍ଚ ରନ୍ତିଦେଵଶ୍ଚ ସଙ୍କୃତେଃ ପାଣ୍ଡୁନନ୍ଦନ ।
ରନ୍ତିଦେଵସ୍ଯ ମହିମା ଇହାମୁତ୍ର ଚ ଗୀଯତେ ॥ ୨ ॥
ରନ୍ତିଦେଵସ୍ଯ ମହିମା ଇହାମୁତ୍ର ଚ ଗୀଯତେ ॥ ୨ ॥
ଵିଯଦ୍ଵିତ୍ତସ୍ଯ ଦଦତୋ ଲବ୍ଧଂ ଲବ୍ଧଂ ବୁଭୁକ୍ଷତଃ ।
ନିଷ୍କିଞ୍ଚନସ୍ଯ ଧୀରସ୍ଯ ସକୁଟୁମ୍ବସ୍ଯ ସୀଦତଃ ॥ ୩ ॥
ନିଷ୍କିଞ୍ଚନସ୍ଯ ଧୀରସ୍ଯ ସକୁଟୁମ୍ବସ୍ଯ ସୀଦତଃ ॥ ୩ ॥
ଵ୍ଯତୀଯୁରଷ୍ଟଚତ୍ଵାରିଂଶଦହାନ୍ଯପିବତଃ କିଲ ।
ଘୃତପାଯସସଂଯାଵଂ ତୋଯଂ ପ୍ରାତରୁପସ୍ଥିତମ୍ ॥ ୪ ॥
ଘୃତପାଯସସଂଯାଵଂ ତୋଯଂ ପ୍ରାତରୁପସ୍ଥିତମ୍ ॥ ୪ ॥
କୃଚ୍ଛ୍ରପ୍ରାପ୍ତକୁଟୁମ୍ବସ୍ଯ କ୍ଷୁତ୍ତୃଡ୍ଭ୍ଯାଂ ଜାତଵେପଥୋଃ ।
ଅତିଥିର୍ବ୍ରାହ୍ମଣଃ କାଲେ ଭୋକ୍ତୁକାମସ୍ଯ ଚାଗମତ୍ ॥ ୫ ॥
ଅତିଥିର୍ବ୍ରାହ୍ମଣଃ କାଲେ ଭୋକ୍ତୁକାମସ୍ଯ ଚାଗମତ୍ ॥ ୫ ॥
ତସ୍ମୈ ସଂଵ୍ଯଭଜତ୍ ସୋଽନ୍ନମାଦୃତ୍ଯ ଶ୍ରଦ୍ଧଯାନ୍ଵିତଃ ।
ହରିଂ ସର୍ଵତ୍ର ସଂପଶ୍ଯନ୍ ସ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଯଯୌ ଦ୍ଵିଜଃ ॥ ୬ ॥
ହରିଂ ସର୍ଵତ୍ର ସଂପଶ୍ଯନ୍ ସ ଭୁକ୍ତ୍ଵା ପ୍ରଯଯୌ ଦ୍ଵିଜଃ ॥ ୬ ॥
ଅଥାନ୍ଯୋ ଭୋକ୍ଷ୍ଯମାଣସ୍ଯ ଵିଭକ୍ତସ୍ଯ ମହୀପତେଃ ।
ଵିଭକ୍ତଂ ଵ୍ଯଭଜତ୍ ତସ୍ମୈ ଵୃଷଲାଯ ହରିଂ ସ୍ମରନ୍ ॥ ୭ ॥
ଵିଭକ୍ତଂ ଵ୍ଯଭଜତ୍ ତସ୍ମୈ ଵୃଷଲାଯ ହରିଂ ସ୍ମରନ୍ ॥ ୭ ॥
ଯାତେ ଶୂଦ୍ରେ ତମନ୍ଯୋଽଗାଦତିଥିଃ ଶ୍ଵଭିରାଵୃତଃ ।
ରାଜନ୍ ମେ ଦୀଯତାମନ୍ନଂ ସଗଣାଯ ବୁଭୁକ୍ଷତେ ॥ ୮ ॥
ରାଜନ୍ ମେ ଦୀଯତାମନ୍ନଂ ସଗଣାଯ ବୁଭୁକ୍ଷତେ ॥ ୮ ॥
ସ ଆଦୃତ୍ଯାଵଶିଷ୍ଟଂ ଯଦ୍ମ ବହୁମାନପୁରସ୍କୃତମ୍ ।
ତଚ୍ଚ ଦତ୍ତ୍ଵା ନମଶ୍ଚକ୍ରେ ଶ୍ଵଭ୍ଯଃ ଶ୍ଵପତଯେ ଵିଭୁଃ ॥ ୯ ॥
ତଚ୍ଚ ଦତ୍ତ୍ଵା ନମଶ୍ଚକ୍ରେ ଶ୍ଵଭ୍ଯଃ ଶ୍ଵପତଯେ ଵିଭୁଃ ॥ ୯ ॥
ପାନୀଯମାତ୍ରମୁଚ୍ଛେଷଂ ତଚ୍ଚୈକପରିତର୍ପଣମ୍ ।
ପାସ୍ଯତଃ ପୁଲ୍କସୋଽଭ୍ଯାଗାଦପୋ ଦେହ୍ଯଶୁଭାଯ ମେ ॥ ୧୦ ॥
ପାସ୍ଯତଃ ପୁଲ୍କସୋଽଭ୍ଯାଗାଦପୋ ଦେହ୍ଯଶୁଭାଯ ମେ ॥ ୧୦ ॥
ତସ୍ଯ ତାଂ କରୁଣାଂ ଵାଚଂ ନିଶମ୍ଯ ଵିପୁଲଶ୍ରମାମ୍ ।
କୃପଯା ଭୃଶସନ୍ତପ୍ତ ଇଦମାହାମୃତଂ ଵଚଃ ॥ ୧୧ ॥
କୃପଯା ଭୃଶସନ୍ତପ୍ତ ଇଦମାହାମୃତଂ ଵଚଃ ॥ ୧୧ ॥
ନ କାମଯେଽହଂ ଗତିମୀଶ୍ଵରାତ୍ ପରା-
ମଷ୍ଟର୍ଦ୍ଧିଯୁକ୍ତାମପୁନର୍ଭଵଂ ଵା ।
ଆର୍ତିଂ ପ୍ରପଦ୍ଯେଽଖିଲଦେହଭାଜା-
ମନ୍ତଃସ୍ଥିତୋ ଯେନ ଭଵନ୍ତ୍ଯଦୁଃଖାଃ ॥ ୧୨ ॥
ମଷ୍ଟର୍ଦ୍ଧିଯୁକ୍ତାମପୁନର୍ଭଵଂ ଵା ।
ଆର୍ତିଂ ପ୍ରପଦ୍ଯେଽଖିଲଦେହଭାଜା-
ମନ୍ତଃସ୍ଥିତୋ ଯେନ ଭଵନ୍ତ୍ଯଦୁଃଖାଃ ॥ ୧୨ ॥
କ୍ଷୁତ୍ତୃଟ୍ଶ୍ରମୋ ଗାତ୍ରପରିଭ୍ରମଶ୍ଚ
ଦୈନ୍ଯଂ କ୍ଲମଃ ଶୋକଵିଷାଦମୋହାଃ ।
ସର୍ଵେ ନିଵୃତ୍ତାଃ କୃପଣସ୍ଯ ଜନ୍ତୋ-
ର୍ଜିଜୀଵିଷୋର୍ଜୀଵଜଲାର୍ପଣାନ୍ମେ ॥ ୧୩ ॥
ଦୈନ୍ଯଂ କ୍ଲମଃ ଶୋକଵିଷାଦମୋହାଃ ।
ସର୍ଵେ ନିଵୃତ୍ତାଃ କୃପଣସ୍ଯ ଜନ୍ତୋ-
ର୍ଜିଜୀଵିଷୋର୍ଜୀଵଜଲାର୍ପଣାନ୍ମେ ॥ ୧୩ ॥
ଇତି ପ୍ରଭାଷ୍ଯ ପାନୀଯଂ ମ୍ରିଯମାଣଃ ପିପାସଯା ।
ପୁଲ୍କସାଯାଦଦାଦ୍ଧୀରୋ ନିସର୍ଗକରୁଣୋ ନୃପଃ ॥ ୧୪ ॥
ପୁଲ୍କସାଯାଦଦାଦ୍ଧୀରୋ ନିସର୍ଗକରୁଣୋ ନୃପଃ ॥ ୧୪ ॥
ତସ୍ଯ ତ୍ରିଭୁଵନାଧୀଶାଃ ଫଲଦାଃ ଫଲମିଚ୍ଛତାମ୍ ।
ଆତ୍ମାନଂ ଦର୍ଶଯାଂ ଚକ୍ରୁର୍ମାଯା ଵିଷ୍ଣୁଵିନିର୍ମିତାଃ ॥ ୧୫ ॥
ଆତ୍ମାନଂ ଦର୍ଶଯାଂ ଚକ୍ରୁର୍ମାଯା ଵିଷ୍ଣୁଵିନିର୍ମିତାଃ ॥ ୧୫ ॥
ସ ଵୈ ତେଭ୍ଯୋ ନମସ୍କୃତ୍ଯ ନିଃସଙ୍ଗୋ ଵିଗତସ୍ପୃହଃ ।
ଵାସୁଦେଵେ ଭଗଵତି ଭକ୍ତ୍ଯା ଚକ୍ରେ ମନଃ ପରମ୍ ॥ ୧୬ ॥
ଵାସୁଦେଵେ ଭଗଵତି ଭକ୍ତ୍ଯା ଚକ୍ରେ ମନଃ ପରମ୍ ॥ ୧୬ ॥
ଈଶ୍ଵରାଲମ୍ବନଂ ଚିତ୍ତଂ କୁର୍ଵତୋଽନନ୍ଯରାଧସଃ ।
ମାଯା ଗୁଣମଯୀ ରାଜନ୍ସ୍ଵପ୍ନଵତ୍ ପ୍ରତ୍ଯଲୀଯତ ॥ ୧୭ ॥
ମାଯା ଗୁଣମଯୀ ରାଜନ୍ସ୍ଵପ୍ନଵତ୍ ପ୍ରତ୍ଯଲୀଯତ ॥ ୧୭ ॥
ତତ୍ପ୍ରସଙ୍ଗାନୁଭାଵେନ ରନ୍ତିଦେଵାନୁଵର୍ତିନଃ ।
ଅଭଵନ୍ ଯୋଗିନଃ ସର୍ଵେ ନାରାଯଣପରାଯଣାଃ ॥ ୧୮ ॥
ଅଭଵନ୍ ଯୋଗିନଃ ସର୍ଵେ ନାରାଯଣପରାଯଣାଃ ॥ ୧୮ ॥
ଗର୍ଗାଚ୍ଛିନିସ୍ତତୋ ଗାର୍ଗ୍ଯଃ କ୍ଷତ୍ରାଦ୍ ବ୍ରହ୍ମ ହ୍ଯଵର୍ତତ ।
ଦୁରିତକ୍ଷଯୋ ମହାଵୀର୍ଯାତ୍ ତସ୍ଯ ତ୍ରଯ୍ଯାରୁଣିଃ କଵିଃ ॥ ୧୯ ॥
ଦୁରିତକ୍ଷଯୋ ମହାଵୀର୍ଯାତ୍ ତସ୍ଯ ତ୍ରଯ୍ଯାରୁଣିଃ କଵିଃ ॥ ୧୯ ॥
ପୁଷ୍କରାରୁଣିରିତ୍ଯତ୍ର ଯେ ବ୍ରାହ୍ମଣଗତିଂ ଗତାଃ ।
ବୃହତ୍କ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋଽଭୂଦ୍ଧସ୍ତୀ ଯଦ୍ଧସ୍ତିନାପୁରମ୍ ॥ ୨୦ ॥
ବୃହତ୍କ୍ଷତ୍ରସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋଽଭୂଦ୍ଧସ୍ତୀ ଯଦ୍ଧସ୍ତିନାପୁରମ୍ ॥ ୨୦ ॥
ଅଜମୀଢୋ ଦ୍ଵିମୀଢଶ୍ଚ ପୁରୁମୀଢଶ୍ଚ ହସ୍ତିନଃ ।
ଅଜମୀଢସ୍ଯ ଵଂଶ୍ଯାଃ ସ୍ଯୁଃ ପ୍ରିଯମେଧାଦଯୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ॥ ୨୧ ॥
ଅଜମୀଢସ୍ଯ ଵଂଶ୍ଯାଃ ସ୍ଯୁଃ ପ୍ରିଯମେଧାଦଯୋ ଦ୍ଵିଜାଃ ॥ ୨୧ ॥
ଅଜମୀଢାଦ୍ ବୃହଦିଷୁସ୍ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରୋ ବୃହଦ୍ଧନୁଃ ।
ବୃହତ୍କାଯସ୍ତତସ୍ତସ୍ଯ ପୁତ୍ର ଆସୀଜ୍ଜଯଦ୍ରଥଃ ॥ ୨୨ ॥
ବୃହତ୍କାଯସ୍ତତସ୍ତସ୍ଯ ପୁତ୍ର ଆସୀଜ୍ଜଯଦ୍ରଥଃ ॥ ୨୨ ॥
ତତ୍ସୁତୋ ଵିଶଦସ୍ତସ୍ଯ ସ୍ଯେନଜିତ୍ ସମଜାଯତ ।
ରୁଚିରାଶ୍ଵୋ ଦୃଢହନୁଃ କାଶ୍ଯୋ ଵତ୍ସଶ୍ଚ ତତ୍ସୁତାଃ ॥ ୨୩ ॥
ରୁଚିରାଶ୍ଵୋ ଦୃଢହନୁଃ କାଶ୍ଯୋ ଵତ୍ସଶ୍ଚ ତତ୍ସୁତାଃ ॥ ୨୩ ॥
ରୁଚିରାଶ୍ଵସୁତଃ ପାରଃ ପୃଥୁସେନସ୍ତଦାତ୍ମଜଃ ।
ପାରସ୍ଯ ତନଯୋ ନୀପସ୍ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରଶତଂ ତ୍ଵଭୂତ୍ ॥ ୨୪ ॥
ପାରସ୍ଯ ତନଯୋ ନୀପସ୍ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରଶତଂ ତ୍ଵଭୂତ୍ ॥ ୨୪ ॥
ସ କୃତ୍ଵ୍ଯାଂ ଶୁକକନ୍ଯାଯାଂ ବ୍ରହ୍ମଦତ୍ତମଜୀଜନତ୍ ।
ଯୋଗୀ ସ ଗଵି ଭାର୍ଯାଯାଂ ଵିଷ୍ଵକ୍ସେନମଧାତ୍ ସୁତମ୍ ॥ ୨୫ ॥
ଯୋଗୀ ସ ଗଵି ଭାର୍ଯାଯାଂ ଵିଷ୍ଵକ୍ସେନମଧାତ୍ ସୁତମ୍ ॥ ୨୫ ॥
ଜୈଗୀଷଵ୍ଯୋପଦେଶେନ ଯୋଗତନ୍ତ୍ରଂ ଚକାର ହ ।
ଉଦକ୍ସେନସ୍ତତସ୍ତସ୍ମାଦ୍ ଭଲ୍ଲାଟୋ ବାର୍ହଦୀଷଵାଃ ॥ ୨୬ ॥
ଉଦକ୍ସେନସ୍ତତସ୍ତସ୍ମାଦ୍ ଭଲ୍ଲାଟୋ ବାର୍ହଦୀଷଵାଃ ॥ ୨୬ ॥
ଯଵୀନରୋ ଦ୍ଵିମୀଢସ୍ଯ କୃତିମାଂସ୍ତତ୍ସୁତଃ ସ୍ମୃତଃ ।
ନାମ୍ନା ସତ୍ଯଧୃତିସ୍ତସ୍ଯ ଦୃଢନେମିଃ ସୁପାର୍ଶ୍ଵକୃତ୍ ॥ ୨୭ ॥
ନାମ୍ନା ସତ୍ଯଧୃତିସ୍ତସ୍ଯ ଦୃଢନେମିଃ ସୁପାର୍ଶ୍ଵକୃତ୍ ॥ ୨୭ ॥
ସୁପାର୍ଶ୍ଵାତ୍ ସୁମତିସ୍ତସ୍ଯ ପୁତ୍ରଃ ସନ୍ନତିମାଂସ୍ତତଃ ।
କୃତୀ ହିରଣ୍ଯନାଭାଦ୍ ଯୋ ଯୋଗଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଜଗୌ ସ୍ମ ଷଟ୍ ॥ ୨୮ ॥
କୃତୀ ହିରଣ୍ଯନାଭାଦ୍ ଯୋ ଯୋଗଂ ପ୍ରାପ୍ଯ ଜଗୌ ସ୍ମ ଷଟ୍ ॥ ୨୮ ॥
ସଂହିତାଃ ପ୍ରାଚ୍ଯସାମ୍ନାଂ ଵୈ ନୀପୋ ହ୍ଯୁଦ୍ଗ୍ରାଯୁଧସ୍ତତଃ ।
ତସ୍ଯ କ୍ଷେମ୍ଯଃ ସୁଵୀରୋଽଥ ସୁଵୀରସ୍ଯ ରିପୁଞ୍ଜଯଃ ॥ ୨୯ ॥
ତସ୍ଯ କ୍ଷେମ୍ଯଃ ସୁଵୀରୋଽଥ ସୁଵୀରସ୍ଯ ରିପୁଞ୍ଜଯଃ ॥ ୨୯ ॥
ତତୋ ବହୁରଥୋ ନାମ ପୁରୁମୀଢୋଽପ୍ରଜୋଽଭଵତ୍ ।
ନଲିନ୍ଯାମଜମୀଢସ୍ଯ ନୀଲଃ ଶାନ୍ତିସ୍ତୁ ତତ୍ସୁତଃ ॥ ୩୦ ॥
ନଲିନ୍ଯାମଜମୀଢସ୍ଯ ନୀଲଃ ଶାନ୍ତିସ୍ତୁ ତତ୍ସୁତଃ ॥ ୩୦ ॥
ଶାନ୍ତେଃ ସୁଶାନ୍ତିସ୍ତତ୍ପୁତ୍ରଃ ପୁରୁଜୋଽର୍କସ୍ତତୋଽଭଵତ୍ ।
ଭର୍ମ୍ଯାଶ୍ଵସ୍ତନଯସ୍ତସ୍ଯ ପଞ୍ଚାସନ୍ମୁଦ୍ଗଲାଦଯଃ ॥ ୩୧ ॥
ଭର୍ମ୍ଯାଶ୍ଵସ୍ତନଯସ୍ତସ୍ଯ ପଞ୍ଚାସନ୍ମୁଦ୍ଗଲାଦଯଃ ॥ ୩୧ ॥
ଯଵୀନରୋ ବୃହଦ୍ଵିଶ୍ଵଃ କାମ୍ପିଲ୍ଲଃ ସଞ୍ଜଯଃ ସୁତାଃ ।
ଭର୍ମ୍ଯାଶ୍ଵଃ ପ୍ରାହ ପୁତ୍ରା ମେ ପଞ୍ଚାନାଂ ରକ୍ଷଣାଯ ହି ॥ ୩୨ ॥
ଭର୍ମ୍ଯାଶ୍ଵଃ ପ୍ରାହ ପୁତ୍ରା ମେ ପଞ୍ଚାନାଂ ରକ୍ଷଣାଯ ହି ॥ ୩୨ ॥
ଵିଷଯାଣାମଲମିମେ ଇତି ପଞ୍ଚାଲସଂଜ୍ଞିତାଃ ।
ମୁଦ୍ଗଲାଦ୍ ବ୍ରହ୍ମନିର୍ଵୃତ୍ତଂ ଗୋତ୍ରଂ ମୌଦ୍ଗଲ୍ଯସଂଜ୍ଞିତମ୍ ॥ ୩୩ ॥
ମୁଦ୍ଗଲାଦ୍ ବ୍ରହ୍ମନିର୍ଵୃତ୍ତଂ ଗୋତ୍ରଂ ମୌଦ୍ଗଲ୍ଯସଂଜ୍ଞିତମ୍ ॥ ୩୩ ॥
ମିଥୁନଂ ମୁଦ୍ଗଲାଦ୍ ଭାର୍ମ୍ଯାଦ୍ ଦିଵୋଦାସଃ ପୁମାନଭୂତ୍ ।
ଅହଲ୍ଯା କନ୍ଯକା ଯସ୍ଯାଂ ଶତାନନ୍ଦସ୍ତୁ ଗୌତମାତ୍ ॥ ୩୪ ॥
ଅହଲ୍ଯା କନ୍ଯକା ଯସ୍ଯାଂ ଶତାନନ୍ଦସ୍ତୁ ଗୌତମାତ୍ ॥ ୩୪ ॥
ତସ୍ଯ ସତ୍ଯଧୃତିଃ ପୁତ୍ରୋ ଧନୁର୍ଵେଦଵିଶାରଦଃ ।
ଶରଦ୍ଵାଂସ୍ତତ୍ସୁତୋ ଯସ୍ମାଦୁର୍ଵଶୀଦର୍ଶନାତ୍ କିଲ ।
ଶରସ୍ତମ୍ବେଽପତଦ୍ ରେତୋ ମିଥୁନଂ ତଦଭୂଚ୍ଛୁଭମ୍ ॥ ୩୫ ॥
ଶରଦ୍ଵାଂସ୍ତତ୍ସୁତୋ ଯସ୍ମାଦୁର୍ଵଶୀଦର୍ଶନାତ୍ କିଲ ।
ଶରସ୍ତମ୍ବେଽପତଦ୍ ରେତୋ ମିଥୁନଂ ତଦଭୂଚ୍ଛୁଭମ୍ ॥ ୩୫ ॥
ତଦ୍ ଦୃଷ୍ଟ୍ଵା କୃପଯାଗୃହ୍ଣାଚ୍ଛାନ୍ତନୁର୍ମୃଗଯାଂ ଚରନ୍ ।
କୃପଃ କୁମାରଃ କନ୍ଯା ଚ ଦ୍ରୋଣପତ୍ନ୍ଯଭଵତ୍କୃପୀ ॥ ୩୬ ॥
କୃପଃ କୁମାରଃ କନ୍ଯା ଚ ଦ୍ରୋଣପତ୍ନ୍ଯଭଵତ୍କୃପୀ ॥ ୩୬ ॥